T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/653
KARAR NO : 2024/104
KARAR TR : 01/04/2024
ÖZET: Davacının oğlunun askerlik hizmeti sırasında rahatsızlanarak vefat ettiğinden bahisle, kendisine vazife malullüğü aylığı bağlanması istemiyle açtığı davada, 5510 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı Kanun'a tabi bir hizmetin bulunmadığı gözetilerek aynı Kanun'un 101. maddesi hükümleri kapsamında ADLİ YARGI YERİNİN görevli olduğu hk.
KA R A R
Davacı : H. K.
Vekili : Av. İ. K.
Davalı : SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili : Av. A. C. T.
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacıvekili, müvekkilinin, askerlik görevini topçu er olarakyapmakta olan oğlu A. K. askerde iken rahatsızlanması sonucu,16/04/2019 tarihinde vefat ettiğinden bahisle, 5434 sayılı Kanunkapsamında vazife malülü sayılmasına yönelikolarak davalı idareye yaptığı 09/09/2019 tarihlibaşvurusunun zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptaliistemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. Ankara 10. İdare Mahkemesi 26/11/2019 tarih veE.2019/2164, K.2019/2225 sayılı kararı ile,uyuşmazlığın davacının vazife malulüsayılması talebinden ve söz konusu talebinin zımnen reddineilişkin davalı idare işleminden kaynaklandığı,ilgili Kanunlarla sınırlı sayılan uyuşmazlıklararasında bulunmadığından, davanın görüm veçözümünün anılan Kanun'un 101. maddesiuyarınca iş mahkemelerinin görev alanına girdiğigerekçesiyle, davanın 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesi uyarınca görevyönünden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"...5510 sayılıSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun3.maddesinin 30. fıkrasında "vazifemalullüğü" tanımlanmış, 25.maddesinde malulsayılmanın şartları, maddesinde malûllüksigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları,maddesinde malullük aylığının hesaplanması,başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması ile47.maddesinde vazife malullüğü, şartları, sağlananhaklar, tespiti süreçleri ve benzeri hususlar düzenlenmişolup, "Uyuşmazlıkların çözüm yeri"başlıklı101.maddesinde; "Bu Kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür."ve "Kurumca verilecek İdarî para cezaları"başlıklı 102.maddesinin 4.fıkrasında;"İdarî para cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkukeder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kurumaya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynısüre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur.Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğtarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinebaşvurabilirler. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde, idari para cezasıkesinleşir. " hükmüöngörülmüştür.
Dava dilekçesi ve eklerininincelenmesinden, davacının oğlu A. K. İ. B. ...Topçu Tugayında topçu er olarak askerlik hizmetini yapmaküzere birliğe katıldıktan sonra 05.04.2019 tarihinde rahatsızlanmasısonucunda Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde tedavialtına alındığı, ancak yapılan müdahalelererağmen 16.04.2019 tarihinde vefat etmesi sebebiyle vazifemalullüğü aylığı bağlanması talebiyleyapmış olduğu 09.09.2019 tarihli başvurunun davalıidarece zımnen reddedilmesi üzerine iş-.bu davayıaçtığı, ancak 5510 sayılı Kanun'un ilgilihükümlerinin 01.10.2008 tarihinde yürürlüğegirdiği, davacının askerlik hizmetine başladığıve görev dönemini müteakiben ilişiğinin kesildiğidönemler itibariyle 5510 sayılı Kanun'un geçişhükümleri kapsamında olduğu ve olayda 5434 sayılıKanun hükümlerinin uygulanmasına imkanbulunmadığı, anılan Kanun'da uygulanmasına devamolunan 5434 sayılı Kanun'un hükümleridışında yalnıza idari para cezalarına ilişkinuyuşmazlıkların idari yargıda dava konusuedilebileceğinin düzenlendiği görülmektedir..."
3.Davacı vekili, bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
B. Adli Yargıda
4.Ankara 17. İş Mahkemesi 17/11/2021 tarih ve E.2020/16, K.2021/140sayılı kararı ile,uyuşmazlığın esasını inceleyerek davanınkabulüne karar vermiş, bu karara karşı istinaf istemindebulunulmuş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi22/06/2023 tarih ve E.2022/436, K.2023/1475 sayılı kararı ile, davanın görüm veçözümünün idari yargı yeri olduğundan,6100 sayılı HMK'nın 114/1-b maddesine göre davaşartı olan "yargıyolunun caiz olmaması" nedeniyle davanın usuldenreddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerekyazılı şekilde karar verilmesi hatalı olduğundan,istinaf başvurusunun kabulü ile iş mahkemesi kararınınkaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzeredosyanın mahkemesine gönderilmesine kesin olarak kararvermiştir.
5. Ankara 17. İş Mahkemesi 19/09/2023 tarih veE.2023/269, K.2023/323 sayılı kararı ile, dava idariyargının görev alanına girdiğinden mahkemeleriningörevsizliğine, 6100 sayılı Kanun'un 114/1-b ve 115/2maddeleri uyarınca, yargı yolunun caiz olmaması sebebiyledavanın usulden reddine karar vermiş ve bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısımlarışöyledir:
"...Yukarıdaki mevzuatışığında;davacı murisi A. K. .., ... ... ... ...K.lığı emrinde topçu er olarak askerlik göreviniyapmakta iken rahatsızlanarak kaldırıldığıhastanede 16/04/2019 tarihinde vefat ettiği, davacı murisinin 5510sayılı yasa kapsamında sigortalı olmadığı,söz konusu uyuşmazlığa uygulanacak yasal düzenleme5434 sayılı Yasanın 56. maddesi olup; 5434 sayılıKanun hükümlerine tabi olduğundan, uyuşmazlığınçözümünde ne 1479 ve 506 sayılı Kanunlar ne de5510 sayılı Kanun’un uygulama yeri bulunmamaktadır.Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2018/4329 E, 2018/11036 K. Sayılıemsal ilamı da aynı yöndedir. Bu durumda sözü edilen101’inci madde hükümlerine göre sınırlı yetkiile donatılmış iş mahkemesi görevliolmadığından, idari yargının görevli olduğu,01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılıHMK'nın dava şartları başlıklı 114/1-b maddesindeyargı yolunun caiz olmamasının dava şartı olaraköngörüldüğü, mahkememizce yapılan tespitegöre, davada idari yargı görevli olup, mahkememiz görevsizolduğundan dava şartının noksan olduğu, HMK 115/1maddesi gereği dava şartı noksanlığı mahkemece veher aşamada kendiliğinden araştırılıp 115/2maddesi gereği dava şartı noksanlığınıntespiti halinde davanın usulden reddi gerekeceğinin belirtilmesikarşısında özetlenen nedenlerle aşağıdakihüküm kurulmuştur..."
III. İLGİLİ HUKUK
A. Mevzuat
6.5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli SandığıKanunu'nun "VazifeMalullüğü Aylığı" üstbaşlığı altında düzenlenen 56. maddesişöyledir:
"(Değişik:18/3/1976-1976/1 md.)
Muvazzaf, yedek vegönüllü erlerin silah altında bulundukları esnada veyacelp ve terhislerinde (Serbest sevkler dahil) sevkleri sırasında,yedek subay ve yedek astsubay okulu öğrencilerinin gerek okulda, gerekokuldan evvelki hazırlık kıtasında vazife malulüolmaları halinde, kendilerine, öğrenim durumlarınagöre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncımaddesinde tespit edilen giriş derece ve kademe tutarlarının,daha önce Devlet Memuriyetinde bulunmuş olanlardankazanılmış hak aylıkları veya emekli keseneğineesas aylıkları, sözü edilen giriş derece ve kademetutarının üzerinde olanlara bu aylıkları emeklilikgösterge tablosunda karşılığı olan derece vekademe tutarının,% 70’i üzerinden aylıkbağlanır.
(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/68md.; Değişik fıkra: 2/1/2017-KHK-680/29 md.; Aynen kabul:1/2/2018-7072/28 md.) Harp okulları ve astsubay meslekyüksekokullarında okuyanlar, Jandarma ve Sahil GüvenlikAkademisi fakülte ve yüksekokullarında okuyanlar,üniversitelerin fakülte ve yüksekokullarında Milli SavunmaBakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığı adına öğrenimgörenler ya da kendi hesabına öğrenim görmekte ikenMilli Savunma Bakanlığı, Jandarma GenelKomutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınam ve hesabına okumaya devam edenler, Polis Akademisi ile Polis MeslekEğitim Merkezlerinde veya üniversitelerin fakülte veyüksekokullarında Emniyet Genel Müdürlüğühesabına öğrenim görenler veya kendi hesabına öğrenimgörmekte iken Emniyet Genel Müdürlüğühesabına öğrenim görmeye devam edenler, Emniyet GenelMüdürlüğü veya Millî İstihbaratTeşkilatı hesabına açılan okullardaöğrenim görenler ile Milli Savunma Bakanlığı,Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil GüvenlikKomutanlığı veya Emniyet GenelMüdürlüğü adına öğrenim görmeküzere temel ve intibak eğitimine tabi tutulanlardan; 5510sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birincifıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalısayılmamış olup bu öğrenimleri veya eğitimlerinedeniyle 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle MücadeleKanunu kapsamındaki terör eylemlerinde hedef alınarakhayatını kaybedenlerin hak sahibi yakınlarına veyaengelliliğinin derecesi itibarıyla bu Kanun hükümlerinegöre malul olduğuna karar verilenler, birinci fıkra hükümlerindenaynı şekilde yararlandırılırlar.
Bu suretle bağlanacakaylıklarına, maluliyet derecelerine göre, 55 nci maddedegösterilen nispetlerde zam yapılır.
Askerlik vazifesini veya yedeksubaylık ve yedek astsubaylık hizmetini başkasınınyerine yaptığı anlaşılanlara aylıkbağlanmaz."
7.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu'nun "Amaç"başlıklı 1. maddesi şöyledir:
"Bu Kanunun amacı,sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortasıbakımından kişileri güvence altına almak; busigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardanyararlanma şartları ile finansman ve karşılanmayöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genelsağlık sigortasının işleyişi ile ilgiliusûl ve esasları düzenlemektir."
8.5510 sayılı Kanun'un "Kapsam"başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"Bu Kanun; sosyal sigortalarile genel sağlık sigortasından yararlanacak kişileri,işverenleri, sağlık hizmeti sunucularını, bu Kanununuygulanması bakımından gerçek kişiler ile her türlükamu ve özel hukuk tüzel kişilerini ve tüzelkişiliği olmayan diğer kurum ve kuruluşlarıkapsar."
9.5510 sayılı Kanun'un "Tanımlar"başlıklı 3. maddesinin ilgili kısımlarışöyledir:
"Bu Kanununuygulanmasında;
...
30) (Ek: 17/4/2008-5754/1 md.)Vazife malûllüğü: Bu Kanunun 47 nci maddesinde
tarif edilen vazife ve/veya harp malûllüğühallerini
...
ifade eder."
10.5510 sayılı Kanun'un "Malûlsayılma" başlıklı 25. maddesinin ilgilikısımları şöyledir:
"...
Yedek subay, yedek astsubay veyaerbaş ve er olarak ya da talim, manevra, seferberlik veya harpdolayısıyla görevleri ile ilgileri kesilmeksizin silâhaltına alındıkları dönemde malûl olup, bumalûllükleri asıl görevlerini veya işlerini yapmayamani olmayanlar hakkında, bu hastalık veya engellilik hâllerisebebiyle malûllük sigortasına ilişkin hükümleruygulanmaz.
...
4 üncü maddenin birincifıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılardan,vazifelerini yapamayacak derecede hastalığa uğrayanlar,hastalıkları kanunlarında tayin edilen sürelerden fazladevam etmesi halinde, hastalıklarının mahiyetlerine vedoğuş sebeplerine göre birinci fıkra uyarıncamalûl veya 47 nci madde hükümlerine göre vazifemalûlü sayılırlar.
..."
11.5510 sayılı Kanun'un "Vazifemalullüğü" başlıklı 47.maddesinin ilgili fıkraları şöyledir:
"(Değişik:17/4/2008-5754/27 md.)
Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa 4üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendikapsamında sigortalı olanlar için aşağıdakihallerde vazife malûllüğü hükümleri uygulanır.25 inci maddede belirtilen malûllük; sigortalılarınvazifelerini yaptıkları sırada veya vazifeleridışında idarelerince görevlendirildikleri herhangi bir kamuidaresine ait başka işleri yaparken bu işlerden veyakurumlarının menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparkenya da idarelerince sağlanan bir taşıtla işe gelişi veişten dönüşü sırasında veya işyerindemeydana gelen kazadan doğmuş olursa, buna vazifemalûllüğü ve bunlara uğrayanlara da vazifemalûlü denir.
...
Süresi içerisindebildirimde bulunulan vazife malûllüğü aylıkları,sigortalının ölüm ya da malûliyeti sebebiylegöreviyle ilişiğinin kesildiği tarihi takip edenaybaşından itibaren bağlanır. (Ek cümle:4/7/2012-6353/82 md.; Değişik ikinci cümle: 12/7/2013-6495/97md.) Ancak, harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve AylıkBağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanunhükümleri uygulanarak aylık bağlanmasınıgerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanunun 56 ncımaddesine göre vazife malulü olduğuna karar verilenlerden,sınıf veya görev değiştirerekçalışmaya devam edenlere ise görevdenayrılmalarına ve başkaca bir müracaata gerekkalmaksızın sınıf veya görev değiştirerekçalışmaya başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanır.
Vazifemalûllüğü süresi içerisinde bildirilmeyensigortalılara; kamu idareleri ya da sigortalılar veya haksahiplerince sonradan yapılacak bildirim üzerine, vazifemalûllüklerinin belgelenmesi ve müstahak olmalarışartıyla, bu Kanunun zamanaşımı hükümleridikkate alınmak suretiyle vazife malûllüğüaylığı bağlanır veya bağlanmış olanaylıklar düzeltilir. Bu durumda sigortalı veya hak sahiplerinebağlanacak aylık ya da aylık farklarının, vazifemalûllüğünün bildirildiği tarihe kadar olantoplam tutarı Kurumca ilgili kamu idaresine ödettirilir.
...
Subay, astsubay, uzman jandarma,uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er ile TürkSilâhlı Kuvvetlerince görevlendirilen 4 üncü maddeninbirinci fıkrasının (c) bendi kapsamındakisigortalılardan;
a) Harpte fiilen ateşaltında,
b) Harpte, harp bölgelerindekiharp harekât ve hizmetleri sırasında, bu harekât vehizmetlerin sebep ve etkileriyle,
c) Harpte veya harbehazırlık devresinde her çeşit düşmansilâhlarının etkisiyle,
d) Askerî harekâtıgerektiren iç tedip ve sınır hareketleri sırasında,bu hareketlerin sebep ve etkisiyle,
e) Barışta veyaolağanüstü hallerde, emir veya görev ile uçuşyapan uçucularla hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirlegörevli olarak uçakta bulunanlardan uçuşun havadaki veyerdeki sebepleriyle ve yine emir ve görev ile dalış yapandalgıçlarla, hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirlegörevli olarak denizaltı gemisinde veya dalgıçkıtasında bulunanlardan denizaltıcılığınveya dalgıçlığın çeşitli sebep veetkileriyle,
f) Anayasanın 92 nci maddesiveya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeleruyarınca Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma GenelKomutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığımensuplarının yabancı ülkelere gönderilmesinigerektiren durumlarda, birliklerin bulundukları yerlerden hareketlerindenitibaren yurt içinde, yurt dışında, yabancıülkelerde veya yurda dönüş sırasında,
vazife malûlü olanlaraharp malûlü denir.
...
Bunlardan uzman erbaş vesözleşmeli erbaş ve erlere bulundukları kademeninüç ilerisindeki kademenin, uzman jandarmalara bulunduklarırütbenin bir üst rütbesinin aynı kademesinin; astsubaylarlayarbay rütbesine kadar (yarbay hariç) bir üst rütbeninaynı kademesinin, yarbaylara albay, albaylara kıdemli albay,kıdemli albay ile general ve amirallere bir üst rütbenin, buKanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendikapsamında bulunan sigortalılara ise bir üst derecesine veyakademesine karşılık gelen prime esas kazancı üzerindenaylık bağlanır.
..."
12.5510 sayılı Kanun'un "Uyuşmazlıklarınçözüm yeri" başlıklı 101.maddesi şöyledir:
"Bu Kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklariş mahkemelerinde görülür."
13.5510 sayılı Kanun'un "5434sayılı Kanuna ilişkin geçişhükümleri" başlıklı geçici 4.maddesinin ilgili fıkraları şöyledir:
"(Değişik:17/4/2008-5754/68 md.)
Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 8/6/1949tarihli ve 5434 sayılı Kanuna göre; aylık, tazminat, harpmalûllüğü zammı, diğer ödemeler veyardımlar ile 8/2/2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun 1 incimaddesine göre ek ödeme verilmekte olanlara, bu Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil5434 sayılı Kanunda kendileri için belirtilmiş olanşartları haiz oldukları müddetçe bunlarınödenmesine devam olunur. Ancak, 5 ilâ 10 yıl arasındafiili hizmet süresi olan iştirakçilerden dolayı dul veyetim aylığı almakta olanların, aylık ve diğer ödemeleri,bu Kanunun 32 nci, 34 üncü ve 37 nci maddelerindekişartları haiz oldukları müddetçe devam edilir.
Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önceiştirakçiliği sona erenlerden tahsis talebinde bulunacaklarile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce5434 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsis talebindebulunanlardan işlemleri devam edenler hakkında, bu Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlemyapılır.
5434 sayılı Kanunagöre iştirakçi olup bu Kanunun yürürlüğegirdiği tarihten sonra bu Kanunun 4 üncü maddesinin birincifıkrasının (c) bendine tabi olarak çalışmayabaşlayanlardan vazife malûllüğü kapsamınagirenler hakkında, bu Kanunun 47 nci maddesinin birincifıkrasına göre işlem yapılır. (Ek cümle: 4/7/2012-6353/85md.) 5434 sayılı Kanunun mülga hükümlerine görevazife malullüğü aylığı bağlananlardanmalullüklerinin sürekli olduğuna Kurum SağlıkKurulunca karar verilen iştirakçiler yine aynı Kanunun 40ıncı maddesinde belirtilen yaş hadleri ile özel kanunlarındakiyaş hadlerini doldurduğu tarihe kadar yeniden muayene edilmeleriniKurumdan isteyebilir..."
B. Yargı Kararı
14. 5510 sayılı Kanun'un 101.maddesinin iptali istemiyle açılan davada verilen AnayasaMahkemesinin 22/12/2011 tarihli ve E.2010/65, K.2011/169 sayılı kararında,özetle;5510 sayılı Kanun'a 5754 sayılı Kanun ileeklenen geçici 4. maddenin yürürlüğe girmesindenönce 5434 sayılı Kanun kapsamında bulunan memurlar vediğer kamu görevlileri ile ilgili sosyal güvenlikmevzuatının uygulanmasından doğan idari işlem ve eylemniteliğindeki uyuşmazlıklarda idari yargınıngörevinin devam edeceği belirtilmiş, 5510sayılı Kanun'un yürürlüğünden sonra Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasaya aykırılıkgörülmemiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
15.Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan01/04/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, adli ve idariyargı yerleri arasında anılan Kanun’un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
16. Raportör-Hâkim GülşenAKAR PEHLİVAN'ın davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra,gereği görüşülüpdüşünüldü:
17.Dava, davacının askerlik görevini topçu er olarakyapmakta olan oğlu A. K., askerde iken rahatsızlanması sonucu16/04/2019 tarihinde vefat ettiğinden bahisle 5434 sayılı Kanunkapsamında vazife malülü sayılmasına yönelik olarakdavalı idareye yaptığı 09/09/2019 tarihli başvurusununzımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyleaçılmıştır.
18.5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile 5434sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun bazı maddeleriyürürlükten kaldırılmış, kamu tüzelkişiliğine sahip Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı, hiç bir işleme gerek kalmaksızın,bu Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla görevleri ilebirlikte, 1. maddeye dayanılarak kurulan kamu tüzelkişiliğine sahip Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilmiştir.
19.5510 sayılı Kanun'la 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu,1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve DiğerBağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar KurumuKanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri SosyalSigortalar Kanunu, 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına veHesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve 5434sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunukapsamında bulunanlar, geçici maddelerle korunan haklardışında, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleriyönünden yeni bir sisteme bağlı tutulmuş ve 5510sayılı Kanun'un yürürlüğünden sonragöreve başlayanlar yönünden, prim esasına dayalısigorta sistemine geçilmiştir. Bu sistemle, devlet memurlarıve diğer kamu görevlileri, hizmet akdine göre ücretleçalışanlar, tarım işlerinde ücretleçalışanlar, kendi hesabına çalışanlar vetarımda kendi hesabına çalışanları kapsayanbeş farklı emeklilik rejimi, aktüeryal olarak hak veyükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplanmıştır.
20. Bu durumda, yukarıda yer verilen Kanunhükümleri ve Anayasa Mahkemesi kararı nazaraalındığında, davacının vefat eden oğlunun 5510 sayılı Kanun'unyürürlüğe girmeden önce 5434 sayılı Kanun'atabi hizmetinin bulunmadığı, olayın 16/04/2019tarihinde yani 5510sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihtensonra vuku bulduğu, uyuşmazlığın davacıya,askerlik görevini yaparken vefat eden oğlundan dolayı 5510sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında vazife malulüaylığı bağlanıp bağlanamayacağınailişkin olduğu görülmekle, 5510 sayılı Kanun'un101. maddesindeki düzenleme karşısında, bu Kanun'unuygulanmasından kaynaklanan davanın görüm veçözümünde adli yargının görevlibulunduğu sonucuna varılmıştır.
21.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak;Ankara 17. İş Mahkemesinin 19/09/2023 tarih ve E.2023/269, K.2023/323sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Ankara 17. İş Mahkemesinin 19/09/2023 tarih ve E.2023/269, K.2023/323sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
01/04/2024tarihinde, OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN