T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/752
KARAR NO : 2023/108
KARAR TR : 27/02/2023
ÖZET: Davalı Belediye Başkanlığının hizmet kusurundan kaynaklandığı ileri sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : A. İ
Vekili : Av. M. E. M
Davalı : İdari Yargıda
Cizre Belediye Başkanlığı
Adli Yargıda
1-Cizre Belediye Başkanlığı
2-İller Bankası A.Ş.
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacının taşınmazlarının dabulunduğu yerde iş makineleriyle yürütülen altyapı çalışmaları sırasındataşınmazının hasar gördüğüiddiasıyla davacı tarafından zarar tespiti talebindebulunulması üzerine Cizre Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/16sayılı dosyasında bilirkişi raporu ile yeraltı suşebekesi ve kanalizasyon hatlarındaki çalışmalarneticesinde hasarın meydana geldiğinin belirlenmesi üzerine,davacı tarafından taşınmazında meydana gelen zararlarakarşılık 84.632,90 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminatındava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikteödenmesine karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçılmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. Mardin 1. İdare Mahkemesi 11/08/2021 tarih ve E.2021/1157,K.2021/1150 sayılı kararı ile, 6107 sayılıİller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 1. maddesiile İller Bankası Anonim Şirketinin özel hukukhükümlerine tabi olmak kaydıyla tüzel kişiliğihaiz bir kurum olduğu ve dava konusu olayda İller Bankası AnonimŞirketinin veya yüklenici firmanın özel hukuku aşanyetkilerle kamu gücü ayrıcalıklarındanfaydalanması durumunun mevcut olmadığı, yapılanyapım işinin ise kamu hizmetine ilişkin olmasının budurumu değiştirmeyeceği, keza ortaya çıkanzararın, yüklenici firmanın özel hukukhükümlerine tabi olan yapım işi ihalesisözleşmesi kapsamında yükümlendiği edimini yerinegetirirken yapmış olduğu iş ve eylemlerdenkaynaklandığının anlaşıldığınıbelirterek, bakılan davanın sözleşmeden kaynaklısorumluluk, objektif sorumluluk, haksız fiil gibi özel hukukhükümlerine göre adli yargı mercilerindeçözümleneceği sonucuna varıldığıaçıklanarak, davanın görüm veçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
3. Davacı vekili bu kez, aynı istemle adli yargı yerindedava açmıştır.
B. Adli Yargıda
4. Cizre 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 04/01/2022 tarih ve E.2021/578,K.2022/1 sayılı kararıile, Belediyenin yürütmekle yükümlü bulunduğukamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeyegöre ihale yoluyla diğer davalı tarafından yapılan altyapı çalışması nedeniyle davacıya verdiğizararın tazmini istemiyle açılacak davanın idari yargıdagörülmesi gerektiğini belirterek dava dilekçesiningörev yönünden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
Mevzuat
5. Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasışöyledir:
"İdare,kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlüdür."
6. 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun "İdari dava türleri ve idari yargıyetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesişöyledir:
"1.(Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) İdari dava türlerişunlardır:
a)(İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları
c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdariyargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelikdenetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığıkararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerinegetirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlemniteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimdeyargı kararı veremezler."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
7. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN,Eyüp SARICALAR, Havva AYDINLI, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan27/02/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari ve adliyargı yerleri arasında anılan Kanun’un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, Cizre BelediyeBaşkanlığına karşı açılan davayönünden oluşan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
8. Raportör-Hâkim Gülşen AKARPEHLİVAN'ın davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonragereği görüşülüpdüşünüldü:
9. Dava, davacının Şırnak ili, Cizre ilçesi,.... Mahallesi, .... Sokak No.3'te bulunan taşınmazınındavalı idarece yapılan alt yapıçalışmalarından dolayı hasargördüğünden bahisle, uğranıldığıileri sürülen zararların tazmini istemiyleaçılmıştır.
10. Dosyanın incelenmesinden, İller Bankası AnonimŞirketi Diyarbakır Bölge Müdürlüğünce10/11/2021 tarih ve 40509 sayı ile "…Konu ile ilgili olarakBölge Müdürlüğümüzkontrollüğünde ve G. Y. E.i ve Tic. Anonim Şirketiyükleniminde tamamlanan Cizre (ŞIRNAK) İçmesuyuİnşaatı işi kapsamında söz konusutaşınmazın bulunduğu mahalde 01/12/2017-01/01/2018tarihleri arasında, onaylı projesinde belirtilen imaryollarından geçecek şekilde içmesuyu şebekehattı, boru hattı, imalatları yapılmıştır.Cizre (ŞIRNAK) İçmesuyu İnşaatı işi20.08.2018 tarihinde tamamlanmış ve 15/11/2018 tarihindegeçici kabulü yapılarak Cizre (ŞIRNAK) Belediyesineiçmesuyu şebekeleri eksiksiz ve çalışır haldeteslim edilmiştir. Konu ile ilgili BölgeMüdürlüğümüze daha önceden de herhangi birbaşvuru olmamıştır. Sözkonusu işe aitsözleşme ve geçici kabul tutanağı yazımızekinde sunulmaktadır…" şeklinde içme suyuinşaatı ile ilgili Cizre Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimliğine,17/11/2021 tarihinde kayda giren yazının gönderildiği;davacının Cizre Sulh Hukuk Mahkemesi Hakimliğine başvurusuile "zarar tespiti" isteminde bulunduğu, 26/10/2020 tarihve 2020/16 D.iş nolu Teknik Bilirkişi Raporunda "…Tespitekonu taşınmaz üzerinde bulunan ev vasfındaki yapıdameydana gelen hasarın yeraltı su şebekesi ve kanalizasyonhatlarında meydana gelen su sızıntılarınınyapının bulunduğu zemine akarak zeminisıvılaştırması sonucu, yapınınyüklerini ilettiği zeminde meydana gelen oturmalar neticesindemeydana geldiği, söz konusu betonarme yapının oturulamazdurumda olduğu kanaatlerine varılmıştır…" denildiğianlaşılmıştır.
11. Kamu hizmetini yürüten davalının bu hizmetiyürüttüğü sırada verdiği zararıntazmini istemiyle açılan davada, kamu hizmetinin yöntemine vehukuka uygun olarak yürütülüpyürütülmediğinin, bu hizmetin yürütülmesindehizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunupbulunmadığının saptanması gerekmektedir.
12. Nitekim, kamu hizmetinin sunulması esnasında, hizmetinhiç işlememesi, geç işlemesi, kötüişlemesi gibi durumlar, idarenin hizmet kusuru olarakadlandırılır. Bu kapsamda bireyler nezdinde gerçekleşenzararların da, idarenin kusura dayanan sorumluluğu sebebiyle tazminigerekmektedir. Bu hususların saptanması ise idare hukuku ilkelerinegöre yapılabileceğinden, 2577 sayılı Kanun'un ilgilimaddesi kapsamında bulunan tam yargı davasınıngörüm ve çözümünde idari yargı yerigörevli bulunmaktadır.
13. Buna göre yukarıda anılan mevzuathükümleri ve yerleşik içtihatlar uyarınca, kamutüzel kişiliğini haiz davalı Cizre BelediyeBaşkanlığının faaliyet alanı içerisinegiren kamu hizmetini yerine getirirken sebebiyet verdiği zararıntazmini için açılan davada, hizmet kusurunadayanılması nedeniyle, davanın idari yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
14. Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurularak, Mardin 1. İdare Mahkemesinin 11/08/2021 tarih veE.2021/1157, K.2021/1150 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde İDARİYARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Mardin 1. İdare Mahkemesinin 11/08/2021 tarih ve E.2021/1157,K.2021/1150 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
27/02/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Doğan Eyüp Havva
TOPAL AĞIRMAN SARICALAR AYDINLI
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN