T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/55
KARAR NO : 2024/101
KARAR TR : 01/04/2024
ÖZET: 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosunda istihdam talebinin reddi işleminin idari yargı yerinde açılan dava sonucunda iptal edilmesi sonrası, idari işlemden dolayı mahrum kalınan mali hakların tazminine ilişkin davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : A. K.
Vekili : Av. V.T.
Davalı : Sağlık Bakanlığı
Vekili : Av.M. M.
I.DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkilinin Batman Bölge Devlet Hastanesinde altişveren bünyesinde personelçalıştırılmasına dayalı hizmetalımı kapsamında taşeron işçi olarakçalışmakta iken, 375 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin geçici 23. maddesi uyarınca sürekliişçi kadrosuna alındığını ancakhaksız yere işe başlatılmadığını, bununüzerine açtığı davada idare mahkemesince işleminiptal edildiğini ifade ederek; 11/11/2016 - 17/01/2020 tarihleriarasında mahrum kaldığı maaş alacakları veözlük hakları olarak şimdilik 1.000 TL'nin, fazlayailişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yasal faiziylebirlikte ödenmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçılmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. Batman İdare Mahkemesi 27/10/2020 tarih veE.2020/927, K.2020/782 sayılı kararı ile, işsözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlığın adliyargı yerinde çözümü gerektiği gerekçesiyle davanıngörev yönünden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"...Yukarıda yer verilenmevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden,sürekli işçi kadrosuna geçiş yapılmadanönceki ve statü değişikliği kapsamında kalanidari başvurular neticesinde ortaya çıkanuyuşmazlıklarla ilgili olarak İdari Yargı'nıngörevli olduğu tartışmasız olmakla birlikte,sürekli işçi statüsüne geçtikten sonraişveren ile işçi arasında çıkanuyuşmazlıkların çözüm yerinin değişiklikarz ettiği ve genel hükümler kapsamında İşMahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmaktadır.
Nitekim; benzer bir davada,Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nceverilen 18.02.2020 tarihli ve E:2020/3 K:2020/183 sayılı karar da buyöndedir.
Açıklanan nedenlerle;2577 sayılı Kanun'un 15/1-a maddesi uyarınca davanıngörev yönünden reddine..."
3.Davacı vekili, bu kez aynı istemle adli yargı yerinde tazminatdava açmıştır.
B. Adli Yargıda
4. Batman 1. İş Mahkemesi 21/11/2023 tarih ve E.2021/833,K.2023/896 sayılı kararı ile, idari işlemdenkaynaklanan tazmin isteminin idari yargı yerinde görülmesigerektiği gerekçesiyleyargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"...davacı, 2016 - 2020yılları arası kadrolu personel statüsündedeğildir. İş görme edimini, kadrolu olarak değilkadrosuz statüde yerine getirmiştir. Davacı daha sonra idariyargı kararı ile başından beri kadrolusayılmıştır. Yani hukuka aykırılıkiddiasının kaynağı; hizmet akdinden kaynaklıeşitsizlik/muvazaa değil, İdari işlemin geçtesisedilmesidir. Bu itibarla konunun, hizmet akdi ve iş görme edimikurallarına göre değil de "idari yargı/statühukuku" kurallarına çözülmesi gerekmektedir.
Kaldı ki davacının,idari bir karar ile kadroya alınmadığı işine, idaremahkemesi kararı ile iade edilmesi neticesinde, kadrolu statüdeçalışamadığı döneme ilişkin eksikaldığını iddia ettiği dava konusuhaklarının; 7036 sayılı Kanuna göre "işsözleşmesinden (iş görme borcundan) kaynaklanan" birtalep değil de "idari işlemin geç veya eksiktesisinden" kaynaklanan bir talep olması hasebiyle, eldekidavanın 2577 sayılı Kanun hükümlerine göreİdare Mahkemeleri tarafından karara bağlanmasıgerektiğinden,
Öte yandan elde,kesinleşmiş idari yargı kararı olduğundan, hattaSağlık Bakanlığınındavacı tarafçaidareye başvurulduğu, idarece ".....atamaya esas idariyargı kararında, yoksun kalınan haklar yönünden ( davadilekçesinde talep olmadığından) bir kararverilmediği ve adı geçenin 21/07/2020 tarihli dilekçesininbu cihetle reddedildiği", görülmüştür.mahkememizin ayrıca muvazaa veya eşit işlem borcunaaykırılık tespiti ve tazmini işlemine de yerolmadığından,
Bu yönde emsal karar olanve dosyamız arasına alınan yeni tarihli UyuşmazlıkMahkemesinin 2023/77 Esas, 2023/488 Karar ve 19/06/2023 tarihli kararındada işlenen bu husus somut olayımızla da tamamenuyuşmaktadır.
Tüm bu sebeplerle davanındava şartı noksanlığından usulden reddine kararverilmesi gerekmekte olup; Davanın 6100 sayılı K. m.114/1-b ve115/2 gereği yargı yolu dava şartı noksanlığındandavanın usulden reddine dair aşağıdaki hükümtesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıdaaçıklanan nedenlerle;
1-Davanın mahkememizaçısından HMK m. 114/I.b maddesi gereğince davaşartı yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE, mahkememizinyargı yolu olarak GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Yargı yolu olarak Batmanİdare Mahkemesi'nin caiz olduğuna,
3-Daha önce Batman İdareMahkemesi'nin 2020/927 Esas, 2020/782 Karar ile idare yargınıngörevsiz olduğu yönünde karar verildiğinden, olumsuzgörev uyuşmazlığının giderilmesi ve yargıyolunun belirlenmesi için mahkememizce verilen kararkesinleştiğinde, talep halinde dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine..."
III. İLGİLİ HUKUK
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idariyargı yetkisinin sınırı" başlıklı2. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
1. (Değişik:10/6/1994-4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a) (İptal: Anayasa Mahkemesinin21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile;Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları,
b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c) (Değişik:18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar.
6.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İptal ve tam yargıdavaları" başlıklı 12. maddesişöyledir:
"İlgililerhaklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıylaDanıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruyatam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarınıbirlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davasıaçarak bu davanın karara bağlanması üzerine, buhusustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halindeverilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyledoğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresiiçinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde deilgililerin 11 nci madde uyarınca idareye başvurma haklarısaklıdır."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
7.Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan 01/04/2024tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre, idari ve adli yargıyerleri arasında anılan Kanun’un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine, son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
8.Raportör-Hâkim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ındavanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
9.Dava, 696 sayılı KHK kapsamında Batman İl SağlıkMüdürlüğü bünyesinde, Batman Bölge DevletHastanesinde sürekli işçi kadrosundaçalışmakta olan davacı tarafından, haksız yereişe başlatılmaması nedeniyle 11/11/2016 - 17/01/2020tarihleri arasında mahrum kaldığı maaş alacaklarıve özlük haklarının tazmini istemiyleaçılmıştır.
10.Somut olayda, idare bünyesinde taşeron firmaya bağlı olarakçalışmakta olan davacının 696 sayılı KHKkapsamında sürekli işçi kadrosunda istihdam talebinin "ilgili tebliğin 5. maddesinde 04.12.2017tarihi itibariyle kurumda çalışıyor olmak "şartını taşımadığı gerekçesiylereddi üzerine idari yargı yerinde açılan iptaldavasında, idari işlemin iptaline karar verildiği, iptalkararı sonrasında da idari işlemden dolayı kişiselhaklarının doğrudan muhtel olduğu iddiasıyla tamyargı/tazminat davası açıldığıanlaşılmaktadır. Dava konusu kişisel hakkın topluiş sözleşmesine bağlı işçi alacaklarıolmakla birlikte uyuşmazlığın esasının işhukukuna değil, mahkemece iptal edilen idari işlem ile idare hukukunailişkin olduğu açıktır.
11.Bu durumda, davacının sürekli işçi kadrosunahaksız yere başlatılmamasından kaynaklı talepettiği işçilik alacaklarının davacı aleyhinetesis edilen ve mahkemece iptal edilen idari işlemdenkaynaklandığı, dolayısıyla buişlemden kaynaklanantazmin isteminin de 2577 sayılı Kanunun 2. maddesinin (b) fıkrasındabelirtilen; "İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında idari yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.
12.Belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Batman İdareMahkemesinin 27/10/2020 tarih ve E.2020/927, K.2020/782 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasına kararverilmesi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanannedenlerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGIYERİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Batmanİdare Mahkemesinin 27/10/2020 tarih ve E.2020/927, K.2020/782sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
01/04/2024tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN