T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/230
KARAR NO : 2024/23
KARAR TR : 08/01/2024
ÖZET: 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'a aykırılık nedeniyle aynı Kanun'un 3. maddesinin birinci ve beşinci fıkraları uyarınca verilen idari para cezasının iptali işlemine karşı açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : A.K.Mad. ve Alt. A.Ş.
Vekili : Av.M.H.T
Davalı : Adalet Bakanlığı
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkili şirketin Yalova ilinde bulunan işyerinde kuyumculuk faaliyeti gerçekleştirdiğini, hakkındaticari amaçla döviz alım satımıyapıldığına ilişkin somut bir delilbulunmadığı halde, Yalova CumhuriyetBaşsavcılığı İdari YaptırımBürosunun 03/02/2021 tarih ve 2021/3 Defter, 2021/1 Karar sayılıidari yaptırım kararı ile, 1567 sayılı TürkParasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin birinci vebeşinci fıkraları uyarınca müvekkili şirketetoplam 259.000 TL idari para cezası verildiğini belirterek, idaripara cezasının iptali istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Yalova Sulh Ceza Hâkimliği 01/10/2021tarih ve D. İş No.2021/1099 sayılı kararı ile,5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesi uyarınca,aynı eylem sebebiyle iş yeri faaliyetlerinin geçici olarakdurdurulması yönünde idari işlem tesis edildiği veidari yargıda bu işlemin iptali için davaaçıldığı, bu nedenle idari para cezasınaitirazın da idare mahkemesince değerlendirilmesi gerektiğigerekçesiyle, 5326 sayılı Kanun'un 28/1-b maddesiuyarınca başvurunun usulden reddine karar vermiş, verilenkararayapılan itiraz üzerine Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğinin31/12/2021 tarih ve D.İş No. 2021/7422 sayılı kararıile itiraz kesin olarak reddedilmiştir.
3.Davacı vekili, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4.Bursa 3. İdare Mahkemesi 19/10/2022 tarih ve E.2022/1221, K.2022/1029sayılı kararı ile, verilen idari para cezasının 5326sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 1567 sayılıKanun’da idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği, bu durumda 5326 sayılı Kanunhükümleri dikkate alınacağından, idari paracezasına karşı açılan davanın görümve çözümünün, anılan kanunun 27/1. maddesiuyarınca adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyledavanın görev yönünden reddine karar vermiş,yapılan istinaf başvurusu üzerine Bursa Bölge İdareMahkemesi 3. İdari Dava Dairesi 27/12/2022 tarih ve E.2022/2936,K.2022/1843 sayılı kararı ile, 2247 sayılı Kanun'un19. maddesi uyarınca karar verilmesi ve Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulması gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusununkabulüyle kararın kaldırılmasına ve dosyanınmahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
5. Bursa 3. İdare Mahkemesi 08/03/2023 tarih veE.2023/123 sayılı kararı ile; verilen idari paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16.maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 1567sayılı Kanun’da idari para cezasına itiraz konusundagörevli mahkemenin gösterilmediği, bu durumda 5326sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünün, anılan Kanun'un 27/1. maddesiuyarınca adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle, 2247sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevliyargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına ve davanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
Mevzuat
6.1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini KorumaHakkında Kanun'un 1. maddesi şöyledir:
"(Değişik: 15/2/1954- 6258/1 md.)
Kambiyo, nukut, esham ve tahvilatalım ve satımının ve bunlar ile kıymetli madenler vekıymetli taşlarla bunlardan mamul veya bunları muhtevi her nevieşya ve kıymetlerin ve ticari senetlerle tediyeyi temine yarıyanher türlü vasıta ve vesikaların memleketten ihracıveya memlekete ithalinin tanzim ve tahdidine ve Türk parasınınkıymetinin korunması zımnında kararlar ittihazınaCumhurbaşkanı salahiyetlidir."
7. 1567 sayılıKanun’un 3. maddesi şöyledir:
''(Değişik: 24/12/2008 -5827/1 md.)
Cumhurbaşkanının buKanun hükümlerine göre yapmış bulunduğu genel vedüzenleyici işlemlerdeki yükümlülüklereaykırı hareket eden kişi, üçbin TürkLirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idarî paracezası ile cezalandırılır.
Fiil, 1 inci maddedeyazılı kıymetlerin izinsiz olarak yurttançıkarılması veya yurda sokulması mahiyetinde ise21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı KaçakçılıklaMücadele Kanunu hükümlerine göre suç veya kabahatoluşturmadığı takdirde kişi; eşya vekıymetlerin rayiç bedeli kadar, teşebbüs halinde bubedelin yarısı kadar idarî para cezası ilecezalandırılır.
Her türlü mal,kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya buişlere aracılıkedenlerden bu işlemlerinden doğanalacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardakihükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreleriçinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlüoldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşikadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar.İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceyekadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkrahükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak,verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranınyüzde iki buçuğundan fazla olamaz.
İthalat,ihracat ve diğer kambiyo işlemlerinde döviz veya TürkParası kaçırmak kastıyla muvazaalı işlemlerdebulunanlar, yurda getirmekle yükümlü oldukları veyakaçırdıkları kıymetlerin rayiç bedeli kadaridarî para cezasıyla cezalandırılırlar. Bu fiilinteşebbüs aşamasında kalması halinde verilecek cezayarı oranında indirilir.
(Ek fıkra:16/5/2018-7144/1 md.) Bu Kanuna dayanılarak çıkarılankarar, yönetmelik ve tebliğler ile diğer genel vedüzenleyici işlemler uyarınca faaliyet izni veya yetki belgesialınması zorunlu olan konularda, gerekli izin veya belgeyialmaksızın ticari faaliyette bulunanlar, elli bin Türklirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar idarîpara cezası ile cezalandırılır ve yetkisiz faaliyetingerçekleştirildiği iş yerindeki tüm faaliyetler biraydan altı aya kadar, tekrarı halinde
ise sürekli olarak durdurulur.Ancak, yetkisiz olarak faaliyette bulunanların ilan ve reklamlarındanveya yaptıkları işin mahiyetinden söz konusu işyerini, sadece faaliyet izni veya yetki verilmesi gereken faaliyetkonularında iştigal etmek maksadıyla açtıklarıveya işlettikleri anlaşılıyorsa söz konusu işyerindeki faaliyet sürekli olarak durdurulur. Durdurma işlemleriHazine Müsteşarlığının talebi üzerinevaliliklerce yerine getirilir.
Bu kabahatlerin birtüzel kişinin yararına olarak işlenmesi halinde, ilgilitüzel kişiye de aynı miktarda idarî para cezasıverilir.
Kabahatin konusunuyabancı para oluşturması halinde, idarî paracezasının hesaplanmasında fiilin işlendiği tarihitibarıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının bu parayailişkin "döviz satış kuru" esas alınır.
Hükmolunacak idarî paracezasına, suç tarihi ile tahsil tarihi arasındaki süreleriçin 6183 sayılı Kanuna göre tespit edilen gecikmezammı oranında, para cezası ile birlikte tahsil olunmaküzere, gecikme faizi uygulanır. Gecikme faizinin hesaplanmasındaay kesirleri nazara alınmaz.
Yukarıdaki fıkralardayazılı suçların tekerrürü halinde verilecekcezalar iki kat olarakhükmedilir.
Bu madde hükmünegöre idarî para cezasına karar vermeye Cumhuriyetsavcısı yetkilidir.''
8.1567 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu'ncaalınan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32sayılı Karar'ın 1. maddesişöyledir:
"Türk parasınınkıymetini korumak amacıyla, Türk parasınınyabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesine,döviz ve dövizi temsil eden belgelere (menkul değerler vediğer sermaye piyasası araçları dâhil) ilişkintüm işlemler ile dövizlerin tasarruf ve idaresine, Türkparası ve Türk parasını temsil eden belgelerin (menkuldeğerler ve diğer sermaye piyasası araçları dahil)ithâl ve ihracına, kıymetli maden, taş ve eşyalarailişkin işlemlere, ihracata, ithâlata, özelliği olanihracat ve ithâlata, görünmeyen işlemlere, sermayehareketlerine ilişkin kambiyo işlemlerine ait düzenleyici,sınırlayıcı esaslar bu Karar ile tayin ve tespitedilmiştir.
Bu Karar'a ve bu Karar'ınuygulanması amacıyla Bakanlık'ça yayımlanacaktebliğlere muhalefet 1567 sayılı Kanun'la ek ve tadillerinemuhalefet sayılır.
Çeşitli kanunlar veuluslararası anlaşmalarda yer alan özel hükümlersaklıdır."
9.32 Sayılı Karar'ın 6. maddesininilgili kısımlarışöyledir:
"(1) Bu Kararkapsamındaki dövize ilişkin işlemler Merkez Bankası,bankalar ve Bakanlıkça uygun görülecek diğerkuruluşlar tarafından yapılır. Merkez Bankası kendiişlemlerinde kullanacağı konvertibl dövizleri belirler.
(...)
(3) PTT, yetkili müesseseler veBorsa İstanbul A.Ş. bünyesindeki piyasalarda Borsa İstanbulA.Ş. ile ilgili mevzuat kapsamında olmak üzere kıymetlimaden aracı kuruluşları efektif alım satımıyapabilirler. (...)"
10.Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 SayılıKarara İlişkin Tebliğ'in (Tebliğ No:2018-32/45)''Faaliyet Konusu'' başlıklı4. maddesi şöyledir:
" (1) B grubu yetkilimüesseseler Türk Parası Kıymetini Koruma ve ilgilidiğer mevzuat hükümleri çerçevesindeaşağıda belirtilen faaliyetlerde bulunabilirler:
a) Kaydi para hariçyabancı paraları almak ve satmak.
b) Kaydi para hariçyabancı paraları daha küçük veya dahabüyük küpürlerle, ayrı cins kaydi para hariçyabancı paralarla değiştirmek.
c) Merkez Bankasınca tespitedilen usul ve esaslar çerçevesinde dövizi natıkçekleri satın almak.
ç)(Değişik:RG-12/10/2021-31626) Darphane ve Damga Matbaası GenelMüdürlüğü tarafından üretilen ziynet, sikkeve benzeri basılı altınların alımsatımını yapmak.
d) (Ek:RG-12/10/2021-31626)(1) 1kilogramın altındaki bar şeklinde standart işlenmemişaltınların (24 ayar ve üstü) fiziki alımsatımını yapmak.
e) Aynı iş günüiçerisinde transfer emrinin verilmesi veya işleme konu fizikiteslimatın yapılması şartıyla; bankalar, yetkilimüesseseler ve müşterileriyle bankacılık aracılığıylayapılan transferler yoluyla yabancı para almak, satmak ve ayrıcins yabancı paralarla değiştirmek.
(2) A grubu yetkili müesseselerTürk Parası Kıymetini Koruma ve ilgili diğer mevzuathükümleri çerçevesinde B grubu yetkilimüesseselerin faaliyet konularına ilave olarak aşağıdabelirtilen faaliyetlerde bulunabilirler:
a) (Değişik:RG-12/10/2021-31626)Kıymetli madenler aracı kuruluşu olmak üzereBakanlıktan faaliyet izni almak ve Borsaya üye olmak kaydıyla21/5/2007 tarihli ve 26528 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanan Kıymetli Madenler Borsası AracıKuruluşlarının Faaliyet Esasları ile Kıymetli MadenlerAracı Kurumlarının Kuruluşu Hakkında Yönetmelikve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kıymetlimadenler ve taşlar ile standart ve standart dışıişlenmemiş kıymetli madenlerin ithalini, ihracını veBorsada sürdürülmekte olan kıymetli maden ve taşlarailişkin işlemleri yapmak.
b) (Ek:RG-12/10/2021-31626)(2) 1kilogram ve üstündeki külçe ve bar şeklinde standartişlenmemiş altınların (24 ayar ve üstü) fizikialım satımını yapmak.
c) Aynı iş günüiçerisinde transfer emrinin verilmesi veya işleme konu fizikiteslimatın yapılması şartıyla; bankalar, yetkilimüesseseler ve müşterileriyle transfergerçekleştirebilen kuruluşlar aracılığıylayabancı para almak, satmak ve ayrı cins yabancı paralarladeğiştirmek.
ç) Elektronik parakuruluşu ve ödeme kuruluşlarının temsilcisi olarakfaaliyet göstermek.
d) (Değişikibare:RG-7/9/2018-30528)Bakanlıkça izin verilmesi halinde merkezve/veya şube adresleri ile uygun görülen diğer yerlerdepara makineleri aracılığıyla yabancı para alım satımıve buna ilişkin işlemleri yapmak.
e) Tutar sınırlamasıolmaksızın banka kartları ve 10 bin ABD Dolarına kadarön ödemeli kartlar aracılığıyla yabancı paraalım satımı yapmak.
f) (Değişikibare:RG-7/9/2018-30528)Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslardâhilinde (Değişik ibare:RG-7/9/2018-30528)Bakanlıktanizin alınması şartıyla, yurt dışına madeniyabancı para veya Türk Lirası banknot sevkiyatıgerçekleştirmek.
g) (Değişikibare:RG-7/9/2018-30528) Bakanlıkça uygun görülendiğer faaliyetleri gerçekleştirmek.
(3) A grubu yetkili müesseselerbirinci ve ikinci fıkrada belirtilen faaliyetler haricinde; B grubuyetkili müesseseler ise, birinci fıkrada belirtilen faaliyetlerharicinde faaliyetlerde bulunamazlar. (Mülgacümle:RG-12/10/2021-31626)
(4) Yetkili müesseseler (Ek ibare:RG-12/10/2021-31626)müşterileri namına ve/veya hesabına vadeli işlem(Değişik ibare:RG-12/10/2021-31626) gerçekleştiremezler,kredi kartı ile işlemler yapamazlar, yapacakları işlemleriherhangi bir şekilde taksitlendiremezler. (Ek cümle:RG-12/10/2021-31626)Yetkili müesseseler yalnızca kendi namları ve/veya hesabınabankalarla vadeli işlem gerçekleştirilebilirler.
(5) (Ek:RG-12/10/2021-31626)(3)Yetkili müesseseler Türk parası, yabancı para, bunlarlaödemeyi sağlayan belgeler veya kıymetli madenler ile bunlardanimal veya bunları muhtevi eşyaları veya herhangi bir menkul,gayrimenkulü emanet olarak kabul edemezler ve kısa süreli dahiolsa başkası adına saklayamazlar.
(6) İkinci fıkranın(Değişik ibare:RG-12/10/2021-31626) (g) bendi kapsamında,(Değişik ibare:RG-7/9/2018-30528) Bakanlıkça uygungörülen faaliyetler (Değişikibare:RG-7/9/2018-30528)Bakanlıkinternet sitesinde ilan edilir.
(7) (Mülga:RG-12/10/2021-31626)
(8)(Mülga:RG-12/10/2021-31626)"
11.Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 SayılıKarara İlişkin Tebliğ (tebliğ No: 2018-32/45)’deDeğişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in (Tebliğ No:2021-32/62) ''Diğeryükümlülükler'' başlıklı 4/Amaddesi şöyledir:
"(1) Yetkili müesseseler ticaretunvanlarında, iş yeri açma ve çalışmaruhsatlarında, ilan ve reklamlarında, kartvizitlerinde, işyerlerinde, tabelalarında, internet sitelerinde, Döviz AlımBelgesi, Döviz Satım Belgesi ile fatura ve benzeri hertürlü belgelerinde 4 üncü maddede sayılan faaliyetlerharicinde işlem yaptıkları izlenimini yaratacak hiçbirkelime, deyim ve işaret kullanamazlar.
(2) 4 üncü maddenin ikincifıkrasında sayılan faaliyetlerden yabancı para alımsatımıyla ilgili olanlar diğer faaliyetlerden ayrıveznelerde ve hesaplarda izlenir.
(3) Yetkili müesseseler,Bakanlıktan izin almadıkça yabancı para alımsatım işlemlerinde serbest olarak belirledikleri ve ilan ettiklerialış ve satış kurlarından hesaplanan bedellerharicinde hiçbir ad altında komisyon ya da ücret talepedemezler.
(4) Yetkili müesseselerfaaliyet gösterdikleri iş yeri haricinde herhangi bir gayrimenkul maledinemezler.”
12. Aynı Tebliğin "İzin''başlıklı 5. maddesi ise şöyledir:
"(1)Yetkilimüesseselerin kurulması ve faaliyete geçmesi için(Değişik ibare:RG-7/9/2018-30528) Bakanlıktan izinalınması şarttır.
(2) Faaliyet izni bulunmayanlar veyaiptal edilenler, yetkili müessese faaliyetinde bulunamazlar; ticaretünvanlarında, iş yeri açma (Ek ibare:RG-12/10/2021-31626)ve çalışma ruhsatlarında, ilân ve reklamlarında,iş yerlerinde veya internet sitelerinde dövize ilişkinişlem yaptıkları izlenimini yaratacak hiçbir kelime,deyim ve işaret kullanamazlar
(3) (Ek:RG-12/10/2021-31626)Kuruluş izni almış olup faaliyet izni başvurusürecinde bulunanlar Bakanlıkça başvuru kapsamındatalep edilen bilgi ve belgeler açısından ikinci fıkradanmuaftır."
13. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği" başlıklı3. maddesini değiştiren 06/12/2006 tarihli, 5560 sayılıKanun’un 31. maddesi şöyledir:
“ (1) Bu Kanunun;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında, uygulanır.”
14.5326 sayılı Kanun’un “Saklıtutulan hükümler” başlığınıtaşıyan 19. maddesi şöyledir:
“(1) Diğer kanunlardakabahat karşılığında öngörülen belirlibir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerinegetirilmemesi,
b) İşyerininkapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin gerialınması,
d) Kara, deniz veya hava nakilaracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması, gibiyaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda buKanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncayakadar saklıdır.”
15.5326 sayılı Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8.fıkraları şöyledir:
“İdari para cezasıve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.)İdarî yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarîyargının görev alanına giren kararların da verilmişolması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkinhukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiylebirlikte idarî yargı merciinde görülür.''
16.5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Çeşitli Kabahatler” üstbaşlığı altında düzenlenen “Emre aykırı davranış” başlıklı32. maddesi şöyledir:
"(1) Yetkilimakamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamugüvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığınkorunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırıhareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî paracezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir.
(2) Bu madde, ancak ilgili kanundaaçıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir.
(3) 1.3.1926 tarihli ve 765sayılı Türk Ceza Kanununun 526 ncı maddesine diğerkanunlarda yapılan yollamalar, bu maddeye yapılmışsayılır.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
17.UyuşmazlıkMahkemesinin Muammer TOPAL’ın Başkanlığında,Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR,Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıylayapılan 08/01/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre,İdare Mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargıdosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
18.Raportör-Hâkim Süleyman ARIDURU'nun davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
19. Dava, 1567 sayılı Türk ParasınınKıymetini Koruma Hakkında Kanun'amuhalefetnedeniyle aynıKanun'un 3. maddesinin birinci ve beşinci fıkralarıgereğince verilen idari para cezasının iptali istemiyleaçılmıştır.
20. Dosyanın incelenmesinden; Hazine ve MaliyeBakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo GenelMüdürlüğü Yetkili Müesseseler Dairesinin27/11/2020 tarih ve 1082096 sayılı yazısı ile davacışirkete ait iş yerinde Hazine ve Maliye Bakanlığındanizin alınmaksızın döviz alım satımıyapıldığının tespit edildiğinden bahisle YalovaCumhuriyet Başsavcılığına ihbarda bulunulmasıüzerine, Yalova Cumhuriyet Başsavcılığıİdari Yaptırım Bürosunun 03/02/2021 tarih ve 2021/3 Defter,2021/1 Karar sayılı idari yaptırım kararı ile, 1567sayılı Türk Parasının Kıymetini KorumaHakkında Kanun'un 3. maddesinin birinci ve beşincifıkraları uyarınca davacı şirket hakkında toplam259.000 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiğianlaşılmıştır.
21. Olayda, görev uyuşmazlığına konudavanın 1567 sayılı Kanun’a aykırılıknedeniyleverilen idari para cezasının iptaline ilişkin olarakaçıldığı, 1567 sayılı Kanun’da davacınınişlediği ileri sürülen kabahate ilişkin idariyaptırımların düzenlendiği; ancak, bu idariyaptırımlarakarşı kanun yoluna ilişkin birdüzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.
22. Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre; KabahatlerKanunu’nun, idarî yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemeningösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıanlaşılmaktadır.
23. İncelenen uyuşmazlıkta, 1567 sayılıKanun’un 3. maddesi uyarınca davacının idari paracezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, aynıeylem nedeniyle ayrı bir işlemle iş yerinin süreli ya dasüresiz faaliyetten men edilmesine dair bir yaptırımınsöz konusu olmadığı, 1567 sayılı Kanun’daidari yaptırımlara karşı itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde bu Kanun’un idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, idaripara cezası kararına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
24.Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak,Bursa 3. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Yalova SulhCeza Hakimliğinin 01/10/2021 tarih ve D. İş No.2021/1099sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
1-Davanınçözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİOLDUĞUNA,
2-Bursa 3. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,Yalova SulhCeza Hakimliğinin01/10/2021 tarih ve D. İş No.2021/1099sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
08/01/2024tarihinde OY BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN