T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/758
KARAR NO : 2023/109
KARAR TR : 27/02/2023
ÖZET: Davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle meydana geldiği ileri sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : R. S. A.Ş.
Vekili : Av. Ö. K. S
Davalılar: 1-İzmir Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. N. D
2-İZSU Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü
Vekili : Av. Ç. A
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacının sahibi olduğu .... DB .... plakanumaralı aracın, apartmanlarının otoparkında parkhalinde iken, 25/09/2019 tarihinde başlayan çok şiddetliyağış ve fırtına sırasında sokağınve otoparkın sel suları ile dolması sonucu hasarauğradığı ileri sürülerek, 10.700 TL maddizararın tazmini istemiyle adli yargı yerinde davaaçılmıştır.
2. Davalılar vekilleri, cevap dilekçesinde davanınidari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden bahislegörev itirazında bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. İzmir 20. Asliye Hukuk Mahkemesi 21/04/2022 tarih veE.2021/319, K.2022/169 sayılı kararı ile, davanındavalılardan İzmir Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı yönünden hizmet kusurunadayandığı, görüm ve çözümününidari yargının görev alanına girdiğigerekçesiyle, açılan davanın dava şartıyokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı İZSUyönünden ise, davanın zaman aşımı nedeniylereddine karar vermiş, bu karara karşı davacı vekilinceistinaf isteminde bulunulmuştur.
4. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi 21/09/2022tarih ve E.2022/1441, K.2022/1346 sayılı kararı ile, 2918sayılı Kanun ve yargısal içtihatlar uyarıncadavacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, mahkemekararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden birkarar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine kesin olarak kararvermiştir.
5. İzmir 20. Asliye Hukuk Mahkemesi 04/10/2022 tarih veE.2022/377 sayılı kararı ile, bozma kararına uyulupuyulmama konusunun duruşmada dikkate alınmasına kararvermiş, bu karar davalı idarelere 10/10/2022 tarihinde tebliğedilmiştir.
6. Davalı İzmir Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı vekilinin 19/10/2022 tarihli DanıştayBaşsavcılığına hitaplı dilekçesi ileolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunmasıüzerine dilekçe, dava dosyasının örneği ilebirlikte Danıştay Başsavcılığınagönderilmiştir.
B. Olumlu Görev UyuşmazlığıÇıkarılmasına İlişkin DanıştayBaşsavcılığı Talebi
7. Danıştay Başsavcısı, idareninkendisine görev olarak verilen kamu hizmetiniyürüttüğü sırada hizmet kusuru oluşturaneylemleri nedeniyle bireylerin uğradıkları zararlarıntazmini ile yükümlü olduğunun idare hukuku ilkelerindenolduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun'un 10. maddesiuyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.Başsavcılık başvurusunun usul sorunununtartışıldığı kısmı şöyledir:
"... 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 10. maddesininüçüncü fıkrasında, görevitirazının yargı merciince yerinde görülerekgörevsizlik kararı verilmesi halinde, görev konusununUyuşmazlık Mahkemesince incelenebilmesi, temyizen bu kararınbozulmuş ve yargı merciince de bozmaya uyularak görevliolduğuna karar verilmiş bulunması şartınabağlanmış ise de; 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılıKanun ile değişik 45. maddesinin 5. fıkrasında; Bölgeİdare Mahkemesinin, davaya görevsiz mahkemenin bakmışolması halinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derecemahkemesi kararının kaldırılmasına kararvereceği, Bölge İdare Mahkemesinin bu fıkra uyarıncaverilen kararlarının kesin olduğu hükmüne yerverilmesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesinin1. fıkrasının a/3 bendinde; mahkemenin görevliolmasına rağmen görevsizlik kararı vermiş olmasıhalinde, bölge adliye mahkemesinin, esası incelemeden kararınkaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi içindosyayı kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşmayapmadan kesin olarak karar vereceğinin hüküm altınaalınması karşısında, bakılan davada; davalıidarelerce, davanın görüm veçözümünün İdari Yargı’nıngörevine girdiği ileri sürülerek yapılan görevitirazının kabulü ile davanın yargı yolu davaşartının mevcut bulunmaması nedeniyle usulden reddiyolundaki İzmir 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/04/2022 tarih veE.2021/319, K.2022/169 sayılı kararının, istinafbaşvurusu sonucu İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. HukukDairesinin 21/09/2022 tarih ve E.2022/1441, K.2022/1346 sayılıkararıyla kesin olarak kaldırılmasından sonra İzmir20. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2022/377 esasına kaydedilen dosyada,davalı idarelerden İzmir Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı tarafından verilen 19/10/2022 tarihliolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemine ilişkin dilekçede usuldeeksiklik görülmeyerek işin esasına geçildi:..."
8. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınca,2247 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısının da yazılı düşüncesiistenilmiştir.
III.BAŞSAVCILIKDÜŞÜNCESİ
9. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı,davacının park halindeki aracında meydana gelen zararıntazminine ilişkin uyuşmazlığınçözümünün, davalı idarenin görevinde olankanalizasyon hizmetinin yürütülmesi yönünden kusurununya da idarenin sorumluluğunu gerektirecek başka bir nedenin bulunupbulunmadığının belirlenmesine bağlıbulunduğu; bu belirlemenin ise, Anayasa ve kanun hükümleriçerçevesinde idari yargı yerlerince yapılabileceknitelikte olduğundan; davanın çözümününidari yargının görev alanına girdiğigerekçesiyle, DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılı Kanun'un10. maddesi gereğince yapmış olduğu başvurununkabulü ile İzmir 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04/10/2022 tarihli ve2022/377 Esas sayılı görevlilik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerektiği yönünde düşüncebildirmiştir.
IV. İLGİLİ HUKUK
Mevzuat
10. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Amaç"başlıklı 1. maddesinde, Kanun'un amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanun'un trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu Kanun'un karayollarındauygulanacağı hüküm altına alınmış; "Tanımlar"başlıklı 3.maddesinde de trafik, yayaların,hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki halve hareketleri olarak; karayolu, trafik için kamunun yararlanmasınaaçık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlar olaraktanımlanmıştır.
11. Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasışöyledir:
"İdare,kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlüdür."
12. 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun "İdari dava türleri ve idari yargıyetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesişöyledir:
"1.(Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) İdari dava türlerişunlardır:
a)(İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları
c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdariyargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelikdenetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda veCumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilenşekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinikısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenintakdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler."
V. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
13. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Doğan AĞIRMAN,Eyüp SARICALAR, Havva AYDINLI, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan27/02/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalıİzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığıvekilinin, anılan Kanun'un 10/2. maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine DanıştayBaşsavcısınca 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
14. Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonragereği görüşülüpdüşünüldü:
15. Dava, apartman otoparkında park halindeki sigortalıaracın yağan yağmur nedeniyle oluştuğu önesürülen maddi zararın tazmini istemiyleaçılmıştır.
16. Somut olayda, 25/09/2019 tarihinde İzmir ilindeaşırı yağış sebebiyle rögar ve derelerintaşması ve oluşan sel sonucunda kasko sigorta poliçesibulunan .... DB .... plaka sayılı aracın hasargördüğünden bahisle, meydana gelen hasar bedeli olan 10.700TL'nin araç sahibine yapılan ödeme tarihi olan 01/11/2019tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesi istemiyle adli yargıdaaçılan davada, davalı idare tarafından, davanıngörüm ve çözümünün idariyargının görevine girdiği ileri sürülerek, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıistenildiği anlaşılmıştır.
17. Kamu hizmeti yürüten idarenin bu hizmetiyürüttüğü sırada verdiği zararıntazmini istemiyle açılan dava, kamu hizmetinin yöntemine vehukuka uygun olarak yürütülüpyürütülmediğinin, bu hizmetin yürütülmesindehizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunupbulunmadığının saptanmasını gerektirmektedir. Buhususların saptanması ise idare hukuku ilkelerine göreyapılabileceğinden, 2577 sayılı Kanun'un ilgili maddesikapsamında bulunan tam yargı davasının görüm veçözümünde idari yargı yeri görevlibulunmaktadır.
18. Bu durumda, davalı idarelerin hizmet kusuru nedeniyleuğranılan zararın tazmini istemi niteliğindeki davanınidari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
19. Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurularak, Danıştay Başsavcısınınbaşvurusunun kabulü ile davalı İzmirBüyükşehir Belediye Başkanlığı vekilininyaptığı görev itirazının reddine ilişkinİzmir 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04/10/2022 tarih ve E.2022/377sayılı kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde İDARİYARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Danıştay BaşsavcısınınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı İzmirBüyükşehir Belediye Başkanlığı vekilininyaptığı görev itirazının reddine ilişkinİzmir 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04/10/2022 tarih ve E.2022/377 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA,
27/02/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Doğan Eyüp Havva
TOPAL AĞIRMAN SARICALAR AYDINLI
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN