T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/231
KARAR NO : 2023/709
KARAR TR : 27/11/2023
ÖZET: OHAL KHK kapsamında kapatılan Özel Kolej bünyesinde sözleşmeli öğretmen olarak görev yapan davacıya kıdem tazminatı ve mahrum kaldığı ücret alacaklarının ödenmesine ilişkin başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın 675 sayılı KHK'nın 16. maddesinin 4. fıkrası kapsamında İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : G.G
Vekili : Av.A.T.K
Davalı :Maliye Bakanlığı
Vekili : Av.N.G
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkilinin 667 SayılıOlağanüstü Hal Kapsamında Alınması GerekenTedbirler İle Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair DüzenlemeYapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamekapsamında kapatılan ve Maliye Bakanlığına devredilenİzmir Özel Fatih Koleji bünyesinde sözleşmeli tarihöğretmeni - müdür yardımcısı olarakgörev yapmakta iken,iş akdinin kurumun kapatılmasıyla sonaerdiğini, 01/08/2016 - 12/08/2016tarihleri arasındakiçalışmasından kaynaklı işçilikalacaklarının (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve 12günlük net çalışma ücreti) ödenmesine yönelikolarak, 31/08/2016 tarihinde yaptığı başvuruya cevapverilmediğini ifade ederek; davalı idarenin red cevabınailişkin işlemin iptali ile fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla 1.267 TL 12 günlük net ücreti,6.155 TL ihbar tazminatı ve 87.531 TL kıdem tazminatıalacağının 12/08/2016 tarihindenitibaren uygulanacak enyüksek mevduat faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle28/12/2016 tarihindeidari yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
2.İzmir 2. İdare Mahkemesi 05/01/2017 tarih ve E.2016/2005, K.2017/8sayılı kararı ile, 17/08/2016 tarih ve 29804 sayılıResmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 670sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Devir işlemlerine ilişkin tedbirler"başlıklı 5. ve29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı ResmiGazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 675sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Dava ve takip usulü"başlıklı 16. maddesihükümleri gereğincekapatılan kurumun devredildiği idareye başvuruyapılması dava veya takip şartının bulunmamasınedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine kararvermiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf yolunabaşvurmuştur.
3.İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdare Dava Dairesi30/05/2017 tarih ve E.2017/828, K.2017/809 sayılı kararı ile,bakılan davada, davacının başvurusu ile idari makamca tesisedilmiş bir işlem bulunmadığından bu aşamada davanınesasının incelenmesine olanak bulunmadığı vekararın sonucu itibariyle doğru olduğu gerekçesiyleistinaf başvurusunun reddine karar vermiştir. Karara karşıdavacı vekili Anayasa Mahkemesi nezdinde bireysel başvurudabulunmuştur.
4.Anayasa Mahkemesi 19/11/2020 tarih ve 2017/32445 başvuru sayılıkararı ile, başvurucuG.G yönünden Anayasanın 36.maddesi ile güvence altına alınanmahkemeye erişimhakkının ihlal edildiğine, kararın bir örneğininmahkemeye erişim hakkının ihlalininsonuçlarının ortadan kaldırılması ve yenidenyargılama yapılmak için Bölge İdare Mahkemesineiletilmek üzere İzmir 2. İdare Mahkemesine gönderilmesinekarar vermiştir.
5.İzmir 2. İdare Mahkemesi 03/03/2021 tarih ve E.2021/169, K.2021/252sayılı kararı ile, dosyanın esasının kapatılarakİzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesinegönderilmesine karar vermiştir.
6.İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi01/06/2021 tarih ve E.2021/490, K.2021/819 sayılı kararı ile,davanın esasının incelenerek bir karar verilmesi gerektiğigerekçesiyleİzmir 2. İdare Mahkemesince verilen kararınkaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanınmahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
7.İzmir 2. İdare Mahkemesi 29/12/2021 tarih ve E. 2021/1286,K.2021/2019sayılı kararı ile, davanın kabulüne kararvermiştir.
8.İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi12/05/2022 tarih ve E.2022/679, K.2022/989 sayılı kararı ile,davada adli yargının görevli olduğu gerekçesiylemahkeme kararının kaldırılmasına kesin olarak karar vermiştir.
9. İzmir 2. İdare Mahkemesi 29/06/2022 tarihve E.2022/1552, K.2022/1355 sayılı kararı ile,davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 15/1-a maddesi gereğince görev yönünden reddinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
''Dava; İzmir Özel FatihKoleji İşletmeleri Ticaret Anonim Şirketine bağlıİzmir Özel Fatih Lisesinde çalışmakta iken 12.08.2016tarihinde iş akdi feshedilen davacı tarafından, fazlayailişkin haklarının saklı tutulması şartıile, 1.267,00 TL 12 günlük ücret alacağı, 87.531,00 TLkıdem tazminatı, 6.155,00 TL ihbar tazminatı olmak üzeretoplam 94.953,00 TL alacağının iş akdinin feshi tarihindenitibaren uygulanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikteödenmesine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde, idariyargının görev alanının, idari işlem ve eylemlerile genel hizmetlerden birinin yürütülmesi için yapılanidari sözleşmelerden dolayı taraflar arasındaçıkan uyuşmazlıklardan doğan davalarlasınırlı olduğu, 14. maddesinin (3/a) bendinde, davadilekçelerinin görev ve yetki yönünden inceleneceği,15. maddesinin (1/a) bendinde ise, adli ve askeri yargınıngörevli olduğu konularda açılan davaların reddinekarar verileceği, 14. maddesinin 6. fıkrasında ise, davanınher safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağıhüküm altına alınmıştır.
Dava konusu işlemin tesisedildiği tarihte yürürlükte olan ve 7091 sayılıKanunun 8/3/2018 tarihli ve 30354 (mükerrer) sayılı ResmîGazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi sonucu aynenkanunlaşan 670 sayılı KHK'nın "Devir işlemlerineilişkin tedbirler"başlıklı 5. maddesinde; "(1)20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıylaülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamındayürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnamelergereğince kapatılan ve Vakıflar GenelMüdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum,kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi vedağıtım kanallarının... devralınanvarlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerletevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite vehiçbir şekilde devralınan varlıkların değerinigeçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmamasıve Fethullahçı Terör Örgütü(FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayankişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanmasışartıyla .... bu varlıkların değerlendirilmesisuretiyle devralınan varlıklarla ilişkili kredi veyagerçek bir mal veya hizmet ilişkisine dayanan borçlarnedeniyle konulmuş ve daha önce kaldırılmıştakyidatları kredinin veya borcun ödenebilmesini sağlamakamacıyla kaldırıldığı andaki koşullarlatekrar koydurmaya ve ihyaya, ..., vakıflar yönünden VakıflarGenel Müdürlüğü, diğerleri yönündenMaliye Bakanlığı yetkilidir.
...
(4) Birinci fıkrakapsamında tespite konu edilebilecek borç veyükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasındabulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren altmış günlük hakdüşürücü süre içerisinde ilgili idaresinekanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilir. Bumaddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonrayapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlüksüre kapatma tarihinden itibaren başlar...."; 7082sayılı Kanunun 8/3/2018 tarihli ve 30354 (Mükerrer)sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğegirmesi sonucu aynen kanunlaşan 675 sayılı KHK'nın"Dava ve takip usulü" kenar başlıklı 16.maddesinde ise; "(1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılıBakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilenolağanüstü hal kapsamında yürürlüğekonulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılankurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi,yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibigerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17/8/2016 tarihindenönce açılan davalar ile bu kapsamda Hazine ile VakıflarGenel Müdürlüğüne husumet yöneltilen davalardamahkemelerce, 15/8/2016 tarihli ve 670 sayılıOlağanüstü Hal Kapsamında Alınması GerekenTedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesiuyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle red kararıverilir. Bu kararlar duruşma günü beklenmeksizin dosyaüzerinden kesin olarak verilir ve davacılara resen tebliğedilir. Tarafların yaptığı yargılama giderleri kendiüzerlerinde bırakılır.
(2) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilenolağanüstü hal kapsamında yürürlüğekonulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılankurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi,yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibigerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17/8/2016 tarihindenönce başlatılan icra ve iflas takipleri ile bu kapsamda Hazineile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumetyöneltilen takipler hakkında icra müdürlüklerince, 670sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesiuyarınca düşme kararı verilir. Bu kararlar dosyaüzerinden kesin olarak verilir ve takip alacaklısına resentebliğ edilir. Tarafların yaptığı takip giderlerikendi üzerlerinde bırakılır.
(3) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilenolağanüstü hal kapsamında yürürlüğekonulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılankurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi,yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibigerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da resenterkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar GenelMüdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihtensonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesigereğince dava veya takip şartının bulunmamasınedeniyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir.
(4) Birinci ve ikinci fıkralaruyarınca verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesindebelirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihindenitibaren otuz günlük hak düşürücü süreiçinde başvurabileceği belirtilir. İdari başvuruüzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idariyargıda dava açılabilir. İdari yargınınverdiği karar kesin olup, uyuşmazlık adli yargıdahiçbir şekilde dava konusu yapılamaz." kuralına yerverilmiştir.
Öte yandan, 4857sayılı İş Kanununun 1. maddesinde,Kanununamacının,işverenler ile bir iş sözleşmesinedayanarak çalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılıResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanununun "Görev"başlıklı 5. maddesinde; " (1) İş mahkemeleri; a)5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabigemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İşKanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,... bakar"kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda sözü edilen675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca,17/08/2016 tarihinden önce kapatılan kurum ve kuruluşlarhakkında açılmış olan davalarda verilen davaşartı yokluğu nedeniyle red kararı üzerine,davacının belirli bir süre içerisinde idareyebaşvuracağı ve bu başvuru sonucu tesis edilen işleminiptali için idari yargı yerinde dava açacağıaçıkça belirtilmiş olmasına karşın,aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin 16. maddesinin 3.fıkrası uyarınca, 17/08/2016 tarihinden sonraaçılmış olan davalarda dava şartının bulunmamasınedeniyle davanın reddine karar verileceği ve bu davanınözellikle idari yargı yerinde açılacağınınbelirtilmediği,670 sayılı KHK'nın 5/4fıkrasının ise, herhangi bir özel görev kuralıgetirmediği, iş hukukundan kaynaklanan hak ve alacaklara yönelikolarak çıkarılacak uyuşmazlıklarınçözümü için adli yargı düzeniiçinde İş Mahkemelerinin özel görevli mahkemelerolduğu açıktır.
Dosyanın incelenmesinden,davacının olağanüstü hal kapsamındakapatılan İzmir Özel Fatih Lisesinde 1994-2016 yıllarıarası tarih öğretmeni olarak görev yaptığıhalde bu dönemde tarafına ödenmeyen ücret, ihbar ve kıdemtazminatı alacaklarının tarafına ödenmesi istemiyleİzmir Defterdarlığı OHAL Bürosuna 31/08/2016 ve04/10/2016 tarihlerinde yaptığı başvurularına cevapverilmemesi üzerine söz konusu alacakları toplamı94.953,00-TL'nin tazmini istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda,, bakılmakta olandavanın 17/08/2016 tarihinden sonra, davacının 667sayılı KHK'nın 5/4 maddesi kapsamında31/08/2016 tarihindeyaptığı başvurusunun cevap verilmemek üzere 30/10/2016tarihinde reddedilmesi üzerine 28/12/2016 tarihindeaçıldığı, davacının işçistatüsünde olduğu, talep edilen ücret ve benzeri parasalhakların iş mevzuatından kaynaklanan haklardan olduğudikkate alındığında, uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.''
10.Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
B. Adli Yargıda
11. İzmir 11. İş Mahkemesi 06/03/2023tarih ve E.2022/314 sayılı kararı ile, uyuşmazlığınçözüm yerinin idari yargı olduğu gerekçesiyle,2247 sayılıKanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
''Davacının görevyaptığı İzmir Özel Fatih Koleji'nin 670sayılı KHK kapsamında kapatılan şirketlerdenolduğu, davacının İzmir Defterdarlığı OHALbürosuna 31/08/2016 tarihinde müracaat ettiği vemüracaatı ile ilgili idare tarafından cevap verilmemesiüzerine İzmir 2.İdari Mahkemesi'ne alacaklarınıntahsili yönünde dava açılmıştır.
7091 sayılıOlağanüstü Hal Kapsamında Alınması GerekenTedbirler Hakkında ( 670 sayılı ) Kanun HükmündeKararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanunun "Devir İşlemlerineİlişkin Tedbirler" başlıklı 5.Maddesi şuşekildedir.
"MADDE 5- (1) 20/7/2016 tarihliye 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülkegenelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamındayürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğincekapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veyaHâzineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo vetelevizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtımkanallarının her türlü taşınır,taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belgeve evraklarının (devralınan varlık); her türlütespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye,avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğerkıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer hertürlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgiliolup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borçve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekildedevralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek malikülfet getirmemesi, kefaletten doğmaması veFethullahçı Terör Örgütü(FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayankişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanmasışartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiylebunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye, kapatılan kurum vekuruluşların taahhüt ve garanti ettiği ancak vermediğimal ve hizmet bedellerinin ödemesini durdurmaya veya ödemeye, tahsilimümkün olmadığı anlaşılan veya tahsilinde vetakibinde yarar bulunmayan hak ve alacaklar ile taahhüt ve garantilerintahsilinden vazgeçmeye, her türlü sulh işlemini yapmaya,devralınan varlıklarla ilişkili kredi veya gerçek bir malveya hizmet ilişkisine dayanan borçlar nedeniyle konulmuş vedaha önce kaldırılmış takyidatları kredinin veyaborcun ödenebilmesini sağlamak amacıylakaldırıldığı andaki koşullarla teh'ar koydurmayave ihyaya, menkul rehinleri dikkate almaya, devralınan varlıklarakonulan takyidatların sınırlarını belirlemeye vekaldırmaya, finansal kiralama dahil sözleşmelerin feshine veyadevamına karar vermeye, devralınan varlıkların idaresi,değerlendirilmesi, elden çıkarılması için gerekliher türlü tedbiri almaya, gerektiğinde devralınanvarlıkların tasfiyesi veya satışı amacıyla uygungörülen kamu kurum ve kuruluşlarına devretmeye, devirkapsamında olmadığı belirlenen varlıkları iadeye,kapatılanların gerçek kişiye ait olması halindedevralınacak varlıkların kapsamını belirlemeye,tereddütleri gidermeye, uygulamaları yönlendirmeye,bütün bu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esaslarıbelirlemeye, vakıflar yönünden Vakıflar GenelMüdürlüğü, diğerleri yönünden MaliyeBakanlığı yetkilidir.
Bu madde kapsamındadevralınan varlıklardan nakit ve diğer hazır değerleremanet, diğer varlıklar ise nazım hesaplarda izlenir. Nazımhesaplarda izlenen varlıklardan elden çıkarılanlarıntutarı emanet hesaplarına alınır. Ödenmesine kararverilen borçlar bu emanetlerden ödenerek kalan tutarbütçeye gelir kaydedilir.
Kapatılan kurum, kuruluş,özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi vedağıtım ' kanallarının bağlı olduklarışirketlerin faaliyetleri sonlandır ılarak ticari sicil kayıtlanresen terkin edilir. Bunların devralınan varlıklarıdışındaki varlıkları da Hâzineye bedelsizdevredilmiş sayılır. Bu durumda şirketlere daha önceatanmış kayyımlar tasfiye memuru olarak görevlendirilebilirveya bu şirketlere tasfiye memuru atanabilir. Bu fıkranınuygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve birincifıkrada yer alan hususları bu şekilde devralınanvarlıklar için de uygulamaya Maliye Bakanlığıyetkilidir.
Birinci fıkra kapsamındatespite konu edilebilecek borç ve yükümlülüklereilişkin olarak hak iddiasında bulunanlarca bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmışgünlük hak düşürücü süreiçerisinde ilgili idaresine kanaat getirici defter, kayıt vebelgelerle müracaat edilir. Bu maddenin yürürlüğegirdiği tarihten sonra yapılacak kapatma işlemlerinde isealtmış günlük süre kapatma tarihinden itibarenbaşlar.
Borçlarınödenmesinde; malvarlığının aynından doğanvergi borçları, rehinli alacaklar,çalışanların sigorta primleri, kamu idarelerineödenmesi gereken vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay gibiborçlar, enerji, iletişim ve su kullanım borçları,çeşidine bakılmaksızın beşyüz TürkLirasını geçmeyen borçlar ve diğerleri şeklindesıralama esas alınır.
667 sayılı KanunHükmünde Kararname hükümleri gereğince kapatılanvakıflara ait olup mülkiyemri Vakıflar GenelMüdürlüğüne intikal eden taşınmazlarüzerinde bijjırffan eğitirh tesisleri kamu kurum vekuruluşlarına bedelsiz, özel hukuk tüzel kişilerineise bedeli ka/fnğında tahsis/edilebilir.
Kamu kurum ve kuruluşları,gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliğiolmayan kuruluşlar bu madde kapsamında istenilecek bilgi ve belgelerionbeş gün içerisinde vermek zorundadır. Buçerçevede talepte bulunulanlar özel kanunlardayazılı hükümleri ileri sürerek bilgi ve belgevermekten kaçınamazlar.
(Ek: 13/02/2018-7098/EK MADDE 1) Bumadde hükümleri 20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılıBakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilenolağanüstü hal kapsamında yürürlüğekonulan kanan bükmende kararnameler uyarıncagerçekleştirilen bütün kapatma işlemlerihakkında uygulanır "
7082 sayılıOlağanüstü Hal Kapsamında Alınması GerekenTedbirler Hakkında ( 675 sayılı ) Kanun HükmündeKararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun " Dava ve Takip Usulü" başlıklı l6. maddesi şu şekildedir.
''MADDE 16- (1) 20/7/2016 tarihli ve2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelindeilan edilen olağanüstü hal kapsamındayürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelergereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo vetelevizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtımkanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzelkişiler aleyhine 17/8/2016 tarihinden önce açılan davalarile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar GenelMüdürlüğüne husumet yöneltilen davalardamahkemelerce, 15/8/2016 tarihli ve 670 sayılıOlağanüstü Hal Kapsamında Alınması GerekenTedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesiuyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle red kararıverilir. Bu kararlar duruşma günü beklenmeksizin dosyaüzerinden kesin olarak verilir ve davacılara resen tebliğ edilir.Tarafların yaptığı yargılama giderleri kendiüzerlerinde bırakılır.
20/7/2016 tarihli ve 2016/9064sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilenolağanüstü hal kapsamında yürürlüğekonulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum,kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi vedağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçekveya tüzel kişiler aleyhine 17/8/2016 tarihinden öncebaşlatılan icra ve iflas takipleri ile bu kapsamda Hazine ileVakıflar Genel Müdürlüğüne husumetyöneltilen takipler hakkında icra müdürlüklerince, 670sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesiuyarınca düşme kararı verilir. Bu kararlar dosyaüzerinden kesin olarak verilir ve takip alacaklısına resentebliğ edilir. Tarafların yaptığı takip giderlerikendi üzerlerinde bırakılır.
20/7/2016 tarihli ve 2016/9064sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilenolağanüstü hal kapsamında yürürlüğekonulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılankurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi,yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibigerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da resenterkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar GenelMüdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihtensonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesigereğince dava veya takip şartının bulunmamasınedeniyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir.
Birinci ve ikinci fıkralaruyarınca verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesindebelirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihindenitibaren otuz günlük hak düşürücü süreiçinde başvurabileceği belirtilir. İdari başvuruüzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idariyargıda dava açılabilir, idari yargının verdiğikarar kesin olup, uyuşmazlık adli yargıda hiçbirşekilde dava konusu yapılamaz. "
Benzer nitelikteki bir başkauyuşmazlıkta İzmir Bölge İdare Mahkemesi Beşinciİdari Dava Dairesi 2022/1596 - 2022/1430 karar sayılıilamında 670 sayılı KHK'nm 5.maddesi kapsamında tespitekonu edilebilecek borç ve yükümlülüklereilişkin olarak hak iddiasında bulunanların anılan idarelerebaşvurmaları gerektiği belirtilerek söz konusuişlemlerin özel hukuk alanından kamu alanınataşındığı ve 7098 sayılı kanun ile eklenen8. fıkra ile de bu düzenlemelerin olağanüstü halkapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmündekararnameler uyarınca gerçekleştirilen bütün kapatmaişlemlerin hakkında uygulanacak genel bir düzenlemeniteliğinde olduğu, 675 sayılı KHK'nın 16. maddesikapsamında yer alan düzenlemenin 670 sayılı KHK'nın5.maddesine atıf içerdiği, genel düzenlemeniteliğindeki 670 sayılı KHK'nın 5.maddesi ile özelhukuk alanında yer alan bir kısım iş ve işlemlerinkamu alanına taşındığı , kamu alanınataşınan ve yetkili idarelerce kamu gücüne dayalıolarak tesis edilecek işlemlerle ilgili uyuşmazlıklarınidari yargıda görülmesi gerektiği, 670 sayılıKHK'nın yayımlandığı 17/08/2016 tarihinden öncegenel hükümlere göre Adli Yargı yerlerindeaçılan davalar bakımından özel düzenlemeniteliğinde olduğu, bir tarafı idare olsa bileuyuşmazlığın İş Kanunu hükümlerinegöre çözümlenebileceği değerlendirilse biletalep edilen alacakların ödenmesinin iş mevzuatıdışında hiçbir şekilde devralmanvarlıkların değerini geçmemek, ek mali külfetgetirmemek, kefaletten doğmamak ve talep sahibinin terörörgütlerine aidiyeti, iltisakı veye irtibatı olmamasıgibi bir kısım şartlara bağlanmamış olmasıve bu şartların bulunup bulunmadığının idarimakamlar tarafından kamu gücüne dayalı olarak tespitedilecek olması karşısında idare mahkemesince işinesasına girilerek bir karar verilmesi gerektiği yönündekarar vermiştir.
İzmir 2. İdareMahkemesi'nin 15/02/2023 tarihli yazısından 2022/1552 - 2022/1355karar sayılı dosyada "Görev Red ( Adli Yargı)"kararının istinaf yoluna başvurulmaksızın 08/09/2022tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacının 667sayılı KHK ile kapatılan İzmir Özel Fatih Kolejiİşletmeleri AŞ'de çalıştığı,İzmir Defterdarlığı OHAL bürosuna 31/08/2016 tarihindemüracaat ettiği, idare mahkemesine açılan davanınAdli Yargının görevi olması gerekçesi ilereddedildiği, 675 sayılı KHK'nın 16. maddesindedüzenlenen özel görev kuralı uyarınca(Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 14/12/2020 tarih 2020/675 Esas - 2020/771sayılı kararı) davanın idari yargı yerindegörülmesi gerektiği kanaatine varılarakaşağıdaki şekilde ara karar oluşturulmuştur.''
III. İLGİLİ HUKUK
12. 17/08/2016 tarihli ve 29804sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren 670 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin "Devirişlemlerine ilişkin tedbirler"başlıklı 5. maddesi şöyledir:
"(1) 20/7/2016 tarihli ve2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelindeilan edilen olağanüstü hal kapsamındayürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnamelergereğince kapatılan ve Vakıflar GenelMüdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum,kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi vedağıtım kanallarının her türlütaşınır,taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belgeve evraklarının (devralınan varlık);her türlütespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye,avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğerkıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer hertürlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgiliolup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borçve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekildedevralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek malikülfet getirmemesi, kefaletten doğmaması veFethullahçı Terör Örgütü(FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayankişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanmasışartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiylebunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye, kapatılan kurum vekuruluşların taahhüt ve garanti ettiği ancak vermediğimal ve hizmet bedellerinin ödemesini durdurmaya veya ödemeye, tahsilimümkün olmadığı anlaşılan veya tahsilinde vetakibinde yarar bulunmayan hak ve alacaklar ile taahhüt ve garantilerintahsilinden vazgeçmeye, her türlü sulh işlemini yapmaya,devralınan varlıklarla ilişkili kredi veya gerçek bir malveya hizmet ilişkisine dayanan borçlar nedeniyle konulmuş vedaha önce kaldırılmış takyidatları kredinin veyaborcun ödenebilmesini sağlamak amacıyla kaldırıldığıandaki koşullarla tekrar koydurmaya ve ihyaya, menkul rehinleri dikkatealmaya, devralınan varlıklara konulan takyidatlarınsınırlarını belirlemeye ve kaldırmaya, finansalkiralama dahil sözleşmelerin feshine veya devamına kararvermeye, devralınan varlıkların idaresi, değerlendirilmesi,elden çıkarılması için gerekli her türlütedbiri almaya, gerektiğinde devralınan varlıklarıntasfiyesi veya satışı amacıyla uygun görülen kamukurum ve kuruluşlarına devretmeye, devir kapsamındaolmadığı belirlenen varlıkları iadeye,kapatılanların gerçek kişiye ait olması halindedevralınacak varlıkların kapsamını belirlemeye,tereddütleri gidermeye, uygulamaları yönlendirmeye, bütünbu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye,vakıflar yönünden Vakıflar GenelMüdürlüğü, diğerleri yönünden MaliyeBakanlığı yetkilidir.
(2) Bu madde kapsamındadevralınan varlıklardan nakit ve diğer hazır değerleremanet, diğer varlıklar ise nazım hesaplarda izlenir. Nazımhesaplarda izlenen varlıklardan elden çıkarılanlarıntutarı emanet hesaplarına alınır. Ödenmesine kararverilen borçlar bu emanetlerden ödenerek kalan tutarbütçeye gelir kaydedilir.
(3) Kapatılan kurum,kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi vedağıtım kanallarının bağlı olduklarışirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicilkayıtları resen terkin edilir. Bunların devralınanvarlıkları dışındaki varlıkları da Hazineyebedelsiz devredilmiş sayılır. Bu durumda şirketlere dahaönce atanmış kayyımlar tasfiye memuru olarak görevlendirilebilirveya bu şirketlere tasfiye memuru atanabilir. Bu fıkranınuygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve birincifıkrada yer alan hususları bu şekilde devralınanvarlıklar için de uygulamaya Maliye Bakanlığıyetkilidir.
(4) Birinci fıkrakapsamında tespite konu edilebilecek borç veyükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasındabulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren altmış günlük hakdüşürücü süre içerisinde ilgili idaresinekanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilir. Bumaddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonrayapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlüksüre kapatma tarihinden itibaren başlar.
(5) Borçlarınödenmesinde; malvarlığının aynından doğanvergi borçları, rehinli alacaklar,çalışanların sigorta primleri, kamu idarelerineödenmesi gereken vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay gibiborçlar, enerji, iletişim ve su kullanım borçları,çeşidine bakılmaksızın beşyüz TürkLirasını geçmeyen borçlar ve diğerlerişeklinde sıralama esas alınır.
(6) 667 sayılı KanunHükmünde Kararname hükümleri gereğince kapatılanvakıflara ait olup mülkiyetleri Vakıflar GenelMüdürlüğüne intikal eden taşınmazlarüzerinde bulunan eğitim tesisleri kamu kurum vekuruluşlarına bedelsiz, özel hukuk tüzel kişilerineise bedeli karşılığında tahsis edilebilir.
(7) Kamu kurum vekuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler ile tüzelkişiliği olmayan kuruluşlar bu madde kapsamında istenilecekbilgi ve belgeleri onbeş gün içerisinde vermek zorundadır.Bu çerçevede talepte bulunulanlar özel kanunlardayazılı hükümleri ileri sürerek bilgi ve belgevermekten kaçınamazlar."
13.29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Dava ve takip usulü"başlıklı 16. maddesi şöyledir:
"(1) 20/7/2016tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülkegenelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamındayürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelergereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo vetelevizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtımkanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzelkişiler aleyhine 17/8/2016 tarihinden önce açılan davalarile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar GenelMüdürlüğüne husumet yöneltilen davalardamahkemelerce, 15/8/2016 tarihli ve 670 sayılıOlağanüstü Hal Kapsamında Alınması GerekenTedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesiuyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle red kararıverilir. Bu kararlar duruşma günü beklenmeksizin dosyaüzerinden kesin olarak verilir ve davacılara resen tebliğ edilir.Tarafların yaptığı yargılama giderleri kendiüzerlerinde bırakılır.
(2) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilenolağanüstü hal kapsamında yürürlüğekonulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılankurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi,yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibigerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17/8/2016 tarihindenönce başlatılan icra ve iflas takipleri ile bu kapsamda Hazineile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumetyöneltilen takipler hakkında icra müdürlüklerince, 670sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesiuyarınca düşme kararı verilir. Bu kararlar dosyaüzerinden kesin olarak verilir ve takip alacaklısına resentebliğ edilir. Tarafların yaptığı takip giderlerikendi üzerlerinde bırakılır.
(3) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilenolağanüstü hal kapsamında yürürlüğekonulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılankurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi,yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibigerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da resenterkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar GenelMüdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihtensonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesigereğince dava veya takip şartının bulunmamasınedeniyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir.
(4) Birinci ve ikinci fıkralaruyarınca verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesindebelirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihindenitibaren otuz günlük hak düşürücü süreiçinde başvurabileceği belirtilir. İdari başvuru üzerineidari merci tarafından verilecek karar aleyhine idari yargıda davaaçılabilir. İdari yargının verdiği karar kesinolup, uyuşmazlık adli yargıda hiçbir şekilde davakonusu yapılamaz."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
14.Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan 27/11/2023tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre, adli yargı yerince,anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, mahkemece adli yargı dosyasının ekinde idariyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiğive usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
15.Raportör-Hakim Gülay DOĞAN'ın davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
16.Dava667 Sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaAlınması Gereken Tedbirler İle Bazı Kurum veKuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında KanunHükmünde Kararname kapsamında kapatılan İzmirÖzel Fatih Koleji bünyesinde sözleşmeli öğretmenolarak görev yapmakta iken, iş akdi feshedilen davacıyakıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve mahrumkaldığı ücret alacaklarının ödenmesi, bukonuda yapılan başvurunun zımnen reddineilişkinişlemin iptaline ilişkin bulunmaktadır.
17.Dava dosyalarının incelenmesinden; davacının, 667sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaAlınması Gereken Tedbirler İle Bazı Kurum veKuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında KanunHükmünde Kararname kapsamında kapatılan ve MaliyeBakanlığına devredilen İzmir Özel Fatih Kolejibünyesinde 01/02/1994 tarihinde sözleşmeli öğretmen olarakçalışmaya başladığı, anılanişyerinin 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameuyarınca davalı Hazine ve Maliye Bakanlığınadevredilmesi ile 12/08/2016 tarihinde iş akdininsonlandığı, "eksiködenen maaş alacağı, kıdem tazminatı ve ihbartazminatı alacağının" ödenmesiistemiyle davalı idareye yapmış olduğu başvurununzımnen reddedildiğinden bahisle,idari yargı ve adli yargıyerlerinde dava açtığıanlaşılmıştır.
18.Yukarıda yer verilen 670 ve 675 sayılı OlağanüstüHal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin KanunHükmünde Kararnameler ile getirilen hükümlerirdelendiğinde; düzenlemelerin, darbe teşebbüsündebulunan Fethullahçı Terör Örgütü(FETÖ/PDY)'nün mal varlığına, diğer bir ifadeylesuç eşyasına el konulması, bunlarınolağanüstü hal kapsamında ve kamu gücüyle tasfiyeedilip, mülkiyetin suçtan zarar gören kamuyageçirilmesine ilişkin olduğu, tasfiye için maliyeidaresinin görevli ve yetkili kılındığı vetasfiye sonunda kalan mal varlığı değerinin genelbütçeye gelir olarak kaydedilmesiöngörülmüştür. Bu haliyle idarenin KHK iletanınan görev ve yetkiler çerçevesinde tasfiyeye aitişlemlerinin idari nitelikte olduğunun ve bu işlemlerin hukukauygunluğunun denetiminde idari yargı yerinin görevli ve yetkiliolduğunun kabulü gerekir. Nitekim bu nedenle, el konulup tasfiyeedilen özel hukuk tüzel kişisine karşıaçılmış veya açılacak davalarda ve icratakiplerinde bu davaların reddi,icra takiplerinindüşürülmesi ile bu davaya icra takibine konu hakkınilgili idareye başvurularak yerine getirilmesinin istenilmesi yöntemibenimsenmiş, bu başvuru üzerine idare tarafından verilenkararlara karşı idari yargı yerinde davaaçılması yolunda özel bir görev kuralıgetirilmiş ve bu uyuşmazlıkların adli yargıdahiç bir şekilde dava konusu edilemeyeceği için idariyargı yerinin verdiği kararın kesin olduğubelirtilmiştir.
19.675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca,17/08/2016 tarihinden önce kapatılan kurum ve kuruluşlarhakkında açılmış olan davalarda verilen davaşartı yokluğu nedeniyle red kararı üzerine,davacının belirli bir süre içerisinde idareyebaşvuracağı ve bu başvuru sonucu tesis edilen işleminiptali için idari yargı yerinde dava açacağıaçıkça belirtilmiş olmasına karşın;aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 16. maddesinin 3.fıkrası uyarınca, 17/08/2016 tarihinden sonraaçılmış olan davalarda ise dava şartınınbulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verileceği ve budavanın özellikle idari yargı yerindeaçılacağının belirtilmemiş olduğuanlaşılmaktadır.
20.Somut olayda, davacının görev yaptığı terörörgütüne müzahirkurumun 667 sayılı KHK ilekapatıldığı, davacının ücretalacaklarının ödenmesi istemiyle ilgili KHK'lar kapsamındaidari başvurularını da yaptığı ve talebininidarece zımnen reddedildiği, idari yargı yerinde, 17/08/2016tarihinden sonra dava açıldığı, bu tarihten sonraaçılan davalarda da dava veya icra takip şartıbulunmadığı, uyuşmazlığınçözümünde görevli yargı yerinin tespitiaçısından 675 sayılı KHK'nın 16. maddesinin 4.fıkrası kapsamında değerlendirmeyapıldığında, davaya bakmanın idari yargınıngörevinde olduğu sonucuna varılmıştır.
21.Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak;İzmir 11. İş Mahkemesinin başvurusunun kabulü ileİzmir 2. İdare Mahkemesinin 29/06/2022 tarih ve E.2022/1552,K.2022/1355 sayılı kararı ilegörevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGIYERİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.İzmir 11. İş Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileİzmir 2. İdare Mahkemesinin 29/06/2022 tarih ve E.2022/1552, K.2022/1355sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
27/11/2023tarihinde, OY BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN