T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/659
KARAR NO : 2024/21
KARAR TR : 08/01/2024
ÖZET:Davacı tarafından yeniden koruyucu aile olunması talebinin reddine ilişkin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü kararının iptali istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : A.Ö
Vekili : Av. Zeynep Betül KOÇAKLI
Davalı : Adana Valiliği
Vekili : Av.Büşra ALTINBAY
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı,25/09/2014 tarihinde henüz altı aylık iken E.S.Ö isimliküçüğe eşiyle birlikte koruyucu aileolduklarını ve altı buçuk yaşına kadarözenle yetiştirdiklerini, eşiyle 25/06/2020 tarihindeanlaşmalı olarak boşanmaları üzerineçocuğun resmi işlemlerinin yürüyebilmesi için16/07/2020 tarihinde koruyucu babalıktan çekildiğini, busüreçte küçüğün velayeti koruyucuannesinde iken 09/10/2020 tarihinde Adana Aile ve Sosyal Hizmetler İlMüdürlüğü tarafındanküçüğün koruyucu annesinden alınarak AdanaSevgi Evlerine yerleştirildiğini, küçüğünsevgi evlerinde kaldığı süre içerisinde koruyucuanneliğin de sonlandırıldığını bununüzerine, küçüğün tekrar koruyucuailesi/babası olma talepli dilekçesini kuruma verdiğini ancakbaşvurusunun hiç değerlendirilmeden reddedildiğini ifadeederek, talebinin reddine ilişkin Adana Valiliği Aile ve SosyalHizmetler İl Müdürlüğünün 01/03/2021 tarihve 495992 sayılı işleminin iptali istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. Adana 3. İdare Mahkemesi 28/05/2021 tarih veE.2021/589, K.2021/609 sayılı kararı ile,davanın görev yönünden reddine karar vermiş,kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine AdanaBölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi 16/11/2021 tarih veE.2021/1577, K.2021/1980 sayılı kararı ile istinaf istemininreddine kesin olarak karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...2828 sayılıSosyal Hizmetler Kanunu, korunma kararını; korunmaya ihtiyacıolan çocukların reşit oluncaya kadar sosyal hizmetkuruluşlarında bakılıp yetiştirilmeleri ve bir mesleksahibi edilmeleri hususundakigerekli tedbir kararı olarak niteleyip, butedbir kararının 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılıÇocuk Koruma Kanununa göre yetkili ve görevli mahkemecealınacağını ifade etmiştir. 2828 sayılıKanun'a dayanılarak çıkarılan Koruyucu AileYönetmeliği'nde de, Koruyucu Aile Komisyonu tarafından, sosyalinceleme raporları çerçevesinde değerlendirmeyapılarak koruyucu aileninçocuğa uygunolupolmadığı, hangi çocuğun hangi aileyeyerleştirileceği, ailenin koruyucu aile statüsününiptal edilip edilemeyeceği hususlarında karar alınabileceğibelirtilmiş bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuathükümlerinin incelenmesinden, koruyucu aileye ilişkinhizmetlerin, koruyucu ve destekleyici tedbirler arasında sayılan"bakım tedbiri" kapsamında değerlendirildiğigörülmektedir. Dolayısıyla, 5395 sayılı Kanunuyarınca küçükler hakkında koruyucu, destekleyici vesosyal nitelikteki tedbir kararlarının çocuk hakimitarafından alınacağı hususu gözönünealındığında, koruyucu aile hizmetlerinden kaynaklananuyuşmazlıkların da çocuk mahkemesi tarafından kararabağlanması gerekmektedir.
Öte yandan, bir işlem yada kararın idari nitelikte sayılabilmesi için o işleminveya kararın, bir kamu kurumunca ya da idare örgütüiçinde yer alan bir idari makamca verilmiş olması veidarenin,idare hukuku alanında gördüğü idari faaliyetiyleilgili bulunması gerekmektedir. İdari makam ve mercilerin idareişlevleriyle ilgili olarak kamu hukuku alanında tesis ettikleri, tektaraflı, doğrudan uygulanabilir nitelikte hukuki tasarruflar olanidari işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların idariyargı yerinde görülüp çözümlenmesigerektiği tartışmasızdır.
Bununla birlikte, Koruyucu AileYönetmeliği ile idareye koruyucu aile sözleşmesininimzalanması ve iptali konusunda yetki verilmiş ise de, sözkonusu yetkiler idari faaliyetle ilgili bulunmayıp, özel hukukalanında hüküm ve sonuç doğurmaktadır. Bu doğrultuda,dava konusu işlem, küçükler hakkında alınan''bakım tedbiri'' kapsamında olduğundan vesonuçlarını özel hukuk alanındadoğurduğundan, davanın görüm veçözümünün adlî yargı mercileriningörev alanına girdiği sonucuna varılmıştır.
Nitekim Danıştay10.Dairesinin 13.10.2020 günlü E:2015/3986 K:2020/3683sayılı kararı da bu doğrultudadır."
3.Davacı vekili, bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
B. Adli Yargıda
4. Kozan Aile Mahkemesi 10/05/2022 tarih ve E.2021/328,K.2022/346 sayılı kararı ile,uyuşmazlığın çözümünde idariyargı görevli olduğundan davanın dava şartıyokluğu nedeniyle usulden reddine kararvermiş, kararın davacı tarafından istinaf edilmesiüzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi 20/06/2023tarih ve E.2022/2988, K.2023/941 sayılı kararı ile istinafbaşvurusunun esastan reddine karar vermiş, kararın davacıvekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 2. HukukDairesi 28/09/2023 tarih ve E.2023/6896, K.2023/4284 sayılıkararı ile temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararınınonanmasına karar vermiş ve görevsizlik kararıkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"Dava dosyasının incelenmesindeküçüğün öncesinde davacı A. ve eskieşi N.tarafından koruyucu aile statüsü ile yanlarınaalındığı, 6 yıla kadar çocuğabaktıkları daha sonrasında A.ve N. 'ün boşanmasürecinde A. 'ın evlat edinmeye ilişkin haklarında eskieşi N.lehine feragat ettiği, daha sonrasında N.veküçüğün davacı A.hakkındaküçük E.U'nun istismara uğradığınailişkin şikayette bulundukları bunun üzerine kurumca N.'den de koruyucu aile statüsünün kaldırıldığıve çocuğun yeniden kuruma yerleştiği, daha sonra iseküçüğün yeni koruyucu ailesi D-Y.O çiftininyanına yerleştirildiği anlaşılmıştır.
Küçük E.U'nun cinsel istismarınayönelik yürütülen soruşturma neticesindeşüpheli konumunda olan A.Ö hakkındaYumurtalık CBS2020/822 Soruşturma Nolu dosyası üzerinden takipsizlikkararı verildiği ve bu kararın 21/05/2021 tarihindekesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı A.Ö tarafından eldeki davaaçılmazdan evvel muhtelif tarihlerde davalı kurumamüracaat ettiği ve küçük E.U'nun koruyucubabası olma talebini ilettiği davalı kurumca bu talebin uygunbulunmaması nedeniyle A.Ö'nın taleplerinin reddedildiği,davacı A.Ö tarafından Adana 3 İdare Mahkemesine idariişlemin iptali için dava açıldığımahkemece 2021/ 589 E 2021/609 K sayılı ilamı ile davanınadli yargının konusu olduğu kanaati ile görevyönünden davanın reddine karar verildiği, verilenkararın 16/11/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar Adana 3 İdare Mahkemesince görevyönünden dava reddedilmiş ise de ; benzer olaya ilişkin;"Bu durumda, “Evlat edinme”ye ilişkin düzenlemelerMedeni Kanun’da yer almış ise de; bu davanın konusunun,doğrudan evlat edinmeye ilişkin bulunmadığı, esasenevlat edinme hususlarına ilişkin sürecin adli yargıyerlerinde açılan davalar ile sonuçlandığı;bu davada ise, çocuğunValilik Oluru ileönce ÇocukYuvasına yerleştirildiği, sonrasında da Evlat EdinmeÖncesi Geçici Bakım Sözleşmesi iledavacıların yanına evlat edinilmek üzereyerleştirildiği, bu sözleşmede deValiliğin Uygundur imzasınınbulunduğu;daha sonra, çocuğun evlat edinilme işlemlerinde ana-babarızasının aranmaması ve davacılar tarafındanaçılan evlat edinme davalarının sonuçlanıpkesinleşmesinden sonra;çocuk ile ilgili olarak Aile Mahkemesindeaçılan davanın reddedilerek kesinleştiğindenbahisle, çocuğun Kurumateslim edilmesi gerektiğineilişkin 28.06.2017 tarihli davalı idare işleminin tesisedildiği; evlat edinme öncesine ilişkin Valilik Olurlu/uygungörüşlü işlemlerinin idari nitelikte olduğu;yargı süreci sonucunda çocuğun teslim edilmesigerektiğine ilişkin işlemin de aynı şekilde idarinitelik taşıdığı; idari işleme karşıaçılan davanın da, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun 2/1-a maddesindeki “İdarîişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerindenbiri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları” kapsamında, idari yargıyerinde görüleceği sonucunavarılmıştır." şeklinde UyuşmazlıkMahkemesi'nin 28/05/2020 tarih 2020/312 Esas, 2020/321 Karar sayılıilamının bulunduğu,
Ayrıntıları yukarıda yer verilenUyuşmazlık mahkemesi kararında da belirtildiği üzereeldeki davaya konu istemin evlat edinmeye ilişkin olmadığı,davacının küçük E.U'nun koruyucu baba olmasıtalebinin davalı idarece reddedilmesinin iptaline ilişkinolduğu, koruyucu baba olma isteminin reddine dair işlemin idareninhak ve yetkisinde olduğu ve bu işlemin idarenin kamu gücünedayalı olarakve idari usul ve esaslara göre re'sen tek yanlıbiçimde tesis edilmiş bir idari işlem olduğu, kuralolarakadli yargı yerinde idareyi belirli yönde işlem yapmayazorlayıcı karar verilemeyeceği, eldeki dava ile neticetendavalıidareceyapılmayan işlemin (davacınınküçük E.U'ya koruyucu baba olması )yapılmasını mahkememizden istediğine göre böylebir uyuşmazlığın çözüm yeri adliyargı olmayıp 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasası'nın 2/1-b maddesi gereğince kamu hukukukuralları içerisinde inceleme yapacak olan idari yargıolduğu,(Yargıtay 4. Hukuk DairesiBaşkanlığı'nın 30/03/2013 tarih ve 2012/18712 Esas -2013/1341 Karar sayılı ilamıaynı yönde Yargıtay8. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 11/04/2017 tarih ve2017/1288 Esas - 2017/5378 Karar, 16/03/2017/2017/1152 Esas-2017/3814 Karar sayılıilamları)Dava şartı niteliğinde olan(görev ) yargı yolunun caiz olupolmadığı hususunun kamu düzenine ilişkin olduğuve yargılamanın her aşamasında mahkemece resengözetileceği kanaatine varılmakla; Tüm bunedenlerle eldeki davada görevli mahkemenin İdare Mahkemesiolduğuna kanaat edildiğinden HMK 114/1-b uyarınca yargıyolu caiz değildir..."
III. İLGİLİ HUKUK
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun "İdari dava türleri ve idariyargı yetkisinin sınırı"başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a)bendi şöyledir:
"1. İdari davatürleri şunlardır:
a) İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile
hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâledilenler tarafından açılan iptal davaları,
6.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Koruma önlemleri" başlıklı346. maddesi şöyledir:
"Çocuğun menfaative gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana vebaba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezsehâkim, çocuğun korunması için uygun önlemlerialır."
7.4721 sayılı Kanun'un"Çocukların yerleştirilmesi"başlıklı 347. maddesinin birinci fıkrasışöyledir:
"Çocuğun bedenselve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terkedilmiş hâlde kalırsa hâkim, çocuğu ana vebabadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir."
8.5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesişöyledir:
"Bu Kanunun amacı, korunmaihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocuklarınkorunmasına, haklarının ve esenliklerinin güvencealtına alınmasına ilişkin usûl ve esaslarıdüzenlemektir."
9.5395 sayılı Kanun'un"Koruyucu ve destekleyici tedbirler"başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (c)bendi şöyledir:
"Koruyucu ve destekleyicitedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamındakorunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık,eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularındaalınacak tedbirlerdir. Bunlardan;
...
c) Bakım tedbiri,çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi birnedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğunresmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerindenyararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine,
...
Yönelik tedbirdir."
10.2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun "Korunma kararı" başlıklı22. maddesi şöyledir:
"Korunmaya ihtiyacı olançocukların reşit oluncaya kadar bu Kanun hükümlerinegöre Kurumca kurulan sosyal hizmet kuruluşlarındabakılıp yetiştirilmeleri ve bir meslek sahibi edilmelerihususundaki gerekli tedbir kararı 3/7/2005 tarihli ve 5395sayılı Çocuk Koruma Kanununa göre yetkili ve görevlimahkemece alınır. Bu karar için gerekli belgeler Kurumcadüzenlenir ve ilgili mahkemeye gönderilir.
Haklarında derhal korunma tedbiri alınmasında zorunlulukgörülen çocuklar mahkeme kararı alınıncayakadar, bu Kanuna göre kurulmuş kuruluşlarda veya aileyanında mahalli mülki amirin onayı alınmak suretiylebakım altına alınır.
(Ek fıkra: 6/2/2014-6518/17md.) Sosyal hizmet kuruluşlarının kendisine teslim edilençocuk hakkında yapacağı inceleme sonucundahazırlayacağı raporda, 5395 sayılı Kanunun 9 uncumaddesi uyarınca çocuğun derhâl korunma altınaalınmasını gerektiren bir durum olmadığı veailesine teslim edilmesinde herhangi bir sakıncabulunmadığı kanaatine varması hâlinde mülkiidare amirinin onayı ile çocuk ailesine teslim edilebilir."
11. 2828 sayılı Kanun'un "Koruyucu aile" başlıklı23. maddesi şöyledir:
"Mahkemece korunma kararıalınan korunmaya ihtiyacı olan çocuğun bakımıve yetiştirilmesi bu Kanuna göre kurulmuş kuruluşlardaolduğu kadar Kurumun denetim ve gözetiminde bir "KoruyucuAile" tarafından da yerine getirilebilir. (Değişik ikincicümle: 6/2/2014-6518/18 md.) Koruyucu aileye, korunmaya ihtiyacı olançocuğun bakımı ve yetiştirilmesinekarşılık olarak ikinci fıkra kapsamında ödeme yapılabileceğigibi koruyucu aile bu işi gönüllü olarak daüstlenebilir.
(Değişik ikinci fıkra:6/2/2014-6518/18 md.) Koruyucu aile hizmeti kapsamında aile yanınayerleştirilen çocukların bakım, eğitim, kurs, okul,yemek ve taşıma servisi, harçlık ve benzeriihtiyaçları esas alınarak koruyucu ailelere, bu giderlerintamamına karşılık toplu bir ödemeyapılmasına veya her bir gider türü için ayrıayrı yapılacak ödemelerin kapsamına, ödemetutarlarına, yapılacak ödemelerin usul ve esası ilekoruyucu ailelerin seçimine, çocukla ilgili sorumluluklarınave hizmetin işleyişine ilişkin usul ve esaslar, MaliyeBakanlığının uygun görüşü üzerineAile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafındançıkarılan yönetmelikle belirlenir ve bu kapsamda verileceködemelerden hiçbir kesinti yapılmaz."
12.2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 22 nci ve 23 üncümaddeleri ile 3/6/2011 tarih ve 633 sayılı Aile ve Sosyal PolitikalarBakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararname'ye dayanılarak hazırlanmışKoruyucu Aile Yönetmeliği'nin "Tanımlar"başlıklı 4. maddesinin ilgili kısımlarışöyledir:
"(1) Bu Yönetmeliktegeçen;
a) Akraba veya YakınÇevre Koruyucu Aile Modeli: Veli ya da vasi dışında kalankan bağı bulunan akrabalar ya da çocuğun iletişimiçinde olduğu veya tanıdığı bakıcı,komşu gibi yakın çevresinde olan, tercih etmeleri halinde enaz temel ana, baba eğitimleri kapsamında eğitim almışkişi ve ailelerin sağladığı bakımı,
...
d) Çocuk: Sosyal HizmetlerKanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi,22 nci maddesi ve 24 üncü maddesi ile 3/7/2005 tarihli ve 5395sayılı Çocuk Koruma Kanununun 3 üncü maddesininbirinci fıkrasının (a) bendi, 5 inci maddesinin birincifıkrasının (c) bendi ve 9 uncu maddesiçerçevesinde, hakkında yetkili ve görevli mahkemeceverilen korunma kararı, acil korunma kararı ya da bakım tedbirialınan çocuklar ile hakkında mahallin mülki amiritarafından acil korunma kararı alınan veya bakım onayıverilen çocuğu,
...
l) Komisyon: Mahalli mülkiamirin onayı ile illerde il müdürü veyagörevlendirilen il müdür yardımcısıbaşkanlığında, ilçelerde ise ilçemüdürü başkanlığında biri vakadan sorumlu enaz dört sosyal çalışmagörevlisinden,sayının yetersiz olması halinde iki sosyalçalışma görevlisinden oluşturulan koruyucu ailekomisyonunu,
m) Koruyucu AileSözleşmesi: İl veya ilçe müdürlükleri ilekoruyucu aile arasında imzalanan ve koruyucu aileninyükümlülüklerini kapsayan mahalli mülki amironaylı belgeyi,
ifade eder."
13. Yönetmeliğin "Komisyonkuruluş ve işleyiş esasları" başlıklı11. maddesi şöyledir:
"1) Komisyon, mahallimülki amirin onayı ile illerde il müdürü veyagörevlendirilen il müdür yardımcısıbaşkanlığında, ilçelerde ise ilçemüdürü başkanlığında, biri vakadan sorumluolmak üzere en az dört sosyal çalışmagörevlisinden, sayının yetersiz olması halinde iki sosyalçalışma görevlisinden oluşur.
2) Komisyona, koruyucu ailehizmetine ilişkin sosyal çalışma görevlisi veyaçocukla ilgili diğer uzmanlar tarafından kendi uzmanlıkalanlarıyla ilgili konularda hazırlananraporlar sunulur. Komisyonihtiyaç duyduğu kişileri dinleyebilir. Vaka süreci veçocuğun üstün yararı doğrultusunda kararverilir. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Gerekligörülmesi halinde tekrar inceleme yapılmasına kararverilebilir.
3) İhtiyaçduyulması halinde birden çok komisyon oluşturulabilir.
4) Koruyucu aile hizmetinin etkin veverimli yürütülebilmesi için sekretarya işlemleri ilveya ilçe müdürlüklerindeki koruyucu aile birimlerinceyürütülür, komisyon için uygun koşullara sahipçalışma ortamları oluşturulur."
14.Yönetmeliğin "Komisyon vekoruyucu aile biriminin görevleri" başlıklı12. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
"(1) Komisyonca, dosyaüzerinde yapılan inceleme sonucunda, aşağıdakikonularda karar alınır.
a) Koruyucu aile olmak üzerebaşvuran ailelerin uygunluğu,
b) Koruyucu Aile Belgesidüzenlenmesi,
c) Çocuğunyerleştirileceği aile,
ç) Koruyucu Aile Belgesiningeçerliliği,
d) Çocuğun koruyucu aileile birlikte yurt dışına çıkması,
e) Çocuğun koruyucuaileden geri alınması,
f) Koruyucu ailestatüsünün iptali,
g) Hizmet sürecindetereddütte kalınan durumların değerlendirilmesi.
..."
15. Yönetmeliğin "Koruyucu aile statüsünün iptali " başlıklı22. maddesi şöyledir:
"1) Aşağıdakidurumların tespiti halinde koruyucu aile statüsü iptal edilir.
a) Çocuğu ihmal veistismar ettiğinin, kötü muameleye maruz bıraktığınınbelirlenmesi.
b) Sosyal ilişkileriaçısından toplumun norm ve değerlerine aykırıdüşen davranışlarının gözlenmesi.
c) Fizik ve ruhsağlığının, çocuğunbakımını etkileyecek derecede bozulmuş olduğununDevlet ya da üniversite hastanelerince doktor raporu ile belirlenmesi.
ç) 8 inci maddenin dokuzuncufıkrasının (d) bendine göre sahip olduğuşartı yitirmesi.
d) Meslekidanışmanlık hizmeti ve yönlendirmelere uygundavranmaması.
e) Geçici koruyucu aileninçocuk yerleştirme önerilerini mazeretsiz olarak üçkereden fazla kabul etmemesi.
2) Birinci fıkrada belirtilendurumların tespiti halinde; sorumlu sosyal çalışmagörevlisinin hazırlayacağı rapor, geciktirilmeksizinKomisyona iletilir. Koruyucu aile statüsünün iptaline ilişkintalep hakkında komisyon tarafından en fazla onbeş güniçinde karar verilir.
3) Komisyonca koruyucu ailestatüsü iptal edilen koruyucu aile yanına bir daha çocukyerleştirilemez.
4) Koruyucu ailestatüsünün iptaline ilişkin karar, GenelMüdürlük ile il ve ilçe müdürlüklerine enkısa sürede bildirilir."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
16.Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ınkatılımlarıyla yapılan08/01/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılıKanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, olaykısmında belirtildiği üzere, idari ve adli yargıyerleri arasında anılan Kanun'un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargı dosyasının15. maddede belirtilen hüküm doğrultusunda davacı vekilininistemi üzerine son görevsizlik kararını veren Mahkemece,ekinde idari yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
17.Raportör-Hâkim Süleyman ARIDURU'nun davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
18.Dava, davacının da önce koruyucu aileliğiniüstlendiği çocuğa yeniden koruyucu aile/baba olmatalebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Aile veSosyal Hizmetler İl Müdürlüğü işlemininiptali istemiyle açılmıştır.
19.Dosyanın incelenmesinden, Adana Yüreğir Sosyal Hizmet MerkeziMüdürlüğünün 15/03/2014 doğumluE.S.Ö'in koruma altına alınması için mahkemedenkorunma kararı talebinde bulunması üzerine Adana 1. ÇocukMahkemesinin 2014/32 tedbir talep sayılı kararı ileküçüğün korunma altına alınmasına vehakkında Çocuk Koruma Kanunu 5/1-c maddesi uyarınca bakımtedbiri uygulanmasına karar verilerek 15/05/2014 tarihinde Adana SevgiEvleri Çocuk Yuvası ve Kız Yetiştirme YurduMüdürlüğüne yerleştirildiği, 28/10/2014tarihinde N.ve davacı A.Ö ailesi yanında koruyucu aile kapsamındakesin yerleştirmesinin yapıldığı,küçüğün koruyucu anne babasının 25/06/2020tarihinde boşandığı, küçüğünkoruyucu babası olan davacının çocuğun koruyucubabalığından 16/07/2020 tarihli dilekçesiyle feragatettiği ve küçüğün koruyucu anne N. 'ünyanında kalması talebinde bulunduğu, N. 'ün 09/10/2020tarihinde koruyucu babası A.ile birlikte 15 kişinin dahaçocuğa cinsel istismarda bulunduğunuküçüğün kendisine söylediğini beyan edereksavcılığa ihbarda bulunması üzerine davacı vediğer şahıslar hakkında cinsel istismar suçundansoruşturma açıldığı, aynı tarihteküçüğün N. 'ün yanından alınarakkurum bakımına yerleştirildiği ve koruyucu aileliğinsonlandırıldığı, ayrıcaküçüğün koruyucu annesinin yanında kalmaktaiken ihmali ve duygusal istismara maruz kaldığınınbelirlenmesi üzerine koruyucu anne hakkında dasavcılığa suç duyurusunda bulunulduğu; akabindedavacının küçüğün tekrar koruyucuailesi/babası olma talebiyle yaptığı başvurusununilgili kurum tarafından davacı hakkında devam eden cinselistismar dosyası bulunması ve koruyucu anne tarafındançocuğa yaşatılan travmalara karşıdavacının eylemsiz kalması nedenleriyle reddedilmesiüzerine yeniden koruyucu baba olunması yolundaki talebin reddineilişkin Adana Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İlMüdürlüğünün kararının iptali istemiylebakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
20.Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, aile mahkemelerinin, korunmaihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocuklarınkorunması ve haklarının güvence altınaalınması için koruyucu ve destekleyici tedbirlere kararverebilecekleri hususunun tartışmasız olduğu; ancak, somutolayda mahkemece çocuk hakkında bakım tedbiriuygulanmasına karar verildiği, bir başka ifadeyle davacıyaverilmiş bir koruyucu aile statüsününbulunmadığı, bakım tedbiri kapsamında davacılarakoruyucu aile statüsünü verenin Aile ve Sosyal PolitikalarBakanlığı Adana İl Müdürlüğü vebunun iptalini yapan kurumun da aynı idare olduğu, yapılanişlemin idari nitelikte olduğu, idari işleme karşıaçılan davanın da 2577 sayılı Kanun’un 2/1-amaddesindeki idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâledilenler tarafından açılan iptal davalarıkapsamında olduğu anlaşıldığından,davacı tarafından açılan bu davanın da idariyargı yerinde görülmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
21.Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak,Adana 3. İdare Mahkemesinin 28/05/2021 tarih ve E.2021/589, K.2021/609sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Adana 3. İdare Mahkemesinin 28/05/2021 tarih ve E.2021/589, K.2021/609sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
08/01/2024tarihinde OY BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN