T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/600
KARAR NO : 2024/129
KARAR TR : 01/04/2024
ÖZET: Davacının 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında A. S. G. M. M. sürekli işçi kadrosunda temizlik görevlisi olarak geçişi yapıldıktan sonra, davalı idarece tesis edilen görev yerinin değiştirilmesine ilişkin 27/09/2022 tarih ve E-71278804-299-52841567 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : H. U.
Vekili : Av. T. İ.
Davalı : Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı
Vekili : Av. Ç. A.
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacıvekili, müvekkilinin 08/01/2010 tarihinden itibaren A. S. G. M. M. makamsekreterliği, yönetici asistanlığı, kurumdışı yazışmalar, insan kaynakları iş veişlemlerini yürüttüğünü, SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığı A. S. G. İlMüdürlüğü A. Sosyal Güvenlik MerkezMüdürlüğünün 27/09/2022 tarih veE-71278804-299-52841567 sayılı görev yerideğişikliğine ilişkin iç emir kararı ilegörev yerinin temizlik görevi olarak değiştirildiğini,yıllardır vasıflı işlerdeçalıştırıldıktan sonra vasıfsıziş olarak nitelendirilen temizlik göreviyle görevlendirilmesindehukuki isabet olmadığını, yapılan işlemin topluiş sözleşmesine ve İş Kanunu'naaçıkça aykırı olduğunu ileri sürerek,görev yeri değişikliğine ilişkin iç emirkararının iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. Antalya 3. İdare Mahkemesi 02/12/2022 tarih veE.2022/1468, K.2022/1406 sayılı kararı ile,işçi pozisyonlarının kamu hukukundan ziyade özelhukuk mevzuatı ve sözleşmeleri ile somutlukkazandığı, uyuşmazlığın adli yargıyerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle,davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 15/1-a. maddesi uyarınca görev yönünden reddinekarar vermiş, bu karara karşı istinaf isteminde bulunulmasıüzerine Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi11/05/2023 tarih ve E.2023/1185, K.2023/2007 sayılı kararı ile,istinaf isteminin reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.Görevsizlik kararının ilgili kısmı şöyledir:
"...Dava dosyasınınincelenmesinden; 08.01.2010 tarihinden beri Alanya Sosyal Güvenlik MerkezMüdürlüğünde çalışan davacıtarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı A.Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü A. SosyalGüvenlik Merkez Müdürlüğünün 27.09.2022tarihli, E-71278804-299-52841567 sayılı görevlendirme konulugörev ve görev yeri değişikliğine ilişkiniç emir kararı üzerine davalı idareye sunulan,yapılan görev değişikliğini kabul etmediği,yapılan işlemin toplu iş sözleşmesine ve İşKanununun ilgili maddelerine açıkça aykırıolduğu, bu nedenlerle yıllarcaçalıştırıldığı makamsekreterliği, yönetici asistanlığı, kurumdışı yazışmalar, insan kaynakları iş veişlemleri ile ilgili görevlerinde toplu iş sözleşmesiuyarınca çalıştırılmaya devam edilmesiiçin gerekli işlemlerin ve görevlendirmeninyapılmasına ilişkin talebinin davalı idarece reddiüzerine işbu davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta;davacının 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındasürekli işçi olarak çalıştırılmaküzere yerleştirmesinin yapıldığı,işçilere ilişkin düzenlemenin yukarıdadeğinilen mevzuat hükmü gereği devlet memurlarımevzuatının dışında olduğu, işçipozisyonlarının kamu hukukundan ziyade özel hukuk mevzuatıve sözleşmeleri ile somutluk kazandığı, bubakımdan davanın görüm ve çözümündeadli yargı merciileri (İş Mahkemeleri) görevliolduğundan, davanın adli yargı yerinde açılmasıgerektiği sonucuna varılmıştır..."
3.Davacı vekili bu kez, Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı, A. Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü, A. Sosyal Güvenlik MerkezMüdürlüğünün 27/09/2022 tarih veE-71278804-299-52841567 sayılı görev yerideğişikliğine ilişkin iç emir kararının(çalışma şartlarında esaslıdeğişiklik niteliğindeki görevlendirmenin) iptali ilemüvekkilinin vasıflı nitelikteki eski görevine (makamsekreterliği, yönetici asistanlığı, kurumdışı yazışmalar, insan kaynakları iş veişlemleri görevi) devamına ve meslek kodunundeğiştirilmesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.
B. Adli Yargıda
4. Alanya 1. İş Mahkemesi 01/11/2023 tarih veE.2023/184 sayılı ara kararı ile, sürekliişçi kadrosuna geçişlerde meslek kodunun hatalıolarak bildirilmesi halinde yanlış kodun değiştirilmesineilişkin taleplerin idari yargı merciince değerlendirilmesigerektiğinden, uyuşmazlığın görüm veçözümünde idari yargının görevliolduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"...dava konusu iç emirkararının iptali yönündeki talebin, ilgili işleminidari işlem niteliğinde olması sebebiyle mahkememizce talephakkında karar verilemeyeceği, dava konusu taleplerin idareninişleyişine ilişkin olduğu, sürekli işçikadrosuna geçirilen davacının kadroya geçmedenöncesinde ve kadroya geçtikten sonra da aynı göreviyaptığını iddia ettiği, sürekli işçikadrosuna geçişlerde meslek kodunun hatalı olarak bildirilmesihalinde yanlış kodun değiştirilmesine ilişkintaleplerin idari yargı merciince değerlendirileceği dikkatealınarak söz konusu uyuşmazlığınçözümünde Mahkememizin görevliolmadığı, dava konusu uyuşmazlığıçözmekle görevli yargı kolunun idari yargıolduğu kanaatine varılmış olmakla..."
5. UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığınca, 2247 sayılı Kanun'un16., 19 ve 21. maddeleri uyarınca Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı ve DanıştayBaşsavcılığının yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
III. BAŞSAVCILIK DÜŞÜNCELERİ
A. Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığının YazılıDüşüncesi
6.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, davanıngörüm ve çözümünün adli yargı yerineait olduğu yönünde yazılı düşüncevermiştir. Yazılı düşüncenin ilgilikısmı şöyledir:
"...Uyuşmazlık konusuolayda, davacının 375 sayılı KHK'ya 696 sayılıKHK ile eklenen Geçici 23. maddesi uyarınca sürekliişçi kadrosuna ataması yapılarak belirsiz süreliiş sözleşmesi imzalandığı ve sürekliişçi statüsünde çalışmaya devamettiği, bu görevini sürdürürken A. SosyalGüvenlik Merkez Müdürlüğünün 27.09.2022tarihli ve 52841567 sayılı işlemiyle görev ve görevyeri değişikliğine ilişkin işlemin tesisedildiği, her iki yargı yolunda bu işlemin iptalinin dava konusuedildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuathükümleri dikkate alındığında, davalı idareile davacı arasındaki ilişki 4857 sayılı İşKanunu'na tabi hizmet sözleşmesine dayalı olarak kurulmuşbir iş hukuku ilişkisi niteliğinitaşıdığından, davacınınçalıştığı kurum bünyesindeki görevyerinin değiştirilmesine ilişkin dava konusu işlemin,idarenin yetkili organı tarafından işveren sıfatıylatesis edilmiş bir özel hukuk işlemi olduğu açıktır.
Aksinin kabulü, işvereninsalt bir kamu kuruluşu olması nedeniyle, statü hukukuna tabiolmayan personeli hakkındaki tüm işlemlerinin idari işlemniteliğinde görülerek, özel hukuk alanına dahilbulunan uyuşmazlıkların da idari yargı denetimine tabikılınması sonucunu doğurur.
Belirtilen tüm bu hususlaragöre ve 4857 sayılı Kanun'da düzenlenen belirsizsüreli hizmet sözleşmesine tabi işçiler ileişveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisinedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukuyuşmazlıklarına iş mahkemelerinin bakacak olmasıkarşısında, işçi olan davacı ile işvereniarasında iş akdinden doğan davanınçözümünde adli yargı yeri görevlibulunmaktadır.
Uyuşmazlık Mahkemesinin26.12.2022 tarihli ve 2022/693 E., 2022/706 K. sayılı kararındada benzer hususlar vurgulanmıştır.
Yukarıdakiaçıklamalara göre, davacının görev vegörev yerinin değiştirilmesine ilişkin 27.09.2022 tarihlive 52841567 sayılı işlemin iptaline ilişkinuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde görülmesi gerektiğidüşünülmektedir.
Bu nedenle, Alanya 1. İşMahkemesinin başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmektedir..."
B. DanıştayBaşsavcılığının YazılıDüşüncesi
7.Danıştay Başsavcısı, davanın görüm veçözümünün adli yargı yerine ait olduğuyönünde yazılı düşünce vermiştir.Yazılı düşüncenin ilgili kısımışöyledir.
"...2577 sayılıİdarî Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde,idarî dava türleri idarî işlemlere karşıaçılan iptal davaları, idarî eylem ve işlemlerdendolayı açılacak tam yargı davaları ve idarîsözleşmelerden dolayı çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar olarak belirlendiğinden, biruyuşmazlığın idarî yargıdaçözümlenebilmesi için idarî işlem,idarî eylem veya idarî sözleşmeden kaynaklanmasıgerekmektedir.
Bir sözleşmeninidarî sözleşme sayılabilmesi için sürekli birkamu hizmetinin görülmesi amacını taşıması,taraflarından birinin idare olması ve özel hukukhükümlerini aşan, kamu hukukuna özgü şart vehükümleri içermesi zorunludur. Bu itibarla, taraflarındanbiri idare olmakla birlikte, idarî sözleşme niteliğitaşımayan sözleşmeler özel hukuk sözleşmesiolduğundan, bu sözleşmelerin uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlıklar, özel hukuk hükümlerine göreadlî yargı mercilerince çözümlenir.
Davalı ile davacıarasındaki hukukî ilişki hizmet sözleşmesinedayalı olarak kurulmuş bir iş hukuku ilişkisiolduğundan, taraflar arasında imzalanan hizmet akdinin idarîsözleşme olduğundan bahsedilemeyeceğiaçıktır. Bu itibarla, davanın açılmasınaneden olan işlem, davalının yetkili organı tarafındanişveren sıfatıyla tesis edilmiş bir özel hukukişlemidir.
7036 sayılı İşMahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca 4857 sayılıİş Kanunu'na veya 6098 sayılı Türk BorçlarKanunu'nda düzenlenen hizmet sözleşmelerine tâbiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişlerin görüm ve çözümü işmahkemelerinin görev alanına girdiğinden, işçi olandavacının görev ve görev yerinin belirlenmesineyönelik uyuşmazlığın görüm veçözümünde adlî yargı mercii görevlidir.
SONUÇ: Açıklanannedenlerle, Alanya Sosyal Güvenlik MerkezMüdürlüğünün görev ve görev yerideğişikliğine ilişkin 27/09/2022 tarihli veE:7127804-299-52841567 sayılı işlemi yönünden,uyuşmazlığın görüm veçözümünde adlî yargı merciinin görevliolduğu düşünülmektedir."
IV. İLGİLİ HUKUK
8.Anayasa'nın "1. Genelilkeler" başlıklı 128. maddesi şöyledir:
“Devletin, kamu iktisaditeşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genelidare esaslarına göre yürütmekle yükümlüoldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekligörevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliylegörülür.
Memurların ve diğer kamugörevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,hakları ve yükümlülükleri, aylık veödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.(Ekcümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklarailişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.
Üst kademe yöneticilerininyetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarakdüzenlenir.”
9.657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "İstihdam şekilleri"başlıklı 4. maddesi şöyledir:
"Kamu hizmetleri; memurlar,sözleşmeli personel, geçici personel ve işçilereliyle gördürülür.
A) Memur:
Mevcut kuruluş biçiminebakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzelkişiliklerince genel idare esaslarına göreyürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ilegörevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memursayılır.
Yukarıdaki tanımlananlardışındaki kurumlarda genel politika tespiti,araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibiişlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır.
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı,yıllık program ve iş programlarında yer alan önemliprojelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi,işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri veistisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisineve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde,Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usullerçerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yıllasınırlı olarak sözleşme ileçalıştırılmasına karar verilen veişçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
(Mülga ikinci paragraf:4/4/2007 - 5620/4 md.)
Ancak, yabancıuyrukluların; (…)(8) Millî EğitimBakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkanöğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmenistihdamıyla kapatılamaması hallerinde öğretmenlerin;hizmetine kısmi zamanlı olarak ihtiyaç duyulacakların;Adli Tıp Müessesesi uzmanlarının; DevletKonservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin;İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının;(…)(8) dış kuruluşlarda ve yurtdışıteşkilatlarında belirli bazı hizmetlerdeçalıştırılacak personelin de zorunlu hallerdesözleşme ile istihdamları caizdir.
(Ek paragraf: 19/1/2023 - 7433/2md.) Bu fıkranın diğer paragraflarındaki hükümlerile özel kanunlarındaki hükümler saklı kalmakkaydıyla, bu Kanuna tâbi kamu idarelerinde Cumhurbaşkanıncabelirlenecek pozisyon unvanlarındaçalıştırılmak üzere işin geçiciolması şartı aranmaksızın sözleşmelipersonel istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edilen sözleşmelipersonelden aynı kurumda üç yıllıkçalışma süresini tamamlayanlar bu sürenin bitimindenitibaren otuz gün içinde talepte bulunmaları hâlindebulundukları yerde aynı unvanlı memur kadrolarınaatanır. Bulundukları pozisyon unvanı ile aynı unvanlımemur kadrosu bulunmayanların atanacağı kadrolarCumhurbaşkanınca belirlenir. Bu personel can güvenliği vesağlık sebepleri hariç olmak üzere üçyıl süreyle başka bir yere atanamaz. Memur kadrolarınaatananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar. Bu kapsamdamemur kadrolarına atananların, sözleşmeli personelpozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri,öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleriaşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece vekademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıklarıkadronun mali ve sosyal haklarına görevebaşladığı tarihi takip eden aybaşından itibarenhak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları malive sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz. Bukapsamda memur kadrolarına atananlara iş sonu tazminatıödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatıödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatınaesas olan toplam hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunuuyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmetsüresinin hesabında dikkate alınır. Bu kapsamdasözleşmeli personelin atanacağı memur kadroları,başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işlemininyapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek ilgilikurumların kadro cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmişsayılır. İhdas edilen kadrolar; unvanı,sınıfı, adedi, derecesi ve teşkilatı belirtilmeksuretiyle atama tarihinden itibaren iki ay içinde Kamu Personel BilgiSisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.
(Ek paragraf: 4/4/2007 - 5620/4 md.)Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ileistisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üstsınırları ile verilecek iş sonu tazminatımiktarı, kullandırılacak izinler,pozisyon unvan ve nitelikleri,(…)(9) sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali,istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleriyurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personeliçin ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenir.(Ek cümle: 19/1/2023 - 7433/2 md.) Yurtdışıteşkilatlarında bu fıkra kapsamında istihdam edileceksözleşmeli personelin hizmet sözleşmesi süreleri,zorunlu hâllerde mali yılla sınırlı olmaşartı aranmaksızın Cumhurbaşkanıncabelirlenebilir. (Ek cümle: 25/6/2009 - 5917/47 md.) Bu şekildeistihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarınaaykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarıncasözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemiiçerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalarhariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde fesihtarihinden, sözleşmeyi yenilememeleri hâlindesözleşmenin bitiminden itibaren bir yıl geçmedikçekurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdamedilemezler
(Ek paragraf: 20/11/2017 -KHK-696/17md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.) Bir yıldan az süreli veyamevsimlik hizmet olduğuna Cumhurbaşkanınca karar verilengörevlerde (…)(1) sözleşme ile çalıştırılanlarda bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir.
(Ek paragraf: 20/11/2017-KHK-696/17md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.) Özelleştirmeuygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektörişverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı ÖzelleştirmeUygulamaları Hakkında Kanun kapsamında diğer kamu kurum vekuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkrakapsamında yaşlılık veya malullükaylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bukapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenimdurumlarına göre çalışma şartları vebunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlarCumhurbaşkanınca belirlenir.
(Ek paragraf: 19/1/2023 - 7433/2md.) Sözleşmeli personelin görevdenuzaklaştırılması ile disipline aykırı fiil vehâllerin gerçekleşmesi durumunda bu personele verilmesigereken disiplin cezaları, disiplin cezası vermeye yetkili mercilerve disiplin kurulları ile disipline dair diğer hususlar hakkındaDevlet memurlarının tabi olduğu hükümleruygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstüceza verilmesini gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulununkararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamayayetkili amirin onayı ile son verilir.
(Ek fıkra: 5/7/1991 - KHK-433/1md.; Mülga: 27/12/1991 - KHK-475/11 md.)
C) (Mülga: 20/11/2017 -KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.)
D) İşçiler:
(Değişik birincicümle: 4/4/2007 - 5620/4 md.)(A), (B) ve (C) fıkralarındabelirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatıgereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarındabelirsiz süreli iş sözleşmeleriyleçalıştırılan sürekli işçiler ilemevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıylamücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçiciiş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirlisüreli iş sözleşmeleriyleçalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlarhakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz."
10.4857 sayılı İş Kanunu’nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1.maddesi şöyledir:
"Bu Kanunun amacıişverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarınıdüzenlemektir.
Bu Kanun, 4 üncü Maddedekiistisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, buişyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine veişçilerine faaliyet konularına bakılmaksızınuygulanır.
İşyerleri,işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızınbu Kanun hükümleri ile bağlı olurlar."
11.4857 sayılı Kanun’un "Tanımlar"başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasışöyledir:
"Bir işsözleşmesine dayanarak çalışan gerçekkişiye işçi, işçi çalıştırangerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliğiolmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ileişveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıylamaddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikteörgütlendiği birime işyeri denir."
12.7079 sayılı Kanun ile Kanunlaşan, 696 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin 127. maddesi ile eklenen 375 sayılıKHK'nın geçici 23. maddesinin ilgili kısmışöyledir:
"5018 sayılı Kanunaekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamuidareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ilebunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, bu KanunHükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alanidarelerin merkez ve taşra teşkilatlarında; ödemelerimerkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefaletsandığı, yatırım izleme ve koordinasyonbaşkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor ilmüdürlüğü bütçelerinden veya dönersermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındakidiğer idareler için ise kendi bütçelerindenkarşılanan 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattakihükümler uyarınca personelçalıştırılmasına dayalı hizmet alımsözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmaktaolanlar;
a) 657 sayılı Kanunun 48inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı altbentlerinde belirtilen şartları taşımak,
b) Herhangi bir sosyal güvenlikkurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullükaylığı almaya hak kazanmamış olmak,
c) Bu kapsamdaçalıştırılmalarına ilişkin olarakaçtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragatedeceğine dair yazılı beyanda bulunmak,
ç) En sonçalıştığı idare ile daha önce kamu kurumve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarakçalıştığı iş sözleşmelerindendolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığındaherhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve buhaklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulhsözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarakbeyan etmek,kaydıyla, bu fıkranın yürürlüğegirdiği tarihten itibaren on gün içinde idaresinin hizmetalım sözleşmesinin yapıldığı birimine,sürekli işçi kadrolarında istihdam edilmek üzereyazılı olarak başvurabilirler. Başvuranlarınşartları taşıyıptaşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazlarınkarara bağlanması, şartları taşıyanlarınidarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacakyazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınavaalınması, sınav sonuçlarına itirazların kararabağlanması ve sınavda başarılı olanlarınkadroya geçirilmesine ilişkin süreç bufıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibarendoksan gün içinde idarelerincesonuçlandırılır. Sınavlarda başarılıolanlar, varsa bu fıkranın (c) bendinde öngörülendavalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konualacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğündenalınacak belgeyi ibraz etmek, bu fıkranın (ç) bendindeöngörülen sulh sözleşmesini ibraz etmek veöngörülen şartları taşımaya devam etmekkaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesinimüteakip, her bir sözleşme itibarıyla, yüklenicininhakedişlerinin ödendiği bütçe, teşkilat vebirim/yerleşim yeri adına vize edilmiş sayılan sürekliişçi kadrolarına idarelerince topluca geçirilir. Bufıkra kapsamında feragat edilen davalara veya takiplere ilişkinyargılama ve takip giderleri davacı veya takip eden üzerinde bırakılırve taraflar lehine vekalet ücretine hükmolunmaz, hükmedilenlertahsil edilmez ve bu fıkranın yürürlüğegirdiği tarihe kadar tahsil edilenler ise iade edilmez. Bu fıkrakapsamında yapılacak sulh sözleşmelerinden damga vergisialınmaz.
Birinci fıkrada yer alan4/12/2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olmakşartının tespitinde, Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmişolan sigortalı işe giriş bildirgeleri, iştenayrılış bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgeleri esasalınır. Ancak söz konusu tarihe ilişkin olarak anılanKuruma yasal süresi dışında verilen belgeleredayanılarak bu madde hükmünden yararlanılamaz. 4/12/2017tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olduğuidarelerince tespit edilenlerden, hakkında bu tarihten sonra iştenayrılış bildirgesi verilenler bu madde hükümlerindenyararlanabilir.
Sürekli işçikadrolarına geçirileceklerin kadroları, başka birişleme gerek kalmaksızın geçiş işlemininyapıldığı tarih itibarıyla sürekli işçiunvanı ile ihdas edilmiş sayılır. İhdas edilenkadrolar ilgili idarelerce adedi, bütçe ve teşkilatı ilebirimi/yerleşim yeri belirtilmek suretiyle geçişişlemlerinin yapıldığı tarihten itibaren iki ayiçinde Devlet Personel Başkanlığı ve MaliyeBakanlığına bildirilir. Sözleşmeleri askıyaalınanlar ile askerde bulunanların kadroları hariç olmaküzere bu şekilde ihdas edilen sürekli işçikadroları, herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbirişleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
Sürekli işçikadrolarına geçirilenler, birinci fıkradaöngörülen şartları taşıdıklarısürece ve çalıştırıldıklarıteşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadanönceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleriyürütmek üzere istihdam edilebilir. Bunların istihdamsüreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlikkurumlarından emeklilik, yaşlılık veya malullükaylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez.Özel güvenlik görevlilerinden bu madde kapsamındageçiş işlemleri yapılanlar, 5188 sayılı Kanunhükümlerine de tabi olmaya devam eder.
Sürekli işçikadrolarına geçirilenlerden, geçiş işlemiyapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kuruluişyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyalhakları, bu madde kapsamındaki idarelerde geçiştenönce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek HakemKurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecektoplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu işsözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ilediğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz. Sürekli işçikadrolarına geçirilenlerden; geçişten önce topluiş sözleşmesi bulunmadığından kadroya geçirildiğitarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesihükümlerinin geçerli olduğu işçiler ilegeçiş işleminden önce yapılan vegeçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu işsözleşmesi bulunmakla birlikte bu madde kapsamındaki idarelerdealt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulutarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek topluiş sözleşmesinin bitiminden önce toplu işsözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğermali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki idarelerdegeçişten önce alt işveren işçilerinikapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan vesüresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine görebelirlenir. Bu madde kapsamındaki idarelerde; 6356 sayılıKanunun geçici 7 nci maddesinde belirtilen mevcut işyerleribakımından anılan Kanuna uygun olarak yetki başvurusundabulunulabilir, ancak geçişi yapılan işçileriçin yeni tescil edilen işyerlerinde, geçiştenönce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek HakemKurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecektoplu iş sözleşmesinin sona erme tarihinden sonra yetkibaşvurusunda bulunulabilir...''
13.696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 113. maddesi ileeklenen 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İşSözleşmesi Kanunu'nun geçici 7. maddesi şöyledir:
"(Ek: 20/11/2017-KHK-696/113md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/106md.)
(1) 5018 sayılı Kanunaekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamuidareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılılistede yer alan idareler ile birlikte veya ayrı ayrı sermayesininyarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler vebağlı kuruluşlarına ait şirketler, anılan Kanun HükmündeKararnamenin geçici 23 üncü ve geçici 24 üncümaddeleri uyarınca sürekli işçi kadrolarına,geçici işçi pozisyonlarına veya işçistatüsüne geçirilen işçilerinden;geçişten önce işçinin çalıştığıalt işveren işyerinin girdiği işkolu mevcut işyeriningirdiği işkolu ile aynı olanları o işkolundaki mevcutişyerinden, farklı olanları ise geçişten önceişçinin çalıştığı alt işverenişyerinin girdiği işkolunda yeni tescil edilecekişyerlerinden Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir.
(2) Birinci fıkrakapsamındaki işyerlerinin her biri bu Kanunun uygulanmasıbakımından bağımsız bir işyeri sayılır.
(3) Birinci fıkrakapsamında yeni tescil edilen işyerlerinden bildirilenişçiler, bu madde kapsamındaki idarelerde geçişişleminden önce alt işveren işçileri içinYüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve en son sonaerecek olan toplu iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte 4üncü maddeye uygun şekilde Sosyal Güvenlik Kurumunabildirilir.
(4) Bu maddenin uygulanmasındabu Kanunun bu maddeye aykırı diğer hükümleriuygulanmaz."
14. 7036 sayılı İş MahkemeleriKanunu'nun "Görev"başlıklı 5. maddesişöyledir:
" İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabigazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihlive 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinciKısmının Altıncı Bölümünde düzenlenenhizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veyaişveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniylesözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukuyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarınaitirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesikapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere SosyalGüvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğuiş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklananuyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda işmahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara,
ilişkin dava ve işlerebakar."
V. İNCELEME VEGEREKÇE
A. İlk İnceleme
15.Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan01/04/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İşMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, adli yargı dosyasının ekinde idariyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
16.Raportör-Hâkim Arzu ÇETİNDERE ŞAŞI'nındavanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan,ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
17. Dava, taşeron firma bünyesinde temizlik görevlisi kadrosundaiken 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamekapsamında sürekli işçi kadrosuna geçişiyapılan davacının, uzun zamandır fiilen makam sekreterliği,yönetici asistanlığı gibi vasıflı görevleriyürüttüğü halde, temizlik hizmetindeçalışmak üzere görev yerinindeğiştirilmesine ilişkin A. Sosyal Güvenlik MerkezMüdürlüğünün 27/09/2022 tarih veE-71278804-299-52841567 sayılı işlemininiptali istemiyleaçılmıştır.
18.657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde; kamuhizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel ve işçilereliyle gördürüleceği hükme bağlanmışolup, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanişçilerin de geniş anlamda kamu görevlisi olduklarıhususu içtihatlarla kabul edilmekle birlikte, bunlar hakkında buKanun hükümlerinin uygulanmayacağına işaret edilmeksuretiyle, kamu kurum ve kuruluşlarında statü hukukudışında kalan istihdam şekli de benimsenmiş olup,kamuda çalışan işçiler hakkında özel biryasal düzenleme de öngörülmemiş bulunduğundan,bunların iş hukukuna tabi oldukları kuşkusuzdur.
19. Davadosyasının incelenmesinden; taşeron firma bünyesindetemizlik görevlisi kadrosunda olup, fiilen makam sekreterliği,yönetici asistanlığı gibi görevleriyürütmekte iken, 696 sayılı Kanun HükmündeKararname kapsamında A. Sosyal Güvenlik MerkezMüdürlüğüne sürekli işçi kadrosundatemizlik görevlisi olarak geçişinin yapıldığı,Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Antalya SosyalGüvenlik İl Müdürlüğü A. SosyalGüvenlik Merkez Müdürlüğünün 27/09/2022tarih ve E-71278804-299-52841567 sayılı, "görevlendirme konulu, destek hizmetleri servisiçalışma düzeni başlıklı, 2022/8İç Emir" de"temizlik, çay ocağı, bakım onarım vearşiv hizmetlerinde" görev yapmakta olan vearalarında davacının da bulunduğu işçikadrosundaki personelin çalışma saatleri veçalışma planına ilişkin düzenlemeninyapıldığı, çalışma planındadavacının 1. Katta temizlik hizmetinde görevlendirildiği;bu görevlendirilme yazısının tebliğ edilmesiüzerine davacı vekili; müvekkilinin 08/01/2010 tarihindenitibaren A. Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğündefiilen makam sekreterliği, yönetici asistanlığı, kurumdışı yazışmalar, insan kaynakları iş veişlemlerini yürüttüğünü, görev yerideğişikliğine ilişkin iç emir kararı ilegörev yerinin, temizlik görevi olarakdeğiştirildiğini, yıllardır vasıflıişlerde çalıştırıldıktan sonra vasıfsıziş olarak nitelendirilen temizlik göreviyle görevlendirilmesindehukuki isabet olmadığını, yapılan işlemin topluiş sözleşmesine ve İş Kanununaaçıkça aykırı olduğunu ileri sürerek,görev yeri değişikliğine ilişkin iç emirkararının iptali istemiyle dava açtığıanlaşılmıştır.
20.Bu duruma göre, davalı idare ile davacı arasındaki hukukiilişki İş Kanunu’na tabi hizmet sözleşmesinedayalı olarak kurulmuş bir iş hukuku ilişkisiniteliğini taşıdığından yine davacının696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında A. SosyalGüvenlik Merkez Müdürlüğüne sürekliişçi kadrosunda temizlik görevlisi olarak geçişiyapıldıktan sonra, davalı idarece tesis edilen görevyerinin değiştirilmesine, bu değişikliğe ilişkintalebin değerlendirilmesine yönelik dava konusu işlem de,davalının yetkili organı tarafından işverensıfatıyla tesis edilmiş bir özel hukuk işlemimahiyetindedir.
21.Aksine bir düşünce, işverenin salt bir kamu kuruluşuolması nedeniyle, statü hukukuna tabi olmayan personelhakkındaki tüm işlemlerin idari işlem niteliğindegörülerek, özel hukuk alanına dahil bulunanuyuşmazlıkların da idari yargı denetimine tabikılınması sonucunu doğurur.
22.Belirtilen tüm bu hususlara göre, İş Kanunu’nagöre işçi sayılan kimselerle işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya İşKanunu’na dayanan her türlü hak iddialarından doğanhukuk uyuşmazlıklarının çözümünde işmahkemelerinin görevli kılınmış olması, 7306sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesi ile de4857 sayılı İş Kanunu'nda düzenlenen hizmetsözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veyaişveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniylesözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukiuyuşmazlıklara iş mahkemelerinin bakacak olmasıkarşısında, işçi olan davacı ile işvereniarasında iş akdinden doğan iş bu davanın dagörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
23. Yukarıda belirtilenhususlar göz önünde bulundurularak; Alanya 1. İşMahkemesinin 01/11/2023 tarih ve E.2023/184 sayılı başvurusununreddine karar vermek gerekmiştir.
VI. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Alanya 1. İş Mahkemesinin 01/11/2023 tarih ve E.2023/184sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,
01/04/2024tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN