T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/589
KARAR NO : 2024/18
KARAR TR : 08/01/2024
ÖZET: Davacının başıboş sokak köpeklerinin saldırısından kurtulmaya çalışırken, karayolunda seyir halinde bulunan aracın kendisine çarpmasıyla meydana gelen trafik kazasında uğradığı zararıntazmini istemiyle açılan davanın, 2918 sayılı Kanun'un 19/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi kapsamında ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Y.K
Vekili : Av. Ö. D
Davalı : Mersin Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. F. P.T
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacıvekili, 21/01/2020 tarihinde müvekkilinin Abdiİpekçi Caddesi üzerinde ilerlediği esnada, ikibaşıboş sokak köpeğin saldırısındankurtulmaya çalışırken, seyir halindeki ...SZ...plakalı aracın müvekkiline çarpması sonucuyaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini,başıboş köpeklerin sebep oldukları olaylarla ilgiliYargıtay ve Danıştay kararları bulunduğunu.belediyenin başıboş hayvanları toplayarakbarınağa kapatması, bakımlarınısağlaması gerektiğini, müvekkilinin hastanede tedavialtına alındığını ve iki kaburgadakırık, solda incinme, başta yara tanılarınınkonulduğunu, dava konusu olayın meydana gelmesinde belediyeninkusurlu ve sorumlu olduğunu ifade ederek, uğranılan zararakarşılık, 75.000 TL manevi tazminatın olaytarihindenitibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 10/03/2022 tarih veE.2021/364, K.2022/77 sayılı kararı ile, davanıngörev yönünden reddine karar vermiştir. Bu karar, istinafedilmeksizin kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
''...Tüm dosyakapsamının değerlendirilmesinde;
Dava, davacının 21/01/2020tarihinde meydana gelen başıboş köpeklerinsaldırması sonucu yaralanan davacının manevi tazminattaleplerine ilişkindir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi25 Hukuk Dairesi 2020/1299 esas 2021/261 karar sayılı kararındabelirtildiği üzere ; Davalı BelediyeBaşkanlığı bir kamu tüzel kişisidir. Anılantüzel kişiliğe bağlı olarak ve kamusal kurallarçerçevesinde faaliyet gösteren Belediye organlarınıneylem ve işlemleri de kamusal nitelikte olup kamu hizmeti kavramıçerçevesindedir. İstemin ileri sürülüşve olayın gerçekleşme biçimine göre davanınanılan davalıya yöneltilmesinin nedeni de davalıBelediye'nin hizmet kusuruna ilişkindir.
İdarenin kusura dayanansorumluluğu uygulamada hizmet kusuru kavramı ileanlatılmaktadır. Hizmet kusurunun üç durumdavarlığı hem yargı içtihatları hem deöğreti tarafından kabul edilmiştir. Bu üçdurum; hizmetin hiç işlememesi, hizmetin geç işlemesive hizmetin kötü işlemesidir.
Buna göre idare kural olarakyürüttüğü kamu hizmeti ile nedensellik bağıkurabilen zararları tazminle yükümlü olup İdariYargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri veİdari Yargı Yetkisinin Sınırı"başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının"b" bendi gereğince "İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar" idariyargı yerinde tam yargı davası açabilecektir.
6100 sayılı HMK'nun 114/bmaddesinde "Yargı yolunun caiz olması" (c) bendinde ise"Mahkemenin görevli olması" dava şartı olarakbelirlenmiştir. Yine 115. Maddesinde dava şartlarınındavanın her aşamasında ve resen inceleneceği davaşartı noksanlığının tespiti halinde davanınusulden reddine karar verileceği belirtilmiştir.
Şu durumda 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 2/1-bmaddesi gereğince bu tür işlemlerin tam yargı davasıolarak idari yargı yerinde açılacak davada ilerisürülmesi gerektiği gözetilerek davalı MersinBüyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhindeaçılan dava açısından davanın usulden reddinekarar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanannedenlerle
MahkememizinGÖREVSİZLİĞİNE, davanın idari yargıdagörülmesi gerektiğinden yargı yolu nedeniyle usuldenreddine,...''
3.Davacı vekili,aynı istemlebu kez idariyargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Mersin 2. İdare Mahkemesi 20/09/2023 tarih veE.2022/1655 sayılı kararı ile, uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevliolduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesiuyarınca dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,görevli yargı merciinin belirlenmesinin istenilmesine kararvermiş ve dava dosyalarını Uyuşmazlık Mahkemesinegöndermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir;
"...Uyuşmazlıkta, herne kadar 21.01.2020 tarihinde Mersin İli, Yeşilçam MahallesiAbdi İpekçi Caddesi üzerinde, caddenin sağtarafından ilerlediği esnada 2 adet başıboş sokakköpeğinin üzerine saldırdığı, kurtulmayaçalıştığı esnada Dikilitaş mevkindenMersin istikametine doğru seyir halinde olan ...SZ ...plakalıaracın çarpması sonucu yaralandığı, bu olayneticesinde idarelerin sahipsiz köpekler üzerinde denetimyükümlülüğünü gereği gibi yerinegetiremediği ve hizmet kusuru bulunduğundan bahisle duyduğukorku, endişe, üzüntü ve yaşamış olduğusağlık problemleri sebebiyle 75.000,00 TL manevi tazminatın21/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilinekarar verilmesi istemiyle Mersin Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı aleyhine dava açılmış isede, dosyada fiziki ve UYAP'ta elektronik ortamda bulunan bilgi ve belgelerinincelenmesinden, davacının uğradığını ilerisürdüğü zararın, başıboş sokakköpeklerinin davacıya saldırması sonrasındadavacının can havliyle karayoluna çıkmasıneticesinde yolda seyir halindeki kamyonla çarpışmasındankaynaklandığı, yani zararı doğuran olayınkarayolunda meydana gelen kaza olduğu anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, 2918sayılı Kanun'un 19/01/2011 tarihinde yürürlüğegiren 110. maddesi ve söz konusu maddenin yürürlüktarihinden sonra açılmış olduğu hususugözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanun'un, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu, meydana gelen manevi zararın tazmini istemiyle açılanbu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
Nitekim UyuşmazlıkMahkemesinin 31.10.2022 tarihli ve E:2022/427, K:2022/565 sayılıkararında, karayolunda seyir halindeki aracın başıboşköpeklerden kaçan çocuğa çarpması sonucuoluşan maddi ve manevi zararın tazmini istemiyle açılandavanın adli yargının görevinde olduğuna kararverdiği görülmektedir..."
III. İLGİLİ HUKUK
A. Mevzuat
5.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Amaç" başlıklı1. maddesi şöyledir:
"Bu Kanun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsar.
Bu Kanun, karayollarındauygulanır. Ancak aksine bir hüküm yoksa;
a) Karayolu dışındakialanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri,garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıtistasyonlarında karayolu taşıt trafiği içinfaydalanılan yerler ile,
b) Erişme kontrollükarayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarınınkamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolununbağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsularüzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayoluaraçlarına ayrılan kısımlarında da,
Bu Kanun hükümleriuygulanır."
6.2918 sayılı Kanun'un “Kapsam”başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"Bu Kanun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsar.
Bu kanun karayollarındauygulanırAncak aksine bir hüküm yoksa;
a) Karayolu dışındakialanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri,garaj, yolcu ve eşya
terminali, servis ve akaryakıtistasyonlarında karayolu taşıt trafiği içinfaydalanılan yerler ile,
b) Erişme kontrollükarayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarınınkamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolununbağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsularüzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayolu araçlarınaayrılan kısımlarında da,
Bu Kanun hükümleriuygulanır. "
7.2918 sayılı Kanun'un, "Belediyetrafik birimleri, görev ve yetkileri"başlıklı 10. maddesi şöyledir:
(Değişik: 18/1/1985 - KHK245/3 md.; Aynen kabul: 28/3/1985 - 3176/3 md.)
"Bu Kanunla belediyelereverilen görevler il ve ilçe trafik komisyonları ve mahallitrafik birimleri ile işbirliği yapılarakyürütülür.
a) Kuruluş: Her belediyebaşkanlığı bünyesinde, hizmet kapasitesigözönünde tutularak İçişleriBakanlığınca tespit edilecek ölçülere ve genelhükümlere göre, belediye trafik şubemüdürlüğü, şefliği veya memurluğu kurulur.
b) Görev ve yetkiler:
1. Yapım vebakımından sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak,
2. Gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmak,
3. Karayolu yapısında veüzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirlerialmak, aldırmak ve denetlemek,
4. Karayolunda trafik içintehlike teşkil eden engelleri gece veya gündüze görekolayca görülebilecek şekilde işaretlemek veya ortadankaldırmak,
5. Yol yapısı veyaişaretleme yetersizliği yüzünden trafikkazalarının vukubulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilentedbirleri almak,
6. Çocuklar içintrafik eğitim tesisleri yapmak veya yapılmasınısağlamak,
7. Bu Kanun ve bu Kanuna göreçıkarılan yönetmeliklerle verilen diğergörevleri yapmak."
8.Öte yandan, 2918 sayılı Kanun'un 19/01/2011 tarihli ResmîGazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değişik 110. maddesişöyledir:
“İşleteniveya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları,adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”
9. 2918sayılı Kanun'un geçici 21. maddesişöyledir:
'' (Ek: 11/1/2011-6099/15 md.)
Bu Kanunun 110 uncu maddesininbirinci fıkrasının göreve ilişkin hükmü,yürürlüğe girdiği tarihten önce idari yargıdave Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmışbulunan davalara uygulanmaz.''
10.5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 09/07/2021 tarihli 7332sayılı Kanun'un 13. maddesiyle eklenen "Belediyelerin sorumluluğu" başlıklıEk 1. maddesi şöyledir:
"Büyükşehirbelediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşanbüyükşehir ilçe belediyeleri ile diğer belediyeler,sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arzeden hayvanların korunması ve bakımınınyapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıylahayvan bakımevleri kurar.
Birinci fıkrada belirtilenhayvanlar, ilgili belediyeler tarafından hayvan bakımevinegötürülür. Hayvan bakımevi kurma zorunluluğuolmayan belediyeler ise sorumluluk alanındaki bu hayvanları en yakınhayvan bakımevine götürür. Rehabilite edilen hayvanlarBakanlıkça oluşturulan veri tabanına kaydedilir.Rehabilitasyon süreci tamamlanan hayvanların, bakımevine getirenbelediye tarafından öncelikle alındıkları ortama bırakılmalarıesastır.
Rehabilite edilmemiş sahipsizköpekler, belediyelerce hayvan bakımevlerinde veya geçiciünitelerde kısırlaştırılarak veri tabanınakaydedilir. Geçici ünitelerde yapılankısırlaştırmalar sonrasında, köpekleralındıkları ortama bırakılmadan öncesağlıklarına kavuşmaları için gerekli tedbirleralınır. Bakanlık da bu kapsamdaki köpeklerinkısırlaştırılmasına her türlüyardımda bulunur."
B. Yargı Kararı
11.2918 sayılı Kanun'un 110. maddesinin birincifıkrasının iptali istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurularıüzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, 26/12/2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararında şu gerekçe ileanılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptalistemini oy birliğiyle reddetmiştir:
“… AnayasaMahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında dabelirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarakAnayasa’da adli ve idari yargı ayırımınagidilmemiş ve idari uyuşmazlıkların çözümündeidare ve vergi mahkemeleriyle Danıştay yetkilikılınmıştır. Bu nedenle, genel olarak idare hukukualanına giren konularda idari yargı, özel hukuk alanınagiren konularda adli yargı görevli olacaktır. Bu durumda, idariyargının görev alanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklı yargıkollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusudüzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasındauygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusudavalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı türdavaların aynı yargı yolunda çözümlenmesisağlanarak davaların görülmesi veçözümlenmesinin hızlandırıldığı,bu suretle kısa sürede sonuç alınmasınınolanaklı kılındığı ve bunun söz konusudavaların adli yargıda görüleceği yolunda getirilendüzenlemenin kamu yararına yönelik olduğuanlaşılmaktadır. Öte yandan, 2918 sayılıKanun’da tanımlanan Karayolu şeridi üzerindeki araçtrafiğinden kaynaklanan sorumlulukların, özel hukuk alanınagirdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdaretarafından kamu gücünden kaynaklanan bir yetkininkullanılması söz konusu olmadığı gibi, aynıkarayolu üzerinde aynı seyir çizgisinde hareket eden, bunedenle aynı tür risk üreten araçlar arasındaözel-kamu ayırımı yapılmasını gerektiren birneden de yoktur. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kuralAnayasa’nın 2.,125. ve 155. maddelerine aykırıdeğildir. İtirazın reddi gerekir…”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
12.Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN,'ın katılımlarıyla yapılan08/01/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesinceanılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, Mahkemece idari yargı dosya ekindeadli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
13.Raportör-Hâkim Gülay DOĞAN'ın davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra,gereği görüşülüpdüşünüldü:
14.Dava, davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda ...SZ...plakalı aracın seyir halindeyken, kendisini kovalayan sahipsizköpeklerden kaçandavacıya çarparak kaza yapmasıvedavacının yaralanmasına sebebiyet vermesi nedeniyleuğranılan zararın sahipsiz hayvanlar üzerinde denetim vegözetim yükümlüğü olan davalı idaretarafından tazmin edilmesi istemiyleaçılmıştır.
15.Tazminata konu edilen zararın bir trafik kazası sonucundadoğmuş olması nedeniylekonuya ilişkin özeldüzenleme içeren Karayolları Trafik Kanunu yönündenbir değerlendirme yapmak gerekmektedir. Uyuşmazlık Mahkemesinin;2918 sayılı Kanun'un, 19/01/2011 tarihli Resmi Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıKanun'un 14. maddesiyle değişik 110. maddesi ile2918 sayılıKanun'un 110. maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyleBursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesinceyapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen AnayasaMahkemesinin, anılan kuralı Anayasa'ya aykırı görmeyerekiptal istemini oy birliğiyle reddettiği 26/12/2013 tarih veE.2013/68, K.2013/165 sayılı kararını gözeterek, bahsigeçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanun'un, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın/zararların tazmini istemiyleaçılan bu davaların da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği yolunda,istikrarlı kararları bulunmaktadır.
16.Anayasa Mahkemesinin yukarıda gerekçesine yer verilen kararı,kanun koyucunun idari yargının görevine giren bir konuyu adliyargının görevine verebileceğine, dolayısıyla2918 sayılı Kanun'un 110. maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158. maddesi uyarınca, baştaUyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir.
17.2918 sayılı Kanun'un 19/01/2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesininişaret edilen kararı ve tazminat istemine ilişkin davanınmaddenin yürürlük tarihinden sonraaçıldığı hususu gözetildiğinde, bahsigeçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanun'un, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
18.Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak,Mersin 2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Mersin 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 10/03/2022 tarih ve E.2021/364, K.2022/77sayılı görevsizlik kararınınkaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Davanınçözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİOLDUĞUNA,
B.Mersin 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Mersin 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 10/03/2022 tarih ve E.2021/364, K.2022/77sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
08/01/2024tarihinde Üyeler Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN ve BilalÇALIŞKAN'ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU ileKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
KARŞI OY
Dava,21/01/2020 tarihinde karayolunda seyir halindeki aracınbaşıboş köpeklerden kaçan çocuğadavalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda çarpmasısonucu oluştuğu ileri sürülen maddi ve manevi zararın,olayda kusurlu olduğu gerekçesiyle idareden tazmini istemiyleaçılmıştır. 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu'nun, "Belediye trafikbirimleri, görev ve yetkileri" başlıklı 10.maddesi şöyledir :
"Bu Kanunla belediyelereverilen görevler il ve ilçe trafik komisyonları ve mahallitrafik birimleri ile işbirliği yapılarakyürütülür.
a) Kuruluş: Her belediyebaşkanlığı bünyesinde, hizmet kapasitesigözönünde tutularak İçişleriBakanlığınca tespit edilecek ölçülere ve genelhükümlere göre, belediye trafik şube müdürlüğü,şefliği veya memurluğu kurulur.
b) Görev ve yetkiler:
1. Yapım vebakımından sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak,
2. Gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmak,
3. Karayolu yapısında veüzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirlerialmak, aldırmak ve denetlemek,
4. Karayolunda trafik içintehlike teşkil eden engelleri gece veya gündüze görekolayca görülebilecek şekilde işaretlemek veya ortadankaldırmak,
5. Yol yapısı veyaişaretleme yetersizliği yüzünden trafikkazalarının vukubulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilentedbirleri almak,
6. Çocuklar içintrafik eğitim tesisleri yapmak veya yapılmasınısağlamak,
7. Bu Kanun ve bu Kanuna göreçıkarılan yönetmeliklerle verilen diğergörevleri yapmak."
5199sayılı Hayvanları Koruma Kanununa 09/07/2021 tarihli 7332sayılı Kanun'un 13. maddesiyle eklenen "Belediyelerinsorumluluğu" başlıklı Ek 1. maddesinde de;
"Büyükşehirbelediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşanbüyükşehir ilçe belediyeleri ile diğer belediyeler,sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arzeden hayvanların korunması ve bakımınınyapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıylahayvan bakımevleri kurar.
Birinci fıkrada belirtilenhayvanlar, ilgili belediyeler tarafından hayvan bakımevine götürülür.Hayvan bakımevi kurma zorunluluğu olmayan belediyeler ise sorumlulukalanındaki bu hayvanları en yakın hayvan bakımevinegötürür. Rehabilite edilen hayvanlar Bakanlıkça oluşturulanveri tabanına kaydedilir. Rehabilitasyon süreci tamamlanan hayvanların,bakımevine getiren belediye tarafından önceliklealındıkları ortama bırakılmaları esastır.
Rehabilite edilmemiş sahipsizköpekler, belediyelerce hayvan bakımevlerinde veya geçiciünitelerde kısırlaştırılarak veri tabanınakaydedilir. Geçici ünitelerde yapılankısırlaştırmalar sonrasında, köpekleralındıkları ortama bırakılmadan öncesağlıklarına kavuşmaları için gerekli tedbirleralınır. Bakanlık da bu kapsamdaki köpeklerinkısırlaştırılmasına her türlüyardımda bulunur." hükmü yeralmaktadır.
DavalıBüyükşehir Belediye Başkanlığı bir kamutüzel kişisidir. Anılan tüzel kişiliğebağlı olarak ve kamusal kurallar çerçevesinde faaliyetgösteren Belediye organlarının eylem ve işlemleri dekamusal nitelikte olup kamu hizmeti kavramı çerçevesindedir.İstemin ileri sürülüş ve olayıngerçekleşme biçimine göre davanın anılandavalıya yöneltilmesinin nedeni de davalıBüyükşehir Belediyesi'nin hizmet kusuruna ilişkindir.
İdareninkusura dayanan sorumluluğu, uygulamada "hizmetkusuru" kavramı ile anlatılmaktadır. Hizmetkusurunun üç durumda varlığı hem yargıiçtihatları hem de öğreti tarafından kabuledilmiştir. Bu üç durum; hizmetin hiç işlememesi,hizmetin geç işlemesi ve hizmetin kötü işlemesidir.
Bunagöre idare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiile nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminleyükümlü olup, idari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve idariYargı Yetkisinin Sınırı"başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının "b" bendi gereğince "idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar" idariyargı yerinde tam yargı davası açabilecektir.
İdareninkendi kuruluş Kanunu’nda belirlenen ve 5199 sayılıHayvanları Koruma Kanunu'nun "Belediyelerinsorumluluğu" başlıklı Ek 1. maddesiuyarınca yürütülen kamu hizmetlerinden kaynaklanan hukukisorumluluğunun idare hukuku ilke ve kurallarına görebelirlenmesi; uyuşmazlığın, özel hukuktaki araçişletenin hukuki sorumluluğundan değil, davalı idaretarafından görevlerinin tam ve eksiksiz yerine getirilmediğibaşıboş sokak köpeklerinin davacıyasaldırması üzerine davacının can havliyle karayolunaçıkması neticesinde yolda seyir halindekitaşıtın çarpmasından kaynaklandığı)dolayısıyla başıboş köpeklerin toplanmamasısebebiyle yürütülen hizmetlerin kusurlu işletildiği,meydana gelen zararda hizmet kusuru bulunduğu iddiasındankaynaklanması karşısında uyuşmazlığınçözümünün idari yargının görevindebulunduğu sonucuna ulaşıldığından,uyuşmazlığın çözümünde adliyargıyı görevli kabul eden çoğunluğunkararına katılmıyoruz.
Üye
Üye
Üye
Eyüp SARICALAR
Ahmet ARSLAN
Bilal ÇALIŞKAN