T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/494
KARAR NO : 2024/14
KARAR TR : 08/01/2024
ÖZET: 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 7. maddesinin (d) ve (e) bentleri uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, Özel Eğitim ve Öğretim Kurumu açma izninin iptaline ilişkin kararın da idari yargıda davakonusu yapılması karşısında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesi ve aynı Kanun’un 27. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : S.Dan.Öz.Eği.veÖğ.Hiz.Ltd. Şti
Vekili : Av. E.Y
Davalı : Eskişehir Valiliği
Vekili : Av. H.D.A
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkili şirket hakkında EskişehirValiliği İl Milli EğitimMüdürlüğünün 28/01/2023 tarih ve 69454786sayılı işlemiyle özel eğitim kurumu açmaizninin iptaline karar verildiğini, bu işlemin iptali içinEskişehir 2. İdare Mahkemesinin E.2023/230 sayılıdosyasında dava açtıklarını, şirkete daha sonratebliğ edilen Eskişehir Valiliği İl Milli EğitimMüdürlüğünün 28/01/2023 tarih ve69454797sayılı kararı ile de 5580 sayılı ÖzelÖğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesinin (d) ve (e) bentlerigereğince ''Yönetmelik veyönergelerdebelirtilen hükümlere aykırı fiillerdebulunulması'' sebebiyle müvekkili şirket adına97.065 TL tutarında idari para cezası kesildiğini belirterek,idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Eskişehir 1. Sulh Ceza Hâkimliği 12/04/2023 tarih veD.İş No: 2023/1347 sayılı kararı ile, idaripara cezası ile birlikte idari yargının görev alanınagiren işletmenin kapatılmasına da karar verildiği ve bukararın idari yargı yerinde dava konusu yapıldığıgerekçesiyle, 5326 sayılı Kanun'un 27/8. madde vefıkrası gereğince idari para cezasına yönelikbaşvurunun çözümünün idari yargı yerineait olduğu gerekçesiyle başvurunun görevyönünden reddine karar vermiş, davacı vekilinin itirazıüzerine Eskişehir 2. Sulh Ceza Hâkimliği 28/04/2023 tarihve D.İş No. 2023/2402 sayılı kararı ile, itirazınkesin olarak reddine karar vermiş ve bu karar kesinleşmiştir.Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Somutuyuşmazlıkta, başvuran hakkında İdarî paracezası ile birlikte 28/01/2023 tarihli ve E-74956111-410.03-69454786sayılı karar ile kurumun kapatılmasına da kararverilmiş olunması ve kapatma kararının idari yargıdadava konusu yapılmış olduğunun anlaşılmasıkarşısında, hakimliğimizce davaya bakma görevininidare mahkemesine ait olduğu kanaatine varılmıştır.Şöyle ki; Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesine, 5560sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrasında; idariyaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kuralabağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortayaçıkardığı bağlantı sorununaçözüm getirilmesinin amaçlandığı ifadeedilmiştir. 19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren budüzenlemeye göre,
Kabahatler Kanunu’nun; idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği anlaşılmaktadır.
Nitekim UyuşmazlıkMahkemesi benzer bir olaya ilişkin 08.07.2019 tarihli, 2019/384 esas ve2019/409 karar sayılı kararında; 5580 sayılı ÖzelÖğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca verilenidari para cezasının iptali istemiyle açılandavanın, işletmenin kapatılmasına ilişkin kararında idari yargıda konu yapılması karşısında 5326sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesi ve aynı Kanunun 27.maddesinin sekizinci fıkrası hükmü bir aradadeğerlendirildiğinde idari yargı yerindeçözümlenmesi gerektiğinden bahisle davanınçözümünde idari yargının görevliolduğuna hükmetmiştir. Tüm bu açıklamalaragöre iş bu başvuruya bakma görevinin idare mahkemesine aitolduğu anlaşılmakla 5326 sayılı yasanın 28/1-bmaddesi uyarınca başvurunun görev yönünden reddinedair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir."
3.Davacı vekili, aynı istemlebu kez, idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Eskişehir 2. İdare Mahkemesinin08/08/2023tarih ve E.2023/465 sayı ile,davanınidari paracezasının iptali istemiyle açıldığı,uyuşmazlıkta 5326 sayılı Kanun hükümlerinindikkate alınacağı, davanın görüm veçözümünün, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"... 5580 sayılıKanun uyarınca verilen idari para cezasının da 5326sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu ve 5580 sayılı Kanun'da idari paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği, diğer yandan davacı şirkethakkında Eskişehir Valiliği İl Milli EğitimMüdürlüğünün 28/01/2023 tarih ve 69454786sayılı işlemiyle, idari yargının görevine girenkurum açma izninin iptal edilerek kapatılmasına kararverilmişse de dava konusu idari para cezasının bu işlemharicinde ayrı bir işlemle tesis edildiğini,dolayısıyla dava konusu idari para cezası işleminin idariyargının görev alanına giren işlem kapsamındatesis edilen bir işlem olarak kabulüne olanakbulunmadığını, bu durumda, 5326 sayılı KabahatlerKanunu'nun 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanması dikkate alındığında dava konusu idari paracezasına karşı açılan davanın görümve çözümünde anılan Kanun'un 27. maddesinin 1. bendiuyarınca Adli Yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır..."
III. İLGİLİ HUKUK
5.08/02/2007tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim KurumlarıKanunu’nun “Amaç vekapsam” başlıklı 1. maddesi şöyledir:
“ BuKanunun amacı,Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuktüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göreyönetilen tüzel kişiler tarafından açılacaközel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi,kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması,kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumlarıneğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ileyabancılar tarafından açılmış bulunan özelöğretim kurumlarının; eğitim-öğretim,yönetim, denetim, gözetim ve personelçalıştırılmasına ilişkin usûl veesasları düzenlemektir.
Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyetiuyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileriveya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzelkişilerce açılan özel öğretim kurumlarıile yabancılar tarafından açılmış bulunanözel öğretim kurumlarını kapsar.”
6.5580 sayılı Kanun'un “Kurumaçma izni” başlıklı 3. maddesişöyledir:
“Bir kurumdaöğretime başlayabilmek için kurum açma iznialınması zorunludur. İzin başvuruları ilgilimillî eğitim müdürlüğüne yapılır.Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılmasıuygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurumaçma izni verilir. Valilikçe açılması uygungörülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açmaizni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.
Kurum açma izni talebininvalilikçe reddedilmesi hâlinde, kurucu veya kurucu temsilcisitarafından taleplerinin reddine ilişkin işlemin tebliğindenitibaren on beş iş günü içinde Bakanlığaitirazda bulunulabilir. İtiraz, Bakanlıkça on beş işgünü içinde karara bağlanır.
Kurum açma iznialınmadıkça, kuruma öğrenci kaydıyapılamaz.
Kurum açma izni verilmesi,binanın kullanılış amaçlarına veBakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterlibulunmasıyla birlikte aşağıdaki şartların yerinegetirilmesine bağlıdır:
a) Ders araç-gerecininkurumun amaç ve ihtiyaçları için yeterliolduğunun bir rapor ile tespit edilmesi.
b) Kurumun; yönetici,öğretmen ve diğer personelinin sayı ve nitelikleriyönünden uygun bulunması ve bu kurumdaçalışacaklarının belgelendirilmesi.
c) Kurumun yönetmelikleriyleöğretim programının Bakanlıkça inceleniponanmış olması. (Değişik beşinci fıkra:1.3.2014-6528/10 md.) Milletlerarası özel öğretimkurumları hariç bu Kanun kapsamındaki ilkokul, ortaokul, liseve özel eğitim okulları için 1 Eylül tarihindensonra verilen kurum açma izinleri, ertesi eğitim-öğretim yılındanitibaren geçerlidir.
Kurumlara ad verilmesineilişkin esaslar yönetmelikle belirlenir.
Gerçek ve tüzelkişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamınagiren faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilenfaaliyetler, bu Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadanyapılamaz.
Askerî okullar, emniyetteşkilâtına bağlı okullar ve dineğitimi-öğretimi yapan kurumların aynı veya benzeriözel öğretim kurumları açılamaz.
(Ek fıkra: 25.11.2010-6082/19md.) 10.7.2004 tarihli ve 5216 sayılı BüyükşehirBelediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d)bendi, 3.7.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 incimaddesinin birincifıkrasının (c) bendi ile 22.2.2005 tarihli ve5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesininbirinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlar,bu Kanun kapsamındaki özel öğretim kurumlarınıkapsamaz. Özel öğretim kurumları mevzuatına uygunolmak kaydıyla işyeri açma ve çalışmaruhsatı Bakanlıkça verilir. Bakanlık bu yetkisinivaliliklere devredebilir.
(Ek fıkra: 1/3/2014-6528/10md.) Her ne ad altında olursa olsun, eğitim ve öğretimsunmak amacıyla yürütülen faaliyetlerBakanlığın izin ve denetimine tabidir. Bu faaliyetleriyürütenler, özel öğretim kurumları için buKanunda öngörülen kurallara uymaklayükümlüdür.
(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/61md.) Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetleriniyapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeriaçma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerlerikuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idaripara cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır.Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle belirlenir.
(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/61md.) Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen şartlarıtaşıyıp özel hukuk tüzel kişileri veya özelhukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilertarafından açılan özel öğretimkurumlarının kurucularında yabancı uyruklu gerçekveya tüzel kişilerin ortaklığının tespit edilmesihâlinde söz konusu kurumlara brüt asgari ücretin 20katı idari para cezası uygulanır ve bu kurumlara yabancıuyruklu gerçek veya tüzel kişilerinortaklığının sona erdirilmesine ilişkin 30 işgünü süre verilir. Söz konusu süreye rağmenyabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortaklığınınsona erdirilmemesi veya aynı kurumda ikinci kez yabancı uyruklugerçek veya tüzel kişilerin ortaklığınıntespiti hâlinde söz konusu kurumun kurum açma izni ileişyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle belirlenir.”
7. 5580 sayılı Kanun'un ''Kurum açma izninin iptali, kurumunkapatılması, devri ve nakli'' başlıklı 7.maddesi şöyledir:
"(Değişik birincifıkra: 2/12/2016-6764/62 md.) Kurum açma izni verilen kurumlardaniki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyetebaşladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazlaizinsiz ara veren veya söz konusu izni amacı dışındakullandığı tespit edilen kurumların kurum açma iznive iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptaledilir.
(Değişik ikincifıkra: 2/12/2016-6764/62 md.) Özel öğretim kurumunun;
a) Bakanlıkçaonaylı yerleşim planında izinsiz değişiklikyapması,
b)(Değişik:27/6/2019-7180/11 md.) Gerçeğe aykırıveya yanıltıcı reklam ya da ilan vermesi, reklam veya ilanlardaöğrenci resim ya da bilgilerini kullanması,
c) Haftalık dersçizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumdauygulaması,
d) Bu Kanun ve bu Kanunadayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik veyönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerdebulunması,
e) Mevzuatta belirtilen sayıdapersonel çalıştırmaması veya mevzuataaykırı personel çalıştırması,
f) 14/6/1973 tarihli ve 1739sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özelamaçları ile temel ilkelerine uymaması,
g) Kurum açmaşartlarından herhangi birini kaybetmesi,
h) Mevzuata uygun olarakkapatılmaması,
hâllerinde; (a), (b), (c) ve(d) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beşkatı; (e) ve (f) bentlerindeki fiiller için brüt asgariücretin on katı ve (g) bendindeki fiil için brüt asgariücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır. Bufıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiillerintekrarı hâlinde idari para cezası miktarı beş katartırılarak uygulanır ve bu bentlerdeki fiillerinüçüncü kez tekrarlanması hâlinde ise kurumaçma izni ile iş yeri açma ve çalışmaruhsatı iptal edilir, (h) bendindeki fiilin işlenmesi hâlindebrüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası verilir vekurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışmaruhsatı iptal edilir. İdari para cezası, kurum açmaiznini vermeye yetkili makam tarafından verilir. Bu fıkranınuygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Okul kurucusu/kurucu temsilcisi;Bakanlığa, yönetici, öğretmen, uzmanöğretici, usta öğretici ve öğrenci/kursiyerlereen az üç ay önce yazılı olarak bildirmek şartıylave gerekçesi Bakanlıkça uygun bulunduğu takdirdeöğretim yılı sonunda okulunu kapatabilir.
Okullar dışındakidiğer kurumların kurucusu/kurucu temsilcisi valiliğe,yönetici, öğretmen, uzman öğretici, ustaöğretici ve öğrenci/kursiyerlere en az üç ayönce yazılı olarak bildirmek şartıyla vegerekçesi valilikçe uygun bulunduğu takdirde dönemsonunda kurumunu kapatabilir.
Kapanan veya kapatılan kurum;mühürlerini, yönetici, öğretmen veöğrencilerle ilgili bütün defterlerini,dosyalarını ve diğer evrakını ilgili valiliğedevir ve teslim etmeye mecburdur. (Değişik ikinci cümle:2/12/2016-6764/62 md.) Devir ve teslimden kaçınan veya bugörevi savsaklayan kurucu hakkında brüt asgari ücretinyirmi katı idari para cezası uygulanır.
(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/62md.) Bu Kanunda belirtilen şartlara uymadan kurumunu kapatanlar ile soruşturmasonucu kurum açma izni ile işyeri açma veçalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yılgeçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya dabir kuruma ortak olma izni verilmez.
Kapatılan kurumlarla ilgiliolarak öğrenci/kursiyer veya velilerinin, kurucular aleyhine genelhükümlere göre dava açma hakları saklıdır.
Kurumların devri ve naklineilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir. ''
8.5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılıKanun’la değişik "Genelkanun niteliği" başlıklı 3. maddesişöyledir:
“ (1) Bu Kanun'un;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında, uygulanır.”
9.5326 sayılı Kanun’un "Yaptırımtürleri" başlıklı16. maddesişöyledir:
“(1) Kabahatlerkarşılığında uygulanacak olan idarîyaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerdenibarettir.
(2) İdarî tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir”
10.5326 sayılı Kanun'un"Saklı tutulan hükümler" başlıklı19. maddesi şöyledir:
“(1) Diğer kanunlardakabahat karşılığında öngörülen belirlibir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerinegetirilmemesi,
b) İşyerininkapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin gerialınması,
d) Kara, deniz veya hava nakilaracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
Gibi yaptırımlarailişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerineuygun değişiklik yapılıncaya kadarsaklıdır”
11.5326 sayılı Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8.fıkraları şöyledir:
“(1) İdarî paracezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidarî yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidarî yaptırım kararı kesinleşir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.)İdarî yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarîyargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işleminiptali talebiyle birlikte idarî yargı merciindegörülür .”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
12. Uyuşmazlık Mahkemesinin MuammerTOPAL’ın Başkanlığında, Üyeler NilgünTAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, MahmutBALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıylayapılan 08/01/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idariyargı yerince anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
13.Raportör-Hâkim Gülay DOĞAN’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüpdüşünüldü:
14.Dava,5580 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca verilen idaripara cezasının iptali istemiyleaçılmıştır.
15.Dosyanın incelenmesinden; davacı kurum hakkında EskişehirValiliği Milli Eğitim Müdürlüğününoluru ile düzenlenen 30/11/2022 tarihli 663.07/31 sayılısoruşturma raporu ile; davacı şirkete ait Öz.S.G. Kursundaonay alınan programların işlenmediği ve kuruma programilavesi yapılamayacak olan Ortaokul 7. Sınıf takviyeamaçlı Matematik, Türkçe, İngilizce, Fen Bilimlerive Sosyal Bilgiler programlarının işlenerek kurum açmaizninin amacı dışında kullanıldığıgerekçeleriyle, işyeri açma ve çalışmaruhsatının iptal edilmesi ve 5580 sayılı Kanun'un 7.maddesinin (d) ve (e) bentlerine aykırı fiilde bulunulmuşolduğundan 2022 Temmuz ayı brüt asgari ücretin toplam 15(onbeş) katı idari para cezasının uygulanmasınınuygun olacağı bildirilmiştir. Bunun üzerine, davacışirket hakkında, Eskişehir Valiliği Milli EğitimMüdürlüğünün 28/01/2023 tarih ve69454786sayılı işlemi ilekurum açma izninin iptaline kararıverilmiş, 28/01/2023tarih ve 69454797 sayılı karar ile de; 5580sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7.maddesinin (d) ve (e) bentleri gereği ''Yönetmelikve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerdebulunulması'' sebebiyle 97.065 TL tutarında idari paracezası düzenlenmiştir. Davacı şirkete daha öncetebliğ edilen 28/01/2023 tarih ve69454786 sayılıkurumaçma iznininiptaline ilişkin işleme karşı Eskişehir2. İdare Mahkemesinin 2023/230 Esas sayılı dosyasında davaaçılmış, idari para cezasının iptaliiçin de adli yargı yerinde davaaçılmıştır. Her ne kadar İdare Mahkemesinceidari para cezası ve işyeri kapatma işlemlerinin ayrıişlemler olduğu ifade edilerek, davada adli yargınıngörevli olduğubelirtilmişse de, kurum açma iznininiptaline konu eylemler ile idari para cezasının düzenlenmesineilişkin eylemlerin aynı maddi olaylardan kaynaklandığıve farklı işlemler kapsamındadeğerlendirilemeyeceğianlaşılmıştır.
16.Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenensekizinci fıkrasında; idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği kurala bağlanmış, bu maddeningerekçesinde de bu hükümle, Kabahatler Kanunu'ndakidüzenlemelerin ortaya çıkardığıbağlantı sorununa çözüm getirilmesininamaçlandığı ifade edilmiştir.
17.19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği anlaşılmaktadır.
18.İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 5580 sayılıKanun’da davacının işlediği ileri sürülenkabahate ilişkin idari yaptırımlarındüzenlendiği, ancak bu idari yaptırımlarakarşıkanun yoluna ilişkin bir hükme yer verilmediği, idari para cezasınaitiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, ancak; idaripara cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ileilgili olarak (aynı maddi olay nedeniyle) kurum açma iznininiptaline de karar verildiği ve bunun idari yargı yerinde dava konusuedildiği anlaşıldığından; idari paracezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da idari yargıyerinde görüleceği kuşkusuzdur.
19.Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesine 5560sayılı Kanun’la eklenen sekizinci fıkra hükmübir arada değerlendirildiğinde, 5580 sayılı Kanun’un7. maddesi uyarınca verilen para cezasına karşıaçılacak davanın çözümünde idariyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
20.Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak,Eskişehir 2. İdare Mahkemesinin08/08/2023 tarih ve E.2023/465sayılı başvurusunun redddine karar vermekgerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Eskişehir 2. İdare Mahkemesinin 08/08/2023 tarih ve E.2023/465sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,
08/01/2024tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN