T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/61
KARAR NO : 2024/135
KARAR TR : 01/04/2024
ÖZET: Davacının, eşinin vefat etmesi nedeniyle, 5510 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi kapsamında 5434 sayılı Kanun'a tabi hizmeti bulunmayan babasından yetim aylığı bağlanması talebinin sonuçsuz kalması karşısında, yetim aylığının bağlanması ile eşin ölümünden, aylığın bağlanma tarihine kadar olan ödemelerin yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : İ. D.
Vekili : Av. E. K.
Davalı : Sosyal GüvenlikKurumu Başkanlığı
Vekili : Av. C. K.
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkilinin evli olmayıp, kendiçalışmasından kaynaklı olarak herhangi bir geliri debulunmadığını, 05/08/2017 tarihinde vefat eden vesigortalı olan eşinin sigortalılığı sebebiyle haksahibi olarak aylık aldığını, 1989 yılındavefat eden ve Emekli Sandığı iştirakçisibabasından hak sahibi olarak yetim aylığı almasınaengel bulunmadığını, söz konusu yetimaylığı bağlanması talebiyle yapılanbaşvurunun Sosyal Güvenlik Kurumu BaşkanlığıEmeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü EmeklilikHizmetleri Genel Müdürlüğü Arşiv DaireBaşkanlığının 24/06/2019 tarihli 60383690/238105sayılı yazısı ile "...Dilekçenizde verilen bilgiler doğrultusunda 20768290970 T.C. Kimliknumaralı İ. D'in babası İ. Y.'nın kaydı tespitedilememiştir." şeklinde sonuçsuzbırakıldığını, 31/5/2006 tarihli ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun geçici 4. maddesinin bir, iki ve beşincifıkralarında 5510 sayılı Kanun'un yürürlüktarihi öncesinde 08/06/1949 tarihli ve 5434 sayılı TürkiyeCumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu uyarınca emekli olanlaryönünden uygulanacağına ilişkin mevzuatınaçıkça ortaya koyulduğunu, buna göre davaya konuyetim aylığının bağlanması hususunda 5434sayılı Kanun'un uygulanması gerektiğini belirterek,müvekkiline babasından dolayı hak sahibi olarak eşininölüm tarihi olan 05/08/2017 tarihinden itibaren yetimaylığı bağlanması ile eşinölümünden, aylığın bağlanma tarihine kadarolan ödemelerin yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesiistemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2.İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesi 07/10/2021 tarih veE.2019/392, K.2021/345 sayılı kararı ile, uyuşmazlığınesasını inceleyerek davanın kabulüne, davacıya,eşinin ölüm tarihi olan 05/08/2017 tarihini takip edenaybaşından itibaren davalı kurum tarafından 4/1-c kapsamında5434 sayılı Kanun'un 75. maddesi gereği yetim maaşıbağlanması gerektiğinin tespiti ile bu tarihten itibarenödenmeyen yetim aylıklarının ay be ay olarak faizi ilebirlikte davalı kurumdan alınarak davacıya ödenmesine kararvermiş, karara itiraz edilmesi üzerine, İstanbul BölgeAdliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi 07/12/2022 tarih ve E.2022/227, K.2022/2917sayılı kararla istinaf talebinin kabulü ile mahkemekararının kaldırılmasına kesin olarak kararvermiştir. Kaldırma kararının ilgilikısımları şöyledir:
"...Somut olayda; Mahkemeceyapılan yargılama sırasında ilgili Sosyal GüvenlikMerkezi ile ekindeki Emeklilik Hizmetleri GenelMüdürlüğünden gelen müzekkere cevabı veeklerinden, müteveffa davacının 5434 sayılı yasakapsamında kamu emeklisi olduğu, dava konusu ile ilgiliyargılama görevinin; 01/10/2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı yasa öncesinde5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunuhükümlerine göre dava konusu edilen hususlar yönündendavada görevli yargı yerinin idari yargı mercileri olduğu,davacı talebinin de 5434 sayılı Emekli SandığıKanunu hükümlerine göre İdari Yargı mercileritarafından değerlendirilip hükme bağlanmasıgerektiği hususu değerlendirilerek, neticede davanın yargıyolunun caiz olmaması nedeni ile HMK 114/1-b maddesi ile 115/2 maddeleriuyarınca usulden reddine karar verilmesi hususunun öncelikleMahkemece ele alınması gerektiği dikkate alınarak;davalı Kurum vekilininistinaf isteminin kabulü ile HMK 353/1-a-4maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılarak, dosyanınMahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç vekanaatine varılmakla aşağıdaki hükümkurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesiyukarıda açıklandığı üzere,
Davalı Kurum vekilinin istinafisteminin kabulü ile İSTANBUL ANADOLU 19. İŞ MAHKEMESİ2019/392 Esas-2021/345Karar sayılı07/10/2021 tarihlikararının HMK'nun 353/1-a-4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Gerekçebölümünde belirtilen noksanlıklar giderilip, davadilekçesindeki istemler yönünden denetime elverişli birkarar verilmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesinegönderilmesine,.."
3. İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesi08/03/2023 tarih ve E.2022/689, K.2023/146 sayılı kararıile, davanın yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle HMK 114/1-bve 115. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usuldenreddine karar vermiş, bu karar istinaf edilmemesi üzerinekesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir :
"...Somut olayda; Mahkememizceyapılan yargılama sırasında ilgili Sosyal GüvenlikMerkezi ile ekindeki Emeklilik Hizmetleri GenelMüdürlüğünden gelen müzekkere cevabı veeklerinden, müteveffa davacının 5434 sayılı yasakapsamında kamu emeklisi olduğu, dava konusu ile ilgiliyargılama görevinin; 01/10/2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı yasa öncesinde5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunuhükümlerine göre dava konusu edilen hususlar yönündendavada görevli yargı yerinin idari yargı mercileri olduğu,davacı talebinin de 5434 sayılı Emekli SandığıKanunu hükümlerine göre İdari Yargı mercileri tarafındandeğerlendirilip hükme bağlanması gerektiğianlaşılmakla davanın yargı yolunun caiz olmamasınedeni ile HMK 114/1-b maddesi ile 115/2 maddeleri uyarınca usuldenreddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekildehüküm kurulmuştur..."
4.Davacı vekilibu kez, Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı, Emeklilik Hizmetleri GenelMüdürlüğü, Arşiv DaireBaşkanlığının 24/06/2019 tarihli 60383690/238105sayılı işleminin iptali ile, müvekkiline babasındanhak ettiği yetim aylığının, eşinin ölümtarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
B. İdari Yargıda
5. Ankara 13. İdare Mahkemesi 11/01/2024 tarih veE.2023/678 sayılı kararı ile,uyuşmazlığın çözümümde Mahkemeleriningörevli olmadığına, adli yargı yerinin görevindeolduğuna, görevli yargı yerinin belirlenmesi için 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca UyuşmazlıkMahkemesine başvurulmasına, Uyuşmazlık Mahkemesince kararverilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesine kararvermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Uyuşmazlıkta,davacı tarafından İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesi'neaçılan dava, her ne kadar davacının babası İ.Y.'nın sigortalılığının 5434 sayılıKanun kapsamında bulunduğu gerekçesiyle usulyönünden reddedilmiş ise de, Mahkememizin 18/10/2023 ve29/11/2023 tarihli ara kararları ile davalı idaredendavacının babası İ. Y.'nın hangi Kanun(5510, 5434,506) kapsamında sigortalı(SSK, Bağ-kur, EmekliSandığı) olduğu ve 5434 sayılı Kanuna tabiherhangi bir hizmetinin yahut iştirakçiliğinin bulunupbulunmadığının sorulması üzerine arakararlarına cevaben sunulan 04/01/2024 tarih ve 87560281 sayılıyazıda; "Davacı İ. D.'in babası İ. Y.hakkında Kurumumuz kayıtlarının incelenmesi neticesinde,5510 sayılı Kanunun 4/1-a bendi (506 sayılı Kanuna) kapsamındasigortalı olduğu, bunun dışında 4/1-b (Bağ kur)ve 4/1-c (5434 Emekli Sandığına) bendi kapsamında herhangibir sigortalılığı bulunmadığı gibiKurumumuzca herhangi bir statüde emekli aylığıbağlanmadığı, ayrıca 5434 sayılı kanuna tabiherhangi bir hizmetinin ve iştirakçiliğininbulunmadığı anlaşılmıştır."ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde sunulan hizmet dökümbelgesinde de adı geçenin yalnızca 506 sayılı Kanunkapsamında hizmetinin bulunduğuanlaşıldığından, davacının, 5434sayılı Kanun kapsamında herhangi bir hizmetibulunmadığı sabit olan babasından hak sahibi olarak yetimaylığı bağlanması talebine yönelikuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır."
III. İLGİLİ HUKUK
A. Mevzuat
6.T.C Anayasası’nın 158. maddesinin son fıkrasışöyledir:
“Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”
7.5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli SandığıKanunu'nun, (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.) 75. maddesişöyledir:
" (8/6/1949 tarih ve 5434sayılı Kanunun hükmüdür.)
Kendisinin aylık bağlanacak olanların ölümütarihinde, evli bulunmıyan kız çocuklarına aylıkbağlanır.
Evlenme dolayısiyle aylığı kesilmiş olanlardansonradan boşanan veya dul kalanların da eski aylıklarıbağlanarak ödenir"
8.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu'nun "Amaç"başlıklı 1. maddesi şöyledir:
"Bu Kanunun amacı,sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortasıbakımından kişileri güvence altına almak; busigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, buhaklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanmayöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genelsağlık sigortasının işleyişi ile ilgiliusûl ve esasları düzenlemektir."
9.5510 sayılı Kanun'un "Kapsam"başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"Bu Kanun; sosyal sigortalarile genel sağlık sigortasından yararlanacak kişileri,işverenleri, sağlık hizmeti sunucularını, bu Kanununuygulanması bakımından gerçek kişiler ile hertürlü kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini vetüzel kişiliği olmayan diğer kurum ve kuruluşlarıkapsar."
10.5510 sayılı Kanun'un "Sigortalısayılanlar" başlıklı 4. maddesinin birincifıkrasının ilgili kısmı şöyledir:
" (Değişik:17/4/2008-5754/2 md.)
Bu Kanunun kısa ve uzun vadelisigorta kolları uygulaması bakımından,
a) Hizmet akdi ile bir veya birdenfazla işveren tarafından çalıştırılanlar,
b) Köy ve mahallemuhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendiadına ve hesabına bağımsızçalışanlardan ise;
1) Ticarî kazanç veyaserbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûldegelir
vergisi mükellefi olanlar,
2) Gelir vergisinden muaf olup,esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar,
3) Anonim şirketlerinyönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylarabölünmüş komandit şirketlerin komanditeortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin isetüm ortakları,
4) Tarımsal faaliyettebulunanlar,
c) Kamu idarelerinde;
1) Bu maddenin birincifıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro vepozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgilikanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalıolması öngörülmemiş olanlar,
2) Bu maddenin birincifıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan,sözleşmeli olarak çalışıp ilgilikanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olmasıöngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı DevletMemurları Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca açıktanvekil atananlar, sigortalı sayılırlar."
11.5510 sayılı Kanun'un "Uyuşmazlıklarınçözüm yeri" başlıklı 101.maddesi şöyledir:
"Bu Kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklariş mahkemelerinde görülür."
12.5510 sayılı Kanun'un "5434sayılı Kanuna ilişkin geçişhükümleri" başlıklı geçici 4.maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:
"(Değişik: 17/4/2008-5754/68md.)
...
Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önceiştirakçiliği sona erenlerden tahsis talebinde bulunacaklarile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce5434 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsis talebindebulunanlardan işlemleri devam edenler hakkında, bu Kanunlayürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlemyapılır."
B. Yargı Kararları
13. 5510 sayılı Kanun'un iptaliamacıyla açılan davada Anayasa Mahkemesi, 15/12/2006 tarih veE.2006/111, K.2006/112 sayılı kararıyla, anılan Kanun'unbirçok maddesi ile birlikte, bu Kanun'un yürürlüktarihinden önce 5434 sayılı T.C. Emekli SandığıKanunu hükümlerine tabi olarak görev yapmakta olan memurlar vediğer kamu görevlilerini diğer sigortalılarla aynı sistemetabi kılan, başta 4/c maddesi hükümlerin iptaline kararvermiş; bu karardan sonra kabul edilen 17/04/2008 tarih ve 5754sayılı Kanun'la 5510 sayılı Kanun'da düzenlemeleryapılmış ve anılan Kanun'a eklenen geçici 1. vegeçici 4. maddelerle, 5754 sayılı Kanun'unyürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının(c) bendi kapsamında olan memurlar ile diğer kamu görevlileriile bunların dul ve yetimleri hakkında, bu Kanun'layürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlemyapılacağı hüküm altınaalınmıştır. 5754 sayılı Kanun'un bazıhükümlerinin iptali istemiyle açılan dava AnayasaMahkemesinin 30/03/2011 tarih ve E.2008/56, K.2011/58 sayılıkararı ile reddedilmiştir.
14. 5510sayılı Kanun'un 101. maddesinde yer alan “…buKanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortayaçıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptaliistemiyle yapılan itiraz başvurusunda, Anayasa Mahkemesinin25/01/2012 tarih ve 28184 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan22/12/2011 tarih ve E.2010/65, K.2011/169 sayılı kararıyladavayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusukararını Mahkememiz önündeki uyuşmazlığaışık tutacak şekilde şu gerekçeyedayandırmıştır:
“…5754 sayılıKanunun yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğerkamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelceolduğu gibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabiolacaklar ve bunların emeklileri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden sonra memur vediğer kamu görevlileri olarak çalışmayabaşlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca,bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak vehaklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılıKanun’un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak;ihtilaf halinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte,artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyetgösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem vemuameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlikkurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçisi sıfatıyla çalışmaktaolan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emeklisıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göre emekli, dulve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar vediğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesis edeceğiişlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğinikorumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda da evvelce olduğugibi idari yargı görevli olmaya devam edecektir. Bu bakımdan5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra,prim esasına dayalı yani sistemin içeriği ve Kanunkapsamındaki iş ve işlemlerin niteliği gözönünde bulundurulduğunda, itiraz konusu kuralla,yargılamanın bütünlüğü ve uzman mahkemeolması nedeniyle Kanun hükümlerinin uygulanması ile ortayaçıkan uyuşmazlıklarınçözümünde iş mahkemeleriningörevlendirilmesinde Anayasa’ya aykırılıkgörülmemiştir. Ancak, yukarıdaaçıklandığı üzere 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden önce statüdebulunan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyalgüvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idari işlemve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idariyargının görevinin devam edeceğiaçıktır…”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
15.Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan01/04/2024 tarihli toplantısında; dosya üzerinde 2247sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, İdare Mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesinegöre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idariyargı dosyasının ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
16.Raportör-Savcı Dr. Berrak YILMAZ davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısıHalil İbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra, gereği görüşülüpdüşünüldü:
17.Dava, davacı tarafından eşinin vefat etmesi nedeniyle, 5434sayılı Kanuna tabi hizmeti bulunduğunu iddia ettiğibabasından yetim aylığı bağlanması ile eşinölümünden aylığın bağlanma tarihine kadarolan ödemelerin yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyleaçılmıştır.
18.5510 sayılı Kanun'la 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu,1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve DiğerBağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar KurumuKanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri SosyalSigortalar Kanunu, 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına veHesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve 5434sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunukapsamında bulunanlar, geçici maddelerle korunan haklardışında, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleriyönünden yeni bir sisteme bağlı tutulmuş ve 5510sayılı Kanun'un yürürlüğünden sonragöreve başlayanlar yönünden, prim esasına dayalısigorta sistemine geçilmiştir. Bu sistemle, devlet memurlarıve diğer kamu görevlileri, hizmet akdine göre ücretleçalışanlar, tarım işlerinde ücretleçalışanlar, kendi hesabına çalışanlar vetarımda kendi hesabına çalışanları kapsayanbeş farklı emeklilik rejimi, aktüeryal olarak hak veyükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplanmıştır.
19.Kanun koyucu tarafından geçici 4. madde ile 5510 sayılıKanun’un yürürlüğünden önce SosyalGüvenlik Kanunları uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanangelir veya aylıkların durum değişikliği sebebinebağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yineanılan hükümlerin esas alınması gerektiğininbenimsendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda 5510sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önceiştirakçi sıfatıyla çalışmakta olanmemurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla5434 sayılı Kanun’a göre emekli, dul ve yetimaylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğerkamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem veyapacağı muamelelerin “idariişlem” ve “idarieylem” niteliğini korumaya devam edeceği,dolayısıyla, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal ve2/1-b maddesinde belirtilen,idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafındanaçılan tam yargıdavaları kapsamında bulunan, 5754sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden önce, EmekliSandığından emekli aylığı almakta iken vefat edeniştirakçiden kaynaklanan yetim aylığıişleminden kaynaklanan davanın görüm veçözümünün idari yargı yerindegörüleceğinde kuşku yoktur. Bu kapsama girmeyen durumlardaise 5510 sayılı Kanun'un uyuşmazlıklarınçözüm yerine ilişkin genel hükümniteliğindeki 101. maddesinde yer alan bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceğineilişkin açık hüküm gereğince adli yargıyerinin görevli olduğu açıktır.
20.Dava dosyasının incelenmesinden, Ankara 13. İdare Mahkemesitarafından E.2023/678 sayılı dosyada temin edilen SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığı, Emeklilik Hizmetleri GenelMüdürlüğü, Kamu Görevlileri Emeklilik DaireBaşkanlığının 04/01/2024 tarih ve ...87560291sayılı yazısında, davacının 1989yılında vefat eden babası hakkında kurumkayıtlarının incelenmesi neticesinde, 5510 sayılıKanun'un 4/1-a bendi (506 sayılı Kanun) kapsamındasigortalı olduğu, bunun dışında 4/1-b (Bağ-kur)ve 4/1-c (5434 sayılı Kanun) bendi kapsamında herhangi birsigortalılığı bulunmadığı gibi kurumcaherhangi bir statüde emekli aylığıbağlanmadığı, ayrıca 5434 sayılı Kanuna tabiherhangi bir hizmetinin ve iştirakinin bulunmadığınınbildirildiği anlaşılmaktadır.
21.Bu durumda, davacının 5510 sayılı Kanun’ungeçici 4. maddesinde yer alan 5434 sayılı Kanuna ilişkingeçiş hükümleri kapsamında bulunmayanbabasından yetim aylığı bağlanmasına ilişkintalebiyle ilgili olarak, Kanun'un 101. maddesindeki amir hükümuyarınca 5510 sayılı Kanun'un uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlıkların görüm veçözümünde, adli yargının görevlibulunduğu sonucuna varılmıştır.
22.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Ankara 13. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulüile, İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 08/03/2023 tarih veE.2022/689, K.2023/146 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Ankara 13. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileİstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 08/03/2023 tarih ve E.2022/689, K.2023/146sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
01/04/2024tarihinde, OY BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK karar verildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN