T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/28
KARAR NO : 2023/386
KARAR TR : 15/05/2023
ÖZET: Davacı adına belediye gelirleri kapsamında tahakkuk ettirilen "su ve kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının" iptali istemiyle açılan davanın, tahakkuka konu katılım paylarının "belediyelere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler" kapsamında olması nedeniyle İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : .... Yapı İnşaat Mak. San.Tic. Ltd. Şti.
Vekili : Av. S. P
Davalı : Van Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğü (VASKİ)
Vekili : Av. A. N. A
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından Vanili, Erciş ilçesi,... Mahallesi, .... Caddesi, .... ada ve ....sayılı parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde,Erciş Belediyesinden almış olduğu yapı ruhsatıile inşaat faaliyetinde bulunduğunu, inşa edilecekkonutların su ve kanalizasyon tesisatı işlerinin davacıtarafından yapılacak olmasına rağmen konutların su vekanalizasyon hatlarının şehir şebekesinebağlanması için yapılan başvuruda "su vekanalizasyon harcamalarına katılım paylarının"davacı şirket adına tahakkuk ettirildiğini belirterek,tahakkuk işleminin iptali ve haksız tahsil edildiği ilerisürülen tutarın iadesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
2. Davalı vekili, yasal süresi içinde sunduğucevap dilekçesi ile, "harcamalara katılım payıalacaklarının idare ile aboneler arasında bir abonmanlıksözleşmesine dayandığı ve özel hukukhükümlerine göre uyuşmazlığın adliyargıda çözümü gerektiğini" belirterekyargı yolu bakımından görev itirazındabulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. İdari Yargıda
3. Van Vergi Mahkemesi 12/10/2022 tarih ve E.2022/1556sayılı görevlilik kararı ile, "2464sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 98. maddesinde vergi, resim,harç ve katılma payları hakkında 213 sayılıVergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerininuygulanacağının açıkça hükmebağlanmış ve katılma paylarının kanunlakonularak, yükümlüsü, miktarı, tarhı, tahakkuku,tahsili, uygulanacak yaptırımlar ve zamanaşımı gibihususların yasayla düzenlenmiş olmasıkarşısında vergi ve benzeri mali yükümlülükolan ve Belediye Gelirleri Kanunu'nda sayma yoluyla ifade edilen su vekanalizasyon harcamalarına katılma paylarına ilişkinuyuşmazlığın görüm ve çözümyerinin vergi mahkemesi olduğu" gerekçesiyle,davalının görev itirazını reddetmiştir.
4. Davalı vekilinin olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması talebiylebaşvurusu üzerine, dava dosyası Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına gönderilmiştir.
B. Olumlu Görev UyuşmazlığıÇıkarılmasına İlişkin Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı Talebi
5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, "davakonusu tahakkuk işleminin özel hukuk tüzelkişisi VASKİtarafından tesis edilmiş ve abonelik sözleşmesindenkaynaklı bir işlem olması nedeniyle, söz konusukatılma payının idare ile kişi arasında abonmansözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğu ve açılandavanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu" görüşüyle, 2247sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına kararvererek dosyayı Uyuşmazlık Mahkemesine göndermiştir.
6. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınca,emsal uyuşmazlıklardaki "su ve kanalizasyonharcamalarına katılım paylarının gerek tahakkuk vetahsil usulleri, gerekse bu paylar hakkında 213 sayılı Kanun ve6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağınailişkin 2464 sayılı Kanun'un 98. maddesi hükmübirlikte dikkate alındığında, katılımpaylarının tahakkukunun iptali istemiyle açılandavanın görüm ve çözümünde 2576sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca idari yargı yeriningörevli olduğu" yönündeki yerleşikdüşüncesi bilinmekle, 2247 sayılı Kanun'un 13.maddesine göre Danıştay Başsavcısınınyazılı düşüncesi istenilmemiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
A. Mevzuat
7. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun "Kanalizasyonharcamalarına katılma payı" başlıklı 87.maddesi şöyledir:
"Belediyelerceve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdakişekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardanfaydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, Kanalizasyon HarcamalarınaKatılma Payı alınır:
a) Yeni kanalizasyon tesisiyapılması,
b) Mevcut tesislerin sıhhi vefenni şartlara göre ıslah edilmesi.
İki ve dahafazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller, hangi yoldaki kanalizasyonabağlanmış ise, payın hesabında o yola ait kanalizasyongiderleri nazara alınır."
8. Bu Kanun'un "Su tesisleri harcamalarına katılmapayı" başlıklı 88. maddesi şöyledir:
"Belediyelerceveya belediyelere bağlı müesseselerce beldedeaşağıdaki şekillerde su tesisleri yapılmasıhalinde, dağıtımın yapıldığı sahadahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden, Su Tesisleri HarcamalarınaKatılma Payı alınır:
a) Yeni içmesuyu şebeketesisleri yapılması,
b) Mevcut şebeke tesislerinintevsii ve ıslahı.
Birden fazla yolkenarında bulunan gayrimenkullere ait payın hesabında,bunların yalnız suya bağlandıkları yol üzerindekiuzunlukları esas alınır."
9. Aynı Kanun'un "Payların tahakkuk şekli"başlıklı 90. maddesi şöyledir:
“YolHarcamalarına Katılma Payı, bu hizmetinyapıldığı yollardan faydalanan, Su Tesisleri İleKanalizasyon Harcamalarına Katılma Payları ise hizmettenfaydalanma şekillerine göre ilgili gayrimenkul sahipleriarasında ve 89 uncu maddeye göre hesaplanan katılma paylarıtoplamının ilgili gayrimenkullerin vergi değerleritoplamına oranlanarak dağıtılması suretiylehesaplanıp tahakkuk ettirilir. Şu kadar ki, ibadet yerlerihakkında harcamalara katılma payı tahakkukuyapılmaz.”
10. Aynı Kanun'un "Tahsil şekli"başlıklı 93. maddesi şöyledir:
"Harcamalarakatılma payları belediyelerce veya bunlara bağlımüesseselerce, 92 nci maddeye göre payların ilan ve tebliğedildiği yılı takip eden yıldan itibaren iki yılda vedört eşit taksitte, peşin ödemelerle tahakkuk tarihindenitibaren bir ay içinde tahsil olunur. Ancak, yukarıda yazılıödeme sürelerini, ilgili belediyelerin teklifi üzerine, 5yıla (peşin ödemelerde bir yıla) kadar uzatmaya ve bunagöre taksit sürelerini tespit etmeye Cumhurbaşkanıyetkilidir. Cumhurbaşkanınca bu yetkinin kullanılmasıhalinde, uzatılan ödeme süreleri için belediyeler,belediye meclislerinin kararı üzerine ve 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunhükümleri uyarınca alınan tecil faizi oranınıaşmamak üzere faiz alabilirler.
Satış,hibe ve trampa gibi devir hallerinde ferağ sırasında o tarihekadar ödenmemiş taksitler peşin olarak tahsil olunur.
Harcamalara katılmapayına tabi gayrimenkullerin listesi belediyelerce ilgili tapu dairelerinebildirilir. Bu gayrimenkullerin satış, hibe ve trampalarıhalinde tapu dairesi payın tahsilini sağlamak üzere, belediyeyihaberdar eder ve pay ödenmedikçe intikal işlemi yapılmaz."
11. Aynı Kanun'un "Yönetmelikle tespit olunacakhususlar" başlıklı 94. maddesi şöyledir:
"HarcamalaraKatılma Paylarının uygulanmasına ilişkin usul veesaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınıngörüşü alınarak Çevre ve ŞehircilikBakanlığınca düzenlenecek bir yönetmeliktebelirtilir."
12. Aynı Kanun'un "Ücrete tabi işler" başlıklı97. maddesi şöyledir:
"Belediyelerbu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan veilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri hertürlü hizmetiçin belediye meclislerince düzenlenecektarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekelolarak verilmiş işler kendi özel hükümlerinetabidir."
13. Aynı Kanun'un "Usul hükümleri" başlıklı98. maddesi şöyledir:
"Bu Kanundaaksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanuna göre alınacakvergi, harç ve katılma payları hakkında 213sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve bunlarınek ve tadilleri hükümleri uygulanır."
14. 2464 sayılı Kanun'un 94. maddesine görehazırlanan 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun HarcamalaraKatılma Payları ile İlgili HükümlerininUygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin "Amaç"başlıklı 1. maddesi şöyledir:
"BuYönetmeliğin amacı 26/5/1981 gün ve 2464 sayılıBelediye Gelirleri Kanununun üçüncü kısmındayer alan yol, kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına katılmapaylarının uygulanmasına ilişkin esaslarıdüzenlemektir."
15. Bu Yönetmeliğin "Yol HarcamalarınaKatılma Payının Hesaplanması" başlıklı5. maddesi şöyledir:
"YolHarcamalarına Katılma Payı bir program dahilinde veya isteküzerine doğrudan yapılan işlerde, 4 üncü maddedebelirlenen hizmetler için yapılan giderlerin tamamıdır.Giderlerin hesaplanmasında maliyet, işler hangi ihale usulü ileyapılmış olursa olsun, Çevre ve Şehircilik Bakanlığıile İller Bankası Anonim Şirketinin o yıllar içintespit ederek yayınlandığıbirim fiyatlar verayiçlere göre hesaplanan gerçek bedeli geçemez.
Yollarınkaldırımlar da dahil olmak üzere 15 metreden fazlagenişliklerine düşen giderler, belediyelere ait olup,payınhesaplanmasında bu giderler nazara alınmaz.
Böylecehesaplanan gider tutarından özel Devlet yardımlarıkarşılıksız fon tahsisleri, bu iş içinyapılan bağış ve yardımlar ile kamulaştırmabedelleri düşüldükten sonra kalan miktarıntamamı, 4 üncü maddede belirtilen mükellefler adınaBelediye Encümeninin kararını müteakip tahakkukettirilir."
16. Yönetmeliğin "Payın TahakkukŞekli" başlıklı 6. maddesi şöyledir:
"YolHarcamalarına Katılma Payı 5 inci maddeye göre hesaplanankatılma payları toplamının ilgili gayrimenkullerinsahipleri arasında vergi değeri toplamına oranlanması ilebulunur. İki veya daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuliçin asıl cepheyi teşkil eden yoldan dolayıdüşen pay tam, diğer yollardan dolayı düşenpaylar ise yarım olarak tahakkuk ettirilir."
17. Yönetmeliğin "Kanalizasyon HarcamalarınaKatılma Payı" başlıklı 8. maddesişöyledir:
"Belediye veya bağlıkuruluşlarınca, belediye sınırları ve mücaviralanlar içerisinde,
a) Yeni kanalizasyon tesisiyapılması,
b) Mevcut tesislerinsıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi hallerinde, butesislerden faydalanacak gayrimenkullerin sahiplerinden KanalizasyonHarcamalarına katılma payı alınır. İki veya dahafazla yol kenarlarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyonabağlanmış iseler, payın hesabından o yola aitkanalizasyon giderleri nazara alınır."
18. Yönetmeliğin "Payın Hesaplanması" başlıklı9. maddesi şöyledir:
"KanalizasyonHarcamalarına Katılma Payı bu yönetmeliğin 5 incimaddesinde belirtilen esaslar dahilinde hesaplanır."
19. Yönetmeliğin "Payın TahakkukŞekli" başlıklı 10. maddesi şöyledir:
"KanalizasyonHarcamalarına Katılma Payı 5 inci ve 6 ncı maddeleregöre hesaplanacak katılma payları toplamının, ilgiligayrimenkullerin vergi değerleri toplamına oranlanması ilebulunur."
20. Yönetmeliğin "Payın TahakkukZamanı" başlıklı 11. maddesi şöyledir:
"KanalizasyonHarcamalarına Katılma Payı, bu Yönetmeliğin 7 ncimaddesinde belirtilen esaslar dahilinde tahakkuk ettirilir."
21. Yönetmeliğin "Su Tesisleri HarcamalarınaKatılma Payı Mahiyeti" başlıklı 12.maddesişöyledir:
"Belediye veya bağlıkuruluşlarınca belediye sınırları ve mücaviralanları içerisinde,
a) Yeni içme suyu şebeketesisleri yapılması,
b) Mevcutşebeke tesislerinin tevsii ve ıslahı hallerinde,dağıtımın yapıldığı saha dahilindekigayrimenkul sahiplerinden Su Tesisleri Harcamalarına KatılmaPayı alınır."
22. Bu Yönetmeliğin "PayınHesaplanması" başlıklı 13. maddesişöyledir:
"Su TesisleriHarcamalarına Katılma Payı bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindebelirtilen esaslar dahilinde hesaplanır."
23. Yönetmeliğin "Payın TahakkukŞekli" başlıklı 14. maddesi şöyledir:
"SuTesisleri Harcamalarına Katılma Payı bu Yönetmeliğin5inci ve 6 ncı maddelerine göre hesaplanan katılma payıtutarının, dağıtımınyapıldığı saha dahilindeki gayrimenkullerin vergideğerleri toplamına oranlanması ile bulunur."
24. Aynı Yönetmeliğin "Ortakhükümler" üst başlıklıÜçüncü Bölümün "İtiraz"başlıklı 25. maddesi şöyledir:
"HarcamalaraKatılma Payları ile ilgili itirazlar 213 sayılı VergiUsulü Kanunu hükümlerine göreçözümlenir."
25. 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdareMahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun'un "Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı6. maddesi şöyledir:
"Vergi mahkemeleri:
a) Genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları,
b) (a) bendindekikonularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları,
c) Diğer kanunlarla verilenişleri, çözümler."
B. Yargı Kararları
26. Danıştay Sekizinci Dairenin 17/03/2021 tarih veE.2016/11190, K.2021/1644 sayılı kararında, özetle; "BelediyeGelirleri Kanunu uyarınca tahsil edilen kanalizasyon harcamalarınakatılma payı hakkında Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılıKanun uygulanacak olup; belediyelere ait vergi benzeri mali yükümolan söz konusu katılma payına ilişkin davalar da VergiMahkemesinin görev alanına girmektedir. Dosyadaki bilgi ve belgelerinincelenmesinden; davacı kurumdan tahsili talep edilen alacağınkanalizasyon harcamalarına katılma payı olduğuaçık olup, söz konusu payın tahsiline ilişkin uyuşmazlığında Vergi Mahkemesince incelenmesi gerektiği açıktır."denilerek, görevsiz olduğuna karar verilen idare mahkemesikararının bozulmasına karar verilmiştir.
27. Danıştay Dokuzuncu Dairenin E.2019/7191, K.2022/380sayılı kararında, özetle; "Belediyece alınacakbedelin harcamalara katılma payı olarak vergi benzeri mali biryüküm olabilmesi için, kamu hizmetikarşılığı olarak ve kamu gücünedayanılarak, tek taraflı iradeyle salınıpalınmalarının yanı sıra, yasa ile düzenlenmesigerekmektedir. Yukarıda anılan Belediye Gelirleri Kanunuhükümlerine göre, harcamalara katılma payındanbahsedebilmek için “Kanalizasyon Harcamalarına KatılmaPayı”nda, (a) yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması, (b)mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslahedilmesi; “Su Tesisleri Harcamalarına Katılma Payı”için ise, (a) yeni bir içmesuyu şebeke tesisiyapılması, (b) mevcut şebeke tesislerinin tevsii veıslahı gerekmektedir. Görüleceği üzere sözkonusu paylar, kanunla ve anılan hizmetler karşılığıolarak belirlenmiştir. Kanun, bununla da yetinmeyip paylarınhesaplanma şekliyle birlikte, tahakkuk ve tahsil şekillerini deaçıkça belirtmiş, çeşitli usûl veesasları da İçişleri Bakanlığıncaçıkarılan bir Yönetmelikle belirlemiştir." denilmeksuretiyle, 2464 sayılı Kanun'un açıkçaöngördüğü şekliyle bir kanalizasyon veyaiçmesuyu şebeke tesisi yapılması, yahut varolan butesislerin tevsi ve ıslahı durumu bulunması hallerinde BelediyeGelirleri Kanunu'nda belirtilen türden bir yatırım ve harcamabulunduğu değerlendirmesine gidilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
28. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan15/05/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalı vekilininanılan Kanun'un 10/2. maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısınca 10. maddede öngörülenbiçimde, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
29. Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın isedavada idari yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
30. Dava,Van ili, Erciş ilçesi,... Mahallesi, .... Caddesi,.... ada ve .... sayılı parselde kayıtlı taşınmazüzerinde, Erciş Belediyesinden alınmış olan yapıruhsatı ile inşaat faaliyetinde bulunan davacı şirketadına peşinen tahakkuk ettirilen "su ve kanalizasyonharcamalarına katılım paylarının" iptali ilehaksız tahsil edildiği ileri sürülen tutarın iadesiistemiyle açılmıştır.
30. Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre,payların hesaplanmasında ve tahakkukunda 2464 sayılıKanun'un 89. ve 90. madde hükümlerinin uygulandığı,payların tahsilinde aynı Kanun'un 90. maddesinin uygulandığı,aynı Kanun'un 97. maddesine göre de katılımpaylarının "tarifeler" kapsamındaki ücretetabi işlerden ayrı olduğunun açık şekildedüzenlendiği, aynı Kanun'un 98.maddesinde düzenlenen usulhükümlerine göre de "bu Kanun'da aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu Kanuna göre alınacak vergi,harç ve katılma payları hakkında 213 sayılıVergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanun ve bunların ek ve tadillerihükümleri uygulanacağının" hükümaltına alındığı, aynı Kanun'un 94. maddesigereğince çıkarılan Yönetmelik hükümlerinegöre de, katılım paylarının hesaplanmasınınve tahakkukunun bir tarife uyarınca yapılmadığı,dolayısıyla ücrete tabi işlerden olmadığı ve25. maddesinde "Harcamalara Katılma Payları ile ilgiliitirazların 213 sayılı Vergi Usulü Kanunuhükümlerine göre çözümleneceğinin" düzenlendiği,buna göre su ve kanalizasyon harcamalarına katılımpaylarının gerek niteliği, gerekse tahakkuk ve tahsil usullerinebakıldığında, 2464 sayılı Kanun'un 87. ve 88.maddelerine dayalı olarak alınan vergi benzeri maliyükümlerden olduğu anlaşılmaktadır.
31. Somut olay ve mevzuat hükümleri birlikteirdelendiğinde; davacı ile davalı arasında dava konusutahakkuk işlemi bakımından bir abonelik ilişkisininbulunmadığı, harcamalara katılım paylarınınabonelik ilişkisinden ve sözleşmesinden bağımsızolduğu, bir başka ifadeyle, taraflar arasında abonelikilişkisi tesis edilsin ya da edilmesin, harcamalara katılımpaylarının "şebeke suyu ücreti" veya"katı atık ücreti" gibi ücrete tabiişlerden olmadığı anlaşılmakla, aboneliksözleşmesi çerçevesinde alınmayan ve belediyelerin"vergi benzeri mali yükümler" kapsamındakigelirlere ilişkin olan su ve kanalizasyon harcamalarınakatılım paylarının gerek tahakkuk ve tahsil usulleri,gerekse bu paylar hakkında 213 sayılı Kanun ile 6183sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağınailişkin 2464 sayılı Kanun'un 98. maddesi âmirhükmü ve ilgili itirazların 213 sayılı Kanunhükümlerine göre çözümleneceğineilişkin Yönetmelik düzenlemesi birlikte dikkatealındığında, katılım paylarınıntahakkukunun iptali istemiyle açılan davanın görümve çözümünde 2576 sayılı Kanun'un 6. maddesiuyarınca idari yargının görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
32. Yukarıda belirtilen hususlar gözönündebulundurularak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınınbaşvurusunun reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde İDARİYARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Yargıtay Cumhuriyet BaşsavcısınınBAŞVURUSUNUN REDDİNE,
15/05/2023 tarihinde, Üye Nilgün TAŞ, ÜyeDoğan AĞIRMAN ve Üye Eyüp SARICALAR'ın KARŞIOYLARI ve OY ÇOKLUĞUYLA KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
KARŞIOY
Davacı tarafından açılan iş bu davada, davakonusu katılma payının davalı Van Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğü’nün aboneliksözleşmesinden kaynaklandığı ve davalı ilekişi arasında abonman sözleşmesiyle kurulan özel hukukilişkisi çerçevesinde ve hizmetkarşılığında maliyet-kâr esasına göreidarece belirlenen tarifeye dayanılarak alınan bir ücretolduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan, uyuşmazlığın taraflarınabaktığımızda bir davacının gerçekkişi, davalının ise özel hukuk hükümlerinegöre faaliyet gösteren kamu hukuku tüzel kişisi olduğukonusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Uyuşmazlıkaçısından davalının vasfı daha önemliolup, davalı özel kanunla kurulan bir kamu hukuku tüzelkişisidir.
Davalılardan VASKİ Genel Müdürlüğü,bir kamu kurumudur ve Van Büyükşehir Belediyesi’nebağlıdır. Davalı kamu kurumu olup kamu hizmeti niteliğindekiçalışmalarını özel hukuk kurallarıaltında yapmaktadır. TTK’nın 16. maddesinde, kendikuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleridairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzeredevlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafındankurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacirsayılacakları belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında,davalılardan VASKİ'nin bir kamu kurumu olduğu ve kamu hizmetiyaptığı; ancak, çalışmalarınınözel hukuk hükümlerine bağlı bulunduğu ve tacir sıfatınıtaşıdığı benimsenmelidir. Bununla birlikte, aboneliksözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın da, adliyargı yerinde çözümlenmesi gerekir.
İdari yargı yerlerinde açılacak davalardahusumetin kimlere yöneltileceğini düzenleyen 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesigereğince idari yargı yerlerinde sadece ilgili idareyekarşı dava açılabilir. Özel hukuk tüzelkişileri ve gerçek kişiler hakkında idare mahkemelerindedava açılamaz. Davacı, davalı özel hukuk tüzelkişileri ve gerçek kişi olan diğer davalılarınhaksız eylemi nedeniyle zarara uğradığını ilerisürüp istekte bulunduğuna göre bu davalılaraçısından da davanın görüm ve çözümyeri idari yargı yeri olmayıp adli yargı yeridir(Y. 4. HD,19.02.2014 Tarih ve 2014/2006 E, 2014/2735 K).
Tüm bu hususlar dikkate alındığında, davayakonu uyuşmazlığın adli yargının görevalanına girdiği düşüncemizle sayınçoğunluğun aksi yöndeki görüşünekatılmamaktayız.
Üye Üye Üye
Nilgün Doğan Eyüp
TAŞ AĞIRMAN SARICALAR