T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/254
KARAR NO : 2023/272
KARAR TR : 17/04/2023
ÖZET: 2247 sayılı Kanun'un 14. ve 19 maddelerinde öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.
KA R A R
DAVACI : H. B. Ç
VEKİLİ : Av. A. A
DAVALI : Türkiye Garanti Bankası A. Ş.
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, müvekkili hakkında davalı bankacaAfyonkarahisar Kapatılan 3. İcraMüdürlüğünün 2006/80 Esas sayılıdosyasında takip yapıldığını, müvekkilinintakip sebebiyle maaşından ve ikramiyelerinden kesintiyapılması için çalıştığıkurumamüzekkere yazılmasıyla, kesilen ve takip dosyasınabakiye borç olarak bildirilen 11.606,75 TL'yiyatırdığını, borcunun bittiği belirtilmesine rağmensonuç alınamaması üzerineAfyonkarahisar 1. Asliye HukukMahkemesinin 2017/784 Esas, 2019/356 Karar sayılı dosyasındaaçtığı menfi tespit davasının müvekkilininlehine sonuçlandığını, mezkur dosyadaki 11.606,75TL'nin ödeme tarihi ile dava tarihine kadar ödenen toplamda 1.757,07TL'nin istirdadına karar verildiğini, ancak fazla yapılanödemelere dair fazlaya ilişkin talep ve dava haklarınısaklı tuttukları durumda yargılamanın uzun sürmesinedeniyle üstelik müvekkili aleyhine ikame edilen icra takibinintedbiren durdurulması yönündeki taleplerinin de ilk etapta kabulgörmemesi üzerine, müvekkili hakkındaki icra takibi devamettirilerek dava tarihinden sonra da müvekkilinden icra takipdosyasındakinden fazla para tahsil edilmeye devam edildiğini,davanın sonuçlanması ve kararın kesinleşmesiüzerine işbu davaya dayanak Afyonkarahisar İcraMüdürlüğünün 2022/7270 Esas sayılıdosyasında fazla yapılan ödemelerin, ödeme tarihleriitibarı ile işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili amacıylayaptıkları icra takibine davalı borçlu vekilitarafından itiraz edildiğini, takibin durduğunu belirterek,davanın kabulü ile borçlunun icra takibineyaptığı itirazının iptali ile takibin devamına,borçlunun itirazının haksız ve kötüniyetliolduğu sabit olduğundan takip konusu alacağın % 20'sindenaşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatınahükmedilmesi istemiyleadli yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
Adli Yargıda
2.Afyonkarahisar 4. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici MahkemesiSıfatıyla) 14/09/2022 tarih ve E.2022/464, K.2022/22 sayıile, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle usulden reddine,mahkemelerinin görevsizliğine, görevli mahkemenin AfyonkarahisarAsliye Hukuk Mahkemeleri olduğunun tespitine; kararkesinleştiğinde tarafların 2 hafta içerisindemahkemelerine vereceği dilekçe ile dosyanın görevliMahkemesine gönderilmesine karar vermiş, bu kararkesinleşmiş ve davacı vekilinin talebi üzerine dosya AsliyeHukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
“6502sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un3. maddesinde “Hizmet”, Bir ücret veya menfaatkarşılığında yapılan ya da yapılmasıtaahhüt edilen mal sağlama dışında her türlütüketici işleminin konusunu,
“Sağlayıcı”,Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veyamesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da hizmet sunanınadına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzelkişiyi,
“Satıcı”,Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veyamesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanınadına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzelkişiyi,
“Tüketici”,Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veyatüzel kişiyi,
“Tüketiciişlemi” ise, “Mal veya hizmet piyasalarında kamutüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya meslekiamaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareketeden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketicilerarasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta,vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler dedâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukukiişlemi ifade eder.” şeklindetanımlanmıştır.
AynıKanun'un 73. maddesinde de, "Tüketici işlemleri iletüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecekuyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerigörevlidir." düzenlemesi yapılmıştır.
Buaçıklamalardan sonra dava konusu olaya bakılacak olursa;haksız haciz sebebine dayalı (alacak) itirazın iptaliniteliğinde olup Tüketici Hukukundan kaynaklanmadığıanlaşılmaktadır. Tarafların sıfatına, davakonusunun tüketici işleminden kaynaklanmamasına göre,iş bu davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.
DavanınTüketici Mahkemesi sıfatıylaaçıldığı, mahkememizin tüketici ve ticaridavalara ihtisas gereği baktığı, tüketici ve ticaridava dosya sayısına göre diğer mahkemeleredüşecek dava sayısından daha az dosyanın mahkememizetevzi edilmesi halinde mahkememize Asliye Hukuk mahkemesinin görevliolduğu dosyaların tevzi edilebileceği, açılandavanın Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği,dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesi dosyaları arasından tevziedilerek gelmediği, bu sebeple tevzi dağılımındaHSK'nun ihtisas kararında belirtilen usulde tevziyapılmasının zorunlu olduğu nazaraalındığında dosyanın Asliye Hukuk Mahkemelerine tevziedilmek üzere Afyonkarahisar Tevzi Bürosuna gönderilmesine kararvermek gerekmiştir. ”
3. Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi17/10/2022 tarih veE.2022/651, K.2022/718 sayı ile, bu davaya bakma göreviAfyonkarahisar 4. Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğuanlaşıldığından mahkemelerinin görevliolmadığına, bu kapsamda 2247 sayılı Kanun'un 19/1maddesi gereği yargı yolu uyuşmazlığıçıktığından, görevli mercinin belirtilmesiiçin dosyanın karar kesinleştiğinde eki ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine; UyuşmazlıkMahkemesince Mahkemelerinin görevli olduğuna dair karar verilenekadar davanın esasının kapatılmasına kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
“...Afyonkarahisar4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/464 esas ve 2022/22 karar sayılıdosyası incelenmiş dosyanın görevsizlik kararıverilerek kesinleştirdiği anlaşılmıştır.Davacının talebi itirazın iptali olarakaçıklandığı ve davaya konu kararıntüketici mahkemesi sıfatıyla Afyonkarahisar 4. Asliye HukukMahkemesine açıldığı, mahkemenin asliye hukukmahkemesi olarak tüketici mahkemesi sıfatına haiz olduğutartışmasızdır. Dosyanın tevzi ileaçıldığı yer olan Afyonkarahisar 4. Asliye HukukMahkemesince yargılamasının yapılması gerektiğidüşünülerek aşağıdaki gibi hükümkurulmuştur."
4. Afyonkarahisar 2.Asliye Hukuk Mahkemesi 13/03/2023 tarih veE.2022/651 sayılı bir üst yazıyla, dosyayıUyuşmazlık Mahkemesine göndermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
5. Anayasa'nın "Uyuşmazlık Mahkemesi"başlıklı 158. maddesişöyledir:
"UyuşmazlıkMahkemesi adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev vehüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözümlemeye yetkilidir. Uyuşmazlık Mahkemesininkuruluşu, üyelerinin nitelikleri ve seçimleri ileişleyişi kanunla düzenlenir. Bu mahkemenin BaşkanlığınıAnayasa Mahkemesince, kendi üyeleri arasından görevlendirilenüye yapar.
Diğermahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esasalınır."
6. 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanun’un 1. maddesinde:
“Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkemedir…”
7. Kanun'un "Olumsuz görev uyuşmazlığı"başlıklı 14. Maddesi şöyledir:
“Olumsuzgörev uyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinintarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerinigörevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veyakesinleşmiş olması gerekir.”
8. Kanun'un "Yargı merciilerinin uyuşmazlıkmahkemesine başvurmaları" başlıklı 19.Maddesi şöyledir:
"Adli veidari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.
(Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargımerciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir."
9. Aynı Kanun'un "İncelemedeizlenecek sıra" başlıklı27. maddesi şöyledir:
"UyuşmazlıkMahkemesi, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceler; yöntemine uymayan veya süresiiçinde ileri sürülmemiş istemleri reddeder."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan17/04/2023 tarihli toplantısında; Raportör-HâkimTaşkın ÇELİK’in, 2247 sayılıKanun’da öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ınbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
11. Mevzuat kısmında belirtilen düzenlemeleregöre,davanın taraflarınca 14. madde kapsamında veyayargı yerlerince 19. madde kapsamında UyuşmazlıkMahkemesine başvurulabilmesi için, adli ve idari yargıyerlerince (yargı yolu bakımından) verilmişgörevsizlik kararları bulunması ve bu kararların kesin veyakesinleşmiş olması gerekmektedir.
12. Dosyaların incelenmesinde; uyuşmazlığailişkin olarak aynı yargı kolu içinde verilmişgörevsizlik kararları bulunduğu anlaşılmaktadır.Bu şekilde oluşan görev uyuşmazlığınınçözümü, aynı yargı kolundaki üst derecemahkemelerince yapılacak istinaf ve/veya temyiz incelemesi sonucundagerçekleştirilmelidir. Dolayısıyla adli ve idariyargı yerlerince karşılıklı olarak verilmişgörevsizlik kararı bulunmadığından incelemekoşulu gerçekleşmemiştir.
13. Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurularak; 2247 sayılı Kanun'un 14. ve 19. maddelerindeöngörülen koşulları taşımayanveAfyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan17/10/2022 tarih veE.2022/651, K.2022/718 sayılı başvurunun, aynıKanun'un 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
2247 sayılı Kanun'un 14. ve 19. maddelerindeöngörülen koşulları taşımayan veAfyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan 17/10/2022 tarih veE.2022/651, K.2022/718 sayılı BAŞVURUNUN, aynıKanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİNE,
17/04/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN