T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/250
KARAR NO : 2023/277
KARAR TR : 17/04/2023
ÖZET: .....adlı ürünün geri ödeme kapsamına ilişkin koşullarında değişiklik yapılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, 5510 sayılı Kanun'un 101. maddesi kapsamında ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı :Akondroplazi ve Aileleri Derneği
Vekili :Av. A. D. G
Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili : Av.S. A
Adli Yargıda
İhbar Olunanlar: 1-CumhurbaşkanlığıStrateji ve Bütçe Başkanlığı
Vekili :Av. S. T
2-T.C. Hazineve Maliye Bakanlığı
3-Türkiyeİlaç veTıbbi Cihaz Kurumu
4-SağlıkBakanlığı
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, Türkiye'de halen 100'e yakınhastanın akondroplazi hastalığı tedavisinindevamettiğini, müvekkili derneğin"Vosoritide" etkenmaddeli "..... " isimli ilacın SGK SUT Ek-4/C listesinealınması ve "akondroplazi" tanısı konanhastalara hekim reçete ettikçe ilacın SGK tarafındaneksiksiz, tam karşılanması talepli başvurusunu davalıİdarenin zımnen reddettiğini, ilacın kullanımınınzorunlu olduğunu, muadilinin bulunmadığını,hastalıklarının ilerlememesi için ilacınkullanılmasının gerektiğini, buna ilişkin Türkiyeİlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu onay yazısının,4'lü durum bildirir raporunun, 2 ayrı rapor halinde uzman doktormütalaası ile bağımsız hekim derneğigörüşünün bulunduğunu, ilacı kullanamayantüm hastaların hastalığının ilerlediğini,dünyada bu hastalığın bilinen tek tedavisi olan Vosoritideetken maddeli .....tedavisine geçildiğini, ilacıkullanması gereken tüm hastaların 10-11 yaşınaltında olduğunu, dolayısıyla ilaca kavuşamamadurumunda hastaların çocukluk döneminde kalıcı hasaryaşayarak yaşamını yitirme ihtimalinindoğabileceğini belirterek; "Vosoritide" etkenmaddeli, ticari adı "..... " olan ilacın SağlıkUygulama Tebliği(SUT) EK 4/C listesine eklenmesi ve "akondroplazi"tanısı konan hastalara hekim reçete ettikçe bedelinindavalı kurum tarafından karşılanmasına yöneliktaleplerininzımnen reddine ilişkindavalı Kurum işlemininiptaline karar verilmesi istemiyle, adli yargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. AdliYargıda
2. Ankara 8. İş Mahkemesi 11/10/2022 tarih ve E.2022/202,K.2022/327 sayı ile, uyuşmazlığınidari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğindenbahisle, yargı yolunun uygun olmaması nedeni ile 6100Sayılı Kanun'un 114/1-b ve 115/2 maddesi uyarınca davanınusulden reddine karar vermiş, bu karar istinaf yolunabaşvurulmaksızın kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmışöyledir:
“Mahkememizce yapılan değerlendirmelere göre; davaya konu iptaliistenen davalı Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işleminidari işlem olduğu; dolayısıyla 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilenidari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı açılan iptal davalarınınçözümünün idari yargı yerindegörülmesi gerektiği anlaşılmış,(Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 03/03/2022 tarih, 2021/8482 Esas ve2022/2996 Karar sayılı kararı) aşağıdakihüküm oluşturulmuştur. "
3. Davacı vekili bukez,aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Ankara 15. İdare Mahkemesi 11/11/2022 tarih ve E.2022/2448,K.2022/2562 sayı ile, uyuşmazlığın adli yargıyerince çözümlenmesi gerektiğinden bahisle, davanın2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-amaddesi uyarınca görev yönünden reddine karar vermiş,bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızınkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"5510sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklıuyuşmazlıkların görüm veçözümünde genel yetkili Mahkeme iş mahkemeleri olupsadece Kanunun 102. maddesi uyarınca verilen idari para cezalarındaidare mahkemeleri görevli kılınmıştır.
Davadosyasının incelenmesinden; "vosoritide" etken maddeliticari adı "..... " olan ilacınSağlık Uygulama Tebliği(SUT) Ek 4/C listesine eklenmesi ve akondroplazi tanısı konanhastalara hekim reçete ettikçe bedelinin kurumcakarşılanması talebiyle yapılan başvurunun zımnenreddi üzerine bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmış ise de,uyuşmazlık konusu işlemin, "vosoritide" etken maddeliticari adı "..... " olan ilacın yurt dışıilaç fiyat listesine dahil edilip edilmeyeceğine ilişkinolması sebebiyle konunun 5510 sayılı Kanun hükümlerinedayanılarak hazırlanan Yönetmelik ve düzenleyiciişlemlerde yer aldığı dikkatealındığında, 5510 sayılı Kanununuygulanmasından kaynaklanan dava konusu uyuşmazlığın,Kanun'un 101. maddesi kapsamında adli yargı yerinceçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır."
III. İLGİLİ HUKUK
5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu'nun 63. maddesinde Kurumca finansmanısağlanacak sağlık hizmetlerinin neler olduğusayılmıştır.
6. Kanun'un 64. maddesindeKurumca finansmanı sağlanmayacaksağlık hizmetleri sayılmıştır.
7. Kanun'un "Sağlık hizmetlerinin ödenecek bedellerininbelirlenmesi" başlıklı 72. maddesi şöyledir:
"(Değişikbirinci fıkra: 17/4/2008-5754/44 md.) 65 inci madde gereğiödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumcaödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık HizmetleriFiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini,hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımıile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmetisunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrıayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63 üncü maddehükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlıkhizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetininsunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olaraksağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlıkhizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması,kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililikölçütleri ve genel sağlık sigortasıbütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıfiçin tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkilidir.
(Değişikikinci fıkra: 21/5/2013-6486/3 md.) Komisyon; Bakanlık, Maliye,Sağlık ve Kalkınma bakanlıkları, HazineMüsteşarlığı, üniversite sağlık hizmetisunucuları ile özel sağlık hizmeti sunucularınıtemsilen Bakanlıkça belirlenecek birer üye ve Kurumu temsileniki üye olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşur. Komisyonkararlarını salt çoğunluk ile alır. Komisyonkararları Resmî Gazete’de yayımlanır. Komisyoncagerekli görülen hâllerde sağlık hizmetlerinintürlerine göre birden fazla alt komisyon kurulabilir. Komisyonunsekretarya işlemleri Kurumca yerine getirilir.
SağlıkHizmetleri Fiyatlandırma Komisyonuna iştirak edenlere, ayda ikidefadan fazla olmamak üzere katıldıkları her toplantıgünü için (3000) gösterge rakamının memuraylık katsayısı ile çarpılarak bulunacak tutarıüzerinden toplantı ücreti ödenir. Komisyon çalışmalarıile ilgili her türlü giderler Kurumca ödenir.
(Değişikdördüncü fıkra: 17/4/2008-5754/44 md.) Kurum, ilgili kamukurum ve kuruluşları ile dernek, vakıf, federasyon,konfederasyon ve kamu kurumu niteliğindeki meslekkuruluşlarının görüşlerini alabilir.
SağlıkHizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunun çalışmasına,görev ve yetkileri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkindiğer usûl ve esaslar, Komisyon üyesi kurumlarıngörüşleri alınarak Kurum tarafındançıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/48md.) Bu maddenin üçüncü fıkrasındabelirtilenler hariç olmak üzere 63 üncü maddedebelirtilen komisyonlara iştirak edenler ile bilimsel ve akademiknitelikleri dikkate alınarak Kurum tarafından bilimsel niteliklikomisyonlarda veya tıbbi inceleme, tıbbi değerlendirme,tıbbi uygunluk onayı verme gibi iş ve işlemlerle ilgiliyürütülen çalışmalarda; üniversitelerdengörevlendirilen öğretim üyelerine, kamu ve özelsağlık kurum ve kuruluşlarından görevlendirilen tabip,diş tabibi ve eczacılara (6.500) gösterge rakamınınmemur aylık katsayısı ile çarpımı sonucubulunacak tutarı geçmemek üzere ödeme yapılır.Bu ödemenin usul, esas ve miktarı ile diğer hususlar Kurum veMaliye Bakanlığınca müştereken belirlenir."
8. Kanun'un "Sağlık hizmetlerinin sağlanmayöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesi"başlıklı 73. maddesi şöyledir:
"(Değişik:17/4/2008-5754/45 md.)
Bu Kanunagöre sağlık hizmetleri, Kurum ile yurt içindeki veya yurtdışındaki sağlık hizmeti sunucuları arasındayapılan sözleşmeler yoluyla ve/veya bu Kanunhükümlerine uygun olarak genel sağlık sigortalısıve bakmakla yükümlü olduğu kişilerinsözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından satınaldıkları sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesisuretiyle sağlanır.
Kamu idaresisağlık hizmeti sunucuları dışındaki vakıfüniversiteleri dahil sözleşmeli sağlık hizmetisunucularınca, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonuncabelirlenen sağlık hizmetleri bedeline ek olarak, genelsağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlüoldukları kişilerden sağlık hizmeti sunucularınıngiderleri ve ürettikleri sağlık hizmetlerinin maliyetleri,yapılan sübvansiyonlar gibi kriterler dikkate alınarak bubedellerin iki katına kadar alınabilecek ilave ücretintavanını belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.(1) Bu tavandahilinde alınabilecek ilave ücret oranları Kurumca belirlenir.Ancak (…)(2) 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının(c) bendinin (4), (6) ve (8) numaralı alt bentleri kapsamındasayılanlar ile bakmakla yükümlü oldukları kişilerile aynı maddenin onikinci, onüçüncü ve ondördüncüfıkraları kapsamında genel sağlıksigortalısı sayılan kişilerden ilave ücretalınamaz. Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonuncabelirlenen eşdeğer ilaçların, azami fiyatı ilekişinin talep ettiği eşdeğer ilacın fiyatıarasında oluşacak fark ve optik için tavan uygulanmaz ve bufıkra kapsamında değerlendirilmez.(2)(3)(4)
Kamu idaresisağlık hizmeti sunucuları ise otelcilik hizmeti iledördüncü fıkrada belirtilen istisnai sağlıkhizmetleri dışında, sağladıkları sağlıkhizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmaklayükümlü olduğu kişilerden ilave ücret talepedemez. (Mülga ikinci cümle: 21/1/2010-5947/19 md.) (…) (Ekcümleler: 21/5/2013-6486/4) Ancak yükseköğretim kurumlarınaait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleritarafından mesai saatleri dışında bizzat verilensağlık hizmetleri için Kurumca belirlenmişsağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde birkatını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçmemeküzere, üniversite yönetim kurulu kararıylaöğretim üyelerinin unvanları itibarıyla belirlenenmiktarda ilave ücret alınabilir. Ancak alınacak ilave ücretbir defada asgari ücretin iki katını geçemez. Buoranları bir katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.Kurum bu fıkra kapsamında ilave ücret alınamayacaksağlık hizmetlerini belirlemeye yetkilidir.(4)
Sözleşmelisağlık hizmeti sunucuları, Kurumca belirlenmişstandartların üstündeki talepleri karşılayan otelcilikhizmetleri ile hayati öneme sahip olmama ve alternatif tedavilerinbulunması gibi hususlar göz önüne alınarakSağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafındanbelirlenen istisnai sağlık hizmetleri için, genelsağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlüolduğu kişilerden belirlenen hizmet fiyatlarınınüç katını geçmemek üzere ilâveücret alabilir. Sözleşmeli sağlık hizmetisunucuları, Kurumca ödenecek sağlık hizmeti bedellerininyayımlanmasınıtakiben otuzgüniçindeilâveücret ödemeleri içinbelirlenentavanlar dahilindebelirledikleri sağlık hizmeti fiyatlarını kuruma bildirmekzorundadır. Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularıfiyat değişikliklerini 5 iş günü içinde Kurumabildirirler. Tavanlar dahilinde de olsa Kurumca belirlenen süredenönce bu fiyatlarını artıramazlar.
Kurum, provizyonişlemlerini yürütmek üzere sağlık hizmetisunucularının mahallinde provizyon merkezi açabilir vepersonel çalıştırabilir. Sözleşmelisağlık hizmeti sunucuları, bu amaçla Kuruma uygunbağımsız mekân tahsis etmek zorundadır.
Acil hallerdışında sözleşmesiz sağlık hizmetisunucularından kişilerce satın alınan sağlıkhizmeti bedelleri Kurumca ödenmez.
Sözleşmesizsağlık hizmeti sunucularından acil hallerde alınansağlık hizmeti bedeli, 72 nci madde gereği sözleşmelisağlık hizmeti sunucuları için belirlenen bedeller esasalınarak genel sağlık sigortalısı ve bakmaklayükümlü olduğu kişilere faturakarşılığı ödenir. Sözleşmeli vesözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları, acil hallerde,sözleşmeli sağlık hizmetleri sunucuları ise Kurumunbelirlediği sağlık hizmetleri için genel sağlıksigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğukişilerden veya Kurumdan herhangi bir ilave ücret talep edemez.
Kurum, bu Kanununbirinci fıkrasında belirtilen yöntemler dışında,kamu idarelerince verilecek sağlık hizmetlerini götürübedel üzerinden hizmet alım sözleşmesiyle de sağlamayayetkilidir. Kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları,sözleşmede belirtilen götürü bedelkarşılığında genel sağlıksigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğukişilere sözleşme kapsamında verilmesi gereken hertürlü sağlık hizmetini sunmaklayükümlüdür ve sözleşmede belirtilengötürü bedel dışında Kurumdan veya genelsağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlüolduğu kişilerden Kanunda belirtilen ilave ücretler vekatılım payları dışında ayrıca bir bedeltalep edemez. Götürü bedel üzerinden hizmet alımsözleşmesiyle temin edilen hizmetler için Kuruma ayrıcafatura ve dayanağı belge gönderilmez. Bu fıkranınuygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SağlıkBakanlığı ile müştereken belirlenir.
Sağlıkhizmeti sunucuları, genel sağlık sigortalısı vebakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıkhizmetlerinden yararlanmaya müstahak olup olmadığını,Kurumun elektronik veya diğer ortamlarda sağlayacağıyöntemlere uygun olarak kontrol etmek ve belgelemek zorundadır.
(Ek fıkra:4/7/2012-6353/84 md.) 3713 sayılı Kanuna göre aylıkbağlanmış maluller, 5434 sayılı Kanunun 56ncımaddesi veya 2330 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birincifıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlardan 3713sayılı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle aylıkbağlananlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahibaşkasının yardımı ve desteğiolmaksızın yaşamak için gereken hareketleri yapamayacakderecede malul olan vazife ve harp malullerinin sağlık kuruluraporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez/protez vediğer iyileştirici araç ve gereçler herhangi birkısıtlama getirilmeksizin Kurumca karşılanır. (Ekcümle: 20/8/2016-6745/61 md.) 3713 sayılı Kanun kapsamınagirmese dahi atış, tatbikat veya diğer ateşli silahyaralanmaları nedeniyle malul olan vazife ve harp malullerinin desağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları hertürlü ortez, protez ve diğer iyileştirici araç vegereçler herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin SosyalGüvenlik Kurumunca karşılanır. (Değişikcümle: 10/9/2014-6552/49 md.) Ancak, 72 nci maddede belirtilen usulleregöre bedelleri karşılanacak olan bu kapsamdakiürünler, garanti süresi kapsamında veya aynı amacayönelik ürün talepleri Kurum tarafından yayınlananürün listelerinden, yine Kurum tarafından belirlenen usul veesaslara göre karşılanır.
(Ek fıkra:4/7/2012-6353/84 md.) Genel sağlık sigortalısı ile bakmaklayükümlü olduğu kişilerden, 3713 sayılıKanunun 21 inci maddesinde sayılan olaylara maruz kalmaları nedeniyleyaralananlar, tedavileri sonuçlanıncaya veya maluliyetlerikesinleşinceye kadar geçen süre içerisinde verilensağlık hizmetleri ve diğer haklardan aynı Kanuna göreaylık bağlanmış olanlar gibiyararlandırılırlar.
(Ek fıkra:10/9/2014-6552/ 49 md.) Kurum, fatura denetimi konusunda kriterler koymaya,alternatif geri ödeme modelleri oluşturmaya ve bu konularda tespitlerve denetimler yapmaya ve/veya yaptırmaya, buna bağlı olarakhizmet alımı yapmaya yetkilidir.
(Ek fıkra:10/9/2014-6552/ 49 md.) Kurum, gerçek veya tüzel kişilerden;ödeme kapsamındaki sağlık hizmetleri ve/veya ürünlistelerine girmek için yapılan başvurulardan asgariücretin yirmi katını geçmemek üzere başvuruücreti, ilaç hariç olmak üzere diğer tıbbimalzeme ve ürünlerden listelerde kalmak için asgariücretin üç katını geçmemek üzereyıllık aidat, fiyat düşüş talepleri hariçolmak üzere listelerdeki değişiklik taleplerinden her birişlem için asgari ücret tutarını geçmemeküzere işlem ücreti, kamu kurumu niteliğinde tüzelkişiliği haiz meslek kuruluşları ile yapılanprotokollere dayalı sözleşmeler hariç olmak üzeresözleşme imzalamak için asgari ücretin onkatını geçmemek üzere sözleşme ücretialabilir, bu ücretleri imal ve ithal ürün gruplarınagöre farklılaştırabilir. Bu fıkranınuygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurumca belirlenir.
Sağlıkhizmeti satın alma sözleşmelerinin hazırlanması veakdedilmesi, sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesi ve bu maddeninuygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurumtarafından çıkarılacak yönetmelikledüzenlenir."
9. Kanun'un "Uyuşmazlıklarınçözüm yeri" başlıklı 101. maddesişöyledir:
"Bu Kanundaaksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklariş mahkemelerinde görülür."
10. 10/02/2016 tarih ve29620 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu İlaç Geri ÖdemeYönetmeliği'nin"Amaç ve kapsam"başlıklı 1. maddesi şöyledir:
"(1) BuYönetmeliğin amacı, Sosyal Güvenlik Kurumuncafinansmanı sağlanan ilaçlar ile finansmanınınsağlanılması talebinde bulunulan ilaçlarıntürleri, miktarları, kullanım süreleri ile builaçların ödeme usul ve esaslarını belirlemektir.
(2) BuYönetmelik, Kurumca oluşturulan İlaç Geri ÖdemeKomisyonu, Tıbbi ve Ekonomik Değerlendirme Komisyonu veSekretaryanın çalışma usul ve esasları ileilaç başvuruları ve değerlendirme kriterlerinikapsar."
11. Yönetmeliğin "Dayanak"başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"(1) BuYönetmelik, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalarve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 63 üncü maddesiile 16/5/2006 tarihli ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik KurumuKanununun 41 inci maddesine dayanılarakhazırlanmıştır. "
12. Sosyal Güvenlik Kurumu İlaç Geri ÖdemeBaşvurularına İlişkin Usul ve Esaslar'ın"Amaçve Kapsam" başlıklı 1. maddesi şöyledir:
"(1) Bu usulve esasların amacı, Sosyal Güvenlik Kurumunca finansmanısağlanan ilaçlar ile finansmanınınsağlanılması talebinde bulunulan ilaçların SosyalGüvenlik Kurumu İlaç Geri Ödeme Yönetmeliği ileSosyal Güvenlik Kurumu Genel Sağlık Sigortası AlternatifGeri Ödeme Yönetmeliği kapsamında yapılacakbaşvurularda izlenecek usul ve esaslarının belirlenmesidir.
(2) Bu Usul veEsaslar, ilaç geri ödeme listesine başvuracak firmalar ilebaşvuru dosyasında yer alacak bilgi ve belgeleri kapsar."
13. Aynı Düzenlemenin "Dayanak"başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"(1) Bu Usulve Esaslar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 63 ve 73 üncü maddeleri, SosyalGüvenlik Kurumu Merkez Teşkilatı ÇalışmaYönetmeliğinin 79 uncu maddesi ile Sosyal Güvenlik Kurumuİlaç Geri Ödeme Yönetmeliği ve Sosyal GüvenlikKurumu Genel Sağlık Sigortası Alternatif Geri ÖdemeYönetmeliği hükümlerine dayanılarakhazırlanmıştır."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
14. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan17/04/2023 tarihli toplantısında; dosya üzerinde 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre; adli veidari yargı yerleri arasında Kanun'un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının; davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilenhükmün aksine, önceki görevsizlik kararınailişkin dava dosyası temin edilmedengönderildiğigörülmekte ise de; davaya ilişkin bilgi ve belgeler ileadli yargıkararının kesinleşme durumunu gösteren onaylı birörneğinin dosyada yer aldığı ve sonuçta usuleilişkin başka bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
15. Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'indavanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan,ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
16. Dava,davacı dernek tarafından, akondroplazihastalarının tedavisinde kullanılan "vosoritide"etken maddeli ticari adı "..... " olan ilacınSağlık Uygulama Tebliği (SUT) Ek 4/C listesine eklenmesi ve akondroplazitanısı konan hastalara hekim reçete ettikçe bedelininkurumca karşılanması talebiyle yapılanbaşvurunun,davalı idarece zımnen reddine ilişkin işlemin iptaliistemiyle açılmıştır.
17. Davalı idarenin bir kamu kuruluşu olduğuçekişmesizdir. Dava konusu zımni retişlemi, davalıidare tarafından tek yanlı irade beyanı ile kamu gücükullanılarak tesis edilmiş olmasına karşın,işlemin yasal dayanağını 5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuoluşturmaktadır.
18. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve somut olaybirlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık konusuişlemin "vosoritide" etken maddeli ticari adı"..... " adlı ürünün geri ödemekapsamına ilişkinkoşullarında değişiklikyapılması istemiyle yapılan başvurununzımnen reddineilişkin olduğu; bu konunun 5510 sayılı Kanunhükümlerine dayanılarak hazırlanan Yönetmelik vedüzenleyici işlemlerde yer aldığıgözetildiğinde; bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıylailgili ortaya çıkan dava konusu uyuşmazlığın,Kanun'un 101. maddesi kapsamında adli yargı yerinceçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
19. Yukarıda belirtilen hususlar gözönündebulundurularak; Ankara 8. İş Mahkemesinin 11/10/2022 tarih veE.2022/202, K.2022/327 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Ankara 8. İş Mahkemesinin 11/10/2022 tarih ve E.2022/202,K.2022/327 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
17/04/2023 tarihinde, Üyeler Nilgün TAŞ ve Bilal ÇALIŞKAN'ınKARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
KARŞI OY
Dava, akondroplazi hastalarının tedavisinde kullanılan"vosoritide" etken maddeli ticari adı "..... "olan ilacın Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) Ek 4/C listesineeklenmesi ve akondroplazi tanısı konan hastalara hekim reçeteettikçe bedelinin kurumca karşılanması talebiyleyapılanbaşvurunun, davalı idarece zımnen reddineilişkin işlemin iptali istemiyleaçılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun2. maddesinde; idari dava türleri, idari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklanndan dolayı açılan iptaldavaları; idari işlem ve eylemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları; kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesiiçin yapılan her türlü sözlemelerden dolayıaçılan davalar olarak sayılmış; idariyargının idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimini yapmakla görevli olduğu kuralabağlanmıştır.
İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konuve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklanndandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davalarının; idari dava türlerindenbiri olduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
İdare, idare hukuku alanında kamu gücünedayalı olarak re'sen ve tek yanlı irade açıklamasısonucu tesis etmiş olduğu işlemlere, hukuk alanında yenidurumlar oluşturmasıyla idari işlem kimliğikazandırmakta ve kural olarak bu işlemler özel yasaldüzenlemeler dışında, idari yargı denetimine tabi bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve somut olaybirlikte değerlendirildiğinde,dava konusu zımniretişleminin,davalı idare tarafından tek yanlı iradebeyanı ile kamu gücü kullanılarak tesis edilen idariişlem niteliğinde olduğu, bu nedenle uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde idari yargınıngörevli olduğu görüşü ile çoğunlukkararına katılmıyoruz.
Üye Üye
NilgünTAŞ BilalÇALIŞKAN