T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/484
KARAR NO : 2024/221
KARAR TR : 03/06/2024
ÖZET: Karayolunda meydana gelen trafik kazasında uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davanın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 19/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi kapsamında ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : R.U
Vekili : Av. E.G
Davalı :İçişleri Bakanlığı
Vekili : Av. I.S
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvvekkilinin davalı kurum bünyesinde polismemuru olarak çalıştığını, davalıkurum tarafından koruma polisi olarak görevlendirildiğini,10/05/2017 günü saat 08:30 sıralarında müvekkilin deiçinde yolcu olarak bulunduğu ... AB ...plakalı makamaracı ile ...DL ...plakalı damperli kamyonunçarpışması neticesinde yaralamalı veölümlü bir trafik kazasının meydana geldiğini,kaza sonucu araçta bulunan müvekkilinin ağır yaralandığını,sağlık durumunun bozulduğunu, devamında iseyaşadığı travma sonucu mesleğini fiziken ve ruhen icraedemez duruma gelerek psikiyatrik tedaviyebaşladığını, 13/05/2019 tarihli sağlıkraporu ile "aktif silahlıgörev yapmasının uygun olmadığının"belirtildiği, böylece müvekkilin polis memuruünvanında değil veri hazırlama ve kontrol işletmeniünvanında geri hizmette bulunmasına karar verilerek polisözlük haklarının ve beylik silahının elindenalındığını, kazanın üzerinden 4 yılaaşkın süre geçmesine rağmen müvekkilde herhangibir iyileşme olmadığını, Aydın DevletHastanesinin Sağlık Kurulu raporu ile müvekkili içintravma sonrası stres bozukluğu tanısı konularak,süresiz olarak %40 oranında engelli olduğununbelirtildiğini, müvekkilinin bu rapor ile söz konusu kazanınkendisi üzerindeki kalıcı etkisini öğrendiğini,müvekkilinin kaza nedeniyle yaşadığı travmaya ilavetençok sevdiği polislik mesleğinden olması nedeniyleayrıca bir manevi zarara uğradığını, davalıidarenin bu zarardan sorumlu olduğunu ve zararınkarşılanması gerektiğini, kazada müvekkilininhiçbir kusurunun bulunmadığını, müvekkilininsöz konusu kaza sebebiyle uğramış olduğu manevizarardan davalı idarenin, devletin kusursuz sorumluluğu ilkesigereğince sorumlu olduğunu, dava konusu olayda, kamu görevlisiolan müvekkilinin koruma polisi olarak kamu hizmeti yapmak üzere davalıidare tarafından görevlendirildiği sırada araçlaseyehat etmekte iken geçirdiği trafik kazası nedeniyle malulhale gelen müvekkilinin uğramış olduğu zarar iledavalı idarenin yürüttüğü kamu hizmeti iledoğrudan bağlantı bulunup nedensellik bağı bulunduğununizahtan vareste olduğundan bahisle, devletin kusursuz sorumluluğuilkesi gereği müvekkilin uğradığı manevizararın tazmini amacıyla, davalı idarenin olay tarihindenitibaren yürütülecek yasal faizlerle birlikte 100.000 TL manevitazminata mahkum edilmesine karar verilmesi istemiyle idari yargı yerindedava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdariYargıda
2. Denizli İdare Mahkemesi 02/12/2021 tarih veE.2021/2143, K.2021/1794 sayılı kararı ile, 2577sayılı Kanun'un 15/1-a maddesi uyarınca davanın görevyönünden reddine karar vermiş, tarafların istinaf etmemesiüzerine karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısımları şöyledir:
"Dava dilekçesi veeklerinin incelenmesinden; polis memuru olan davacının, DenizliCumhuriyet Başsavcısının koruma polisi olarak görevyaptığı, 10.05.2017 tarihinde Denizli CumhuriyetBaşsavcılığına ait ... AB ...plakalı araçile Cumhuriyet Başsavcısıyla birlikte saat 08.30 sıralarındaseyir halinde iken Bozburun Mah. Salihağa yolu ile 7045 Sok.kavşağındabir başka kişinin kullandığıaraç ile çarpışması sonucunda yaralamalı veölümlü trafik kazası meydana geldiği;davacının meydana gelen trafik kazası sonucunda yaralanaraktravma sonrası stres bozukluğu nedeniyle %40 oranında engellikaldığından bahisle, kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca100.000,00.-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecekyasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiylebakılmakta olan iş bu davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
2918 sayılı Kanun'un 110.maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.AsliyeHukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itirazbaşvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şugerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir:“… Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimikararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeriidari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davaların görülmesive çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.)
Anayasa’nın 158 incimaddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, AnayasaMahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir.
Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında,can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenininsağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır."
3.Davacı vekili, bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
B. Adli Yargıda
4.Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 21/09/2022 tarih ve E.2022/51, K.2022/318sayılı kararı ile, davanın 2918 sayılı Kanun'dandoğan sorumluluk yönünden, davalının pasif husumetehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, davanın 2918 sayılıKanun dışında doğan sorumluluk yönünden iseHMK'nın 114/1-bve 115/2. maddeleri gereğince yargı yolunun caizolmaması nedeniyle usulden reddine karar vermiş, kararın istinafedilmesi üzerine, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi15/03/2023 tarih ve E.2023/111, K.2023/322 sayılı kararı iledavacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, Denizli 1. Asliye HukukMahkemesinin 21/09/2022 tarih ve E.2022/51, K.2022/318 sayılıkararının esası incelenmeden kaldırılmasına,davanın yeniden görülmesi ve görevli yargı merciibelirlenmek üzere Uyuşmazlık Mahkemesine usulüne uygun birşekilde başvurulması için dosyanın kararı verenDenizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine kesin olarak kararvermiştir.
5. Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 22/06/2023 tarih veE.2023/163 sayılı kararı ile, davanıngörüm ve çözümünde idari yargı yeriningörevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılıKanun'un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceyekadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"...Tüm bu nedenlerle;davacının davalı bakanlığa bağlı korumapolisi iken başka kuruma ait araçta bulunduğu sırada,diğer şahıslara ait aracın karıştığıtrafik kazası nedeniyle yaralandığı, bu nedenle davalıBakanlığa karşı hizmet kusuruna dayalı olarak manevitazminat talepli eldeki davayı açtığı, sözkonusu olayda davalı Bakanlığın kazaya karışanaraçların işleteni veya maliki olmadığı, yolkusuruna ilişkin herhangi bir iddia ileri sürülmediği vesöz konusu sorumluluğun davalı Bakanlığa aitolmadığı, hizmet kusurundan kaynaklanan davaların tamyargı davası şeklinde idari yargı yerindegörülmesi gerektiği..."
III. İLGİLİ HUKUK
A. Mevzuat
6.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Amaç" başlıklı1. maddesi şöyledir:
"Bu Kanunun amacı,karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlamak ve trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri belirlemektir."
7.2918 sayılı Kanun'un "Kapsam"başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"Bu Kanun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsar.
Bu Kanun, karayollarındauygulanır. Ancak aksine bir hüküm yoksa;
a) Karayolu dışındakialanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri,garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıtistasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılanyerler ile,
b) Erişme kontrollükarayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarınınkamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolununbağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsularüzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayoluaraçlarına ayrılan kısımlarında da,
Bu Kanun hükümleriuygulanır. "
8.2918 sayılı Kanun'un, "İçişleriBakanlığının görev ve yetkileri"başlıklı 5. maddesi şöyledir:
" (Başlığıile Birlikte Değişik: 6/12/2019-7196/39 md.)
İçişleriBakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Araçları, bu Kanunagöre araçlarda bulundurulması gerekli belge vegereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri,sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerinkurallara uyup uymadığını, trafik düzenlemelerinin veçeşitli tesislerin bu Kanun hükümlerine uygun olupolmadığını denetlemek.
b) Duran ve akan trafiğidüzenlemek ve yönetmek.
c) El koyduğu trafikkazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek.
d) Trafik suçuişleyenler hakkında tutanak düzenlemek, gerekli işlemleriyapmak ve takip etmek.
e) Trafik kazası neticesindehastalanan veya yaralananların bakımlarını sağlayacaktedbirlerin süratle alınmasına yardımcı olmak veyakınlarına haber vermek.
f) Araçların tescilişlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek.
g) Sürücülerinbelgelerini vermek.
h) Ülke çapındataşıtların ve sürücülerin sicillerini tutmak,bunlara ilişkin teknik ve hukuki değişiklikleri işlemek,işlettirmek, istatistiksel bilgileri toplamak ve değerlendirmek.
i) Trafik kazalarınınoluş nedenleri ile ilgili tüm unsurları kapsayan istatistikverileri ve bilgilerini toplamak, değerlendirmek, sonuçlarınagöre gereken önlemlerin alınmasını sağlamak veilgili kuruluşlara teklifte bulunmak.
j) Hasar tazminatıödemelerini hızlandırmak amacıyla sigortaşirketlerince istenecek gerekli bilgi ve belgeleri vermek.
k) Ayrıca bu Kanunla ve bu Kanunagöre çıkarılmış olan yönetmeliklerleverilen diğer görevleri yapmak.
Sürücülere aitbilgilerde meydana gelebilecek değişiklikler ve araçlarüzerinde meydana gelebilecek teknik veya hukuki değişikliklerile haciz, rehin, ihtiyati tedbir ve belge iptali gibikısıtlayıcı şerhlerin; elektronik ortamda tutulansiciller üzerine işlenmesi ve kaldırılmasıişlemleri, bu değişiklik veya şerhlere karar verenyargı ve icra birimleri ile kamu kurum veya kuruluşlarıtarafından elektronik sistemle yapılabilir. Sürücübelgesi ve tescil işlemlerine esas teşkil edecek bilgiler,İçişleri Bakanlığı tarafından ilgili kamukurum veya kuruluşlarından elektronik sistemle temin edilebilir veyakanunlardaki istisnalar hariç olmak üzere bu amaçlasınırlı olarak paylaşılabilir. Bu fıkrayailişkin usul ve esaslar yönetmelikte belirlenir.
Bu maddedeki görev, yetki vesorumluluklara ait diğer esaslar ile trafik kuruluşlarının,çalışma şekil ve şartları,görevlendirilecek personelin nitelikleri, seçimi, çalışmausulleri, görev, yetki ve sorumluluklarına ait esaslarİçişleri Bakanlığıncaçıkarılacak yönetmelikte belirtilir. "
9.2918 sayılı Kanun'un, "Trafikzabıtasının görev ve yetki sınırı ile genelzabıtanın trafik hizmetlerini yürütmeye ilişkinyetkisi" başlıklı 6. maddesi şöyledir:
"Trafik zabıtası vegenel zabıtanın görev ve yetki sınırı;
a) Trafik zabıtası:
(Birinci fıkra mülga:17/10/1996-4199/4 md.)
Trafik zabıtasıgörevi sırasında karşılaştığı acilve zorunlu hallerde genel zabıta görevi yapmakla da yetkilidir.
Mülki idare amirlerince,emniyet ve asayiş bakımından zorunlu görülen hallerdışında, trafik zabıtasına genel zabıtagörevi verilemez, araç, gereç ve özelteçhizatı trafik hizmetleri dışındakullanılamaz.
b) (Değişik:21/5/1997-4262/1 md.) Genel Zabıta:
Trafik zabıtasınınbulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis;polisin ve trafik teşkilatının görev alanıdışında kalan yerlerde de jandarma, trafik eğitimialmış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmeliktebelirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye vetrafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkilidir. "
10.2918sayılı Kanun'un “Karayolu trafikgüvenliği” başlıklı 13. maddesişöyledir:
"(Değişik birincifıkra: 25/6/2010-6001/34 md.) Karayolunun yapımı,bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütünkuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür.
Çeşitli kişi, kurumve kuruluşlar, karayolu yapısında yapacakları veesasları yönetmelikte belirtilen çalışmalarda;
a) Yolun yapım vebakımı ile görevli kuruluştan izin almak,
b)Çalışmaları, gerekli önlemleri alarak,aldırarak ve devamlılığını sağlayarak,trafik akımını ve güvenliğini bozmayacak tarzdayapmak,
c) Zorunlu nedenlerle meydana gelenarıza, engel ve benzerlerini en kısa zamanda ortadan kaldırarakkarayolunu kullananlara ve araçlara zarar vermeyecek duruma getirmek,
d) Şehiriçi karayolukenarında çeşitli tesislerin yapımı süresince;kaldırımlarda, tünel, tünel aydınlatılmasıve benzerlerini yaparak güvenli geçiş sağlamak ve yayayollarını trafiğe açık bulundurmak,
Zorundadırlar.
Bu çalışmalarsırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve engellerbütün sorumluluk, bunları yaratan kişilere ait olmaküzere zabıtaca kaldırılır, yapılan masraflarsorumlulara ödetilir.
(Dördüncü fıkramülga: 18/1/1985 - KHK 245/16 md.)
(Değişik: 21/5/1997-4262/4md.) Bu madde hükümlerine uymayanlar fiil başka bir suçoluştursa bile ayrıca 7 200 000 lira para cezası ilecezalandırırlar."
11.2918 sayılı Kanun'un,"Görevli ve Yetkili Mahkeme" başlıklı110. maddesi şöyledir:
"(Değişik:11/1/2011-6099/14 md.)
İşleteni veya sahibiDevlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, buKanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür.Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır.
Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapanacentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birindeaçılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir."
12.2918 sayılıKanun'un geçici 21. maddesi şöyledir:
“(Ek: 11/1/2011-6099/15 md.)
Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının göreve ilişkin hükmü,yürürlüğe girdiği tarihten önce idariyargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz”
B. Yargı Kararı
13.2918 sayılı Kanun'un 110 uncu maddesinin birincifıkrasının iptali istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurularıüzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ileanılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptalistemini oy birliğiyle reddetmiştir:
"...Mahkemesi’nin dahaönceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihselgelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesinin hızlandırıldığı,bu suretle kısa sürede sonuç alınmasınınolanaklı kılındığı ve bunun söz konusudavaların adli yargıda görüleceği yolunda getirilendüzenlemenin kamu yararına yönelik olduğuanlaşılmaktadır. Öte yandan, 2918 sayılıKanun’da tanımlanan Karayolu şeridi üzerindeki araçtrafiğinden kaynaklanan sorumlulukların, özel hukuk alanınagirdiği konusunda bir tartışma bulunmamaktadır. İdaretarafından kamu gücünden kaynaklanan bir yetkininkullanılması söz konusu olmadığı gibi, aynıkarayolu üzerinde aynı seyir çizgisinde hareket eden, bunedenle aynı tür risk üreten araçlar arasındaözel-kamu ayırımı yapılmasını gerektiren birneden de yoktur. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kuralAnayasa’nın 2.,125. ve 155. maddelerine aykırıdeğildir. İtirazın reddi gerekir…" (26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.)
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
14.Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan03/06/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, Asliye HukukMahkemesince anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece adli yargı dosyasınınekinde idari yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
15.Raportör-Hakim Süleyman ARIDURU'nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili BaşsavcılarcagörevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
16.Dava, polis memuru olan davacının, DenizliCumhuriyet Başsavcısının koruma polisi olarak görevyaptığı esnada, 10/05/2017 tarihinde saat 08.30sıralarında,Cumhuriyet Başsavcısıyla birlikte,Başsavcılığa ait ... AB ...plakalı araç ileseyir halinde iken, Bozburun Mah. Salihağa yolu ile 7045 Sokakkavşağındabir başka kişinin kullandığıaraç ile çarpışması sonucunda yaralamalı veölümlü trafik kazası meydana geldiği,davacının meydana gelen trafik kazası sonucunda yaralanaraktravma sonrası stres bozukluğu nedeniyle %40 oranında engellikaldığından bahisle, kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca100.000TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işletilecekyasal faiziyle birlikte tazmini istemiyleaçılmıştır.
17.Anayasa Mahkemesinin yukarıda gerekçesine yer verilen kararı,kanun koyucunun idari yargının görevine giren bir konuyu adliyargının görevine verebileceğine, dolayısıyla2918 sayılı Kanun'un 110. maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158. maddesi uyarınca, baştaUyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir.
18.Bu durumda, 2918 sayılı Kanun'un 19/01/2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesininişaret edilen kararı gözetildiğinde, bahsi geçen Kanunmaddesinin karayollarında, can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzeninin sağlanarak trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanun'un, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyle açılacaksorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu, meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
19.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22/06/2023 tarih ve E.2023/163sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanannedenlerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Denizli1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22/06/2023 tarih ve E.2023/163 sayılıBAŞVURUSUNUN REDDİNE,
03/06/2024tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN