T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/502
KARAR NO : 2023/620
KARAR TR : 16/10/2023
ÖZET: İdari yargı yerinde açılan davanın öncesinde adli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmadığı anlaşıldığından, 2247sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle, aynı Kanun’un 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayan BAŞVURUNUN REDDİ gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : M.A
Davalılar
Adli Yargıda : İlNüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü
İdariYargıda : İçişleriBakanlığı
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı, Suriye Arap Cumhuriyetinde dünyaya geldiğini, Nüfusve Vatandaşlık İşleri GenelMüdürlüğünün 2017/55 nolu kararı ile12/01/2017 tarihinde nüfus kN.A.ın tescilininyapıldığını ve Türkiye Cumhuriyetivatandaşı olduğunu, eşi N.A ile 2003 yılındaSuriye'de evlendiklerini, bu evliliklerinden M,H. ve N. isimli üççocuklarının olduğunu, eşinin de 2014yılında Türk vatandaşı olduğunu ilerisürerek, eşi ve çocuklarının kendi hanesinekaydedilmesine ve N. N.A.'ın nüfus kN.A.da baba isminin M.olarakdüzeltilmesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞAİLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 29/01/2020 tarih ve E.2019/477, K.2020/33sayılı kararı ile, somut olayda, davacı,eşinin ve çocuklarının kendi hanesinetaşınması yönünde talepte bulunmuş ise de;Nüfus ve Vatandaşlık İşleri GenelMüdürlüğü'ne müracaat ettiğinde eksikbelgelerden dolayı karar verilememiş olduğu, eksikliklerigiderip yeniden Genel Müdürlüğe başvuru yapmasıda değerlendirildiğinde davacının talebinin idari birişlem olduğu kanaatine varıldığıgerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
3.Davacı bu kez, N.A'ın kayıtlarındaki evlenme tarihlerinin01/01/2003 olarak güncellenmesini, N.A ve çocuklarınınkendi hanesine kaydedilmeleri ve çocuğu N. N.A.'ın nüfuskN.A.da baba isminin düzeltilerek M.olarak düzenlenmesi talebine dairyaptığı başvuru hakkında, idarece herhangi birişlem yapılmayarak talebin zımnen reddine kararverildiğinden ilgili kararın iptali ve talep doğrultusunda kararverilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Ankara 15. İdare Mahkemesi 03/05/2023 tarih veE.2022/643 sayılı kararı ile,uyuşmazlığın Türkvatandaşlığını kazanan davacının eşineve çocuğuna ait nüfus kayıtlarınındüzeltilmesine ilişkin olduğu, nüfus kN.A.ındüzeltilmesi davası kapsamında değerlendirilmesigerektiği anlaşıldığından, uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde adli yargı mercilerinin(Asliye Hukuk Mahkemesinin) görevli olduğu sonucunavarıldığı gerekçesiyle 2247 sayılıKanun'un19. maddesi uyarınca görevli yargı merciinin belirlenmesiiçin öncelikle Kızıltepe 1. Asliye Hukuk MahkemesininE.2019/477 dosyası temin edilerekUyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, dava konusu uyuşmazlığınesasının incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesitarafından karar verilinceye değin ertelenmesine kararvermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
5.Uyuşmazlık Mahkemesinin görev ve yetkileri,Anayasa’nın 158. maddesi ile 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 1. maddesinde açıkçagösterilmiş, Mahkeme adli ve idari yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilikılınmıştır.
6.2247 sayılı Kanun’un 1. maddesinin birinci fıkrasışöyledir:
“UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkemedir."
7. 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesişöyledir:
“Adlive idari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerinekendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı merciidavadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.
Yargımerciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir.”
8. Aynı Kanun'un 27. maddesinde ise, UyuşmazlıkMahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. UyuşmazlıkMahkemesinin Muammer TOPAL'ın Başkanlığında,Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR,Ahmet ARSLAN, M BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ınkatılımlarıyla yapılan 16/10/2023 tarihlitoplantısında; Raportör-Hâkim Gülşen AKARPEHLİVAN'ın, 2247 sayılı Kanun’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ınbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonragereğigörüşülüp düşünüldü:
10. Dosyanın incelenmesinden, Suriye ArapCumhuriyetinde dünyaya gelen davacının Nüfus veVatandaşlık İşleri GenelMüdürlüğünün 2017/55 nolu kararı ile12/01/2017 tarihinde nüfus kN.A.ın tescilininyapıldığı ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıolduğu, 2003 yılında Suriye'de eşi N.A ile evlendikleri vebu evliliklerinden M,H. ve N. isimli üç çocuklarınınolduğu, eşinin de 2014 yılında Türkvatandaşı olduğu, eşi ve çocuklarınınkendi hanesine kaydedilmesi ve N. N.A.'ın nüfus kN.A.da baba ismininM.olarak düzeltilmesi istemiyle adli yargı yerinde açılandavada davacının talebinin idari bir işlem olduğu kanaatinevarıldığı gerekçesiyle davanın reddine kararverildiği, karar kesinleşmeksizin davacı vekili tarafındanaynı istemle idari yargı yerinde de davaaçıldığı ve ardından idari yargı yerincedava dosyalarının 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesikapsamında Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiğianlaşılmıştır.
11. Ankara 15. İdare Mahkemesince 2247sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca UyuşmazlıkMahkemesine başvurabilmesi için, adli yargı yerince aynıkonuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunması, bunun üzerine kendisine açılan davada adliyargı yerinin görevli olduğu kanısına varması vegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurması gerektiği açıktır. Oysa olayda, adliyargı yerince verilmiş bir görevsizlik kararıbulunmadığı, böylece ortada 2247 sayılıKanun’un 19. maddesinde öngörülen biçimde, idariyargı yerinde açılan davanın öncesinde, adliyargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veyakesinleşmiş bir görevsizlik kararınınbulunmadığı kuşkusuzdur.
12. Yukarıda belirtilen hususlargözönünde bulundurularak, Ankara 15. İdare Mahkemesincedavanın çözümünün adli yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle 2247 sayılı Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinyaptığı başvurunun, idari yargı yerinde açılandavanın öncesinde adli yargı yerince aynı konudaverilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunmadığı anlaşıldığından, 2247sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşullarınoluşmaması nedeniyle, aynı Kanun’un 27. maddesiuyarınca yöntemine uygun bulunmayan başvurunun reddigerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
2247 sayılı Kanun’un 19. maddesindebelirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle, aynıKanun’un 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayanBAŞVURUNUN REDDİNE,
16/10/2023tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN