T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/461
KARAR NO : 2024/13
KARAR TR : 08/01/2024
ÖZET: 5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasının (b-ç-e) bentleri uyarınca verilen idari para cezalarının iptali istemiyle açılan davanın, cezalı hal rüsumu tahakkuk ettirilmesi işleminin de idari yargıda konu yapılması karşısında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesi ve aynı Kanun’un 27. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı :T.C
Davalı : Ordu Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı,Ordu Büyükşehir Belediyesinin 17/08/2022 tarih ve 2022/710sayılı Encümen Kararı ile,hakkında 1.735TL idari paracezası uygulandığını, 17/08/2022 tarih ve 2022/712sayılı Encümen kararı ile, 3.000 TL cezalı halrüsumu tahakkuk ettirilmesine karar verildiğini, 17/08/2022 tarih ve2022/713 sayılı Encümen kararı ile, 6.966 TL idari paracezası uygulandığını, 17/08/2022 tarih ve 2022/716sayılı Encümen Kararı ile de; 17.439 TL idari paracezası uygulandığını ancak Encümenkararlarının hukuka aykırı olduğunu ilerisürerek, iptali istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Fatsa Sulh Ceza Hakimliği 06/12/2022 tarih veD.İş No: 2022/2274 sayılı kararı ile;başvuru konusunda karar verme görevinin idari yargı yerine aitolduğunu belirterek başvurunun görev yönünden reddinekarar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.Kararın ilgili kısımları şöyledir:
" İtiraz edenhakkında Ordu Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı encümen kararlarıyla 28/09/2022 tarihve 2022/710, 2022/713, 2022/716 sayılı idari para cezası ve2022/712 sayılı cezalı hal rüsumu kararıverildiği, itiraz eden hakkında uygulanan cezalı halrüsumunun belediyeye ait bir getir niteliğinde olması nedeniyledavaya konu edilen cezalı hal rüsumunun iptali istemiyle yapılanbaşvurunun çözümünün idari yargı yeriningörev alanına girdiği, Kabahatler Kanununu 27/8 maddesinde:"İdari yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idariyargının görev ulanma giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiylebirlikte İdarî yargı merciinde görülür."şeklinde hüküm getirildiği, bu kapsamda dosyakapsamında verilen idari para cezalarının iptali isteminin deidari yargının görev alanında olduğuanlaşılmakla başvuru hakkında adli yargı görevliolmadığından başvurunun görev yönündenreddine..."
3.Davacı aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4.Ordu İdare Mahkemesi 10/02/2023 tarih ve E.2022/2089, K.2023/185sayılı kararı ile, uyuşmazlığınbelediyecetahsil edilerek belediyeye gelir kaydedilen resim mahiyetinde olan halrüsumuyla birlikte aynı Kanun uyarınca kesilen idari para cezalarındankaynaklandığı, bu nedenle uyuşmazlığıngörüm ve çözümünün vergi mahkemeleriningörevine girdiği gerekçesiyle mahkemeningörevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Ordu VergiMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
5.Dava dosyası Ordu Vergi Mahkemesinin esasına kaydedilmiştir.
6.Ordu Vergi Mahkemesi 28/02/2023 tarih ve E.2023/47, K.2023/56 sayılıkararı ile; cezalı hal rüsumuna ilişkin dava içinayrı diğer idari para cezaları için ayrı davalaraçılması gerektiği belirtilerek, dava dilekçesininreddine karar verilmiştir.
7.Davacı dilekçesini yenileyerek, idari para cezalarınakarşı ayrı, cezalı hal rüsumuna karşıayrı dava açmış, cezalı hal rüsumunakarşı açılan dava Ordu Vergi Mahkemesinin E.2023/81sayısına kaydedilerek, davanın kabulüne kararverilmiştir. UYAP üzerinden yapılan sorgulamaya görekararın henüz kesinleşmediğianlaşılmıştır.
8.Davacı tarafından idari para cezalarının iptalineilişkin açılan davada; Ordu Vergi Mahkemesi 11/04/2023 tarihve E.2023/82, K.2023/93 sayılı kararı ile, idari paracezalarına ilişkin kararların cezalı hal rüsumunailişkin işlem ve vergi, resim, harç ve benzeri maliyüküm veya bunların zam ve cezası niteliğindebulunmadığını belirterek uyuşmazlıkta idaremahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın 2577sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca görevyönünden reddine, dava dosyasının aynı Kanun'un 43/1-bmaddesi uyarınca görev uyuşmazlığınınçözümlenmesi için Samsun Bölge İdareMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine, kararvermiştir.
9.Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi 22.05.2023 tarihve E.2023/516, K.2023/400 sayılı kararı ile, dava konusuuyuşmazlığın görüm veçözümünde idare mahkemesinin görevli olduğugerekçesiyle dava dosyasının Ordu İdare Mahkemesinegönderilmesine kesin olarakkarar vermiştir.
10. Ordu İdare Mahkemesi 16/06/2023 tarih veE.2023/651 sayılı kararı ile; uyuşmazlığınçözümünün adliyargı yerine ait olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
''... Dava, 5957sayılıKanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasının(ç) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptaliistemiyle açılmıştır.
İncelenenuyuşmazlıkta, uygulanan idari para cezasının 5326sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 5957 sayılıKanun’da da idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesinde, bu Kanun’un idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, idaripara cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27.maddesinin birinci fıkrası uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim UyuşmazlıkMahkemesinin 27/02/2023 tarih ve E. 2022/754, K.2274 sayılı kararıda bu yöndedir...''
III. İLGİLİ HUKUK
11.5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve TalepDerinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin DüzenlenmesiHakkındaKanunu’nun “Amaçve kapsam” başlıklı 1. maddesişöyledir:
“(1) Bu Kanunun amacı,sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre belirlenecekdiğer malların ticaretinin kaliteli, standartlara ve gıdagüvenilirliğine uygun olarak serbest rekabet şartlarıiçinde yapılmasını, malların etkin şekildetedarikini, dağıtımını vesatışını, üretici ve tüketicilerin hak vemenfaatlerinin korunmasını, meslek mensuplarınınfaaliyetlerinin düzenlenmesini, toptancı halleri ile pazar yerlerininçağdaş bir sisteme kavuşturulmasını ve işletilmesinisağlamaktır.
(2)Bu Kanun, sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine görebelirlenecek diğer malların her ne şekilde olursa olsunalımı, satımı ve devri ile toptancı halleri ve pazaryerlerinin kuruluş, işleyiş, yönetim ve denetimineilişkin usul ve esasları, uygulanacak yaptırımları vebakanlıklar, belediyeler ile diğer idarelerin görev, yetki vesorumluluklarını kapsar.”
12.5957 sayılı Kanun'un “Tanımlar”başlıklı 2. maddesinin ilgili kısmışöyledir:
''d) Hal rüsumu: Mallarısatın alanlarca toptan satış bedeli üzerinden ödenenmeblağı, ...
İfade eder.''
13.5957 sayılı Kanun'un “Halrüsumu” başlıklı 8. maddesişöyledir:
''(1) Toptancı halindesatılan mallardan yüzde bir, toptancı halidışında satılan mallardan yüzde iki oranında halrüsumu tahsil edilir. Ancak, Cumhurbaşkanınca aksikararlaştırılmadıkça, üreticiörgütlerince toptancı halinde satılan mallar iletoptancı haline bildirimde bulunmak şartıyla 4 üncümaddenin birinci fıkrasının (a), (b), (ç), (d), (e) ve(f) bentlerinde belirtilen mallardan hal rüsumu alınmaz.Cumhurbaşkanı, hal rüsumu oranlarını,değişen piyasa şartlarına göre, genel olarak veya malbazında uygulanmak üzere yüzde doksanına kadar azaltmayaveya artırmaya yetkilidir.
(2) 4 üncü maddeninbirinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen mallarınsınai üretimde kullanılmayan, (b) bendinde belirtilenmalların ise ihraç edilmeyen kısmından birincifıkraya göre hal rüsumu alınır.
(3) Gıdagüvenilirliği ve kalitesi analizleri, Gıda, Tarım veHayvancılık Bakanlığınca yetkilen-dirilmiş kamulaboratuvarlarında veya özel laboratuvarlardayapıldığı belgelenen mallar üzerinden alınacakhal rüsumu, yarısı oranında alınır.
(4) (Değişik:28/3/2013-6455/71 md.) Hal rüsumunun tahakkuk, tahsil vepaylaşımına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkçaçıkarılan yönetmelikle belirlenir.
(5) (Mülga: 28/3/2013-6455/71md.)
(6) Dördüncüfıkra uyarınca belediye toptancı halinin bağlıolduğu belediye hesabında biriken tutarlar, ilgili belediyeye gelirolarak kaydedilir ve bu şekilde gelir olarak kaydedilen tutarların enaz yüzde onu toptancı halinin temizlik, güvenlik,aydınlatma, bakım ve onarım ihtiyaçlarınınkarşılanması ve kapasitesinin arttırılması,ihtiyaç duyulan bilgi işlem sisteminin kurulması velüzumlu diğer teknik donanımın sağlanması,soğuk hava deposu, laboratuvar, tasnif ve ambalajlama ile diğer ortaktesislerin kurulması ve işletilmesi için harcanmak üzere,izleyen yıl belediye bütçesine ödenek olarak konulur. Buşekilde ayrılan ödenekler amacı dışındakullanılamaz.
(7) Dördüncüfıkra uyarınca özel toptancı hali işletmecisihesabında biriken tutarların yarısı aylık olarakizleyen ayın beşinci gününe kadar ilgili belediyeyeödenir.
(8) Bu Kanun hükümlerineaykırı olarak;
a) Toptancı halinebildirilmeden toptancı hali dışında toptan alınıpsatılan ya da toptancı halinde satılmak üzere bildirimdebulunulup toptancı hali dışında toptan satılan,
b) Sınaî üretimdekullanılmak veya ihraç edilmek üzere satınalınıp bu maddenin ikinci fıkrasına aykırı olarakiç piyasada satışa sunulan,
c) Toptancı halinden satınalınmadan veya toptancı haline bildirilmeden perakende satılan, ç)Miktarına, değerine, üretim şekline veya künyesindebelirtilen diğer hususlara
ilişkin gerçeğeaykırı beyanda bulunulan, mallar için hal rüsumu,tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde birönceki gün o mallar için oluşan birim fiyatların enyükseği esas alınarak belirlenen toptan satışbedelinin yüzde yirmi beşi oranında cezalı olarakalınır. Hal rüsumunun cezalı olarak alınmasınabelediye encümenince karar verilir. Cezalı hal rüsumu tahsiledilen mallar için önceden ödenen hal rüsumu varsacezalı tahsil edilecek hal rüsumundan mahsup edilir.
(9) Cezalı hal rüsumundan,malları taşıyan nakliyeciler ya da depolayanlar mal sahibiylebirlikte müteselsilen sorumludur.
(10) Cezalı tahsil edilen halrüsumları belediyece ayrı bir hesapta tutulur. Bu hesaptatoplanan tutarın yarısı her ayın sonunda tespit ve/veyayakalama eylemine bizzat ve fiilen katılan kamu görevlilerineikramiye olarak ödenir. Ancak, kamu görevlisine ödenenikramiyenin tutarı olay başına (2.000) ve yılda (90.000)gösterge rakamının memur aylık katsayısı ileçarpımı sonucunda bulunacak tutarı geçemez.Hesapta kalan kısım ise belediyeye gelir olarak kaydedilir."
14.5957 sayılı Kanun'un“Cezalar”başlıklı 14. maddesi şöyledir:
''(1) Diğer kanunlaragöre daha ağır bir ceza gerektirmediği takdirde;
a) 13 üncü maddeninbirinci fıkrasının (e) ve (l) bendine aykırı hareketedenler hakkında yüz Türk Lirası,
b) 13 üncü maddeninbirinci fıkrasının (ğ), (i), (j) ve (k) bentlerineaykırı hareket edenler hakkında beş yüz Türk Lirası,
c) 5 inci maddenin beşinci,altıncı, yedinci ve onuncu fıkralarına, 13 üncümaddenin birinci fıkrasının (ç), (g), (h) ve (ı)bentlerine aykırı hareket edenler hakkında iki bin TürkLirası,
ç) Toptancı halindensatın alınmayan veya toptancı haline bildirilmeyen mallarıtaşıyanlara veya bunları depolayanlara, 5 inci maddenin onüçüncü fıkrası uyarıncaBakanlıkça belirlenen asgarî şartları ve bilgilerisözleşmelerde bulundurmayanlara iki bin Türk Lirası,
d) 13 üncü maddeninbirinci fıkrasının (d) ve (f) bentlerine aykırıhareket edenler hakkında üç bin Türk Lirası,
e) 5 inci maddenin on birincifıkrası ile 13 üncü maddenin birincifıkrasının (c) bendine aykırı hareket edenlerhakkında beş bin Türk Lirası,
f) 6 ncı maddenin ikincifıkrasına ve 13 üncü maddenin birincifıkrasının (a) bendine aykırı hareket edenler ilegerçeğe aykırı analiz raporu düzenleyenler veya buraporun düzenlenmesini sağlayanlar hakkında on bin TürkLirası,
g) 15 inci maddenin ikincifıkrası ile 17 nci maddenin üçüncüfıkrasına aykırı hareket edenlere ve 17 nci maddenin ikincifıkrasına göre Bakanlık denetim elemanlarıncaistenecek bilgi, belge ve defterler ile bunların örneklerinivermeyenlere veya bunları noksan ya da gerçeğe aykırıolarak verenlere, yazılı veya sözlü bilgi taleplerinikarşılamayanlara iki bin Türk Lirası,
ğ) 13 üncü maddeninbirinci fıkrasının (b) bendi hükmüne aykırıhareket edenler hakkında iki bin Türk Lirası, idarî paracezası uygulanır.
(2) 13 üncü maddeninbirinci fıkrasının (b), (h), (ı), (i), (j) ve (k) bentlerineaykırı hareketten dolayı bu maddede öngörülenidarî para cezaları pazar yerlerindeki satış yerlerinikullananlar için onda biri oranında uygulanır.
(3) Bu maddedeöngörülen idarî para cezalarının verilmesinigerektiren fiillerin bir takvim yılı içinde tekrarıhâlinde, idarî para cezaları her tekrar için ikikatı olarak uygulanır.
Bu maddenin birincifıkrasının (g) bendinde öngörülen idari paracezalarını Bakanlık, (ğ) bendinde öngörülenidari para cezalarını Gıda, Tarım ve HayvancılıkBakanlığı, diğer idari para cezalarını isedoğrudan veya Bakanlığın talebi üzerine belediyeleruygulamaya yetkilidir.x
İdari para cezası uygulamayetkisi Bakanlıkta ilgili genel müdürlük, belediyelerde isebelediye encümenince kullanılır.
(4) Bu maddedeöngörülen idarî para cezalarınınuygulanması, bu Kanunda öngörülen diğermüeyyidelerin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(5) 13 üncü maddeninbirinci fıkrasının (i), (j), (k) ve (l) bentlerine bir takvimyılı içinde iki kez aykırı hareket edenler belediyeencümeni kararıyla bir aya kadar faaliyetten men edilir.
(6) Bu Kanun hükümlerineaykırı hareket eden veya bu Kanunda belirtilen görevleriniBakanlığın yazılı uyarısına rağmenyerine getirmeyen toptancı hallerine, Bakanlık tarafından ellibin Türk Lirası idarî para cezası verilir ve eylemin birtakvim yılı içinde tekrarı durumunda, toptancı halinfaaliyetleri aykırılık giderilene kadar Bakanlıktarafından durdurulur. Bakanlık bu yetkisini mahallinmülkî idare amirine devredebilir.
(7) Bu Kanunun uygulanmasındahal işletmecileri ile bunlarca istihdam olunan personel, kendikusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludur. Bunlar, suçteşkil eden fiil ve hareketlerinden ve toptancı haline ait para vemallar ile her türlü evrak, tutanak, rapor, defter ve diğerbelgeler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı, kamugörevlisi gibi cezalandırılır. ''
15.5957 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 07/07/2012tarih ve 28346 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sebze Ve MeyveTicareti Ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin "Cezalı hal rüsumu"başlıklı 47. maddesi şöyledir:
''(1) Kanun, bu Yönetmelik veilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak;
a)(Değişik:RG-1/7/2013-28694) Sisteme bildirilmeden toptanalınıp satılan ya da toptancı halinde satılmaküzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptansatılan,b) Sınaî üretimde kullanılmak veyaihraç edilmek üzere satın alınıp 41 inci maddeninsekizinci fıkrasına aykırı olarak bildirimde bulunulmadaniç piyasada satışa sunulan,
c) Sisteme bildirilmeden perakendesatılan,
ç) Miktarına, değerine,üretim şekline veya künyesinde belirtilen diğer hususlarailişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunulan,
mallar için hal rüsumu,tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde o mallariçin oluşan bir önceki gün birim fiyatlarınınen yükseği, bir önceki gün fiyat oluşmamışsao mallar için oluşan en son birim fiyatlarının enyükseği esas alınarak belirlenen toptan satışbedelinin yüzde yirmi beşi oranında cezalı olarak alınır.
(2) Tespitinyapıldığı yerde toptancı hali bulunmamasıdurumunda cezalı hal rüsumu, 41 inci maddenin dördüncüfıkrasına göre o yere en yakın il, ilçe veya beldemerkezindeki belediye toptancı halinde oluşan fiyatlar esasalınarak hesaplanır.
(3) Cezalı hal rüsumununhesaplanmasında o malın türü ve cinsi de dikkatealınır.
(4) Cezalı hal rüsumutahsil edilen mallar için önceden ödenen hal rüsumu varsacezalı tahsil edilecek hal rüsumundan mahsup edilir.
(5) Hal rüsumunun cezalıolarak alınmasına yetkili personelce düzenlenen cezatutanağına istinaden ilgili belediye encümenince karar verilir.Belediye encümenince verilen karar ile tahakkuk işlemigerçekleşir.
(6) Cezalı hal rüsumututanakları, tutanağın düzenlendiği günütakip eden ilk belediye encümen toplantısında gündemealınarak görüşülür ve karara bağlanır.Ceza kesilmemesine ilişkin belediye encümeni kararıgerekçeli olarak alınır.
(7) Cezalı hal rüsumundan,malları taşıyan nakliyeciler ya da depolayanlar, mal sahibi ilebirlikte müteselsilen sorumludur. Bildirimde bulunulmayan mallarıtaşıyanlara veya bunları depolayanlara ayrıca buYönetmeliğin 48 inci (Değişik ibare:RG-31/12/2012-285144.mükerrer)(1) maddesine göre cezai işlem uygulanır.
(8) Cezalı hal rüsumunailişkin ödemeler, ilgili belediyece bu amaçlaaçılan banka hesabına yatırılmak suretiyleyapılır. Bu hesapta toplanan tutarın yarısı herayın sonunda tespit ve/veya yakalama eylemine bizzat ve fiilenkatılan kamu görevlilerine ikramiye olarak ödenir. Ancak, kamugörevlisine ödenen ikramiyenin tutarı olay başına (2.000)ve yılda (90.000) gösterge rakamının memur aylıkkatsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacaktutarı geçemez. Hesapta kalan kısım ise belediyeye gelirolarak kaydedilir."
16. AynıYönetmeliğin ''idari paracezaları'' başlıklı 48. maddesinin 9.fıkrası şöyledir:
"(9) İdari paracezası uygulanmasına ve ilgilisine tebliğ edilmesineilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunuhükümleri uygulanır."
17.5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği"başlıklı 3. maddesi şöyledir:
“ (1) Bu Kanun'un;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında,
uygulanır.”
18.5326 sayılı Kanun’un "Yaptırımtürleri" başlıklı16. maddesişöyledir:
“(1) Kabahatlerkarşılığında uygulanacak olan idarîyaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerdenibarettir.
(2) İdarî tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir”
19.5326 sayılı Kanun'un"Saklı tutulan hükümler" başlıklı19. maddesi şöyledir:
“(1) Diğer kanunlardakabahat karşılığında öngörülen belirlibir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerinegetirilmemesi,
b) İşyerininkapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin gerialınması,
d) Kara, deniz veya hava nakilaracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
Gibi yaptırımlarailişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanunhükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadarsaklıdır”
20.5326 sayılı Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8.fıkraları şöyledir:
“(1) İdarî paracezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidarî yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidarî yaptırım kararı kesinleşir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.)İdarî yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarîyargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işleminiptali talebiyle birlikte idarî yargı merciindegörülür .”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
21.Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan08/01/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari yargıyerince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
22.Raportör-Hakim Gülay DOĞAN'ın davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
23.Dava, 5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve TalepDerinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin DüzenlenmesiHakkında Kanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasının(b-ç-e) bentleri uyarınca verilen idari para cezalarınıniptali istemiyle açılmıştır.
24.Dosyanın incelenmesinden, davacıhakkında;OrduBüyükşehir Belediyesinin 17/08/2022tarihve2022/710 sayılı Encümen Kararı ile,5957 sayılıSebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği BulunanDiğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi HakkındaKanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendiuyarınca, ''satış yeribulunmaksızın satış yapma '' eyleminedeniyle1.735TL idari para cezası uygulandığı, 17/08/2022tarih ve 2022/712 sayılı Encümen Kararı ile, 5797sayılı Kanun'un 8/8-c maddesi uyarınca ''Toptancı halinden satın alınmadan veya toptancıhaline bildirilmeden perakende satış yapma eylemi nedeniyle, ''''Cezalı Hal Rüsum Tutanağı'' düzenlenerekSebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri HakkındaYönetmeliğin 47. maddesi beşinci fıkrasıhükmü uyarınca 3.000 TL cezalı hal rüsumu tahakkukettirilmesine karar verildiği, 17/08/2022 tarih ve 2022/713sayılı Encümen Kararı ile, 5957 sayılıKanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendiuyarınca,'' hal kayıt sistemine bildirilmeyenmalların taşınması veya bunların depolanması''eylemi nedeniyle6.966 TL. idari para cezası uygulandığı,17/08/2022 tarih ve 2022/716 sayılı Encümen Kararı ile de;5957 sayılı Kanun’un 14. maddesinin birincifıkrasının (e) bendiuyarınca, ''mallara ilişkin künyenin malların üzerinde veyakap ya da ambalajlarının herkes tarafından kolaylıklagörülebilecek bir yerinde bulunmaması'' eyleminedeniyle 17.439 TL idari para cezası uygulandığı,cezalı hal rüsumuna ilişkin ceza dışındaöngörülen idari para cezalarının 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu, 5957 sayılı Kanun’daidaripara cezasına itirazkonusunda görevli mahkemeningösterilmediği, ancak;idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak “cezalı hal rüsumu” kararı daverildiği ve bu kararın idari yargı yerinde dava konusuedildiği anlaşıldığından; idari paracezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği kuşkusuzdur.
25.Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesine 5560sayılı Kanun’la eklenen sekizinci fıkra hükmübir arada değerlendirildiğinde, 5957 sayılı Kanun’un14. maddesinin birinci fıkrasının (b-ç-e) bentleriuyarınca verilen idari para cezalarına karşı açılandavanın çözümünde idari yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
26.Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak, Orduİdare Mahkemesinin 16/06/2023 tarih ve E.2023/651 sayılıbaşvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGININgörevli olduğuna,
B.Ordu İdare Mahkemesinin 16/06/2023 tarih ve E.2023/651 sayılıBAŞVURUSUNUN REDDİNE,
08/01/2024tarihinde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN