T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/71
KARAR NO : 2024/232
KARAR TR : 03/06/2024
ÖZET: Davacının murisine aitve 2981 sayılı Kanun uyarınca yapılan uygulama sonucunda yola terk edilen taşınmazın yola terk işleminin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : N.O.B
Vekili :Av. C.O.K
Davalılar: 1- MalatyaKadastro Müdürlüğü
Vekili : Av. B.A.Ö
2- Battalgazi Belediye Başkanlığı
Vekili : Av.A.M.K
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkilinin Malatya ili, Battalgazi ilçesi,... Mahallesi, ... ada .../A parsel numarasında kayıtlıtaşınmazın malikiA.B 'ın mirasçısıolduğunu, davaya konusu taşınmazın bir kısımhisselerinin üçüncü şahıslarasatıldığını ve onlar adına tesciledildiğini, 2.208,00 m²'nin ise müvekkilinin murisi adınakaldığını, davalı KadastroMüdürlüğü tarafından tesis kadastrosuyapılırken de tapuya yol olarak tescil edildiğini belirterek,taşınmazın yola terkin işleminin iptaline karar verilmesiistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Malatya 6. Asliye Hukuk Mahkemesi 02/03/2022 tarih veE.2021/452, K.2022/62 sayılı kararı ile,uyuşmazlığın idari yargı yerinde görülmesigerektiği gerekçesiyle, davanın görev yönündenreddine karar vermiş, karar istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.Kararın ilgili kısmı şöyledir;
''...Davacınınaçmış olduğu yola terkin işleminin iptalidavasında idarenin kamu hizmetinin kusurlu şekilde doğruyönlendirilmemesi nedeni ile açılmış bir davaolduğu göze çarpmaktadır.
Davalı kurum sorumluluğuaçısından İdare Hukuku anlamında değerlendirmeyapılması elzemdir. Anayasanın 125.maddesi kapsamındaidarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargıyolu açık olmakla anılı maddenin son fıkrasıuyarınca da idare eylem ve işlemlerinden dolayı doğanzararı ödemekle yükümlüdür.
İdare Hukukunun iki anlamdasorumluluğu bulunmakla idarenin kişilere verdiği zararlarıntazmini konusunda hizmet kusuruyani kusurlu sorumluluğu ve kusursuzsorumluluğu mevcuttur. İdarenin kusuruna dayanan sorumluluğuhizmet kusuru olarak adlandırmakla idarenin ifa zorunluluğu olan vemükellefiyeti yine zorunlu olan bir kamu hizmetindeki düzensizlikveya hatanın ya da ihmalin mevcudiyetinde bu hususlar toplanmaktadır.Bu nedenle kamu hizmeti ifa edilirken yapılan hata ve eksiklikler ve yinebu doğrultuda yapılan ihmaller hizmet kusuru olarakvasıflandırılmaktadır.
Davalı idare aleyhinde hizmetkusuruna dayanılarak dava açılmıştır. buzararların ödetilmesi istekleri 11/02/1959 günlü ve 17/15sayılı Yargıtay İçtihadı BirleştirmeKararının II. bendi hükmünce tam yargı-vergidavasının konusunu oluşturduğundan, bu davaların 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesihükmünce idari yargı yerinde açılmasıgerekmekte olup, açılan davanı yargı yolunun caizolmaması nedeniyle, davanın usulden reddine karar verilerekaşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıdaaçıklandığı üzere;
1-Davanın dava şartıyokluğundan REDDİNE,..''
3.Davacı vekili bu kez, müvekkilininmirasçısıolduğu Malatya ili, Battalgazi ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ...ada, .../A parsel sayılı taşınmazın yol olarak re'senterkinine karar verildiğini ancak, yol olarak düzenleme yapılmadığınıve taşınmazınkamulaştırılmadığını,kamulaştırmasız el atma şartlarınınoluştuğunu ileri sürerek, taşınmazın yol olarakterkinine ilişkin işlemin iptaliistemiyle idari yargı yerindedava açmıştır.
B. İdari Yargıda
4.Malatya 2. İdare Mahkemesi 22/06/2022 tarih ve E.2022/338, K.2022/591sayılı kararı ile, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1.fıkrasının (d) bendi gereğince, kararın tebliğitarihini izleyen günden itibaren (30) gün içinde 3. maddeyeuygun şekilde düzenlenerek yeniden dava açmakta serbest olmaküzere, dava dilekçesinin reddine karar vermiştir.
5.Davacı vekili yenileme dilekçesi ile bu kez, müvekkilininmurisine ait Malatya ili, Battalgazi ilçesi, ... Mahallesinde bulunan... ada, .../A parselin yol olarak planlanmasına ilişkin MalatyaBelediye Meclisinin 06/06/1997 tarih ve 41 sayılı kararınıniptalini talep etmiştir.
6. Malatya 2.İdare Mahkemesi 24/10/2022 tarih ve E.2022/777, K.2022/879sayılı kararı ile,"Malatya ili Battalgazi ilçesi ... Mahallesinde bulunan ... ada,.../A parseli de kapsayan alanda yapılan ve Malatya Belediye Meclisinin06/06/1997 tarih ve 41 sayılı kararıyla kabul edilen İlaveve Revizyon imar planının 09.06.1997 ve 09.07.1997 tarihleri arasında30 gün süreyle askıyaçıkarıldığı, davaya konutaşınmazın o tarihteki maliki olan davacının murisdedesi tarafından askı süresi içinde bir itirazdabulunulmadığı ve planın kesinleştiği, ilerleyensüreçte, miras yoluyla iktisabında bulunduğuiddiasıyla, "yol" vasfında bulunduğundan tescil dışındakialanda kalan söz konusu taşınmaz için davacıyönünden dava açma süresini canlandıracak yeni birdurumun ortaya çıkmadığı, bu itibarla planınaskı tarihinin son günü olan 09.07.1997 tarihini takip edengünden itibaren 60 gün içerisinde, son olarak 07/09/1997tarihine kadar dava açılması gerekirken, bu süreningeçirilmesinden çok sonra, 10.12.2021 (adli yargı yerindedava açma tarihi) tarihinde açılan davanınsüreaşımı nedeniyle esasını incelemeolanağı bulunmadığı sonucunaulaşılmıştır." gerekçesiyledavanın süre aşımı nedeniyle reddine kararvermiştir, bu karara karşı istinaf isteminde bulunulmuştur.
7. GaziantepBölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesi 07/07/2023tarih ve E.2022/3324, K.2023/1407 sayılı kararı ile, istinafbaşvurusunun kabulüne,mahkeme kararının kaldırılmasına,uyuşmazlığın esasına geçilmek suretiyle yenidenbir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesinegönderilmesine,kesin olarakkarar vermiş, kararın ilgili kısmışöyledir:
''...Uyuşmazlıkta; davacı tarafındanaçılan ve Mahkemenin E:2022/338 sıra numarasınakaydedilen ilk davada, dava konusu talebin; taşınmazın yolaterkin edilmesine yönelik işlem olarak açık ve net olarakbelirtildiği, ancak Mahkemesince dava dilekçesinin reddi yolundakurulan kararda; dava dilekçesinde yer alandan talepten farklıolarak, taşınmazın06/06/1997 tarih ve 41 sayılıMalatya Belediye Meclis Kararı ile yol olarak planlanması nedeniylebu işlemin iptalinin talep edilip edilmediği noktasında tereddüthasıl olduğu hususunun belirtildiği, bir başka deyişle,davacı meramının taşınmazın yol olarakfonksiyonlandırılmasına ilişkin işlem değil,taşınmazının yola terkin edilmesine yönelikişlemin iptali talebinden ibaret olduğu, ekte sunulan teknik raporunda davacı talebi ile uyumlu olduğu, buna rağmen, Mahkemesincedava konusunun farklı yorumlanması suretiyle dava dilekçesininreddine hükmedildiği ve davacının söz konusu karardakigerekçeleri dikkate alarak yenilediği dilekçesinde mecliskararının iptalini talep ettiği, bunun üzerine Mahkemesincedavanın süre aşımı nedeniyle reddinehükmedildiği, istinaf dilekçesinde de davacıtarafından, uyuşmazlık konusu edilmek istenen işlemin 1997yılında yapılan imar çalışması değil,taşınmazın yola terkinine yönelik işlem olduğuhususunun zikredildiği, dolayısıyla,dava dilekçesininreddine ilişkin kararda belirtilenin aksine dava konusutaşınmazın yola terkinine yönelik işlemin MalatyaBelediye Meclisinin 06.06.1997 tarih ve 41 sayılı İlave veRevizyon imar planı olmadığı, dilekçe ekinde sunulanteknik rapora göre kadastro müdürlüğütarafından terkin işlemlerine başlanılmasıüzerine iş bu davanın açıldığı,dolayısıyla davacının hatalı yönlendirilmesisuretiyle yenilenen dilekçede yer alan talep yönündendavanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda kurulankararda hukuki isabet bulunmadığıanlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında mevcut bilgive belgelere göre, davacı tarafından, ... ada .../A parseldekain taşınmazın yol olarak terkin edilmesine ilişkinişlemin iptali talebiyle iş bu davanın açıldığıanlaşıldığından, Dairemizce verilen 24/03/2023 tarihve E:2022/3324 sayılı ara kararı ile Elazığ Tapu veKadastro Müdürlüğünden (teknik raporun Tapu KadastroXVI. Elazığ Bölge Müdürlüğünün 13/07/2020tarih ve E:1674705 sayılı yazısının ilgitutulması suretiyle hazırlanması nedeniyle); Tapu Kadastro XVI.Elazığ Bölge Müdürlüğünün13/07/2020 tarih ve E:1674705 sayılı yazısı,taşınmaza ilişkin tedavül senedi, taşınmazın2981 sayılı Yasa'nın 10/c hükmü kapsamındaherhangi bir işleme tabi tutulup tutulmadığı ile davakonusu parselin hangi Yasa hükmü dayanak kılınarak terkinekonu edildiğinin açıklığakavuşturulmasının istenildiği, adı geçen idaretarafından sunulan bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmazınMalatya Belediye Encümenin 14/11/1999 tarih ve 5039 sayılıkararı ile 2981 sayılı Yasa'nın 10/b maddesi uyarıncatescilinin yapıldığı, 13/07/2020 tarih ve E:16774705sayılı Bölge Müdürlüğü işlemi ile2981 sayılı Kanuna tabi tutulduğu anlaşılan davakonusu parselin evveliyat kayıtlarına tekabül eden yüzölçümleri ile mevcut yüzölçümününkarşılaştırılması neticesinde aradaki farkınyol vasıflı parsellerdeki hisselere tekabül eden miktardakiyüzölçüme denk gelip gelmediğinin tespit edilmesininakabinde yol vasıflı taşınmazların sicilden terkinedilmesi gerektiği hususunun Malatya KadastroMüdürlüğüne bildirildiği, bunun üzerineadı geçen kadastro müdürlüğütarafından dava dilekçesi ekinde sunulan teknik rapor tanzimedilerek 970 ada 3/A parselin yola terkin edileceğinin ve anılanduruma itirazı olanların raporda öngörülen süreiçerisinde dava açması gerektiği hususunundavacıya tebliğ olunması üzerine iş bu davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre; 2981sayılı Yasa'nın 10/b maddesi uyarınca tescil olunan davakonusu taşınmaza ilişkin olarak anılan hükümuyarınca ilgili belediyesinin Elazığ Tapu ve Kadastro BölgeMüdürlüğünden taşınmazın terkinedilmesi talebinde bulunduğu, bunun üzerine Malatya KadastroMüdürlüğünce bedelsiz terkin işlemlerininbaşlatılmasına yönelik dava dilekçesi ekinde sunulanteknik raporun tanzim edildiği ve davacı tarafındantaşınmazının yol olarak terkin edilmesine ilişkinişlemin iptalinin talep edildiği hususu bir bütün olarakdeğerlendirildiğinde, Mahkemesince gerekirse dava dilekçesinin2577 sayılı Yasa'nın 3. maddesi kapsamındadeğerlendirilmesi suretiyleiptali istenen işlemin somut olarak ortayakonulmasından sonra2981 sayılı Yasa'nın 10/b maddesikapsamında bedelsiz terkine yönelik açılacak davalardagörevli yargı merciinin adli yargı mercii olduğuhususların da göz önünde bulundurulması suretiyleuyuşmazlık hakkında bir hüküm kurulmasıgerekirken, mevcut dosya muhteviyatına göre davanın süreaşımı nedeniyle reddi yolunda verilen istinaf konusu karardahukuka ve mevzuata uyarlık bulunmamıştır...''
8.Malatya 2. İdare Mahkemesi 29/08/2023 tarih ve E.2023/1168, K.2023/784sayılı kararı ile, ''iptaliistenen işlem konusunda Mahkememizce tereddüt hasıl olduğu,dava konusu işlem ile dava dilekçesi içeriğindebelirtilen açıklamalar arasında çelişkibulunduğu anlaşıldığından davadilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. Maddesine uygun olarakdüzenlenmediği sonucuna varılmaktadır. Bu durumda ,davacı tarafından dava yenilenmek isteniyorsa sunulacak yenidilekçede taşınmazının yola terkin edilmesineyönelik işlemin iptali isteniyorsa bu husus açıkçavurgulanmak suretiyle yeniden dava açılması gerekmektedir.'' şeklindekigerekçeyle, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrası (d) bendi gereğince bukararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (30) gün içindebizzat veya bir avukat vasıtasıyla 3. maddeye uygun bir şekildedüzenlenerek yeniden dava açmakta serbest olmak üzere davadilekçesinin reddine, karar vermiştir.
9.Davacıvekili 10/10/2023 tarihli yenileme dilekçesi ile, adli yargıyerinde açılan davada belirtilen hukuki gerekçelerle, yola terkinişleminin iptalini talep etmiştir.
10. Malatya 2. İdare Mahkemesi 26/10/2023 tarih veE.2023/1738 sayılı kararı ile, "uyuşmazlığın adliyargı yerinde görülmesi gerektiği" gerekçesiyle,2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevliyargı yerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına, dosya incelemesinin bu konuda UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"... Dava dosyasınınincelenmesinden; davacı tarafından, Malatya ili, Battalgaziilçesi, Uçbağlar ... Mahallesinde ve tapunun ... ada, .../Asayılı parselinde kayıtlı taşınmazınmirasçısı olduğu, taşınmazın bir kısımhisselerinin çok önceleri başka şahıslarasatıldığı ve adlarına tescil edildiği, 2.208,00metrekarenin ise murisi adına kaldığı, KadastroMüdürlüğü tarafından tesis kadastrosuyapılırken bu kalan kısmın tapuya yol olarak tesciledildiğinden bahisle taşınmazın yola terkin işlemininiptaline karar verilmesi istemiyle Malatya 6. Asliye Hukuk Mahkemesindeaçılan davada, anılan Mahkemenin 02.03.2022 tarih veE:2021/452, K:2022/62 sayılı kararıyla; "...hizmet kusurunadayanılarak dava açılmıştır. Bu zararlarınödetilmesi istekleri 11.02.1959 tarihli ve 17/15 sayılıYargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının II.bendihükmünce tam yargı-vergi davasının konusunuoluşturduğundan, bu davaların 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 2. maddesi hükmünce idariyargı yerinde açılması gerekmekte olup (...) davanındava şartı yokluğu nedeniyle reddine" karar verildiği,anılan kararın istinaf edilmemesi üzerine 01.04.2022 tarihindekesinleştiği, akabinde 08.04.2022 tarihinde Mahkememiz nezdindebakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda,dava konusu taşınmazın Malatya Belediye Encümenini14/11/1999 tarih ve 5039 sayılı kararı ile 2981 sayılıKanunun 10/b maddesi uyarınca tescilinin yapıldığı,13/07/2020 tarih ve E: 16774705 sayılı Tapu Kadastro XVI.Elazığ Bölge Müdürlüğününişlemi ile 2981 sayılı Kanuna tabi tutulduğuanlaşılan dava konusu parselin evveliyat kayıtlarınatekabül eden yüz ölçümleri ile mevcut yüzölçümününkarşılaştırılması neticesinde aradaki farkınyol vasıflı parsellerdeki hisselere tekabül eden miktardakiyüzölçüme denk gelip gelmediğinin tespit edilmesininakabinde yol vasıflı taşınmazların sicilden terkinedilmesi gerektiği hususunun Malatya KadastroMüdürlüğüne bildirildiği, bunun üzerineadı geçen Kadastro Müdürlüğütarafından dava dilekçesi ekinde sunulan teknik rapor tanzimedilerek ... ada, .../A sayılı parselin yola terkin edileceğininve anılan duruma itirazı olanların rapordaöngörülen süre içerisinde dava açmasıgerektiği hususunun davacıya tebliğ olunması üzerineiş bu davanın açıldığıgörülmekle, 2981 sayılı Kanunun 10/b maddesikapsamında bedelsiz terkine yönelik davaların görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu, açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır."
III. İLGİLİ HUKUK
11.6306 sayılı Afet Riski Altındaki AlanlarınDönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 23. maddesişöyledir:
"(24/2/1984 tarihli ve 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunyürürlükten kaldırılmıştır.)"
12.6306 sayılı Kanun'un "Yürürlük"başlıklı 24. maddesi şöyledir:
"(1) Bu Kanunun;
a) 19 uncu maddesinin (a) bendi iledeğiştirilen 644 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ile23 üncü maddesi yayımı tarihinden onbir yıl sonra,
b) Diğer hükümleriyayımı tarihinde,
yürürlüğe girer."
13.6306 sayılı Afet Riski Altındaki AlanlarınDönüştürülmesi Hakkında Kanun 31/5/2012 tarihliResmi Gazete'de yayımlanmış olup Kanun'un 24. maddesindekidüzenleme nedeniyle Kanun'un 23. maddesi 31/05/2023 tarihindeyürürlüğe girecektir, dolayısıyla 2981sayılı Kanun ve bu kanunda düzenlenen "10/b maddesi" davanınaçıldığı tarihte yürürlükte olup31/05/2023 tarihine kadar yürürlükte kalmıştır.
14.2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanun'un 3290 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile değişik 10.maddesinin (b) bendi şöyledir:
"(Değişik : 22/5/1986- 3290/4 md.)
b) Üzerinde imarmavzuatına aykırı olarak toplu binalar inşa edilmişhisseli veya özel parselasyona dayalı arsa veya arazilerde,kişilerin hisse miktarları ve fiili kullanma durumları dikkatealınarak valilik veya belediyelerin talebi üzerine:
1. Henüz kadastrosuyapılmamış yerlerde, kadastro müdürlüklerince buKanunda belirtilen mülkiyet tespitine dair hükümler deuygulanarak,
2. Kadastrosu veya tapulamasıtamamlanmış yerlerde ise bu Kanunla verilen yetkiler kadastromüdürlüklerince kullanılarak,
Islah imar planlarınınyapılıp yapılmadığına bakılmaksızın:onayların alınmasına ve ilanların yapılmasına(askı ilanları hariç), komisyonların kurulmasınalüzum kalmaksızın 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahririveya 766 sayılı Tapulama Kanunu hükümlerine göre haksahipleri tespit veya yeniden tayin edilerek adlarına tescil edilir.
Bu tespit sırasındaözel parselasyon planında görülen veya hisselisatışlar sonucu fiilen oluşan yol, meydan, otopark, çocukbahçesi, yeşil saha vs hizmetlere ayrılan yerler ile bunlarailişkin hisseler bedelsiz olarak resen tapudan terkin; okul, ibadet yerive benzer kamu hizmetlerine ayrılan yerler ise, bedelsiz olarak ilgiliidareler adına tespit ve tescil edilir.
Hazine, belediye veya il özelidarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa veyaarazileri üzerinde yapıldığı tespit edilengecekondular hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleriuygulanır.
(Ek : 18/5/1987 - 3366/4 md.)Belediye, hazine, özel idare veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare ettiği arsa ve arazilerüzerine gecekondu yapıldıktan sonra tespit edilerek kirakontratı düzenlenmiş gecekondu hak sahiplerine tapu tahsisbelgesi ve tapuları verilir.
Hak sahibi olmadığıhalde tapu verilen kişilerin tapuları resen iptal edilir."
15.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun ''İdari dava türleri ve idari yargıyetkisinin sınırı'' başlıklı2. maddesişöyledir:
"(Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.)
1)İdari dava türleri şunlardır:
a)(İptal: Anayasa Mahkemesinin21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile;Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılaniptal davaları,
b)İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c)(Değişik:18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar.
2)İdari yargı yetkisi,idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ilesınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimiyapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığıkararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerinegetirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlemniteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimdeyargı kararı veremezler."
V. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
16.Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan03/06/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının ekinde adliyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
17.Raportör-Hâkim Gülay DOĞAN'ın davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
18.Dosyanınincelenmesinden, kadastral ... ada, ... parselin sulu tarla vasfıyla,14/01/1972 tarihli kadastro edinme sebebiyle, davacının murisiA.Badına kayıtlıyken üçüncü kişileresatışlar yapıldığı ve A.Bukdesindekayıtlı kalan 2208/16252 hissenin 2981 sayılı Kanun uygulamasısonucu, ... ada, .../A parselde yol olarak tescilininyapıldığı,tapuda yol niteliğiveimar edinme sebebi ile28/01/1992 tarihlitescil kaydı ile davacının murisi adınakayıtlı olduğu, taşınmazınkamulaştırılacağına ilişkin 28/01/1992 tarihlibeyan şerhi bulunduğu, yol olarak tescil işlemlerinin de MalatyaBelediyesinin 14/11/1989 tarih ve 493 sayılı Encümen Kararıdoğrultusundagerçekleştirildiğianlaşılmıştır.Davacı vekilince, taşınmazın bedelsiz olarak yola terkedildiği ancakfiilen yol haline getirilmediği ilerisürülerek, yola terk işleminin iptali istenilmiştir.
19.2981sayılı Kanun'un (10/b) maddesinde, özel parselasyonplanında görülen veya hisseli satışlar sonucu fiilenoluşan yol, meydan, otopark, çocuk bahçesi gibi hizmetlereayrılan yerler ile bunlara ilişkin hisselerin bedelsiz olarak re'sentapudan terkin edilebileceği düzenlenmiştir.
20.Tapuda re'sen gerçekleştirilen yola terk işlemi, 2981sayılı Kanun 10/b uygulamasından kaynaklansa da; bunadayalı uygulama işlemlerinin icrası niteliğinitaşıdığı, taşınmazın özelparselasyon planına rastlanılmadığı ancak bir plandahilinde bulunduğunun bildirilmesi ve Malatya Belediye Meclisinin06/06/1997 tarih ve 41 sayılı kararı ile, (1/1000ölçekli ilave ve revizyon imar planı ile) "yol" olarak planlandığınınanlaşılması karşısında; davanın planadayalı idari uygulama işlemlerine karşıaçıldığının kabulü gerekir.Davacının bu durumu kamulaştırmasız el atma olaraknitelendirmesinin de görevli yargı kolunun belirlenmesinde biretkisinin söz konusu olamayacağı, kaldı ki davacıvekili tarafından sunulan 10/10/2023 tarihli yenileme dilekçesindede kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı birtalebinbulunmadığı görülmüştür.
21.Bu durumda, idarece kamu gücü kullanılarak, re'sen ve tekyanlı biçimde tesis edilen uygulama işlemlerinden kaynaklananve bu işlemin iptaline ilişkin bulunan davanın, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesikapsamında imar mevzuatı hükümleri çerçevesindeidari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
22.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Malatya 2. İdare Mahkemesinin 26/10/2023 tarih ve E.2023/1738sayılı başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Malatya 2. İdare Mahkemesinin 26/10/2023 tarih ve E.2023/1738sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,
03/06/2024tarihinde OY BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK karar verildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN