T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/123
KARAR NO : 2023/346
KARAR TR : 15/05/2023
ÖZET: TEİAŞ tarafından yapılan yarışma ihalesi sonrası imzalanan Rüzgar Enerjisi Santrali katkı payı anlaşmasının uygulanmasından kaynaklı RES katkı payı bedelinden doğan uyuşmazlığın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı :D. E. Ü. Sanayi ve TicaretA.Ş.
Vekili :Av. Z. A. A
Davalı :Türkiye Elektrik İletim A.Ş.GenelMüdürlüğü
Vekili :Av. A. U
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili dilekçesinde,taraflar arasındaakdedilen RES Katkı Payı Anlaşması kapsamında,müvekkili Şirketin Rüzgar Enerjisine Dayalı ÜretimTesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkinYarışma Yönetmeliğihükümleri doğrultusundayapılan yarışma sonucundasisteme bağlantı hakkıkazandığını,sözleşme konusuRES üretimtesisinin ilk ünitesinin geçici kabulününyapıldığı tarihten başlamak üzere ve her bir kwhiçin 3,77 kuruş RES Katkı Payını tüm tesisingeçici kabulünün yapıldığı tarihten itibarenyirmi yıl süre boyunca TEİAŞ’a ödemeyitaahhüt ettiğini, uyuşmazlık konusu Kurtini RES projesiningeçici kabulünün yapıldığını vetesisin 03/08/2018 tarihinde üretime geçtiğini; bunaistinadenTEİAŞ tarafından müvekkili Şirkete RESKatkı Payı Bedeli olarak 21/01/2022 tarihli ve TEE2022015800366 nolu5.955.633,30 TL + %18 KDV bedelli fatura gönderildiğiniancakfaturanın hatalı olduğunu vesözleşmeyeaykırı olarak düzenlendiğini çünkü taraflararasında akdedilen RES Katkı Payı Anlaşması'nın3. maddesinde katkı payı hesaplama usulününbelirlendiğini, müvekkilinin RES Katkı PayıAnlaşması kapsamında aleyhe bir yaptırım ilekarşılaşmamak adına söz konusu faturayı ihtirazıkayıtla ödediğini ifade ederek; fazlaya ilişkinhaklarısaklı kalmak kaydıyla, 21/01/2022 tarih ve TEE2022015800366 nolufaturaya istinaden davalı TEİAŞ'a ihtirazi kayıtlaödenen dava konusu RES Katkı Payı Bedelinin şimdilik100.000 TL'sinin, ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticariişlerde uygulanacak en yüksek avans faizi ile birlikte müvekkilineiadesine ve söz konusu faturanın iptaline karar verilmesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
2. Davalı vekili, süresinde sunduğu cevapdilekçesinde, davanın görüm veçözümünde idari yargının görevliolduğunu ileri sürerek yargı yolu itirazındabulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 13/12/2022 tarih veE.2022/203sayı ile, davalı şirketinözel hukuk hükümlerine tabi iktisadi devletteşekkülü olduğu bu haliyle tarafların tacir veuyuşmazlığın ticari işletmelerine ilişkinişlem olduğu,idari bir işlem veya eylem niteliğibulunmadığı gerekçesiyle davalının yargıyolu yönünden görev itirazınınreddine kararvermiştir.
4. Davalı vekilinin olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması istemiylebaşvurusu üzerine dilekçe, davadosyasınınörneği ile birlikte DanıştayBaşsavcılığına gönderilmiştir.
B. Olumlu Görev UyuşmazlığıÇıkarılmasına İlişkin DanıştayBaşsavcılığı Talebi
5. Danıştay Başsavcısı, "Uyuşmazlıkta,dava konusu RES Katkı Payı Bedelinin mülga RüzgarEnerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan LisansBaşvurularına İlişkin YarışmaYönetmeliğinden kaynaklandığı açık olup,bu konuda yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarıncayetkilendirilen TEİAŞ Genel Müdürlüğüncekamu hukuku alanında, kamu gücüne dayalı, re'sen ve tekyanlı olarak tesis edilen RES Katkı Payı Bedelinin tazminiiçin açılan davada yargısal denetimin, idariyargıda yapılması gerektiği "görüşüyle 2247 sayılı Kanun'un 10. maddesiuyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına karar vererek dosyayıUyuşmazlık Mahkemesine göndermiştir.
6. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınca,2247 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısının da yazılı düşüncesiistenilmiştir.
III. BAŞSAVCILIK DÜŞÜNCESİ
7. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı,Danıştay Başsavcılığınca2247sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca yapılanbaşvurunun reddi gerektiği yolunda yazılıdüşünce vermiştir. Görüşünilgilikısmı şöyledir:
"Somutolayda, davalı TEİAŞ'ın hukuki statüsünden bağımsızolarak, anlaşmanın imzalanmasından sonra TEİAŞ'atanınan imtiyazlı bir yetkiden, sözleşmeyi tek taraflıdeğiştirme, denetleme, cezai işlem tesis etme veya tek taraflıfeshetme gibi üstün bir kamu gücünden söz etmekmümkün değildir. Anlaşmada taraflarınkarşılıklı yükümlülüklerininbulunduğu, tarafların bununla bağlı olduğu,uyuşmazlığın anlaşma öncesindeki ihalesürecine ilişkin olmadığı ve anlaşmahükümleri çerçevesinde özel hukuksözleşmesi niteliğindeki RES Katkı PayıAnlaşması'nda düzenlenen RES katkı payı bedelindenkaynaklandığı anlaşıldığından,davanın çözümünde adli yargı yerleriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesinin, 20.06.2022 tarihli ve 2022/258 E., 2022/408 K. sayılıkararında da aynı hususlar vurgulanmıştır."
IV. İLGİLİ HUKUK
A. Mevzuat
8. Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasışöyledir:
"İdare,kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlüdür."
9. 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun "İdari dava türleri ve idari yargıyetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesişöyledir:
"1.(Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) İdari dava türlerişunlardır:
a)(İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları
c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdariyargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelikdenetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda veCumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilenşekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinikısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veyaidarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler."
10. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Üretimfaaliyeti" başlıklı 7/4. maddesi şöyledir:
"(4)Rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı elektriküretim tesisi kurulması için yapılan önlisansbaşvurularının değerlendirilmesi aşağıdabelirtilen esaslara göre yapılır:
a) Üretimtesisinin kurulacağı sahanın maliki tarafından başvuruyapılması durumunda, aynı saha için yapılandiğer başvurular dikkate alınmaz.
b)Başvurularda kaynak bazında tesisin kurulacağı sahaüzerinde ve/veya sahayı temsil edecek son sekiz yıliçinde elde edilmiş standardına uygun belirli süreliölçüm verisi bulunması istenir. Sahanınbelirlenmesi, ölçümler ve değerlendirilmesi, verilerinelde edilmesi ve güvenliği ile bunların belgelendirilmesiBakanlık tarafından teklif edilen ve Kurum tarafındançıkarılan yönetmelikle düzenlenir. 5346sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında belirlenenyenilenebilir enerji kaynak alanlarında kurulacak üretim tesisleriaçısından ölçüm verisi aranmaz.
c) TEİAŞveya ilgili dağıtım şirketi tarafından,kullanılacak teknolojilerin şebeke bakımından etkileri dedikkate alınarak uygun bağlantı görüşüverilen başvurular değerlendirmeye alınır.
ç)Değerlendirmede aynı bağlantı noktasına ve/veyaaynı bağlantı bölgesine bağlanmak için birdenfazla başvurunun bulunması hâlinde başvurulararasından ilan edilen kapasite kadar sisteme bağlanacak olanlarıbelirlemek için TEİAŞ tarafından, 5346 sayılıKanun kapsamında YEK Destekleme Mekanizmasındanyararlanabileceği sürelerde geçerli olmak ve aynı Kanunaekli (II) sayılı cetvelde belirtilen hakları da saklı olmaküzere 5346 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yeralan fiyatlar üzerinden en düşük fiyatın teklifedilmesi esasına dayanan yarışma yapılır. Eşitlikhâlinde uygulanacak hususlar ile yarışmaya ilişkin usul veesaslar TEİAŞ tarafından teklif edilen ve Kurum tarafındançıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Rüzgârve güneş enerjisi lisans başvurularının teknikdeğerlendirmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıktarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir."
11. 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji KaynaklarınınElektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımınaİlişkin Kanun'un "Yenilenebilir Enerji KaynakAlanlarının Belirlenmesi, Korunması, Kullanılması ileYenilenebilir Kaynaklardan Elde Edilen Elektrik Enerjisinin Belgelendirilmesi"ana başlıklı İkinci Bölümün, "Kaynakalanlarının belirlenmesi, korunması vekullanılması" başlıklı4. maddesinin ikincifıkrası şöyledir:
"Elektrikenerjisi üretimine yönelik yenilenebilir enerji kaynakalanlarının ilgili kurum ve kuruluşlarıngörüşü alınarak belirlenmesi, derecelendirilmesi,korunması, kullanılması, bu alanları kullanacak tüzelkişilerde aranacak koşulların belirlenmesi, TEİAŞve/veya ilgili dağıtım şirketi tarafındanbağlantı ve sistem kullanımı hakkında görüşverilmesi ve kapasite tahsisi yapılması, yapılacakyarışma, yenilenebilir enerji kaynak alanı tahsisi, teminatalınması, yükümlülüklerin yerine getirilmemesihâlinde teminatın irat kaydedilmesi, yerli malı kullanımşartlı aksamın özellikleri ile uygulamaya ilişkin usulve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılanyönetmelikle düzenlenir. Yenilenebilir enerji kaynak alanlarındakurulacak üretim tesisleri için Bakanlık tarafındanTürk lirası olarak belirlenecek tavan fiyat üzerinden teklifedilecek en düşük fiyat, söz konusu yenilenebilir enerjikaynak alanı için yarışma şartlarındabelirlenecek süre boyunca YEK Destekleme Mekanizması kapsamındauygulanır. Yarışma sonucunda oluşacak fiyatınyarışma şartlarında belirlenecek süreiçerisinde güncellenmesine ilişkin usul ve esaslar ilgiliyarışma şartnamesinde Bakanlık tarafından belirlenir.Bu madde kapsamında kurulacak üretim tesisleri için önlisans ve lisans verme koşulları, iptali ve tadili ile ilgilihususlar EPDK tarafından çıkarılan yönetmelikledüzenlenir."
12. 22/09/2010 günlü ve 27707 sayılı ResmiGazete'de yayımlanarak yürürlüğe girenRüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak ÜzereYapılan Lisans Başvurularına İlişkin YarışmaYönetmeliği'nin "Amaç" ve "Kapsam"başlıklı 1. ve 2. maddeleri şöyledir:
"1- BuYönetmeliğin amacı, 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılıElektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde, rüzgârenerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzereyapılmış lisans başvurularından aynı bölgeve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurununbulunması durumunda, sisteme bağlanacak olanı/olanlarıbelirlemek için yapılacak yarışmanın veyarışma sonunda belirlenen Rüzgâr Enerjisine DayalıElektrik Üretim Santrali Katkı Payının ödenmesineilişkin usul ve esasların belirlenmesidir
2- BuYönetmelik 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunuçerçevesinde, rüzgâr enerjisine dayalıüretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisansbaşvurularından aynı bölge ve/veya aynı trafo merkeziiçin birden fazla başvurunun bulunması durumunda sistemebağlanacak olanı/olanları belirlemek için yapılacakyarışmaya ve yarışma sonunda belirlenen RES KatkıPayının ödenmesine ilişkin usul ve esaslar ile buyarışmaya katılacak tüzel kişilerinyükümlülüklerini kapsar."
13. Aynı Yönetmeliğin "RES katkı payıanlaşması" başlıklı 10. maddesişöyledir:
"Lisansverilmesi EPDK tarafından uygun bulunan şirket ile TEİAŞarasında EPDK tarafından belirlenen süre içerisindeEk-3’te yer alan RES Katkı Payı Anlaşmasıimzalanır. RES Katkı Payı Anlaşmasınınimzalanabilmesi için, 8 inci maddeye göre belirlenen banka teminatmektubunun TEİAŞ’a sunulması zorunludur. RES KatkıPayı Anlaşması imzalanmazsa, TEİAŞ, ilgili şirkettarafından kendisine sunulan banka teminat mektubunu irat kaydeder."
14. 13/05/2017 günlü ve 30065 sayılı ResmiGazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren RüzgarVeya Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi KurmakÜzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkinYarışma Yönetmeliğinin "RES katkı payıtutarlarının ödenmemesi" başlıklıGeçici 3. maddesi şöyledir:
"22/9/2010tarihli ve 27707 sayılı Resmî Gazete’de yayımlananRüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak ÜzereYapılan Lisans Başvurularına İlişkin YarışmaYönetmeliği kapsamında kapasite tahsis edilen tüzelkişilerin imzaladıkları RES Katkı PayıAnlaşması kapsamında, yıllık net elektrik enerjisiüretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam RES KatkıPayı tutarını, o yılın 31 Ocak günü saat17.00’a kadar ödememesi hâlinde söz konusu tutar, teminatmektubunun karşılık gelen kısmının iratkaydedilmesi yoluyla tahsil edilir. Bu durumun şirkete tebliğinimüteakip 1 (bir) ay içerisinde teminat mektubunun irat kaydedilenkısmı tamamlanır. İşbuyükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde RESKatkı Payı Anlaşması ve BağlantıAnlaşması feshedilerek Kuruma bildirilir."
15. Davalı TEİAŞ Ana Statüsünün "HukukiBünye" başlıklı 3. maddesi şöyledir:
"BuAnastatü ile teşkil olunan Türkiye Elektrik İletimA.Ş. (Teşekkül) tüzel kişiliğe sahip,faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiylesınırlı bir İktisadi DevletTeşekkülüdür.
TeşekkülEPK, K.H.K., ve bu Anastatü hükümleri saklı kalmaküzere özel hukuk hükümlerine tabiidir"
B. Yargı Kararları
16. Uyuşmazlık Mahkemesi, benzer konulara ilişkin olarakönüne gelen uyuşmazlıklarda; sözleşmeaşamasına kadar kanuna dayanılarak idarece alınan karar veyapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarınidari yargı yerinde, sözleşme yapıldıktan sonrasözleşme hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortayaçıkan uyuşmazlıkların ise sözleşme veözel hukuk hükümlerine göre adlî yargı yerindegörülmesi gerektiği yolunda pek çok karar vermiştir.(16/06/2003 tarih ve E.2003/47, K.2003/51; 05/02/2007 tarih ve E.2006/154,K.2007/3; 04/06/2013 tarih ve E.2013/394, K.2013/881; 13/10/2014 tarih veE.2014/671, K.2014/890; 29/12/2014 tarih ve E.2014/1097, K.2014/1145;20/02/2017 tarih ve E.2016/91, K.2017/3; 24/12/2018 tarih ve E.2018/865,K.2018/865; 24/02/2020 tarih ve E.2019/859, K.2020/162 sayılıkararlarında olduğu gibi.)
V. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
17. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan15/05/2023 tarihli toplantısında;2247 sayılı Kanun'un27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalıvekilinin, anılan Kanun'un 10/2. maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine DanıştayBaşsavcısınca 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
18. Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'indavanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan,ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davadaadli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonragereği görüşülüpdüşünüldü:
19. Dava, davacı şirket tarafından, davalıTEİAŞ ile imzalanan anlaşma hükümlerineaykırı olarak tahakkuk ettirildiği iddia edilen ve ihtirazikayıtla ödenen "RES Katkı Payı"faturasının iptal edilerek, fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla, fatura tutarının şimdilik100.000 TL'lik kısmının, ödeme tarihinden itibarenuygulanacak en yüksek avans faizi ile birlikte iadesine karar verilmesiistemiyleaçılmıştır.
20. Dosyanın incelenmesinden, Yönetmelik kapsamında,Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Kasım 2007tarihinde alınan Rüzgâr Enerji Santrali başvurularıarasından, aynı saha ve/veya aynı trafo merkezi içinbirden fazla başvurunun yapıldığı durumlarda sistemebağlanacak olan/olanları belirlemek amacıyla, 15/02/2011 -13/09/2011 tarihleri arasında, 13 farklı pakette ve teklif edilen RESkatkı payı miktarları üzerinden RES kapasite tahsisyarışmalarının gerçekleştirildiği,söz konusu yarışmalar ile yaklaşık toplam kurulugücü 5.500 MW RES için kapasite tahsis edilerek, EPDKtarafından söz konusu projelerin lisanslandırma sürecininbaşlatıldığı, davacı şirketin, davaya konutesisi için 22/09/2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan mülga Rüzgâr Enerjisine Dayalı ÜretimTesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularınaİlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında 2011yılında yapılan yarışmalara katılarak iletimsistemine bağlantı hakkı kazandığı, davalıTEİAŞ tarafından; davacı şirket ile TEİAŞarasında, davacı şirkete ait üretim tesislerinin ilk ünitesiningeçici kabulünün yapıldığı tarihtenbaşlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulününyapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreboyunca TEİAŞ'a ödeneceği taahhüt edilen,rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretimi santralikatkı payı bedelinin ödenmesi konulu "RES KatkıPayı Anlaşması"nın akdedildiği ilerisürülürken; davacı tarafından da; taraflararasında 22/06/2012 tarihli RES Katkı PayıAnlaşmasının imzalandığı, dava konusu faturadayer alan tutarın, teklif formu mektubuna göre hesaplanan tutarolduğu, hesaplamada ne yönetmelik hükümlerinin ne deanlaşma hükümlerinin dikkate alınmadığıileri sürülerek, fazladan ödenen bedelin iadesi içinarabulucuya başvurulduğu, anlaşmanınsağlanamaması üzerine de ihtirazi kayıtla ödenenfaturanın iptal edilerek, fatura tutarının şimdilik 100.000TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avansfaiziyle birlikte tahsili istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmıştır.
21. Olayda, davalı TEİAŞ tarafından yukarıdaanılan Yönetmelik hükümlerine göre açılanyarışma ihalesi sonucunda imzalanan RES Katkı PayıAnlaşmasına aykırı olarak tahakkuk ettirildiği iddiaedilen RES katkı payı bedeli faturası kapsamında fazladanödenen tutarın tahsili istemiyle davanınaçıldığı, uyuşmazlığınesasının çözümünün bu anlaşmanınhukuki durumuna bağlı olup, anlaşmanın idarisözleşme ya da özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olupolmadığına göre yargı yolunun belirleneceğiaçıktır.
22. İdari sözleşmeler, idarelerin tek yanlı,kamusal yetkiye dayanarak, kamu hizmetinin gereklerinin yerine getirilmesiiçin kamu yararı amacı ile taraflar arasında akdedilen veidareye üstün hak ve yetkiler veren, gerektiğinde tek yanlıdeğişiklik ve fesih yetkisini de idareye tanıyan niteliktesözleşmelerdir. Kamu idarelerinin özel hukuk alanındaakdettikleri sözleşmeler ise idari sözleşme niteliğitaşımayıp, özel hukuk kurallarına göredüzenlenmektedir.
23. Tip RES Katkı Payı Anlaşmasınınincelenmesinden; 5. maddede, "bu anlaşmanınhükümlerinin uygulanmasından dolayı doğacak veyaçıkacak anlaşmazlıklarınçözümünde Ankara Mahkemeleri ve İcra Daireleriyetkilidir." 6. maddede düzenlenen "RES katkıpayının ödenmemesi halinde 6183 sayılı Kanun'un 51incimaddesinde belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faiziuygulanacağı" ve yine 7. maddededüzenlenen "lisansıniptali veya mücbir sebepler ya da EPDK tarafından uygun bulunanhaller dışında herhangi bir nedenle sona ermesi hallerindeteminat mektubunun TEİAŞ tarafından irat kaydedilmesi" hükümlerinin,idarenin üstün yetkilerle donatılmış olduğunakarine teşkil etmeyeceği anlaşılmaktadır.
24. Somut olayda, davalı TEİAŞ'ın hukukistatüsünden bağımsız olarak, anlaşmanınimzalanmasından sonra TEİAŞ'a tanınan imtiyazlı biryetkiden, sözleşmeyi tek taraflı değiştirme,denetleme, cezai işlem tesis etme veya tek taraflı feshetme gibi üstünbir kamu gücünden söz etmek mümkün değildir.Anlaşmada tarafların karşılıklıyükümlülüklerinin bulunduğu, tarafların bununlabağlı olduğu, uyuşmazlığın anlaşmaöncesindeki yarışma ihalesi sürecine ilişkin olmadığıgözetildiğinde, anlaşma hükümleriçerçevesinde özel hukuk sözleşmesiniteliğindeki RES katkı payı anlaşmasındadüzenlenen RES katkı payı bedelinden kaynaklı davanınadli yargı yerindegörülmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
25. Yukarıda belirtilen hususlar gözönündebulundurularak, Danıştay Başsavcısınınbaşvurusunun reddi gerekmiştir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Danıştay BaşsavcısınınBAŞVURUSUNUN REDDİNE,
15/05/2023 tarihinde Başkan Muammer TOPAL ve Üye AhmetARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞUYLA KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nigün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
KARŞIOY
Dava, davacı şirket ile davalı arasında imzalanananlaşma hükümlerine aykırı olarak fazla tahakkukettirildiği iddia edilen RES Katkı Payı bedelinin tahsilitalebiyle açılmıştır.
Bir kamu hizmetinin yürütülmesi içinihtiyaç duyulan mal veya hizmet temini sırasında, idaredekanunilik ilkesi gereğince idarenin belirli usul ve esaslarauyması zorunlu olup; işin sözleşmeyebağlanmasından önce geçen bu süreçte tesisedilen işlemlerin, kamu gücüne dayalı, re'sen ve tekyanlı olması nedeniyle idari işlem niteliğini taşımasıkarşısında, yargısal denetiminin idare hukuku ilkelerinegöre idari yargı yerlerince yapılacağıtartışmasızdır.
İdari sözleşme, idarenin kamusal yetkisine dayanarak,kamu hizmeti gerekleri ve kamu yararı nedeniyle yaptıklarısözleşmelerdir. Bunlar idarenin ayrıcalıklı veüstün, hak ve yetkilerini içerirler. İdare, busözleşme hükümlerinde tek yanlı değişiklikyapabilir ya da sözleşmenin feshine gidebilir, Bu nitelikte olmayandiğer sözleşmeler ise, genelde özel hukuk alanında,özel hukuk kurallarına göre düzenlenir.
Davalı TEİAŞ tüzel kişiliğe sahip,özel hukuk hükümlerine tabi, faaliyetlerinde özerk vesorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir iktisadi devletteşekkülüdür. Üstün ayrıcalıklara sahipolan ve yükümlülükler rejimine tabi tutulan, sorumluluğuile denetimi bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamu hizmetiniteliğindeki elektrik iletim faaliyetini yürüten davalıTEİAŞ ile davacı şirket arasında yukarıdaalıntılanan Yönetmeliğe dayanılarak düzenlenenkatkı payı anlaşması, bir idari sözleşmeniteliğindedir. Aynı Yönetmelik kapsamında davalıyaverilen yetkinin kullanımı sırasında kamu gücünedayalı, re’sen ve tek yanlı olarak tesis edilen RESkatkıpayı faturası bedelinin fazla hesaplandığınave tazminine ilişkin davanın görüm veçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu anlaşılmaktadır.
Bu hususlar göz önünde bulundurularak, DanıştayBaşsavcısının başvurusunun kabulü ile Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen görev itirazının reddi(görevlilik) kararının kaldırılmasıgerektiği görüşüyle, aksi yöndekiçoğunluk kararına katılmıyoruz.
Başkan Üye
Muammer Ahmet
TOPAL ARSLAN