T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/647
KARAR NO : 2024/74
KARAR TR : 04/03/2024
ÖZET: Görev uyuşmazlığına konu edilen adli yargı kararı, idari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararı niteliğinde olmadığı gibi bu kararın kesinleşmediği de tespit edildiğinden, 2247 sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk
KA R A R
Davacı : Z.A
Vekili : Av. H.G
Davalı : Tunceli İl EmniyetMüdürlüğü
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, müvekkilinin 29/05/2023tarihinde sevk ve idaresindeki ...AAF ... plakalı araç ile trafikkazasına karışması üzerine, Tunceli İl EmniyetMüdürülüğü, Bölge Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğü, Trafik Düzenleme ve DenetlemeBüro Amirliği ekiplerince tutulan 121051 kaza sıra numaralıMaddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının, olayave gerçeğe uygun düzenlenmediğini, güvenlikkameralarının kayıtlarının incelenmediğini, kazaanında orada olmayan görevli memurun, daha sonra kazaya ilişkingörgüye dayalı beyanları esas alarak bir raporoluşturmasının hakkaniyete ve yasal düzenlemelereaykırı olduğunu ifade ederek, maddi hasarlı trafikkazası tespit tutanağının iptali ve kusur oranınınyeniden belirlenmesiistemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞAİLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Tunceli Sulh CezaHakimliği 16/06/2023 tarih ve D.İş. No. 2023/576sayılı kararı ile, itiraz hususunda karar verilmesineyer olmadığına karar vermiş, bu kararkesinleşmemiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir :
"Şöyleki; Maddi hasarlı kaza tespit tutanağı, kazaya karışantaraflar arasında çıkabilecek cezai ve hukukiuyuşmazlıkların çözümüne esas olacak vetrafik zabıtasınca düzenlenecek bir belgedir. 5235sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile BölgeAdliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri HakkındaKanunun 10. maddesi çerçevesinde, Sulh Ceza Mahkemesinegörev yükleyen “Diğer Kanun” niteliğindeki 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu Kanuna göreçıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinde,maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının iptaliiçin Sulh Ceza Mahkemesine başvurulacağıyönünde hiçbir hüküm bulunmamaktadır. Maddihasarlı trafik kazası tespit tutanağı, 5326sayılı Kabahatler Kanununun “İdariYaptırımlar” başlıklı 16. maddesinde yer alanidari para cezası ile idari yaptırımlar kapsamına dagirmemektedir. Esasen; maddi hasarlı trafik kazası tespittutanağı düzenlenmesi ile, ilgililerin iptali içinbaşvuruda bulunabileceği, bir idari yaptırım veya tedbirniteliğinde bulunmayan durum (ve/veya delil) tespitinden ibarettir.Özel Kanunlarla çözümü, Sulh ceza mahkemelerinebırakılmış, idari yaptırım veya tedbirniteliği de bulunmayan bu belgenin, adli veya idari yargı yerlerindeçözümlenecek uyuşmazlıklarıngörülmesi sırasında, o mahkemelerce değerlendirilecekbir tutanak olduğundan, maddi hasarlı kaza tespittutanağına yönelik davanın iptali isteminin, buaçıdan da Sulh Ceza Mahkemesinde görülmesiolanağı bulunmamaktadır. Maddi hasarlı trafik"kazası tespit tutanağı, ileride görülecekuyuşmazlıklarda, bir idari işleme veya adli yargınıngörev alanına giren konularda bir mahkeme kararına konuedildiği takdirde, ilgililerce idari işlem veya adli merciilerceverilen kararın kanun yolu incelemesinde, itirazların ilerisürülebileceği belge olduğundan ve maddi hasarlıtrafik kazasının iptali ve kusur oranının yenidenbelirlenmesi talebinin Sulh Ceza Mahkemesinin görevleri arasındabulunmadığından, karar verilmesine yer olmadığınadair karar vermek gerekmiştir."
3.Davacı vekili, adli yargıda verilen görevsizlik kararıkesinleşmeden aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Erzincan İdare Mahkemesi 01/08/2023 tarih veE.2023/1148, K.2023/1377 sayılı kararı ile, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesiuyarınca davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nun "Trafik kazalarına el koyma vebilirkişilik" başlıklı 83. maddesinde; "Trafikkazalarına; a) Adli yönden gereği yapılmak üzeremahalli genel zabıtaca, b) Kazanın oluş nedenlerini, iz vedelillerini belirleyerek trafik kaza tespit tutanağı düzenlemeküzere de trafik zabıtasınca el konulur. Trafikzabıtasının görevli olmadığı veyabulunmadığı karayollarında meydana gelen kazalarda trafikkaza tespit tutanağı mahalli genel zabıtaca düzenlenir vebir örneği o yerin trafik zabıtasınagönderilir.", "Görevli ve Yetkili Mahkeme"başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında ise;
"İşleteni veya sahibiDevlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, buKanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür.Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafık kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır." hükümlerine yerverilmiştir.
Karayolları TrafikYönetmeliğinin, "Trafik Kazalarına El Konulması"başlıklı 154. maddesinde; "Trafik kazalarına elkonulmasında aşağıda gösterilen esas ve usulleruygulanır, a) Trafik kazalarına; 1) Adli yönden gereğiyapılmak üzere mahalli genel zabıtaca, 2) Kaza nedenlerini, izve delillerini belirleyecek Kaza Tespit Tutanağı düzenlemeküzere de trafik zabıtasınca (polis veya jandarma) elkonulur..." "Trafik Kazalarına İlişkinİşlemler" başlıklı 156. maddesinde ise;"Trafik Kazaları ile ilgili olarak yapılacak işlemlerdeaşağıdaki esas ve usuller uygulanır, a) Kaza tespittutanağının düzenlenmesi; 1) Örneğine uygunolarak; kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kazaya karışansürücüler, varsa ölü veya yaralılar, hasar veyazarar, gün ve saat ile gerekli görülen diğer hususlar belirtilmeküzere düzenlenir ve olay yerinin durumu bir krokide gösterilir.Tutanaklar soruşturma evrakına eklenmek, dosyasında saklamak vesayısına göre taraflara verilmek üzere yeter sayıdadüzenlenir. ..." kurallarına yer verilmiştir.
Yukarıda metnine yer verilendüzenlemeler uyarınca; maddi hasarlı kaza tespittutanağının, kazaya karışan taraflar arasındaçıkabilecek hukuki uyuşmazlıklarınçözümüne esas olacak ve trafik zabıtasıncadüzenlenecek idari işlem niteliği bulunmayan bir belge niteliğindeolduğu ve adli yargı yerlerindeki uyuşmazlıklarınçözümü sırasında, mahkemelercedeğerlendirilmesi gerektiği nedeniyle maddi hasarlı kaza tespittutanağına yönelik davanın idari yargı yerindegörülmesi olanağı bulunmamaktadır.yeniden tespitiistemine ilişkin davaya konu uyuşmazlığıngörüm ve çözümünün adli yargı yerinin(Sulh Ceza Hâkimliğinin) görev alanına girdiğisonucuna varılmıştır.
Nitekim; UyuşmazlıkMahkemesi'nin 15.05.2023 tarih ve E:2023/262, K:2023/367 sayılı,07.06.2021 tarih ve E:2021/289, K:2021/353 sayılı kararları dabu yöndedir.
Açıklanan nedenlerle;2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1 -amaddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine, davadosyasının Mahkememizce görevli yargı yerinegönderilmeyeceğinin, davacı tarafından ayrı birdilekçeyle görevli yargı yerinde davaaçılması gerektiğinin davacıya bildirilmesine..."
5.Davacı vekilinin olumsuz görevuyuşmazlığının çözümüyönündeki başvurusu üzerine, dava dosyalarıUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
6.Uyuşmazlık Mahkemesinin görev ve yetkileri,Anayasa’nın 158. maddesi ile 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 1. maddesinde gösterilmiştir.
7.2247 sayılı Kanun’un "Mahkemeningörevi" başlıklı 1. maddesişöyledir:
“UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkemedir.
Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunluolduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafındanyerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre,yukarıdaki fıkrada yazılı adli veya idari yargımercilerinden sayılır."
8. 2247 sayılı Kanun’un "Olumsuz görevuyuşmazlığı" başlıklı 14.maddesi şöyledir:
“Olumsuz görev uyuşmazlığınınbulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idariyargı mercilerinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davadakendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararlarınkesin veya kesinleşmiş olması gerekir.
Bu uyuşmazlığıngiderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca (…) ilerisürülebilir..”
9. 2247 sayılı Kanun'un "İncelemede izlenecek sıra"başlıklı 27. maddesi şöyledir :
"UyuşmazlıkMahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddeder."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Uyuşmazlık MahkemesininRıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, ÜyelerNilgün TAŞ, Eyüp SARICALAR, Muharrem ÜRGÜP, AhmetARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ınkatılımlarıyla yapılan 04/03/2024 tarihlitoplantısında; Raportör-Hâkim Gülşen AKARPEHLİVAN'ın 2247 sayılı Kanun’da öngörülenkoşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiğiyolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın başvurununreddi gerektiği yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra, gereği görüşülüpdüşünüldü:
11.Başvurunun incelenebilmesi için 2247 sayılı Kanun'un 14.maddesinde öngörülen koşulların bulunmasıgerektiği tartışmasızdır.
12.Mevzuatkısmında belirtilen düzenlemelere göre,Uyuşmazlık Mahkemesince 14. maddesi kapsamında bir görevuyuşmazlığının incelenebilmesi için,uyuşmazlığa konu edilen karar veya kararların, adli veidariyargı mercilerince ya da hakemliğin hakim tarafından yerinegetirilmesinde olduğu gibi yargı merci sayılanlarca verilmesi,adli ve idari yargı yerleri tarafından konusu, tarafı ve sebebiaynı olan davalarda kesin olarak verilmiş veya kesinleşmişgörevsizlik kararlarının bulunması gerekmektedir.
13. Dosyalarınincelenmesinden, idari yargı kararı görevsizlik kararıniteliğinde olmasına karşın, adli yargı yerikararının maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağınıniptali ve kusur oranının yeniden belirlenmesine yönelik talebinkarar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle verilmişbir karar olduğu ve görevsizlik kararı niteliğindeolmadığıanlaşılmıştır.
14.Diğer yandan, Mahkememizce 25/12/2023 tarihli yazı ile Tunceli SulhCeza Hakimliğinin 16/06/2023 tarih ve D.İş.No. 2023/576sayılı kararının kesinleşip kesinleşmediği,kesinleşmiş ise kararın kesinleşme şerhliörneğinin gönderilmesi istenilmiş, gelen 12/01/2024 tarihve D.İş.No. 20023/576 sayılı cevabı yazı iledosyanın henüz kesinleşmediği bildirilmiş,dolayısıyla olayda, 2247 sayılı Kanun'un 14. maddesindeöngörülenkoşulların gerçekleşmediğisonucuna varılmıştır
15.Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak; 2247sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan başvurunun, aynı Kanun'un 27.maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
2247sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayanBAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27.maddesi uyarınca REDDİNE,
04/03/2024tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Eyüp Muharrem
GÜLEÇ TAŞ SARICALAR ÜRGÜP
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN