T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/471
KARAR NO : 2023/625
KARAR TR : 16/10/2023
ÖZET: Vakıf Üniversitesi ile işbirliği protokolü imzalanan özel hastanede kamu hizmeti niteliğinde olmayan tıbbi uygulama sonucu uğranıldığı öne sürülen maddi ve manevi zararların tazmini istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : S.G
Vekili : Av. A.A
Adli Yargıda
Davalılar : 1- MLP S. ve E. Hiz. A.Ş.( ... Hastanesi )
Vekili :Av. M.U 2- M.M.C
Vekili :Av. C.D
İdari Yargıda
Davalı :Bahçeşehir Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili :Av. N.Ç.D
Müdahil :M.M.C
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacıvekili, davalılardan MLP S. ve E.H. A.Ş....Hastanesinde,rahatsızlığı nedeniyle ameliyat teşhisi koyulandavacının, bu hastanede bulunan bir profesör tarafındanameliyat edildiğini ve hatalı tıbbi müdahale neticesinde vücutbütünlüğünün zarargördüğünü ileri sürerek, uğranılanzararların tazmini istemiyle şimdilik 1.000 TL maddi ve 20.000 TLmanevi tazminatın 19/10/2018 tarihinden itibaren uygulanacak enyüksek faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.
2.Davalı MLP S. ve E.H. A.Ş. ( ... Hastanesi) savunmadilekçesinde özetle, davacı hastanın davalı hastaneile Bahçeşehir Üniversitesi Hastanesi arasında akdedilenafiliasyon sözleşmesi gereğince, BahçeşehirÜniversitesi kadrosunda bulunan Prof. Dr. M.M.C tarafından opereedildiğini, davalı hastanenin BahçeşehirÜniversitesinin sağlık uygulama ve araştırma merkeziolarak kabul edilmesi gerektiğini, bu bağlamda davacınıniddia ettiği üzere hastaya sağlık hizmeti verilirken birkusurunun bulunup bulunmadığı hususlarınınsaptanması görevinin idare mahkemelerine ait olduğunu ilerisürmüş, hastanelerinde yapılan tetkiklerin doğru vetedaviye yönelik olduğunu belirtmiştir.
3.Davalılardan Prof. Dr M.M.C savunma dilekçesinde, ...HastanesindeGirişimsel Radyoloji uzmanı olduğunu, davacınınoperasyonla ilgili olarak bilgilendirildiğini ve davacınınkendisini İstanbul Tabipler Odasına şikayet ettiğini ancak,Yönetim Kurulu Kararı ile gerekli planlama ve tedaviyapıldığı için hata ve noksanlıkbulunmadığından şikayetin reddedildiğinibelirtmiştir.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
4. İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesi17/12/2020 tarih ve E.2019/162, K.2020/913 sayılı kararıile, "... Dava, yanlıştıbbi tedavi sebebine dayalı maddi ve manevi tazminat talebineilişkindir. Tüm dosya kapsamı birliktedeğerlendirildiğinde, davalı hastanenin BahçeşehirÜniversitesinin uygulama hastanesi olduğu, BahçeşehirÜniversitesi Rektörlüğüne yazılan müzekkerecevabından. Üniversitenin, 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu'nun Ek 2 inci maddesi uyarınca, 2809 sayılıYükseköğretim Kurumları Teşkilatları Kanunu'nun4324 sayılı Kanun'un linçi maddesi ile değişik Ek 47inci maddesi gereğince kurulmuş bir vakıf üniversitesi olduğu,"Vakıf Üniversiteleri ile Özel Hastanelerin İşBirliğine İlişkin Usul ve Esaslar" kapsamında tıpve/veya diş hekimliği fakültesi bulunan ancak sağlıkuygulama ve araştırma merkezi bulunmayan veya sağlıkuygulama ve araştırma merkezinde yeterli kapasite ve eğitimaltyapısı bulunmayan vakıf üniversitelerinin; tıp vediş hekimliğinde lisans eğitimi, tıp, dişhekimliği ve eczacılıkta uzmanlık eğitimi ilearaştırma faaliyetleri için yeterli kapasite ve eğitimaltyapısı bulunan özel hastaneler ile bütçeleriayrı olmak şartıyla işbirliği yapabildiği, bukapsamda Üniversite ile MLP Sağlık Hizmetleri A.Ş. (…Hastanesi) arasında Yükseköğretim Genel Kurulu'nun22/06/2017 tarih ve 2017.10.387 sayılı Kararı doğrultusundaafiliasyon protokolü imzalandığı ve YüksekÖğretim Kurulu Başkanlığınca alınan kararile protokolün uygun bulunduğu anlaşılmıştır..."gerekçesiyle dava şartı yokluğundandavanın usulden reddine karar vermiş, bu karar istinaf edilmeksizinkesinleşmiştir.
5.Davacı vekili, bunun üzerine aynı istemle MLP Sağlıkve Eğitim Hizmetleri A.Ş. karşı idari yargı yerindedava açmıştır.
B. İdari Yargıda
6.İstanbul 13. İdare Mahkemesi 10/09/2021 tarih ve E. 2021/647sayılı hasım düzeltme kararı ile, "... Bakılan davada, davalı olarakgösterilen hastanenin Bahçeşehir Üniversitesinin uygulamahastanesi olarak hizmet yürüttüğü anlaşılmışolup, davanın doğru hasım olan BAHÇEŞEHİRÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ husumetiyleincelenmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. Maddesinin (c)fıkrası gereğince gerçek hasım olarak tespit edilenBAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİREKTÖRLÜĞÜ'ne bu kararımızla birlikte tebliğedilmek suretiyle dava dosyasının tekemmül ettirilmesine vekararın bir örneğinin davacıya tebliğine karar vermiştir..."karar vermiştir.
7.Bahçeşehir Üniversitesi savunma dilekçesinde,Bahçeşehir Üniversitesi ile afiliye olan ve sağlıkhizmeti Bahçeşehir Üniversitesi tarafından verilmeyen...Hastanesinde görev yapmakta olan profesör tarafındandavacıya hizmet verildiğini, sadece hastane ileyaptığı bir işbirliği sözleşmesiolduğunu, kamuya sağlık hizmetini Üniversitelerinvermediğini, sadece eğitim hizmeti verdiğini, sağlıkhizmetinin ise üniversiteden bağımsız olarak tedaviyigerçekleştiren hastane tarafından verildiğini belirtmiştir.
8.MLP Sağlık ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. Savunmadilekçesinde, hastanelerinde uygulanan tedavi ve işlemlerin gerekliözen ve dikkat gösterilerek hekimlik ilkelerine, hastahaklarına, tıbbi standart ve etik kurallar ile ilgili mevzuata uygunolarak yapıldığını belirtmiştir.
9. İstanbul 13. İdare Mahkemesi 16/05/2023 tarihve E.2021/647 sayılı kararı ile, "... Buna göre, bakılan davadadavacıya yapılan tıbbi müdahalenin MLP S. H. AnonimŞirketi bünyesinde faaliyet gösteren ...Hastanesindegerçekleştirildiği, söz konusu özel hastaneninvakıf üniversitesi statüsündeki BahçeşehirÜniversitesine bağlı bulunmadığı, kamu tüzelkişiliği niteliğini haiz olmadığı, özelhukuk tüzel kişisi olduğu, davalı Vakıfüniversitesi ile arasındaki işbirliğiprotokolünün özel hastanedeki sağlık hizmetini tekbaşına "kamu hizmeti"niteliğine dönüştürmeyeceği, yukarıdaanılan mevzuat hükümleri uyarınca işbirliğiprotokolünün imzacı üniversitenin eğitim vearaştırma işlevleri dışındaki sağlıkuygulamalarının, özel hukuk (tüketici) kurallarıkapsamında değerlendirilmesi gerektiği hususları bir aradadeğerlendirildiğindedavacıya uygulanan sağlık hizmeti faaliyetininVakıf Üniversitesi Hastanesi ile değil özel hastane eliyleyürütüldüğü ve özel hastane ya da hekimleriile hastalar arasındaki ilişki bir özel hukuksözleşmesi olup, tarafların hak ve borçları vedolayısıyla meydana gelen zarardan sorumluluk bu sözleşmekapsamında değerlendirileceğinden, davaya konuuyuşmazlığın çözümünde adliyargı mercilerinin görevli olduğuanlaşıldığından, 2247 Sayılı Yasanın19. maddesi uyarınca görevli mahkemenin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulması gerektiğisonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,uyuşmazlığın görüm veçözümü adli yargı merciilerinin görevalanına girdiği sonucuna varıldığından, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 15. ve 19. maddeleri uyarınca görevliyargı yerinin belirlenmesi için ilk görevsizlikkararını veren İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesi'ninE: 2019/162 sayılı esasına kayıtlı dava dosyasıda fiziki olarak temin edildikten sonra işbu dosya ile temin edilen dosyaaslının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine vegörevli yargı yeri tayini hususunda Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilinceye kadar bakılan işbu davanın incelenmesininertelenmesine..." kararvermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
10.Anayasa'nın 130. maddesi şöyledir:
“Çağdaşeğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzeniçinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insangücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretimedayalı çeşitli düzeylerde eğitim -öğretim, bilimsel araştırma, yayın vedanışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmetetmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamutüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahipüniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.
Kanunda gösterilen usul veesaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamakşartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim vedenetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir.
...
Vakıflar tarafındankurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idarikonuları dışındaki akademikçalışmaları, öğretim elemanlarınınsağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulanyükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilenhükümlere tabidir.”
11.2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3. maddesininbirinci fıkrasının (d) bendi şöyledir:
“Bu Kanunda geçenkavram ve terimlerin tanımları aşağıdabelirtilmiştir.
...
Üniversite: Bilimselözerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksekdüzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma,yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü,yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretimkurumudur.”
12.2547 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi şöyledir:
“Vakıflar; kazançamacına yönelik olmamak şartıyla……bu Kanunhükümleri çerçevesinde kalmak şartıyla meslekyüksekokulu kurabilir. Bu meslek yüksekokulu, kamu tüzelkişiliğini haiz olup, Yükseköğretim Kurulunungörüşü alınarak Bakanlar Kurulu kararı ilekurulur. …”
13.31/12/2005 tarihli Vakıf Yükseköğretim KurumlarıYönetmeliği'nin 5. maddesi şöyledir:
“Vakıf üniversitesi,gelirlerini sadece kendi üniversitelerini ve mülkiyeti üniversitelereait kurum ve kuruluşları geliştirmek amacıyla harcamakkaydıyla, vakıflar tarafından kanunla kurulmuş bulunan kamutüzel kişiliğine sahip, yüksek düzeydearaştırma, eğitim - öğretim, bilimselaraştırma, yayın ve danışmanlık yapan,fakülte, enstitü, yüksekokul, meslek yüksekokul, destek,hazırlık okulu veya birimleri, benzeri kuruluş ve birimlerdenoluşan bir yükseköğretim kurumudur.”
14.3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun Ek 15.maddesi şöyledir:
"Tıp ve/veya dişhekimliği fakültesi bulunan ancak sağlık uygulama vearaştırma merkezi bulunmayan veya sağlık uygulama vearaştırma merkezinde yeterli kapasite ve eğitimaltyapısı bulunmayan vakıf üniversiteleri; tıp vediş hekimliğinde lisans eğitimi, tıp, dişhekimliği ve eczacılıkta uzmanlık eğitimi ilearaştırma faaliyetleri için yeterli kapasite ve eğitimaltyapısı bulunan özel hastaneler ile bütçeleriayrı olmak şartıyla işbirliği yapabilir. İlgiliüniversite ve özel hastanenin yetkili makamları arasındaişbirliği protokolü imzalanır ve SağlıkBakanlığı ve Yükseköğretim Kurulununonayıyla uygulamaya konulur.
İşbirliğiyapılan özel hastane, üniversite için sağlıkuygulama ve araştırma merkezi kabul edilir. Burada fiilen görevyapacak olan üniversite öğretim elemanları, ilgili dekan vehastane yöneticisinin talebi üzerine rektör tarafındangörevlendirilir. Görevlendirilen üniversite personeline kendimevzuatı uygulanır. İşbirliği yapılan özelhastane, öğretim üyelerinin faaliyetleri ve üniversitenineğitim ve araştırma işlevleri dışında kendimevzuatına tabi olmaya devam eder.
Bu maddenin uygulanmasınailişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulunungörüşü alınarak SağlıkBakanlığı tarafından belirlenir."
15. 07/04/2011 tarihli ve27898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel HastanelerYönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına DairYönetmeliğin 4. maddesi şöyledir:
“YükseköğretimKurulunun uygun görüşüyle vakıfüniversitelerinin, ilgili mevzuatı gereğince gerekli izinlerialması ve tıp fakültelerinin bulunduğu ildeki asgarî150 yataklı olması kaydıyla en fazla iki özel hastane ileişbirliği yapılması halinde bu hastanelere planlamadanistisna olarak, üniversite anabilim dalı ve bilim dalıyapılanmasına uygun yeterli altyapınınoluşturulması halinde uzmanlık dalı ilavesi ve sadeceüniversiteden görevlendirilmiş doçent ve profesörunvanlı öğretim üyelerine olmak üzere hastane toplamyatak sayısının ½’ si oranına kadar ek kadrotahsis edilir. Bu uzmanlık dallarının gerektirdiğitıbbi hizmet birimleri, teknoloji yoğunluklu tıbbi cihazlarkurdurulabilir. Özel hastaneye tahsis edilen bu kadrolar ve uzmanlıkdalları ile tıbbi hizmet birimleri ve teknoloji yoğunluklutıbbi cihazlar, işbirliğinin sona ermesi halinde hastane hekimkadrosu ve faaliyet izin belgesinden düşülür.
Aynı ilde ve aynı sahiplikteolan birden fazla özel hastanenin toplamda 200 yatağaulaşması halinde bu hastaneler birinci fıkra kapsamındadeğerlendirilir.”
16.Yükseköğretim Genel Kurulu’nun 25/08/2011 tarihli ve2011.17.985 sayılı kararı ile, vakıf üniversiteleritıp fakülteleri ile özel hastaneler arasında, eğitim-öğretim, sağlık hizmeti sunumu amacıyla yapılacakişbirliğine ilişkin“Vakıf Üniversiteleri Tıp Fakülteleri ile ÖzelHastanelerin İşbirliği (Afiliasyon) Usul ve Esasları”belirlenmiş; son olarak da Sağlık Bakanlığı tarafındanhazırlanan 17/05/2017 tarihli ve 2274 sayılı VakıfÜniversiteleri ile Özel Hastanelerin İşbirliğineİlişkin Usul ve Esasları yürürlüğegirmiştir.
17.Anılan Usul ve Esaslar'ın"İşbirliği esasları" başlıklı5. maddesi şöyledir:
"Tıp ve/veya dişhekimliği fakültesi bulunan ancak sağlık uygulama vearaştırma merkezi bulunmayan veya sağlık uygulama vearaştırma merkezinde yeterli kapasite ve eğitim altyapısını sağlayamayan vakıf üniversiteleri;tıp ve diş hekimliğinde lisans eğitimi, tıp, dişhekimliği ve eczacılıkta uzmanlık eğitimi ilearaştırma faaliyetleri için yeterli kapasite ve eğitimaltyapısı olan ve fakülteyle aynı ilde bulunan özelhastane ile bütçeleri ayrı olmak şartıylaişbirliği yapabilir.
İşbirliğiyapılan hastane, üniversite için sağlık uygulama vearaştırma merkezi kabul edilir.
İşbirliğiyapılan hastane, öğretim üyelerinin faaliyetleri veüniversitenin eğitim ve araştırma işlevleridışında 27/3/2002 tarihli ve 24708 sayılı ÖzelHastaneler Yönetmeliği hükümlerine tabidir."
18.Aynı Usul ve Esaslar'ın "Disiplinve özlük işlemleri" başlıklı 11.maddesi şöyledir:
"İşbirliğiyapılan hastanede görevlendirilen üniversite personelinindisiplin ve özlük işlemleri üniversitenin ilgilimevzuatına göre yürütülür.
Öğrenciler, eğitim veöğretime yönelik mevzuat hükümleri ile birliktehastanenin tabi olduğu mevzuat hükümlerine de uymakzorundadır.
İşbirliğiyapılan hastanede sağlık hizmeti sunan üniversiteöğretim üyelerinin üniversite ödenekleri dâhil,kadrosuna/sözleşmesine bağlı ödemeleri üniversitetarafından ödenir.
Öğretim üyelerinceyürütülen sağlık hizmetlerininkarşılığı olan ve hastane idaresi ile üniversitearasında kararlaştırılan ücretler hastanetarafından, öğretim üyelerine ödenmek üzere,üniversitenin hesabına aktarılır. Öğretimüyeleri ile özel hastane arasında bu işbirliğikapsamında hizmet akdine dayanan parasal ilişki kurulmasıyasaktır."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
19.Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN,Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıylayapılan 16/10/2023 tarihli toplantısında; 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, her nekadar İdare Mahkemesince hasım düzeltme yoluna gidilerek,Üniversite Rektörlüğü hasım konumunaalınmış ise de, davacının davalarınışirket aleyhine açtığı ve davacıya bu konudaherhangi bir kusur izafe edilemeyeceği gözetildiğinde İdareMahkemesince hasım düzeltme kararı verilip ÜniversiteRektörlüğü hasım konumuna alındıktan sonraanılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, Mahkemece idari yargı dosyası ekinde adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve her iki yargı kolunda da davalılarınaynı olduğunun kabulü gerektiği ile usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının, esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
20. Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN'ın davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin ve Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonragereği görüşülüpdüşünüldü:
21.Dava, davalı şirket bünyesinde faaliyet gösteren özelhastanedeki tıbbi uygulama hatasından kaynaklı maddi ve manevizararların tazmini istemiyle açılmıştır.
22.Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre; vakıfüniversitesi, gelirlerini, sadece kendi üniversitelerini vemülkiyeti üniversitelere ait kurum ve kuruluşlarıgeliştirmek amacıyla harcamak kaydıyla, vakıflartarafından kanunla kurulmuş bulunan, kamu tüzelkişiliğine sahip, yüksek düzeyde araştırma,eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayın vedanışmanlık yapan kuruluş ve birimlerden oluşanyükseköğretim kurumu olarak tanımlandığı,Anayasa'nın 130. maddesinin çağdaş eğitim veöğretim gerekleriyle "üniversite"kavramının içerdiği evrensel ilkelere uygun bir düzeniçinde ülkenin gereksinimlerini karşılayacak nitelikteinsan gücü yetiştirerek insanlığa hizmet etmekamacıyla değişik birimlerden oluşan, kamutüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahipüniversitenin ancak kanunla kurulacağınıöngördüğü ve bu madde gereğince deüniversitelerin devlet ya da vakıflar tarafından kurulmuşolmalarına bakılmaksızın, kamutüzelkişiliğine sahip kuruluşlar olduğu, kamutüzel kişiliğinin üniversitelerin zorunlu niteliklerindenve hukuksal yapılarının ögelerinden biri olduğu, Anayasa'nın130. maddesinin birinci fıkrasının zorunlukıldığı "kamutüzel kişiliğinin", yine bu maddenin sonfıkrası gereğince vakıfların kuracağıüniversiteler için de zorunlu nitelikte olduğuaçıktır (AYM, E.1991/21, K.1992/42, 29/6/1992).
23.Vakıf üniversiteleri, devlet tarafından, kanunla ve kamutüzel kişisi olarak kurulmaktadır. Kanunla kurulmazorunluluğunun doğal sonucu olan“kamu tüzel kişiliği” niteliği,üniversitelerin yapısına has bir özellik olduğundan,vakıflar tarafından kurulan üniversitelerin ve buüniversitelere bağlı kurumların, örneğin tıpfakültesi veya araştırma hastanelerinin de kamu tüzelkişiliğine sahip olduğu açıktır. Bununlabirlikte, vakıf üniversitelerine bağlı olmaksızınbir protokol kapsamında "bütçelerive iç mevzuatları ayrı" olacak şekildeözel hastanelerle işbirliği sürecindeki olasıhukukî durumun ayrıca ele alınması gerekmektedir.
24.Davalı şirket bünyesinde faaliyet gösteren özelhastanenin vakıf üniversitesi statüsündekiBahçeşehir Üniversitesine bağlıbulunmadığı, kamu tüzel kişiliği niteliğinihaiz olmadığı, özel hukuk tüzel kişisiolduğu ve adı geçen vakıf üniversitesi ilearasındaki işbirliği protokolünün özelhastanedeki sağlık hizmetini tek başına "kamu hizmeti" niteliğinedönüştürmeyeceği, yukarıda anılan mevzuathükümleri uyarınca işbirliği protokolününimzacı üniversitenin eğitim ve araştırmaişlevleri dışındaki sağlıkuygulamalarının özel hukuk (tüketici) kurallarıkapsamında değerlendirilmesi gerektiği dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
25.Diğer yandan, davacının her iki yargı kolunda da MLPSağlık ve Eğitim Hizmetleri A.Ş.'yi (....Hastanesi)hasım göstererek dava açtığı ve fakatİdare Mahkemesince hasım düzeltme yoluna gidilerekÜniversite Rektörlüğü husumeti ile davanıngörülmeye devam edildiği ve sonuçta yine adli yargıyerinin görevli olduğu yönünde karar verildiği gözetildiğinde;hasım belirlenmesi yönünde davacıya atfedilebilecek birkusurun bulunmadığı, dolayısıyla iki yargıkolunda açılmış olan davanın da MLP Sağlıkve Eğitim Hizmetleri A.Ş. 'ne karşıaçılmış olduğunun kabulü gerektiği açıktır.
26.Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak;İstanbul 13. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ileİstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinin 17/12/2020 tarihE.2019/162, K.2020/913 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.İstanbul 13. İdare Mahkemesi BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileİstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinin 17/12/2020 tarih veE.2019/162, K.2020/913 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
16/10/2023tarihinde, Üyeler Ahmet ARSLAN ve Bilal ÇALIŞKAN'ınKARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
KARŞI OY
Dava,davacı şirket bünyesinde faaliyet gösteren özelhastanedeki tıbbi uygulama hatasından kaynaklı maddi ve manevizararın tazmini istemiyle açılmıştır.
Davacının,MLP S. ve E.H. A.Ş....Hastanesinde, rahatsızlığınedeniyle ameliyat edildiği ve bu hastanede çalışanprofesörün hatalı tıbbi müdahalesi neticesindevücut bütünlüğünün zarargördüğü gerekçesiyle bu davanınaçıldığı, hastanenin BahçeşehirÜniversitesinin uygulama hastanesi olduğu, Üniversitenin, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 2. maddesiuyarınca, 2809 sayılı Yükseköğretim KurumlanTeşkilatları Kanunu'nun 4324 sayılı Kanun'un 1. maddesi iledeğişik Ek 47. maddesi gereğince kurulmuş bir vakıfüniversitesi kapsamında tıp ve/veya diş hekimliğifakültesi bulunan ancak sağlık uygulama ve araştırmamerkezi bulunmayan veya sağlık uygulama ve araştırma merkeziyeterli kapasite ve eğitim altyapısı bulunmayan vakıfüniversitelerinin; tıp ve diş hekimliğinde lisanseğitimi, tıp, diş hekimliği ve eczacılıktauzmanlık eğitimi ile araştırma faaliyetleri içinyeterli kapasite ve eğitim altyapısı bulunan özel hastanelerile bütçeleri ayrı olmak şartıylaişbirliği yapabildiği, bu kapsamda Üniversite ile MLPSağlık Hizmetleri A.Ş. (...Hastanesi) arasındaYükseköğretim Genel Kurulu'nun 22/06/2017 tarih ve 2017.10.387sayılı Kararı doğrultusunda afiliasyon protokolü imzalandığıve Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığıncaalınan karar ile protokolün uygun bulunduğuanlaşılmıştır.
3359sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun Ek 15.maddesinde; "Tıp ve/veya diş hekimliği fakültesibulunan ancak sağlık uygulama ve araştırma merkezibulunmayan veya sağlık uygulama ve araştırma merkeziyeterli kapasite ve eğitim altyapısı bulunmayan vakıfüniversiteleri; tıp ve diş hakimliğinde lisanseğitimi, tıp, diş hekimliği ve eczacılıktauzmanlık eğitimi ile araştırma faaliyetleri içinyeterli kapasite ve eğitim altyapısı bulunan özelhastaneler ile bütçeleri ayrı olmak şartıylaişbirliği yapar. İlgili üniversite ve özel hastaneninyetkili makamları arasında işbirliği protokolüimzalanır ve Sağlık Bakanlığı veYükseköğretim Kurumunun onayıyla uygulamaya konulur.
İşbirliğiyapılan özel hastane, üniversite için sağlıkuygulama ve araştırma merkezi kabul edilir. Burada fiilen görevyapacak olan üniversite öğretim elemanları, ilgili dekan vehastane yöneticisinin talebi üzerine rektör tarafındangörevlendirilir. Görevlendirilen üniversite personeline kendimevzuatı uygulanır. İşbirliği yapılan özelhastane, öğretim üyelerinin faaliyetleri ve üniversitenineğitim ve araştırma işlevleri dışında kendimevzuatına tabi olmaya devam eder.
Bumaddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarYükseköğretim Kurulunun görüşü alınarakSağlık Bakanlığı tarafından belirlenir.'1hükmüneJD7/04/2011 tarihli ve 27898 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan Özel Hastaneler YönetmeliğindeDeğişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4.maddesinde ise; özel hastaneye tahsis edilen kadrolar ve uzmanlıkdalları ile tıbbi hizmet birimleri ve teknoloji yoğunluklutıbbi cihazlar, işbirliğinin sona ermesi halinde hastane hekimkadrosu ve faaliyet izin belgesinden düşülürhükmüne yer verilmiştir.
YükseköğretimGenel Kurulu'nun 25/08/2011 tarihli ve 2011.17.985 sayılı kararıile, vakıf üniversiteleri tıp fakülteleri ile özelhastaneler arasında, eğitim-öğretim, sağlıkhizmeti sunumu amacıyla yapılacak işbirliğine ilişkin"Vakıf Üniversiteleri Tıp Fakülteleri ile ÖzelHastanelerin işbirliği (Afiliasyon) Usul Esasları"belirlenmiş; son olarak da Sağlık Bakanlığıtarafından hazırlanan 17/05/2017 tarihli ve 2274 sayılıVakıf Üniversiteleri ile Özel Hastanelerin işbirliğineİlişkin Usul ve Esasları yürürlüğegirmiştir.
AnılanUsul ve Esasların "İşbirliği esasları"başlıklı 5. maddesinde; "Tıp ve/veya dişhekimliği fakültesi bulunan ancak sağlık uygulama vearaştırma merkezi bulunmayan veya sağlık uygulama vearaştırma merkezinde yeterli kapasite ve eğitim altyapısını sağlamayan vakıf üniversiteleri;tıp ve diş hekimliğinde lisans eğitimi, tıp, dişhekimliği ve eczacılıkta uzmanlık eğitimi ilearaştırma faaliyetleri için yeterli kapasite ve eğitimaltyapısı olan ve fakülteyle aynı ilde bulunan özel hastaneile bütçeleri ayrı olmak şartıylaişbirliği yapabilir.
İşbirliği yapılan hastane, üniversite için sağlıkuygulama ve araştırma merkezi kabul edilir. İş birliğiyapılan hastane, öğretim üyelerinin faaliyetleri veüniversitenin eğitim ve araştırma işlevleridışında 27/03/2002 tarihli 24708 sayılı ÖzelHastaneler Yönetmeliği hükümlerine tabidir." HükmıyDisiplin ve özlük işlemleri" başlıklı 11.maddesinde ise; "İşbirliği yapılan hastanedegörevlendirilen üniversite personelinin disiplin ve özlükişlemleri üniversitenin ilgili mevzuatına göreyürütülür. Öğrenciler, eğitim veöğretime yönelik mevzuat hükümleri ile birliktehastanenin tabi olduğu mevzuat hükümlerine de uymakzorundadır. İş birliği yapılan hastanedesağlık hizmeti sunan üniversite öğretim üyelerininüniversite ödeneklerine dahil, kadrosuna/sözleşmesinebağlı ödemeleri üniversite tarafından ödenir.Öğretim üyelerince yürütülen sağlıkhizmetlerinin karşılığı olan ve hastane idaresi ileüniversite arasında kararlaştırılan ücretlerhastane tarafından, öğretim üyelerine ödenmeküzere, üniversitenin hesabına aktarılır.Öğretim üyeleri ile özel hastane arasında bulunan buişbirliği kapsamında hizmet akdine dayanan parasal ilişkikurulması yasaktır." hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaanılan mevzuat hükümleri uyarınca işbirliğiprotokolünün imzacı üniversitenin eğitim vearaştırma işlevleri dışındaki sağlıkuygulamalarının, özel hukuk kuralları kapsamındadeğerlendirilmesi gerektiği hususları bir aradadeğerlendirildiğinde davacıya uygulanan sağlık hizmetifaaliyetinin Vakıf Üniversitesi Hastanesi ile ilgili değilözel hastane eliyle yürütüldüğü, hastaneninVakıf Üniversitesine bağlı olmaksızın birprotokol kapsamında "bütçeleri ve içmevzuatları ayrı" olacak şekilde özel hastanelerleişbirliği olduğu açıktır.
Üniversiteile hastanenin yaptığı protokol kapsamında kamuyasağlık hizmetinin üniversite tarafından verilmediği,sadece eğitim hizmeti verdiği, sağlık hizmetininüniversiteden bağımsız olarak tedaviyigerçekleştiren hastane tarafından verildiği belirtilmişise de; Vakıf Üniversiteleri Tıp Fakülteleri ile ÖzelHastanelerin İşbirliği (Afiliasyon) Usul ve Esasların 5.maddesinin 2. fıkrasına göre; işbirliği yapılanhastane, üniversite için sağlık uygulama vearaştırma merkezi kabul edileceğinin, 11. maddesinin 4.fıkrasında ise; öğretim üyelerinceyürütülen sağlık hizmetlerininkarşılığı olan ve hastane idaresi ile üniversitearasında kararlaştırılan ücretlerin hastanetarafından öğretim üyelerine ödenmek üzereüniversitenin hesabına aktarılacağı dikkate alındığında;hastanede görev yapmakta olan bir profesör tarafındandavacıya hizmet verildiği açıktır.
Budurumda, vakıf üniversiteleri ile arasındaki işbirliğiprotokolünün özel hastanedeki sağlık hizmetiniöğretim üyesi sıfatıyla verilmesi halinde "kamuhizmeti" niteliğine dönüştürüleceği vebu hizmetin kötü, geç veya hiç işlenmemesihallerinden dolayı sağlık
hizmetifaaliyetinin yapılan protokole göre Vakıf Üniversitetarafından yürütüldüğünün kabuledilmesi halinde davalı Bahçeşehir ÜniversitesiRektörlüğünün bir kamu tüzel kişisiolduğu dikkate alındığında, kural olarak işlem veeylemleri kamusal nitelik taşır. Somut olayda, davalıRektörlüğe bağlı olarak çalışandoktorun görevini gerektiği gibi yapmadığı iddiaedilmiştir. Görevin gereği gibi yerine getirilmemesi hizmetkusuru niteliğindedir, idarenin hizmet kusurundan doğan zararlardandolayı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesigereğince idareye karşı idari yargı yerinde tam yargıdavası açılması gerekir. Bu nedenle, adliyargının görevli olduğu yönündeki sayınçoğunluğun görüşünekatılmıyoruz.
Üye
Ahmet ARSLAN
Üye
Bilal ÇALIŞKAN