T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/593
KARAR NO : 2023/174
KARAR TR : 27/02/2023
ÖZET: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca verilen sigorta prim borçlarına dayalı ödeme emrinin iptaline ilişkin davanın, aynı Kanun'un 88. maddesi uyarıncaADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : Ş.B
Vekilleri : Av. T. U, Av. S. T
Davalı : SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili : Av.F. S
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, tasfiye halindeki ticaret şirketininasıl borçlusu olduğu sigorta prim borçları ileferilerinin tahsili maksadıyla bir dönem şirket ortağıolan davacı adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi16/11/2021 tarih ve E.2021/97, K.2021/462 sayılı kararı ile,"5510 sayılı Kanun'un 102/4.maddesi gereğince idari paracezalarına ilişkin tahsil işlemlerinde idari yargınıngörevli olduğu" gerekçesiyle yargı yolunun caizolmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiştir. Bukarar, istinaf edilmeksizin 14/06/2022 tarihinde kesinleşmiştir.
3. Davacı vekili, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. İstanbul 13. Vergi Mahkemesi 02/09/2022 tarih veE.2022/1625, K.2022/1845 sayılı kararı ile, "SosyalGüvenlik Kurumu alacaklarının tahsilinde 6183 sayılıKanun hükümleri uygulanmak suretiyle düzenlenecek ödemeemrine karşı açılacak davalara bakma görevinin 5510sayılı Kanun'un 101. maddesi uyarınca iş mahkemesindeolduğu" gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiştir. Bu karar, istinaf edilmeksizin11/10/2022 tarihinde kesinleşmiştir.
5. Davacı vekilinin ortaya çıkan olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemli başvurusuüzerine İstanbul 13. Vergi Mahkemesinin 12/10/2022 tarih veE.2022/1625 sayılı üst yazısı ile dava dosyası veadli yargı yeri kararı Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu’nun “Primlerin ödenmesi”başlıklı 88. maddesinin ilgili kısımlarışöyledir:
“Kurumunsüresi içinde ödenmeyen prim ve diğeralacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanunun 51 inci, 102nci ve 106 ncı maddeleri hariç, diğer maddeleriuygulanır. Kurum, 6183 sayılı Kanunun uygulanmasında MaliyeBakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları vemercilere verilen yetkileri kullanır. Cumhurbaşkanı, Kurumun6183 sayılı Kanuna göre takip edilen alacakları içinanılan Kanunun 48/A maddesini; en az üç yıl süreyleprim yükümlüsü olup son üç yıliçerisinde verilmesi gereken bildirgeleri kanuni sürelerinde vermişolanlardan başvuru tarihi itibarıyla vadesi bir yılıgeçmemiş borcunu borç ödemede hüsnüniyetsahibi olmasına rağmen ödeyememiş olanlar hakkındauygulatmaya ve uyumlu prim borçlularını belirlemeyeyetkilidir. 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göreMaliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince reddiyatyapılması durumunda anılan maddenin birinci fıkrasınagöre yapılacak mahsuptan sonra Kurumun prim ve diğeralacaklarından muaccel olanlara mahsup yapılır. Kurumun tahsilettiği prim ve diğer alacaklardan reddi icap edenler, istihkaksahiplerinin Kuruma olan muaccel borçlarına mahsubundan sonraMaliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine olanmuaccel borçlara mahsup edilmek üzere reddolunur. Bu suretleyapılan ödemelerde, reddedilen tutarın Kuruma ve/veyaalacaklı tahsil dairesinin hesabına geçtiği tarihteödeme yapılmış sayılır. Bu fıkranın uygulanmasınailişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Kurumtarafından müştereken belirlenir.
Kurum, 6183sayılı Kanun kapsamında takip edilen alacaklarıhariç olmak üzere her türlü alacağınteminatını teşkil etmek üzere Yeni Türk Lirasıve/veya yabancı para birimi üzerinden ticari işletme,taşınır ve/veya taşınmaz rehni dahil olmak üzereher türlü teminat almaya yetkilidir.
Kurumun 6183sayılı Kanun kapsamında takip edilen prim ve diğeralacakları amme alacağı niteliğinde olup, imtiyazlıalacaktır. Kurumun taraf olduğu her türlü dava ve icratakiplerinin kısmen veya tamamen aleyhe neticelenmesi halinde 2004sayılı İcra ve İflas Kanununda yazılı tazminat vecezalar Kurum hakkında uygulanmaz.
Kurumun prim vediğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanununuygulamasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğuyer iş mahkemesi yetkilidir. Yetkili iş mahkemesinebaşvurulması alacakların takip ve tahsilini durdurmaz.”
7. Aynı Kanun’un “Uyuşmazlıklarınçözüm yeri” başlıklı101. maddesişöyledir:
“Bu Kanundaaksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklariş mahkemelerinde görülür.”
8. 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumunaİlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 37.maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Süresiiçinde ödenmeyen sosyal sigorta ve genel sağlıksigortası primleri, işsizlik sigortası primleri, idarîpara cezaları, gecikme zamları, katılım payları Kurumalacağına dönüşür ve bu alacaklarıntahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddelerihariç diğer maddeleri uygulanır.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
9. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN,Eyüp SARICALAR, Havva AYDINLI, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan27/02/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari ve adliyargı yerleri arasında anılan Kanun’un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyası ile kesinleşme şerhini havi adli yargıkararının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
10. Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
11. Dava, tasfiye halindeki ticaret şirketinin asılborçlusu olduğu sigorta prim borçları ile ferilerinintahsili maksadıyla bir dönem şirket ortağı olandavacı adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemindenibarettir.
12. Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, davalıKurumun alacağına dayalı ödeme emrinin iptal edilmesiistemiyle açılan davada, ödeme emrine dayanak kurumalacaklarının idari para cezası olmadığı ve bunedenle somut olayda adli yargı kararı gerekçesindeki 5510sayılı Kanun'un 102. maddesi hükmününuygulanmayacağı, aynı Kanun'un 88. maddesi uyarınca Kurumunprim ve diğer alacaklarının tahsiline yönelik 6183sayılı Kanun'un uygulamasından doğacakuyuşmazlıkların çözümlenmesinde işmahkemelerinin, dolayısıyla adli yargının görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
13. Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurularak, İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin 16/11/2021tarih ve E.2021/97, K.2021/462 görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin 16/11/2021 tarihve E.2021/97, K.2021/462 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
27/02/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİYE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Doğan Eyüp Havva
TOPAL AĞIRMAN SARICALAR AYDINLI
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN