T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/630
KARAR NO : 2024/8
KARAR TR : 08/01/2024
ÖZET: Bedelli askerlik için müracaat eden davacının, 7179 sayılı Kanun'un 9. maddesinin yedinci fıkrasındaki, bedelli askerlik için müracaat eden yükümlünün, müracaat tarihine kadar yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olduğunun tespiti halinde, bedelli askerlik ücretine ilave olarak ek bedelin de yükümlüden alınacağına ilişkin düzenlemesi uyarınca, kendisinden tahsil edilen ek bedelin iadesi istemiyle açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : M.N
Vekili : Av. G. A
Davalı : Milli SavunmaBakanlığı
Vekili : Av. H.C.B
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkilinin "askerlik ile ilişiğiyoktur" yazısını aldıktan sonra bedelli askerlikgörevinin ifası için başvurduğunu, başvurudöneminde bedelli askerlik ücretinin 80.064 TL olduğununbelirtilmesine rağmen asker kaçağı olduğundanbahisle kendisinden 94.076,05 TL tahsil edildiğini. tahsil edilen14.011,33 TL ek bedelin haksız olduğunu ileri sürerek, idaripara cezasının kaldırılması ve ödenen 14.011,33TL'nin 20/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikteiadesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Siirt Sulh Ceza Hakimliği 07/03/2023 tarihD.İş. 2023/548 sayılı kararı ile, talebinidari yargının görev alanına girmesi nedeni ilebaşvurunun görev yönünden reddine karar vermiş, kararaitiraz edilmesi üzerine Şırnak Sulh Ceza Hakimliği21/03/2023 tarih D.İş. No: 2023/811 sayılı kararı ile,itirazın kesin olarak reddine karar vermiş ve bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Yapılaninceleme neticesinde; muteriz hakkında asker kaçağı olmasınedeni ile düzenlenen bir idari para cezasınınbulunmadığı, askerlik şubesincegerçekleştirilen bir idari işlem neticesinde muterizin askerkaçağı olması nedeni ile ödemesi gereken bedelliaskerlik ücretinin asker kaçağı olduğu iddia edilendöneme ilişkin tutar eklenmek suretiyle tahsil edildiğianlaşılmış, bu hali ile muteriz vekilince yapılanitirazın ortada bir idari para cezası olmaması nedeni ilegerçekleştirilen idari işleme karşı olduğu,işbu itirazın da 2577 sayılı Kanun hükümlerinegöre çözüme kavuşturulabileceğianlaşıldığından Hakimliğimizingörevsizliğine..."
3.Davacı vekili bu kez, başvuru döneminde bedelli askerlikücretinin 80.064 TL olduğunun belirtilmesine rağmen askerkaçağı olduğundan bahisle kendisinden 94.076,05 TL tahsiledildiğini, ödenen 14.011,33 TL ek bedelin iade edilmesi talebiyledavalı kuruma müracaat ettiğini ancak talebinreddedildiğini ileri sürerek, başvurunun reddine yönelik06/02/2023 tarih ve 43324042-122.84 sayılı işlemin iptali ileödenen 14.011,33 TL'nin 20/12/2022 tarihinden itibaren işleyecekyasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Siirt İdare Mahkemesi 31/10/2023 tarihE.2023/618 sayılı kararı ile, davanın 2577sayılı Kanun'un 15/1-a maddesi uyarınca görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesininbu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir :
"...7179 sayılıAskeralma Kanunu’nun 'Tanımlar' başlıklı 1.maddesinde; '...hh) Yoklama: Yükümlülerin sağlıkmuayenelerinin yapılarak askerliğe elverişli olupolmadıkları, öğrenim durumları, meslekleri veniteliklerinin tespitini, ıı) Yoklama dönemi: Askerlikçağının başlangıcından muvazzaflıkhizmetinin başlangıç tarihine kadar geçen süreyi,ii) Yoklama kaçağı: Tabi olduğu yoklama yılıiçerisinde yoklamasını yaptırmayanları,'hükmüne, Bedelli Askerlik başlıklı 9. maddesinde; '...Müracaat tarihine kadar yoklama kaçağı, saklı veyabakaya olanlar hakkında, yoklama kaçağı, saklı veyabakaya kalınan tarihten müracaat tarihine kadar geçensürenin her ayı için, bu maddenin birincifıkrasındaki tutara ilave olarak ek bedel alınır. Ek bedel,3.500 gösterge rakamının ödemeninyapıldığı gün geçerli olan memur aylıkkatsayısı ile geçerli mazeretler hariç yoklamakaçağı, saklı ve bakaya kaldıkları toplamsürenin her ayının çarpımı sonucu bulunur. Bufıkrada belirlenen ek bedele esas sürenin hesabında, 1 ila 30gün bir ay kabul edilir. Bir ayı aşan günler müteakipaya eklenerek hesaplanır.' hükmüne, YoklamaKaçağı, Saklı ve Bakayalara Verilecek Cezalarbaşlıklı 24. maddesinde; '...Yoklama kaçakları vesaklılar için, yoklama kaçağı kaldıklarıtarihten itibaren kaçak kaldıkları gün süresi kadaridari para cezası ile cezalandırılır. Bunlardankendiliğinden gelenler her gün karşılığı 5Türk lirası, yakalananlar ise her günkarşılığı 10 Türk lirası idari paracezası ile cezalandırılır. Bu fıkra kapsamındabelirlenen idari para cezalarının yeniden değerlendirmesinde30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 ncimaddesinin yedinci fıkrası, bir Türk lirasınınküsuru dikkate alınarak uygulanır. İdari para cezalarıtebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.' hükmüneyer verilmiştir.
Dava dosyasınınincelenmesinden; Siirt Askerlik Şubesine bedelli askerlikbaşvurusunda bulunan davacının 14.011,33 TL ek bedelyansıtılmasına dair işlem ile ödediği ek bedeliniade edilmesi talebiyle yapılan başvurusunun reddine yönelik06/02/2023 tarih ve 43324042-122.84 sayılı işlemin; hukuka aykırıolduğu ileri sürülerek iptali ile fazladan ödediğiniileri sürdüğü 14.011,33 TL bedelin 20/12/2022 tarihindenitibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılanitirazda Siirt Sulh Ceza Hakimliğinin 07/03/2023 tarih veD.iş-2023/548 sayılı kararı ile görev ret kararıverildiği, bu kararın Şırnak Sulh Ceza Hakimliğineyapılan itirazda Şırnak Sulh Ceza Hakimliğinin 21/03/2023tarih ve D.iş sayılı itirazın reddine kararıverildiği, Siirt Sulh Ceza Hakimliği kararı kesinleşmesi üzerinedavacı tarafından, Siirt Askerlik Şubesine bedelli askerlikbaşvurusunda bulunan davacıya 14.011,33 TL ek bedelyansıtılmasına dair işlem ile ödediği ek bedeliniade edilmesi talebiyle yapılan başvurusunun reddine yönelik06/02/2023 tarih ve 43324042-122.84 sayılı işlemin hukukaaykırı olduğu ileri sürülerek iptali ile fazladanödediğini ileri sürdüğü 14.011,33 TL bedelin20/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesiistemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda, davacının ilerisürdüğü hususun, yukarıda hükümlerine yerverilen 7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 1. maddesinde belirtilentanımda yoklama kaçağına ilişkin olduğu, bukabahatin karşılığı olarak Kanun'un 24. maddesindeidari para cezası müeyyidesi belirtildiği, dava konusuişlem bedelli askerlik kenar başlıklı 9. maddesinde yoklamakaçağının müeyyidesi ek bedel olarakuygulandığı, bu ek bedel bedelli askerlikteki 24. madde yerinegeçen idari para cezası mahiyetinde olduğu, 7179sayılı Askeralma Kanun'u uyarınca verilen idari paracezaların iptali istemiyle açılan davaların Adli Yargıyerinde çözümlenmesi gerektiği, ödenen idari paracezasının iadesi istemiyle idareye yapılan başvurununreddine ilişkin işlemin tazmini isteminin de adli yargıdagörülen davanın devamı niteliğinde, aslınabağlı bir talep olması nedeniyle adli yargı merciitarafından değerlendirilmesi gerektiği, bu konulardakişikayetlere bakmakla adli yargı yerinin görevli olduğubelirlenmiş olup, aynı şikayetten kaynaklanan maddi ve manevitazminat istemli davalara da adli yargı yerinde bakılmasıgerektiği görülmüştür.
Bu durumda, adli yargınıngörevinde bulunan uyuşmazlıkla ilgili davanın, 2577sayılı Kanunun 15/1-a maddesi uyarınca görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Nitekim UyuşmazlıkMahkemesinin görevli yargı yerinin belirlenmesine ilişkin20/06/2022 tarih ve E-2022/275, K-2022/378 sayılı kararı ile23/12/2019 tarih ve E-2019/792, K-2019/836 sayılı kararı da buyöndedir..."
III. İLGİLİ HUKUK
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun "İdari dava türleri ve idariyargı yetkisinin sınırı"başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasışöyledir:
"1. İdari davatürleri şunlardır:
a) İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları,
b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları
c) Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar."
6.7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun "Amaç"başlıklı 1. maddesi şöyledir :
"(1) Bu Kanunun amacı,yükümlülük esasına göre silahaltınaalınacakların yoklama, sınıflandırma, celp, sevk,erteleme, muafiyet, muvazzaflık işlemleri ile cezalıyükümlülere yapılacak işlemler, Türk SilahlıKuvvetlerinden çeşitli statülerde görev yaparkenayrılan personel dâhil olmak üzere yedeklik dönemleri ileTürk Silahlı Kuvvetlerine çeşitli statülerdekatılan personelin askerlikyükümlülüğünü yerine getirmişsayılması ve bunlardan askerlik hizmetini tamamlamamışbulunanların işlemlerine ilişkin usul ve esaslarıdüzenlemektir."
7.7179 sayılı Kanun'un "Tanımlar"başlıklı 3. maddesinin ilgili kısımlarışöyledir :
"(1) Bu Kanununuygulanmasında;
a) Askerlik çağı:Nüfus kayıtlarına göre her erkeğin 20 yaşınagirdiği yılın ocak ayının birinci günündenbaşlayan ve 41 yaşına girdiği yılın ocakayının birinci gününde biten süreyi,
b) Askerlik hizmeti: TürkiyeCumhuriyeti Anayasasının 72 nci maddesine göre herTürkün hak ve ödevi olan vatan hizmetinin bu Kanunesaslarına göre yerine getirilmesini,
c) Askerlik şubesi:Yükümlülerin nüfusuna kayıtlı bulunduklarıyer askerlik şubesini,
ç) Bakanlık: MilliSavunma Bakanlığını,
d) Bakaya: Sevke tabi olduğuhâlde sevkini yaptırmayanlar ile sevk edildiği birliğe
katılmayanları,
e) Bedelli askerlik: Kanundabelirtilen yararlanma şartlarını taşımak kaydıylabedelli askerliğe seçilenlerin belirlenen bedeli ödemesi vetemel askerlik eğitimi yapması şartı ile yerine getirilenaskerlik hizmetini,
f) Celp ve sevk:Yükümlülerin silahaltına alınmak üzereçağrılması ve birliklerine gönderilmesini,
...
hh) Yoklama: Yükümlülerinsağlık muayenelerinin yapılarak askerliğe elverişliolup olmadıkları, öğrenim durumları, meslekleri veniteliklerinin tespitini,
ı) Yoklama dönemi:Askerlik çağının başlangıcındanmuvazzaflık hizmetinin başlangıç tarihine kadargeçen süreyi,
i) Yoklama kaçağı:Tabi olduğu yoklama yılı içerisinde yoklamasınıyaptırmayanları,
j) Yükümlü: Askerlikhizmetini bu Kanun hükümleri gereğince yerine getirmek veyayerine getirmiş sayılmak zorunda olan erkek Türkvatandaşını,
ifade eder.
8.7179 sayılı Kanun'un "Bedelliaskerlik" başlıklı 9. maddesi şöyledir:
"(1) İstekli ve askerliğeelverişli olanlardan Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacıdikkate alınarak Bakanlıkça belirlenecek sayıdayükümlü, 240.000 gösterge rakamının ödemeninyapıldığı gün geçerli olan memur aylıkkatsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak bedeltutarını silahaltına alınmadan önceBakanlıkça belirlenecek sürede peşin ödemeleri vebir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları hâlindeaskerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.
(2) İsteklisayısının bedelli askerlik için belirlenen sayıdanfazla olması hâlinde, bedelli askerlikten yararlanabilecek olanlarkura ile seçilir. İstekli sayısınınyararlandırılacak sayısından az olması durumunda kuraçekimi yapılmadan tüm istekliler bedelli askerlikhizmetiiçin seçilir. (Mülga cümle:30/6/2022-7415/17 md.)(…) (Değişik cümle:30/6/2022-7415/17 md.) Seçimsonrasında bedelli askerlikten yararlanma hakkı elde edip devazgeçenlere yeni bir hak verilmez.
(3) Bu uygulama kapsamındatahsil edilen tutarlar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzereBakanlık merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır.
(4) Bedel ödenmesi veuygulamaya ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir.
(5) Bu madde kapsamında sevketabi olanlardan katılmayarak bakaya kalanlar ile aynı celpte sevketabi tutulan emsallerinin terhise hak kazanacağı tarihe kadarkatılmayanlar kapsam dışına çıkarılarak bukişilere erbaş ve er statüsünde askerlik hizmetleritamamlattırılır. Kapsam dışınaçıkartılanlara talepleri hâlinde geri ödemeyapılır.
(6) (Değişik:30/6/2022-7415/17md.) Bedelli askerlik hizmetinden;
a) Fiilî askerlik hizmetinebaşlayanlar,
b) Müracaat tarihine kadaryoklama kaçağı, saklı veya bakaya olanlardan, bedelliaskerliğe müracaat edip de seçim öncesivazgeçenler veya müracaat tarihinden itibaren iki ay içindeödemelerini yapmayanlar, yararlanamazlar.
(7) (Ek:30/6/2022-7415/17 md.)Müracaat tarihine kadar yoklama kaçağı, saklı veyabakaya olanlar hakkında, yoklama kaçağı, saklı veyabakaya kalınan tarihten müracaat tarihine kadar geçensürenin her ayı için, bu maddenin birincifıkrasındaki tutara ilave olarak ek bedel alınır. Ek bedel,3.500 gösterge rakamının ödemeninyapıldığı gün geçerli olan memur aylıkkatsayısı ile geçerli mazeretler hariç yoklamakaçağı, saklı ve bakaya kaldıkları toplamsürenin her ayının çarpımı sonucu bulunur. Bufıkrada belirlenen ek bedele esas sürenin hesabında, 1 ila 30gün bir ay kabul edilir. Bir ayı aşan günler müteakipaya eklenerek hesaplanır.
(8) Seferberlik ve savaşhâlinde bu madde hükümleri uygulanmaz."
9.7179 sayılı Kanun'un "Yoklamakaçağı, saklı, bakaya ve geç iltihakbakayaları" başlıklı 21. maddesişöyledir :
"(1) Bu Kanundayazılı mazereti bulunduğuna dair belge ibraz etmeyenlerden;
a) Tabi olduğu yoklamayılı içerisinde yoklamasını yaptırmayanlaryoklama kaçağı,
b) 20 yaşına girmişoldukları hâlde isimlerini nüfus kayıtlarınageçirmemiş bulunanlar saklı,
c) Sevke tabi olduğuhâlde sevkini yaptırmayanlar ile sevk edildiği birliğekatılmayanlar bakaya,
ç) Sevkiniyaptırdığı hâlde kendisine tanınan yolsüresi dışında birliğine katılanlar geçiltihak bakayası, olarak kabul edilir. Bu durumda bulunanyükümlüler hakkında 24 üncü maddehükümleri uygulanır.
(2) Yoklama kaçağıve saklılardan; erteleme hakkı bulunanların taleplerihâlinde yoklamaları yapılmadan ertelenir, erteleme hakkıbulunmayanlardan, muayeneleri neticesinde askerliğe elverişliolduğu anlaşılanlar ilk sınıflandırmakaynağına alınır.
(3) Yoklama kaçağıve saklılardan sınıflandırıldıktan sonra buKanunda yazılı bir mazeret nedeniyle ertelemesi yapılanlar,ertelemelerinin bitimini müteakip ilk celp döneminde sevk edilir.
(4) Cezaevinden tahliye olanlarhariç er statüsündeki bakayalar ele geçirilmelerinimüteakip derhâl sevk edilirler. Bunlardan bu Kanundayazılı bir mazeret nedeniyle ertelemesi yapılanlar ertelemebitimini müteakip ilk mesai gününde sevk edilir.
(5) Yedek subay ve yedek astsubayadayı statüsündeki bakayalar ise ele geçirildiktensonraki ilk celp döneminde sevk edilirler. Bunlardan bu Kanundayazılı bir mazeret nedeniyle ertelemesi yapılanlar ertelemebitimini müteakip ilk celp döneminde sevk edilir."
10.7179 sayılı Kanun'un "Yoklamakaçağı, saklı ve bakayalara verilecek cezalar" başlıklı24. maddesi şöyledir :
"(1) Barışta, kabuledilebilir bir özrü olmaksızın;
a) Yoklama kaçakları vesaklılar için, yoklama kaçağı kaldıklarıtarihten,
b) Bakayalar için, bakayakaldıkları tarihten,
c) Geç iltihakbakayaları için, kendilerine tanınan yol süresininbitiminden,
ç) Yedeklerdençağrılanlar için, birlikte işleme tabiolanların en son gönderilme tarihinden, itibaren kaçakkaldıkları gün süresi kadar idari para cezası ilecezalandırılır. Bunlardan kendiliğinden gelenler hergün karşılığı 5 Türk lirası,yakalananlar ise her gün karşılığı 10 Türklirası idari para cezası ile cezalandırılır. Bufıkra kapsamında belirlenen idari para cezalarının yenidendeğerlendirmesinde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı KabahatlerKanununun 17 nci maddesinin yedinci fıkrası, bir Türklirasının küsuru dikkate alınarak uygulanır.İdari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içindeödenir.
(2) Yapılan muayenelerindeaskerliğe elverişli olmadıkları anlaşılanlar,askerlikten muafiyet hakkı olanlar ile bu Kanunda belirtilen nedenlerleerteleme hakkı olduğu hâlde süresi içerisindeişlem yaptırmayanlara erteleme sürelerine denk gelen günleriçin idari para cezası uygulanmaz.
(3) İdari para cezasıvermeye yetkili makam; askerlik şubesine bizzat müracaat edenyükümlüler için müracaat ettiği, kollukkuvvetleri tarafından getirilen yükümlüler için isegetirildiği askerlik şubesi başkanı; bunundışındaki durumlar için ise nüfusa kayıtlıolduğu yer askerlik şubesi başkanıdır.Yükümlünün bizzat müracaat ettiği veyagetirildiği askerlik şubesi başkanınca uygulanan idari paracezası derhâl yükümlünün nüfusakayıtlı olduğu yer askerlik şubesibaşkanlığına bildirilir.
(4) Barışta, birincifıkra uyarınca verilen idari para cezası kesinleştiktensonra birinci fıkrada sayılan eylemlerden herhangi biriniişleyenler ile bu eylemleri seferberlik ve savaş hâlinde işleyenlerhakkında askerlik şubelerince suç dosyalarıhazırlanarak yükümlünün nüfusa kayıtlıolduğu yer Cumhuriyet başsavcılığınagönderilir."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
11. Uyuşmazlık Mahkemesinin MuammerTOPAL'ın Başkanlığında, Üyeler NilgünTAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, MahmutBALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıylayapılan 08/01/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idaremahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının ekinde adliyargı kararıve kesinleşme şerhi ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
12.Raportör-Hâkim Arzu ÇETİNDERE ŞAŞI'nındavanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan,ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
13.Dava, bedelli askerlik için müracaat eden davacının,bedelli askerlik bedeli ile birlikte tahsil edilen 14.011,33 TL ek bedelin20/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesiistemiyle açılmıştır.
14.Dosyanın incelenmesinden, davacının "askerlik ileilişiği yoktur" yazısını aldıktan sonrabedelli askerlik görevini ifa etmek için başvurduğu,başvuru döneminde bedelli askerlik ücreti 80.064 TLolmasına rağmen, asker kaçağı olduğundanbahisle kendisinden 94.076,05 TL tahsil edildiği; ödenen 14.011,33 TLek bedelin iade edilmesi talebiyle davalı kuruma müracaat ettiğiancak talebinin reddedildiği bunun üzerine, başvurusunun reddineyönelik 06/02/2023 tarih ve 43324042-122.84 sayılı işleminiptali ile ödenen 14.011,33 TL'nin 20/12/2022 tarihinden itibaren işleyecekyasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açtığı;konuya ilişkin olarak davalı idare cevap dilekçesinde,davacının 05/07/2019 tarihli ön lisans mezuniyetine göre05/07/2021 tarihine kadar iki yıl erteleme hakkının olduğunu,31/12/2021 tarihine kadar yoklamaya tabi olduğu ancak 31/12/2021 tarihinekadar yoklama işlemlerini yaptırmadığından 01/01/2022tarihi itibariyle yoklama kaçağı durumununoluştuğunu, 16/12/2022 tarihinde yoklamasınıyaptırarak 20/12/2022 tarihinde bedelli askerlik yapmak üzerebaşvurduğunu ve 07/09/2023 tarihinde sevke tabi olduğunu,yoklama kaçağı kaldığı 01/01/2022 tarihi ileişlemlerin tamamlandığı 16/12/2022 tarihleri arasındahakkında 7179 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca idaripara cezası işlemi, yine aynı tarihleri kapsayacak şekilde7179 sayılı Kanun'un 9. maddesinin yedinci fıkrasıkapsamında ek bedel işlemi uygulandığıanlaşılmıştır.
15.Somut olay ve belirtilen mevzuat hükümlerinin birliktedeğerlendirilmesinden; 7179 sayılı Kanun'un 9. maddesininyedinci fıkrası ile, bedelli askerlik için müracaat edenyükümlünün, müracaat tarihine kadar yoklamakaçağı, saklı veya bakaya olduğunun tespiti halinde,bedelli askerlik ücretine ilave olarak ek bedelin deyükümlüden alınacağına ilişkin özel birdüzenlemeye yer verilmiş, buna karşılık aynıKanun'un 24. maddesi ile, genel olarak askerlik yükümlüsüolup, yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olduğutespit edilen yükümlünün idari para cezası ilecezalandırılacağı düzenlenmiş ve her iki yasaldüzenlemenin birbirinden farklı olduğudeğerlendirilmiştir.
16.Bu bağlamda dava konusu uyuşmazlığın, 7179sayılı Kanun'un 9. maddesinin yedinci fıkrasınınuygulanmasından kaynaklanan idari işlemin iptali talebineilişkin olduğu, idari nitelikte olan işleme karşıaçılan bu davanın ise, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-a maddesindeki idarîişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları kapsamındabulunduğu anlaşıldığından, davacıtarafından açılan davanınidari yargı yerindegörülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
17.Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak;Siirt İdare Mahkemesinin 31/10/2023 tarih ve E.2023/618sayılıbaşvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Siirt İdare Mahkemesinin 31/10/2023 tarih ve E.2023/618 sayılıBAŞVURUSUNUN REDDİNE,
08/01/2023tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN