T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/160
KARAR NO : 2023/247
KARAR TR : 27/03/2023
ÖZET: İdari yargı yerinde açılan davanın öncesindeadli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmadığı anlaşıldığından,2247sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle, aynı Kanun’un 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayan BAŞVURUNUN REDDİ gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : Ç. C. O
Vekili : Av. Ö. İ. A
Davalı : ÇivrilKaymakamlığı
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili,.....İçkili Aile Restoranında4207 sayılı Tütün ÜrünlerininZararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun'un5. maddesinin ikinci ve onaltıncı fıkralarına muhalefetedildiğinden bahisle verilen, 30 gün kapatma cezasınıniptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Çivril Sulh Ceza Hâkimliği 30/12/2022 tarih veD.İş No. 2022/1042 sayılı kararı ile, itiraz edilenkararın iş yerinin kapatılmasına yönelik bir idariişlem olduğunu belirterek, idari işlemin iptaline yönelikistemin idari yargının görevine girdiğigerekçesiyle, talebin görev yönünden reddine kararvermiş, verilen karara davacı vekilince itiraz edilmiştir.
3. Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliği 13/01/2023 tarih veD.İş No. 2023/423 sayılı kararı ile,işyerinin süresiz değil belli bir süre içinkapatıldığı, itirazın çözüm yerininadli yargı yeri olduğu dikkate alınarak itirazınkabulü ile Çivril Sulh Ceza Hakimliği kararınınkaldırılmasına, itirazın usule ilişkin olduğuanlaşılmakla, esas incelemesi yapılmak üzere mahkemesinegönderilmesine kesin olarak karar vermiştir.
4. Davacı vekili, adli yargı yerinde verilen görevsizlikkararı kesinleşmeden aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
5. Denizli İdare Mahkemesi tarafından, Çivril SulhCeza Hâkimliği dosyasının temini için yazılanmüzekkereye verilen 09/02/2023 tarihli cevapta, hakimliklerince verilenred kararına itiraz üzerine kararınkaldırılmış olduğu ve talebin esası hakkındakarar verileceği belirtilmiştir.
B. İdari Yargıda
6. Denizli İdare Mahkemesi 17/01/2023 tarih ve E.2023/50sayılı kararı ile, işyerinin 30 gün süre ilekapatılmasına ilişkin karara karşı açılandavanın çözümünde,5326 sayılı Kanunuyarınca adli yargı yerinin görevli olduğugerekçesiyle, 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
7. Uyuşmazlık Mahkemesinin görev ve yetkileri, 2709sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 158.maddesi ile 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 1.maddesinde açıkça gösterilmiş, Mahkeme adli veidari yargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilikılınmıştır.
8. 2247 sayılı Kanun’un 14. maddesi şöyledir:
“Olumsuzgörev uyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinintarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerinigörevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veyakesinleşmiş olması gerekir.
Buuyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca (…) ileri sürülebilir.”
9. Aynı Kanun'un 19. maddesi şöyledir:
“Adli veidari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerinekendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı merciidavadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.
(Değişikikinci fıkra: 23/7/2008-5791/9 md.) Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da teminedilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir.”
10. Kanun'un 27. maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesinin,uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan27/03/2023 tarihli toplantısında; Raportör-Hâkim ArzuÇETİNDERE ŞAŞI'nın, 2247 sayılıKanun’da öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ınbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonragereğigörüşülüp düşünüldü:
12. Dosyanın incelenmesinden, davacıtarafından.....İçkili Aile Restoranında 4207sayılı Kanun'un 5. maddesinin ikinci ve onaltıncıfıkralarına muhalefet edildiğinden bahisle verilen, 30 günkapatma cezasının iptali istemiyle adli yargı yerinebaşvuru yapıldığı, Çivril Sulh CezaHâkimliğinin 30/12/2022 tarih ve D.İş No. 2022/1042sayılı kararı ile, itiraz edilen kararın iş yerininkapatılmasına yönelik bir idari işlem olduğu, idariişlemin iptaline yönelik iş bu istemin idari yargınıngörevine girdiği gerekçesiyle, talebin görevyönünden reddine karar verildiği, verilen karara davacıvekilince itiraz edilmesi üzerine Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin13/01/2023 tarih ve D.İş No. 2023/423 sayılı kararıile, işyerinin süresiz değil belli bir süre içinkapatıldığı, itirazın çözüm yerininadli yargı yeri olduğu gerekçesiyle itirazın kabulüile Çivril Sulh Ceza Hakimliğinin kararınınkaldırılmasına itirazın usule ilişkin olduğuanlaşılmakla, esas incelemesi yapılmak üzere dosyanınmahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar verildiği; davacıvekilince, adli yargı yerinde verilen görevsizlik kararıkesinleşmeden aynı istemle idari yargı yerinde de davaaçıldığı, Denizli İdare Mahkemesinceyapılan yargılamada, Çivril Sulh Ceza Hâkimliğidosyasının temini için müzekkereyazıldığı, 09/02/2023 tarihli cevabi yazıda, redkararına itiraz üzerine kararın kaldırılmışolduğu ve talebin esası hakkında karar verileceğibildirildiği halde, idari yargı yerince dava dosyalarının2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi kapsamında UyuşmazlıkMahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.
13. Denizli İdare Mahkemesinin 2247 sayılıKanun’un 19. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurabilmesi için, adli yargı yerince aynı konudaverilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunması, bunun üzerine kendisine açılan davada adliyargı yerinin görevli olduğu kanısına varması vegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurması gerektiği açıktır. Oysa olayda, adliyargı yerince davacılar hakkında aynı konuya ilişkinolarak verilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunmadığı, aksine adli yargı yerinin kendisinigörevli gördüğü; böylece ortada, 2247sayılı Kanun’un 19. maddesinde öngörülenbiçimde, idari yargı yerinde açılan davanınöncesinde, adli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesinveya kesinleşmiş bir görevsizlik kararınınbulunmadığı kuşkusuzdur.
14. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Denizli İdare Mahkemesince davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinyaptığı başvurunun, idari yargıyerindeaçılan davanın öncesinde adli yargı yerinceaynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş birgörevsizlik kararı bulunmadığıanlaşıldığından, 2247 sayılı Kanun’un19. maddesinde belirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle,aynı Kanun’un 27. maddesi uyarınca yöntemine uygunbulunmayan başvurunun reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
2247 sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilenkoşulların oluşmaması nedeniyle, aynı Kanun’un27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayan BAŞVURUNUNREDDİNE,
27/03/2023 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN