T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/547
KARAR NO : 2024/225
KARAR TR : 03/06/2024
ÖZET: 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun mükerrer 79. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : İ.A.Y.Elek.Dağ.A.Ş.
Vekili : Av. H.B.S
Davalı : Beykoz BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. S.K
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Beykoz BelediyeBaşkanlığının 26/08/2021 tarih ve 2021/272sayılı Encümen Kararı ile, Beykoz ilçesi, ...Mahallesi, ... Caddesi, ... Sokak, ... Çıkmazı Sokak ve ...Çıkmazı Sokak üzerinde, davacı tarafındanizinsiz altyapı kazısı yapıldığındanbahisle, davacı adına 2464 sayılı Belediye GelirleriKanunu’nun mükerrer 79. maddesi uyarınca 375.920 TL idari paracezası verilmiştir.
2.Davacı vekili, idari para cezasının iptali istemiyle adliyargı yerine başvuruda bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. Beykoz Sulh Ceza Hâkimliği 27/01/2022 tarihve D.İş No. 2021/1920 sayılı kararı ile,itirazın 5326 sayılı Kanun'un 28/1-b maddesi gereğincegörev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itirazedilmeden kesinleşmiştir. Mahkeme kararının ilgilikısmı şöyledir:
"İtiraz konusu olayda 3194Sayılı İmar Kanunun 42. Maddesinin a ve b bentlerine görecezai işlemin uygulandığıanlaşıldığından yukarıda belirtilen Yargıtaykararında benzer olayda; " 3194 sayılı İmarKanunu’nun 5940 sayılı Kanunla değişik 42. maddesiuyarınca verilen idari para cezalarınakarşıaçılacakdavaların çözümünde idariyargı yerinin görevli olacağı," hükmügereğince talebin görev yönünden reddine karar vermekgerekmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur."
4.Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
5. İstanbul 11. İdare Mahkemesi 23/06/2022tarih ve E.2022/449, K.2022/1041 sayılı kararı ile,2577 sayılı Kanun'un 15/1-a maddesi uyarınca davanıngörev yönünden reddine karar vermiş, davacı vekilininkararı istinaf etmesi üzerine İstanbul Bölge İdareMahkemesi Altıncı
İdareDava Dairesi 25/10/2022 tarih ve E.2022/2001, K.2022/1797 sayılıkararı ile istinaf talebinin reddine karar vermiş, davacıvekilinin bu kararı temyiz etmesi üzerine DanıştaySekizinci Dairesi 31/05/2023 tarih ve E.2022/7752, K.2023/2933 sayılıkararı ile temyiz isteminin reddine ve İstanbul Bölge İdareMahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesinin 25/10/2022 tarih veE.2022/2001, K.2022/1797 sayılı kararının onanmasınakesin olarak karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. İdareMahkemesi kararının ilgili kısımlarışöyledir:
"Dava dosyasınınincelenmesinden,İstanbul ili,Beykoz İlçesi, ... Mahallesi, ...Caddesi, ... Sokak, ... Çıkmazı Sokak ve ...Çıkmazı Sokak üzerinde davacı şirkettarafından izinsiz kazı çalışmalarıyapıldığından bahisle 2494 sayılı BelediyeGelirleri Kanunun 79. maddesi uyarınca davacı şirkete375.920,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin düzenlenenBeykoz Belediye Başkanlığı, Fen İşleriMüdürlüğünün 09.09.2021 tarih veE-62199748-000-1877/11838 sayılı bildirim yazısı ilebildirilen Beykoz Belediyesi Encümeninin 26.08.2021 tarih ve 2021/272sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olandavanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda; 2464sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun mükerrer 79. maddesihükmü uyarınca verilen idari para cezalarınakarşı açılan davaların görüm veçözümüne ilişkin özel bir düzenlemebulunmaması, dava konusu idari para cezasının Kabahatler Kanunukapsamında idari yaptırım niteliğinde olması ve davakonusu işlem dahilinde davacı ile ilgili olarak idariyargının görev alanına giren bir kararın dabulunmaması hususları göz önündebulundurulduğunda, uyuşmazlığın görüm veçözümünde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nunyukarıda açık metnine yer verilen hükümleriuyarınca adli yargının görevli olduğu sonucunaulaşılmıştır."
III. İLGİLİ HUKUK
6.2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Altyapı kazı izni harcı”başlıklı mükerrer 79. maddesi şöyledir:
“(Ek: 15/2/2018-7099/10 md.)
Belediye sınırları vemücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacakkazı işlemleri için belediyece verilecek altyapıkazı izni, altyapı kazı izni harcına tabidir. Buharcın mükellefi altyapı kazı izni talebindebulunanlardır.
Altyapı kazı izniharcının matrahı, öncelikle Çevre ve ŞehircilikBakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar olmak üzereUlaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığıveya bunların ilgili birimlerince yayımlanan birim fiyatlarının,bu idarelerde kazı alanı türü itibarıyla birimfiyatının olmaması halinde diğer kamu kurum vekuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarının,kazı alanıyla çarpılması sonucu bulunan ve alantahrip tutarı olarak tanımlanan tutardır. Altyapı kazıizni harcı, alan tahrip tutarı üzerinden binde 2 oranındaalınır. Cumhurbaşkanı belediye gruplarıitibarıyla bu oranı yarısına kadar indirmeye, onkatına kadar artırmaya yetkilidir.
Bu madde kapsamında verilecekaltyapı kazı izinleri için ilgili belediyeden altyapıkazı izni belgesi alınır. Altyapı kazı iznibaşvuruları on beş gün içerisinde sonuçlandırılır.Altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğeraltyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyıyapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı,alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alantahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece dekapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veyaaltyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlarabelediye encümenince alan tahrip tutarının beş katınakadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisinetebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerinalan tahrip tutarı, varsa teminatı düşülerekayrıca tahsil edilir.”
7.5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel Kanun niteliği" başlıklı3. maddesi şöyledir:
“ (Değişik:6/12/2006-5560/31 md.)
(1) Bu Kanunun;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında,
uygulanır.”
8.5326 sayılı Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin 1.fıkrası şöyledir:
“(1)İdari paracezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
9. Uyuşmazlık Mahkemesinin KenanYAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler NilgünTAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, MahmutBALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıylayapılan 03/06/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, adli veidari yargı yerleri arasında anılan Kanun'un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen hüküm doğrultusundadavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği vesonuçta usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
10.Raportör-Hakim Süleyman ARIDURU'nun davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
11.Dava, izinsiz altyapı kazısı yapıldığındanbahisle Beykoz Belediye Başkanlığının 26/08/2021 tarihve 2021/272 sayılı Encümen kararı ile tesis edilen idaripara cezasının iptali istemiyleaçılmıştır.
12.Olayda dava, 2464 sayılı Kanun uyarınca verilen idari paracezasının iptali istemiyle açılmış olup, 2464sayılı Kanun’da davacının işlediği ilerisürülen kabahate ilişkin idari yaptırımdüzenlenmiş ancak bu idari para cezasına karşı kanunyoluna ilişkin bir düzenlemeninbulunmadığıanlaşılmıştır.
13.Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre, KabahatlerKanunu’nun idarî yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemeningösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıanlaşılmaktadır.
14.İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 2464 sayılıKanun’da da idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesinde bu Kanun’un idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, idaripara cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27.maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
15.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Beykoz Sulh Ceza Hâkimliğinin 27/01/2022 tarih ve D.İşNo.2021/1920 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Beykoz Sulh Ceza Hâkimliğinin 27/01/2022 tarih ve D.İşNo.2021/1920 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
03/06/2024tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN