T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/59
KARAR NO : 2024/250
KARAR TR : 03/06/2024
ÖZET: 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesinde öngörülen, davada tarafların aynı olması koşulunu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.
KA R A R
Davacı :Z.M
Vekili :Av. A.Y
Adli Yargıda
Davalı : K.T
Vekili :Av. A.A
İdari Yargıda
Davalı :Tarımve Orman Bakanlığı
Vekili :N.T.C (Hukuk Müşaviri)
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkilinin Tarım ve OrmanBakanlığında diş hekimi olarak memur statüsündeçalışan davalıya 2019 yılınınortaları ve sonlarına doğru Tarım ve OrmanBakanlığı merkez binasındaherhangi bir kayıtoluşturulmadan dişlerine implant tedavisiuygulattığını ve davalıya elden 8.000 TL ödemeyaptığını, yapılan işlem nedeniylemüvekkilinin damak kemiklerinde kırıklar meydana geldiğini,davalının bu kemiklerin tedavisi konusunda müvekkilinisürekli oyaladığını, kemiklerin iyileşeceği konusundaümit verdiğini ancak, kemiklerde hiçbir iyileşmeolmadığını, damak yapısında bu kırıklarsebebiyle meydana gelen erime nedeniyle implant tedavisinin imkansız halegeldiğini, müvekkilinin bir üniversite hastanesinegittiğinde ilgili doktorun kendisine tedavinin ancak vücudunbaşka bölgelerinden alınacak kemiklerin damağa eklenmesisuretiyle mümkün olacağını, bu ameliyatın zor birameliyat olduğunu, masrafının ise o tarihlerde 70.000 TL'yibulabileceğini belirttiğini, müvekkilinin davalıhakkında şikayetçi olduğunu, Ankara CumhuriyetBaşsavcılığının 2019/157681 numaralısoruşturma dosyasında memur statüsündeçalışan davalı hakkında Tarım ve Orman Bakanlığınınsoruşturma izni vermemesi sonucu sürecin takipsizkaldığını, davalının müvekkiline olayınüzerini örtmesi için 50.000 TL para teklif ettiğini,müvekkilinin bu teklifi kabul etmediğini, davalınınmüvekkilinden implant tedavisi için aldığı 8.000TL'yi de iade etmediğini, müvekkilinin dişlerinde meydana gelenbu sonuç sebebiyle bir işe girip çalışamadığını,dişsiz olarak dolaşan müvekkilin acı ve ızdırapçektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla şimdilik 9.000 TL maddi, 70.000 TL manevi tazminatıntahsili istemiyle davalı Kerem TAMER'e karşı adli yargıyerindedava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesi 23/11/2022 tarih veE.2021/551, K.2022/503 sayılı kararı ile,davanın, davaya bakmaya idari yargı görevli olduğundan,yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun114/1-b ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundanusulden reddine karar vermiş, bu karara karşı istinaf istemindebulunulmuş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi11/05/2023 tarihli ve E.2023/482, K.2023/622 sayılı kararı ile,istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesigereğince esastan reddine kesin olarak karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Dava; hizmetilişkisinden kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebineilişkindir.
Tarafların yasal süreiçerisinde bildirdikleri deliller toplanmıştır.
T.C. Anayasasının 125.Maddesinde " İdarenin her türlü eylem ve işlemlerinekarşı yargı yolu açıktır." denmekte olup,2577 sayılı İYUK'un 2. Maddesinde ise; " İdari eylemve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargıdavaları..." şeklinde idari başvuru yollarıaçıklanmaktadır. Buna göre idarenin eylemlerindenkaynaklanan davalarda görevli yargı merci idari yargıdır.
Tüm dosya kapsamı vetoplanan delillerin birlikte değerlendirilmesinde; her ne kadardavacı tarafından diş tedavisi hizmet ilişkisine dayanarakadli yargı yerinde maddi manevi tazminat davası açmışsada, 6100 sayılı HMK 33. Maddesi gereğince; bir davada olaylarıbelirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme hakimeaittir. Davaya konu davacının diş tedavisi hizmetinin devletmemuru olan diş hekimi davalı tarafından, kamu kurumundagörevi esnasında yapıldığının taraflararasında uyuşmazlık konusu olmadığı, davaya konuhizmetin idarenin kamu binasında idarenin kamu görevlisi eliyleyürütülmesi nedeniyle somut olayın idari eylemdenkaynaklandığı, idarenin hizmet kusurunun araştırılmasıgerektiği, eldeki davanın idari yargı yerinde idare aleyhine tamyargı davası olarak açılması gerektiği, budurumun dava şartı olması nedeniyle kamu düzenindenolduğu ve re'sen gözetilmesi gerektiğianlaşıldığından davanın usulden reddine..."
3.Davacı vekili, bu kez aynı istemle Tarım ve OrmanBakanlığına karşı idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Ankara 18. İdare Mahkemesi 20/12/2023tarih ve E.2023/1381 sayılı kararı ile, davanınadli yargının görev alanına girdiği sonucuna vararak,2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bukonuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesinekarar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Bakılan uyuşmazlıkta, davadışı diş hekimi Kerem TAMER her ne kadar kurum tabibiolarak görev yapmakta ise de, kurum personeli olmayan davacıyauyguladığı diş tedavisinin görev tanımı içerisindeyer almadığı, bu doğrultuda Kerem TAMER'in davadilekçesinde isnad edilen hususları görevini yerine getirirkenveya görevle ilgili yetkilerini kullanırkengerçekleştirmediği, meydana gelen zararınyürütülen kamu hizmeti kapsamında değil tamamen KeremTAMER'in kendi özel tutum ve davranışlarındankaynaklandığı, bununla birlikte davacıya uygulanan dişimplantı tedavisine ilişkin herhangi bir kayıt daoluşturulmadığı dikkate alındığında,dava konusu olayda idareye atfedilecekbir hizmet kusuru değil kişiselkusurun bulunduğu, dolayısıyla uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde idari yargı yerinindeğil, özel hukuk hükümleri kapsamında adli yargıyerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır..."
III. İLGİLİ HUKUK
5.Anayasa'nın "UyuşmazlıkMahkemesi" başlıklı 158. maddesinin ilgilikısmı şöyledir:
"Uyuşmazlık Mahkemesiadli ve idari yargı mercileri arasındaki görev vehüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözümlemeye yetkilidir..."
6.12/06/1979 tarihli ve 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un "Mahkemenin görevi"başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasışöyledir:
“ UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkemedir…”
7.2247 sayılı Kanun'un "Olumsuzgörev uyuşmazlığı"başlıklı 14. maddesi şöyledir:
“Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinintarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsizgörmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veyakesinleşmiş olması gerekir.
Bu uyuşmazlığıngiderilmesi istemi, ancak davanın taraflarıncailerisürülebilir.”
8.2247 sayılı Kanun'un "Yargımerciilerinin uyuşmazlık mahkemesine başvurmaları"başlıklı 19. maddesi şöyledir:
"Adli ve idari yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlikkararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeyebaşlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.
(Değişik ikincifıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da teminedilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir."
9.2247 sayılı Kanun'un "İncelemedeizlenecek sıra" başlıklı 27. maddesişöyledir:
"UyuşmazlıkMahkemesi, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceler; yöntemine uymayan veyasüresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddeder."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
10.Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan03/06/2024 tarihli toplantısında; Raportör-Savcı Dr. BerrakYILMAZ'ın 2247 sayılı Kanun’da öngörülenkoşulları taşımayan başvurunun reddi yolundaki raporuve dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın 2247 sayılı Kanun’da öngörülenkoşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiğigerektiği yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra, gereği görüşülüpdüşünüldü:
11.Mevzuat kısmında belirtilen düzenlemelere göre,davanın taraflarınca 14. madde veya yargı yerlerince 19. maddekapsamında Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulabilmesiiçin, adli ve idari yargı yerlerince, tarafları, konusu vesebebi aynı olan davada yargı yolu bakımından verilmişgörevsizlik kararları bulunmasıgerekmektedir.
12.Dava dosyalarının incelenmesinden; davacı vekili tarafındanTarım ve Orman Bakanlığında diş hekimi olarak memurstatüsünde çalışan davalı Kerem Tamer'ekarşı, Bakanlığa ait binada kayıt oluşturulmadanmüvekkiline 8.000 TL karşılığındayaptığı implant tedavisinin başarısız olmasınedeniyle müvekkilin çektiği acı veızdırabın tazmini amacıyla adli yargı yerindeaçtığı davanın, davaya bakmaya idariyargının görevli olduğundan bahisle, dava şartıyokluğundan usulden reddine karar verildiği, bunun üzerinedavacı vekili tarafından bu kez idari yargı yerinde Tarımve Orman Bakanlığına karşı davaaçıldığı anlaşılmıştır.
13.Görüldüğü üzere, adli yargı yerindeaçılan davanın davalısı gerçek kişiolmasına karşılık; idari yargı yerinde Tarım veOrman Bakanlığına karşı davaaçıldığı, dolayısıyla davalardadavalıların aynı olmadığı dikkatealındığında; adli ve idari yargı yerleri arasındagörev uyuşmazlığı oluştuğundan sözetmenin de mümkün olmadığı sonucunavarılmıştır. Bu bağlamda olayda, 2247 sayılıKanun'un 14. ve dolayısıyla 19. maddelerinde öngörülenkoşullar gerçekleşmemiştir.
14.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak;2247 sayılı Kanun'un 19. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan Ankara 18. İdare Mahkemesinin20/12/2023 tarih ve E.2023/1381 sayılı başvurusunun, aynıKanun'un 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
2247sayılı Kanun'un 19. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan Ankara 18. İdare Mahkemesinin20/12/2023 tarih ve E.2023/1381 sayılı BAŞVURUSUNUN, aynıKanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİNE,
03/06/2024 tarihinde OY BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK kararverildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN