T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/75
KARAR NO : 2023/137
KARAR TR : 27/02/2023
ÖZET: 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun mükerrer 79. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : İİ. A. Y. E. D. A.Ş
Vekili : Av. D. B
Davalı : Beykoz BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. M. G
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Beykoz Belediye Başkanlığının20/01/2022 tarih ve 2022/33 sayılı Encümen Kararı ile,Beykoz ilçesi, .... Mahallesi, ....Caddesi üzerinde, davacıtarafından izinsiz kazı yapıldığından bahisle,davacı adına 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nunmükerrer 79. maddesi uyarınca 53.917,50 TL idaripara cezasıverilmiştir.
2. Davacı vekili, idari para cezasının iptali istemiyleadli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. Beykoz Sulh Ceza Hâkimliği 07/03/2022 tarih veD.İş No. 2022/513 sayılı kararı ile, 2464sayılı Kanun'un 79. maddesine istinaden verilen idari paracezasının 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden olduğu, 2464sayılı Kanun'da idari para cezasına itiraz konusundagörevli mahkemenin gösterilmediği, itiraz edene verilen idaripara cezasının alt yapı kazı tespit tutanağıolduğu, bu idari işlemin iptalinin çözüm yerininidare mahkemeleri olduğu gerekçesiyle, itirazın 5326sayılı Kanun'un 28/1-b maddesi gereğince görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karara davacıvekilince yapılan itiraz İstanbul Anadolu 2. Sulh CezaHakimliğinin 25/03/2022 tarih ve D.İş No. 2022/2157sayılı kararı ile kesin olarak reddedilmiştir.
4. Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargıyerinde dava açmıştır.
B. İdari Yargıda
5. İstanbul 7. İdare Mahkemesi 29/12/2022 tarih veE.2022/695 sayılı kararı ile, 2464 sayılı Kanunuyarınca uygulanan para cezalarına karşı açılandavaların görüm ve çözümüne ilişkinözel bir düzenleme bulunmadığı, dava konusu idari paracezasının Kabahatler Kanunu kapsamında idari yaptırımniteliğinde bulunduğunuaçıklayarak,uyuşmazlığın görüm veçözümünde 5326 sayılı Kanun uyarınca adliyargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirtilmesi için UyuşmazlıkMahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
6. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Altyapıkazı izni harcı” başlığı altındadüzenlenen mükerrer 79. maddesi şöyledir:
“(Ek:15/2/2018-7099/10 md.)
Belediyesınırları ve mücavir alanlar içinde umumi hizmetalanlarında yapılacak kazı işlemleri için belediyeceverilecek altyapı kazı izni, altyapı kazı izni harcınatabidir. Bu harcın mükellefi altyapı kazı izni talebindebulunanlardır.
Altyapıkazı izni harcının matrahı, öncelikle Çevre veŞehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlarolmak üzere Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığı veya bunların ilgili birimlerince yayımlananbirim fiyatlarının, bu idarelerde kazı alanı türüitibarıyla birim fiyatının olmaması halinde diğer kamukurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarının,kazı alanıyla çarpılması sonucu bulunan ve alantahrip tutarı olarak tanımlanan tutardır. Altyapı kazıizni harcı, alan tahrip tutarı üzerinden binde 2 oranındaalınır. Cumhurbaşkanı belediye gruplarıitibarıyla bu oranı yarısına kadar indirmeye, onkatına kadar artırmaya yetkilidir.
Bu maddekapsamında verilecek altyapı kazı izinleri için ilgilibelediyeden altyapı kazı izni belgesi alınır. Altyapıkazı izni başvuruları on beş gün içerisindesonuçlandırılır. Altyapı kazı alanı ilekazı sırasında diğer altyapı tesislerine zararverilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eskihaline getirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahriptutarının peşin yatırılması veya alan tahriptutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabilir.İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazıalanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenincealan tahrip tutarının beş katına kadar idari paracezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğtarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahriptutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsiledilir.”
7. Öte yandan, 30/03/2005 tarihli ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 3. maddesini değiştiren 06/12/2006tarihli, 5560 sayılı Kanun’un 31. maddesi şöyledir:
“ (1) BuKanunun;
a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğergenel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetinkamuya geçirilmesi yaptırımını gerektirenbütün fiiller hakkında,
uygulanır.”
8. Kanun'un “Başvuru yolu”başlıklı 27. maddesinin birinci fıkrasışöyledir:
“İdaripara cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidari yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beşgün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
9. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN,Eyüp SARICALAR, Havva AYDINLI, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ınkatılımlarıyla yapılan27/02/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyası ekindeadli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
10. Raportör-Hakim Arzu ÇETİNDEREŞAŞI'nın davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonragereği görüşülüpdüşünüldü:
11. Dava, izinsiz kazı yapıldığından bahisleBeykoz Belediye Başkanlığının 20/01/2022 tarih ve 33sayılı Encümen kararı ile tesis edilen idari paracezasının iptali istemiyle açılmıştır.
12.Olayda dava, 2464 sayılı Kanun uyarınca verilen idaripara cezasının iptali istemiyle açılmış olup,2464 sayılı Kanun’da davacının işlediğiileri sürülen kabahate ilişkin idari yaptırımdüzenlenmiş ancak bu idari para cezasına karşı kanunyoluna ilişkin bir düzenlemeninbulunmadığıanlaşılmıştır.
13. Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre, KabahatlerKanunu’nun idarî yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemeningösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıanlaşılmaktadır.
14. Görev kuralları kamu düzenine ilişkinolduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesephak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir kanunla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
15. Davanın açıldığı andaki kurallaragöre görevli olan mahkeme, yeni bir kanun ile görevsiz halegelmiş ise, (davanın açıldığı andagörevli olan ve fakat yeni kanuna göre görevsiz hale gelen)mahkemenin görevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yenikanundaki görev kuralının,değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacakdavalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
16. Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemedeaçılmış, bu sırada yapılan bir kanundeğişikliği ile görevsiz mahkeme o dava içingörevli hale gelmiş ise, mahkemenin davaya bakmaya devam etmesigerekir.
17. İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan idari paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2464sayılı Kanun’da da idari para cezasına itiraz konusundagörevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun3. maddesinde bu Kanun’un idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağıbelirtildiğinden, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm ve çözümünde,anılan Kanun'un 27. maddesinin (1) numaralı fıkrasıuyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
18. Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurularak, İstanbul 7. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun kabulü ile, Beykoz Sulh Ceza Hâkimliğinin07/03/2022 tarih ve D.İş No. 2022/513 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. İstanbul 7. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile,Beykoz Sulh Ceza Hâkimliğinin 07/03/2022 tarih veD.İş No. 2022/513 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA,
27/02/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Doğan Eyüp Havva
TOPAL AĞIRMAN SARICALAR AYDINLI
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN