T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/14
KARAR NO : 2024/249
KARAR TR : 03/06/2024
ÖZET: Görev uyuşmazlığına konu edilen adli yargı kararı, idari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararı niteliğinde olmadığından, 2247 sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk
KA R A R
Davacı : P.T.San.ve Tic.Ltd.Şti
Vekili : Av. Ö.A
Davalı : Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. M.S - Av. B.Ç
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü,Mersin Çalışma ve İş Kurumu İlMüdürlüğünün 26/12/2022 tarihli ve idari paracezası konulu 13034775 sayılı yazısı ile,Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Rehberlikve Teftiş Başkanlığından alınanmüfettiş raporunda, 6331 sayılı İşSağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 30.maddesine aykırı davranıldığının tespitedildiğinden bahisle, davacı adına 6331 sayılıKanun’un 26. maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi uyarınca10.436 TL idari para cezası verildiği davacıyabildirilmiştir.
2.Davacı vekili, idari para cezasının iptali istemiyle adliyargı yerine başvuruda bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. Mersin 1. Sulh Ceza Hâkimliği15/03/2023 tarih ve D.İş No.2023/736 sayılı kararıile, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun26/2 maddesi gereğince Sosyal Güvenlik Kurumunca verilen idari paracezalarına yapılacak itirazda yetkili mahkemenin idare mahkemeleriolduğu gerekçesiyle, başvurunun görev yönündenreddine karar vermiş, bu karara yapılan itiraz üzerine, Mersin2. Sulh Ceza Hakimliği 24/04/2023 tarih ve D.İş. 2023/2054sayılı kararı ile, Mersin 1. Sulh Ceza Hakimliğinin15/03/2023 tarih ve D.İş No.2023/736 sayılıkararının kaldırılmasına, davacı vekilitarafından yapılan itirazın yeniden değerlendirilmesiamacıyla dosyanın Mersin 1. Sulh Ceza Hakimliğine iadesine kesinolarak karar vermiştir.
4. Mersin 1. Sulh Ceza Hâkimliği 26/04/2023tarih ve D.İş No.2023/2578 sayılı kararıile, idari yaptırım kararına yönelik yerinde olmayanbaşvurunun 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/8-a maddesiuyarınca reddine karar vermiştir. Karara itiraz üzerine Mersin2. Sulh Ceza Hâkimliği 11/06/2023 tarih ve D.İş No.2023/3620 sayılı kararı ile, itirazın reddine kesin olarakkarar vermiş ve bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"...İtiraz edenindilekçesiyle kararına itiraz edilen kurumun yanıtdilekçesi ekinde gönderilen belgelerin incelenmesinde; 5326sayılı Kabahatler Kanunu ile 6331 İşSağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarıncayapılan idari yaptırım uygulamasının usul ve yasayauygun olduğu, başvuru dilekçesi ve tüm dosya kapsamıdikkate alınarak başvuranın 6331 İşSağlığı ve Güvenliği Kanunu ihlal ettiğianlaşılmakla, ceza miktarının da yasal düzenlemeyeuygun olarak düzenlendiği, Yargıtay 7. CD.nin 27/11/2014 tarih,2014/22963 esas ve 2014/19969 karar sayılı ilamında "idaripara cezası karar tutanağının resmi evrak niteliğindebulunduğu, aksi ispat edilenceye kadar geçerli olduğu, ispatkuvveti bakımından başkaca bir delille (kamera kaydı v.s.gibi) desteklenmesinin gerekmediği" içtihadi kararı dadikkate alınarak itiraz edenin dilekçesinde ilerisürdüğü neden ve gerekçelerin yasaldayanağının bulunmadığı böyleceişlendiği belirlenen eyleme göre yapılan uygulamadaherhangi bir isabetsizlik görülmediğinden, itirazın reddinekarar verilerek aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur.
HÜKÜM:Açıklanangerekçelerle;
1- İtiraz edeninMersin Çalışma ve İş Kurumu İlMüdürlüğünün 26/12/2022 gün, E-24675072-311.02-00013034775sayılı idari yaptırım kararına yönelik yerindeolmayan başvurusunun 5326 sayılı Kabahatler Yasasının28/8-a maddesi uyarınca REDDİNE,..."
5.Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
6. Mersin 1. İdare Mahkemesi 01/06/2023 tarih veE.2023/603, K.2023/910 sayılı kararı ile,davanın görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu gerekçesiyle, davanın, 2577sayılı Kanun'un 14. ve 15/1-a maddeleri uyarınca görevyönünden reddine kesin olarak karar vermiş ve bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"...6331 sayılıİş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun"İş kazası ve meslek hastalıklarınınkayıt ve bildirimi" başlıklı 14. maddesinde, "(1)İşveren;
a) Bütün iş kazalarının ve meslekhastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleriyaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler.
b) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veyaölüme neden olmadığı halde işyeri ya da işekipmanının zarara uğramasına yol açan veyaçalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zararauğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar ile ilgiliraporları düzenler.
(2) İşveren, aşağıdaki hallerdebelirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:
a) İş kazalarını kazadan sonrakiüç iş günü içinde.
b) Sağlık hizmeti sunucuları veya işyerihekimi tarafından kendisine bildirilen meslekhastalıklarını, öğrendiği tarihten itibarenüç iş günü içinde.
(...)
(4) Sağlık hizmeti sunucuları kendilerineintikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlıkhizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısıkoydukları vakaları en geç on gün içinde SosyalGüvenlik Kurumuna bildirir.(...)" hükmüne;
Aynı Kanunun "İdari para cezaları veuygulanması" başlıklı 26. maddesinde ise; "...
e)14 üncü maddesinin birinci fıkrasındabelirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işvereneher bir yükümlülük için ayrı ayrıbinbeşyüz Türk Lirası, ikinci fıkrasındabelirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işvereneikibin Türk Lirası, dördüncü fıkrasındabelirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyensağlık hizmeti sunucuları veya yetkilendirilen sağlıkhizmeti sunucularına ikibin Türk Lirası (...i)dari paracezası verilir.
(2) Bu Kanunda belirtilen idari para cezaları, 14üncü maddede belirtilen bildirimyükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacakidari para cezaları hariç gerekçesi belirtilmek suretiyleÇalışma ve İş Kurumu il müdürünceverilir. 14 üncü maddede belirtilen bildirimyükümlülüğünü yerine getirmeyenleriçin uygulanan idari para cezaları hariç tahsil edilen idaripara cezaları genel bütçeye gelir kaydedilir. 14üncü maddede belirtilen bildirimyükümlülüğünü yerine getirmeyenlereuygulanacak idari para cezaları ise doğrudan Sosyal GüvenlikKurumunca verilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca verilen idari paracezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılıKanunun 102 nci maddesi hükümleri uygulanır. Verilen diğeridari para cezaları tebliğinden itibaren otuz gün içindeödenir. İdari para cezaları tüzel kişiliğibulunmayan kamu kurum ve kuruluşları adına dadüzenlenebilir." hükmüne yer verilmiş; aynıyasadaidari para cezalarına yönelik Kanun yoluna ilişkinherhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanun'un 06.12.2006günlü, 5560 sayılı Kanun'un 31. maddesi iledeğişik 3. maddesinin (a) bendinde,bu Kanun'un, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı, aynı Kanun'un 27.maddesinde ise; idarî para cezası ve mülkiyetin kamuyageçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararınakarşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabileceği hüküm altınaalınmıştır.
Bu durumda, davacı idareye6331 sayılı Kanunuyarınca verildiği tartışmasız olan para cezasınailişkin uyuşmazlığın görüm veçözümünün, aynı Yasada görev konusunda birdüzenleme bulunmaması karşısında 5326 sayılıKanun'unanılan 3. maddesi uyarınca adli yargı yerinin görevinegirdiği açıktır.
Nitekim, benzer bir olaya ilişkin olarak verilenUyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 31.10.2022tarihli ve E:2022/511 K:2022/591 sayılı kararı daaynıdoğrultudadır..."
III. İLGİLİ HUKUK
7.2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un "Mahkemenin görevi" başlıklı1. maddesi şöyledir:
“Uyuşmazlık Mahkemesi;Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli veidari yargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir.
Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunluolduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafındanyerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre,yukarıdaki fıkrada yazılı adli veya idari yargımercilerinden sayılır."
8. 2247 sayılı Kanun’un "Olumsuz görevuyuşmazlığı" başlıklı 14.maddesi şöyledir:
“Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinintarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerinigörevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veyakesinleşmiş olması gerekir.
Bu uyuşmazlığıngiderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca (…) ilerisürülebilir..”
9. 2247 sayılı Kanun'un "İncelemede izlenecek sıra" başlıklı27. maddesi şöyledir :
"UyuşmazlıkMahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemleri reddeder."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
10. Uyuşmazlık Mahkemesinin KenanYAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler NilgünTAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, MahmutBALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıylayapılan 03/06/2024 tarihli toplantısında;Raportör-Savcı Dr. Berrak YILMAZ'ın 2247 sayılıKanun’da öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ınbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
11.Başvurunun incelenebilmesi için 2247 sayılı Kanun'un 14.maddesinde öngörülen koşulların bulunmasıgerektiği tartışmasızdır.
12.Mevzuatkısmında belirtilen düzenlemelere göre,Uyuşmazlık Mahkemesince 14. maddesi kapsamında bir görevuyuşmazlığının incelenebilmesi için,uyuşmazlığa konu edilen karar veya kararların, adli veidariyargı mercilerince ya da hakemliğin hakim tarafından yerinegetirilmesinde olduğu gibi yargı merci sayılanlarca verilmesi,adli ve idari yargı yerleri tarafından konusu, tarafı ve sebebiaynı olan davalarda kesin olarak verilmiş veya kesinleşmişgörevsizlik kararlarının bulunması gerekmektedir.
13. Dosyalarınincelenmesinden, olumsuz görev uyuşmazlığına konuedilen iki karardan idari yargı kararı görevsizlik kararıniteliğinde olmasına karşın, adli yargı yerikararının yargı yolunu değiştiren görevsizlikkararı niteliğinde olmadığı, "idari yaptırım kararınayönelik yerinde olmayan başvurunun 5326 sayılı KabahatlerKanunu'nun 28/8-a maddesi uyarınca reddine" yönelikverilmiş bir karar olduğu anlaşılmıştır.Dolayısıyla olayda, 2247 sayılı Kanun'un 14. maddesindeöngörülen koşulların gerçekleşmediğisonucuna varılmıştır
14.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak;2247 sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülen "kararın görevsizlik kararıolması" koşulunu taşımayan başvurunun,aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
2247sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülen koşulutaşımayanBAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesiuyarınca REDDİNE,
03/06/2024tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN