T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/61
KARAR NO : 2023/381
KARAR TR : 15/05/2023
ÖZET: Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı, gerçek kişi aleyhine açılan alacak davasının ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Alanya Alaaddin KeykubatÜniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. R. Ş
Davalı : S. A. S
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, öğretim elemanı olarakçalışmaktayken görevinden uzaklaştırılanve bilahare 672 sayılı KHK'ya ekli listeyle ihraç edilendavalıya 15/07/2016 - 14/08/2016 tarihleri arasında ücretinin2/3'ünün ödenmesi gerekirken tamamınınödenmiş olduğundan bahisle, sebepsiz zenginleşmekapsamında fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birliktedavalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Alanya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi 13/12/2021 tarih ve E.2021/613,K.2021/239 sayılı kararı ile, "kamugörevlisinin parasal haklarına ilişkin uyuşmazlığınçözüm yerinin idari yargı olduğu"gerekçesiyle, yargı yolunun caiz olmaması nedeniyledavanın usulden reddine karar vermiş, davacı tarafçayapılan istinaf başvurusu sonucunda Antalya Bölge AdliyeMahkemesi 4. Hukuk Dairesi 27/10/2022 tarih ve E.2022/2926, K.2022/1615sayılı kararı ile istinaf başvurusunun miktaryönünden usulden reddine kesin olarak karar vermiştir.
3. Davacı vekili, bunun üzerine aynı istemle idariyargı yerindedava açmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Antalya 4. İdare Mahkemesi 09/12/2022 tarih ve E.2022/1503sayılı kararı ile, "davalı mevkiinde kamukuruluşu niteliği taşımayan davalının olmasıkarşısında, idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunmadığındanözel hukuk hükümlerine göre adli yargınıngörevli olduğu" gerekçesiyle, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurmuştur.
III. İLGİLİ HUKUK
5. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77.maddesinde, "Haklı bir sebep olmaksızın, birbaşkasının malvarlığından veya emeğindenzenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekleyükümlüdür. Bu yükümlülük,özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veyagerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanmasıdurumunda doğmuş olur." düzenlemesine yerverilmiştir.
6. Aynı Kanun'un 79. maddesinde de, "Sebepsizzenginleşen, zenginleşmenin geri istenmesi sırasındaelinden çıkmış olduğunu ispat ettiğikısmın dışında kalanı geri vermekleyükümlüdür. Zenginleşen, zenginleşmeyi iyiniyetliolmaksızın elden çıkarmışsa veya eldençıkarırken ileride geri vermek zorunda kalabileceğinihesaba katması gerekiyorsa, zenginleşmenin tamamını gerivermekle yükümlüdür." hükmü yeralmıştır.
7. 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde şu düzenlemeye yerverilmiştir:
“a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konuve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları,
c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasındaçıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
8. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ınkatılımlarıyla yapılan15/05/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyası ekindeadli yargı dosya sureti ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
9. Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonragereğigörüşülüp düşünüldü:
10. Dava, davacı üniversitede öğretim elemanıolarak çalışmaktayken görevindenuzaklaştırılan ve bilahare ihraç edilen davalıyafazladan yapılan ücret ödemesinin yasal faiziyle birliktetahsili istemiyle açılmıştır.
11. Dosyanın incelenmesinden; dava konusu alacakiddiasının sebepsiz zenginleşmeden kaynaklandığı,ortada iptal talebine konu bir idari işlemin bulunmadığı,yine idari eylem veya işlemden kaynaklı bir menfaat ihlalinin vekişisel hakkın doğrudan bozulmasının söz konusuolmadığı, dolayısıyla idari yargı yerindeaçılmasını gerektirir bir dava türününmevcut olmadığı anlaşılmıştır.
12. Diğer taraftan, idari yargıda husumet kamudüzenindendir ve kendisine karşı dava açılan taraf,yani davalı mutlaka idare olmalıdır. Yani idari davalardadavalı her zaman idaredir. Uyuşmazlık konusu davada husumetyöneltilen davalının gerçek şahıs olduğu,idareye husumet yöneltilmesini gerektiren bir konubulunmadığı ve bu bakımdan da asıl olarak sebepsizzenginleşme kaynaklı alacağa ilişkin davanın idariyargı yerinde görülmeyeceği açıktır.
13. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, idariişlemin iptali veya tam yargı davası niteliğinde olmayan,gerçek şahsa karşı açılan ve idareye husumetyöneltilmesini gerektirecek nitelikte olmayan davanın görümve çözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
14. Yukarıda belirtilen hususlar gözönündebulundurularak, Antalya 4. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile Alanya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/12/2021 tarih veE.2021/613, K.2021/239 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Antalya 4. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜileAlanya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/12/2021 tarih ve E.2021/613,K.2021/239 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
15/05/2023 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN