T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/27
KARAR NO : 2024/76
KARAR TR : 04/03/2024
ÖZET: Ankara Büyükşehir Belediyesi Alt Yapı Koordinasyon Merkezi Müeyyideler Yönetmeliğinin 22. maddesi uyarınca verilen para cezasına karşı açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : Türk TelekomünikasyonA.Ş.
Vekili : Av. A.K. Ö
Davalı : Ankara BüyükşehirBelediye Başkanlığı
Vekili : Av. M. Ç
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin 10/11/2022 tarih ve2782 sayılı kararı ile, il sınırlarıiçerisindeki baz istasyonları ve fiber optik dolaplarıhakkında yapılan denetimlerde, 23 OFSD Yenikent olarak kodlanan sahadolabının izinsiz/bildirimsiz kurulduğu tespit edildiğindenbahisle, Ankara Büyükşehir Belediyesi AYKOMEYönetmeliği'nin 22. maddesinin 2. fıkrasına istinadendavacı şirket hakkında 100 TL müeyyide bedeliuygulanmasına karar verilmiş, 16/11/2022 tarih ve6093sayılı idari para cezası adı altında tahakkuk fişidüzenlenerekAYKOME Şube Müdürlüğünün15/11/2022 tarih ve 674088 sayılı yazısı ile davacıyabildirilmiştir.
2.Davacı vekili tarafından, 10/11/2022 tarih ve 2782 sayılıEncümen Kararının ve bu kararın davacıyabildirilmesine ilişkin 15/11/2022 tarih ve 674088 sayılıişlem ile, 16/11/2022 tarih ve 6093 sayılı tahakkuk fişininiptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçılmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
3.Ankara 13. İdare Mahkemesi 13/03/2023 tarih ve E. 2023/2637, K. 2023/523sayılı kararı ile, 2577 sayılı Kanun'un 38. maddesi veAnkara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin13/02/2023 tarih ve E. 2023/1228, K.2023/504 sayılı kararıuyarınca, esas kaydının kapatılarak davadosyasının bağlantı nedeniyle Ankara 15. İdareMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
4. Ankara 15. İdare Mahkemesi 27/09/2023 tarih veE.2023/429, K.2023/1746 sayılı kararı ile,davacı adına idari para cezası uygulanmasına ilişkinuyuşmazlığın görüm veçözümünün, 5326 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle, 2577 sayılı İYUK'un 15/1 maddesiuyarınca davanın görev yönünden reddine kesin olarakkarar verilmiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"...İncelenenuyuşmazlıkta, idari para cezasına ilişkin görevlimahkemeyi belirleyen kanun kuralı 5326 sayılı Kanun iledeğiştirilmiş ve yeni düzenleme 19.12.2006 tarihiitibariyle yürürlüğe girmiş olduğuna göre,görev kuralının geçmişe etkili olacağıyolundaki genel hukuk ilkesi karşısında, verilen idari paracezasına karşı yapılan itirazın görüm veçözümünde, 5216, 5393 ve 2464sayılıKanunların ilgili maddelerine dayanılarakhazırlanan, Ankara Büyükşehir Belediyesi Alt YapıKoordinasyon Merkezi Yönetmeliği ve anılan Kanunlardagörevli yargı yeri hususunda hükümbulunmadığından,Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılıKanun’la değişik 3. maddesinde, bu Kanun'un idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, idaripara cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim; benzer niteliktekiuyuşmazlıkta, Uyuşmazlık Mahkemesinin 10.07.2023 tarih veE:2023/374, K:2023/514Karar sayılı kararı ile aynıyönde içtihat edilmiştir.
Açıklanan nedenlerledavanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 15/1. maddesi uyarınca davanın görevyönünden reddine..."
5.Davacı vekili, bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
B. Adli Yargıda
6. Ankara Batı 1. Sulh Ceza Hakimliği 03/11/2023 tarih veD.İş No:2023/7946 sayılı kararı ile,davacı vekilinin talebinin idari yargının görevalanına girdiği gerekçesiyle reddine, görevli yargıkolunun tespiti için kararın kesinleşmesine müteakipdosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiş, bu karara itiraz edilmesi üzerine Ankara Batı 2. SulhCeza Hakimliği 01/12/2023 ve D.İş No:2023/10913 sayılıkararı ile itirazın kesin olarak reddine karar vermiş ve kararkesinleşmiştir . Mahkeme kararının ilgili kısmışöyledir:
"...Ankara 15. İdaremahkemesinde dava açtığını ilgili mahkemenin27/09/2023 tarihli 2023/429 esas 2023/1746 karar sayılıkararının Hakimliğimizce yapılan incelenmesindeözetle; "söz konusu kararda idare para cezasınayönelik yapılan başvurularda adli yargı mercileriningörevli olduğundan bahisle görev yönünden redkararı verildiğinin açıkça belirtilmesinekarşın muteriz vekilinin idare mahkemesine yönelik talebininsadece idare para cezasına yönelik bir talep olmadığı,aksine idari para cezasının iptali talebi ile birlikteAnkaraBüyükşehir Belediyesi Encümeninin 10/11/2022 tarihli 2782sayılı kararının iptalini,ve ayrıca16/11/2022 tarihlive 6093 sayılı tahakkuk fişinin iptalini"açıkça talep ettiğigörülmüştür.
Ankara BüyükşehirBelediyesi Encümeninin 10/11/2022 tarihli 2782 sayılıkararının iptaline ve16/11/2022 tarihli ve 6093 sayılıtahakkuk fişinin iptaline yönelik taleplerin idari işlemlerin sebep,sonuç, yetki ve amaç unsurları yönünden idariyargı mercilerince incelenmesi gerektiği bu sebeple talebi incelemegörevinin idari yargının görev alınana girdiğianlaşılmıştır.
5326 sayılı KabahatlerKanunu' nun 27/8 maddesinde 'idarî yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidarî yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işleminiptali talebiyle birlikte idarî yargı merciindegörüleceğinin' şeklindeki açık hükümkarşısında muterizin taleblerinin idari yargıtarafından değerlendirilmesi gerektiği Hakimliğimizingörevli olmadığı anlaşıldığındanyazılı şekilde aşağıdaki kararverilmiştir..."
7.AnkaraBatı 1. Sulh Ceza Hakimliğince gerekçeli karar taraflaratebliğ edilip karar kesinleştirildikten sonra, Mahkeme 29/12/2023tarih ve 2023/7946 sayılı üst yazısı ile, görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle adli yargıdava dosyasıyla idari davaya ilişkin bilgi ve belgelerin birörneğini re'sen Uyuşmazlık MahkemesiBaşkanlığına gönderilmiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
8.5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Alt Yapı Hizmetleri” başlıklı8. maddesi şöyledir:
"Büyükşehiriçindeki alt yapı hizmetlerinin koordinasyon içindeyürütülmesi amacıyla büyükşehir belediyebaşkanı ya da görevlendirdiği kişininbaşkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum vekuruluşları ile özel kuruluşların temsilcilerininkatılacağı alt yapı koordinasyon merkezi kurulur.Büyükşehir ilçe belediye başkanları kendibelediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesindekoordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Alt yapıkoordinasyon merkezi toplantılarına ayrıca gündemdekikonularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslekkuruluşlarının (oda üst kuruluşu bulunan yerlerdeüst kuruluşun) temsilcileri de davet edilerekgörüşleri alınır.
Alt yapı koordinasyon merkezi,kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlartarafından büyükşehir içinde yapılacak altyapı yatırımları için kalkınma plânıve yıllık programlara uygun olarak yapılacak taslakprogramları birleştirerek kesin program hâline getirir. Buamaçla, kamu kurum ve kuruluşları ile özelkuruluşlar alt yapı koordinasyon merkezinin isteyeceğicoğrafî bilgi sistemleri dâhil her türlü bilgi vebelgeyi vermek zorundadırlar. Kesin programlarda birden fazla kamu kurumve kuruluşu tarafından aynı anda yapılması gerekenlerortak programa alınır. Ortak programa alınan alt yapıhizmetleri için belediye ve diğer bütün kamu kurum vekuruluşlarının bütçelerine konulan ödenekler,alt yapı koordinasyon merkezi bünyesinde oluşturulacak altyapı yatırım hesabına aktarılır.
Ortak programa alınan hizmetleriçin kamu kurum ve kuruluş bütçelerinde yeterliödeneğin bulunmadığının bildirilmesi durumunda,büyükşehir belediyesi veya ilgisine göre bağlıkuruluş bütçelerinden bu hizmetler için kaynakayrılabilir. Kamu kurum ve kuruluşları alt yapı ortakyatırım hizmetleri için harcanan miktarda ödeneği,yeniden değerleme oranını da dikkate alarak ertesi yılbütçesinde ayırır. Ayrılan bu ödenek belediyeveya ilgili bağlı kuruluşunun hesabına aktarılır.Bu bedel ödenmeden ilgili kamu kurum veya kuruluşu,büyükşehir belediyesi sınırlarında yeni biryatırım yapamaz.
Ortak programa alınmayanyatırımlar için bakanlıklar, ilgili belediye vediğer kamu kurum ve kuruluşları alt yapı koordinasyonmerkezi tarafından belirlenen programa göre harcamalarınıkendi bütçelerinden yaparlar.
Koordinasyon merkezleritarafından alınan ortak yatırım ve toplutaşımayla ilgili kararlar, belediye ve bütün kamu kurum vekuruluşlarıyla ilgililer içinbağlayıcıdır.
Alt yapı koordinasyonmerkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullarakatılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, Çevre veŞehircilik Bakanlığı tarafındançıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Çevre veŞehircilik Bakanlığı, çıkarılacak buyönetmeliğin, alt yapı yatırım hesabınınkullanılması ve ödenek tahsisi ve aktarmasına ilişkinkısımları hakkında, Maliye Bakanlığı veDevlet Plânlama TeşkilâtıMüsteşarlığının görüşünüalır."
9.5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyeninyetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi şöyledir:
"Belediyenin yetkileri veimtiyazları şunlardır:
...
b) Kanunların belediyeyeverdiği yetki çerçevesinde yönetmelikçıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlardabelirtilen cezaları vermek."
10.2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Ücrete tabi işler"başlıklı 97. maddesi şöyledir:
"(Değişik: 4/12/1985– 3239/125 md.)
Belediyeler bu Kanunda harçveya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğinebağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (…)için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göreücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekel olarak verilmişişler kendi özel hükümlerine tabidir.
(İkinci fıkra iptal: An.Mah. nin 31/3/1987 tarih ve E: 86/20, K.: 87/9 sayılı kararıile)
11.Ankara Büyükşehir Belediyesi Aykome ŞubeMüdürlüğü Çalışma Usul VeEsasları İle Müeyyideler Yönetmeliği'nin"Amaç, Kapsam, Dayanak,Tanımlar" üst başlığıaltında düzenlenen"Müeyyideler" başlıklı 1. maddesişöyledir:
"(1) Bu yönetmeliğinamacı; Ankara Büyükşehir Belediyesi bünyesinde kurulanAltyapı Koordinasyon Merkezinin çalışma, usul veesasları ile müeyyidelerini düzenlemektir."
12.Yönetmeliğin "Kapsam"başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"(1) BuYönetmelik; Ankara Büyükşehir Belediyesisorumluluğundaki altyapı hizmetlerine ait izin ve ruhsatlarındüzenlenmesi ile ilçe belediyelerince verilen izin ve ruhsatlarailişkin koordinasyonun sağlanabilmesi amacıylaBüyükşehir Belediyeleri Koordinasyon MerkezleriYönetmeliğinde yer almayan, altyapı ruhsatsüreçleri, çalışma usul ve esasları ilemüeyyideleri kapsar."
13.Yönetmeliğin "Dayanak" başlıklı3. maddesi şöyledir:
" (1) Bu Yönetmelik,10.07.2004 tarihli ve 5216 sayılı BüyükşehirBelediyesi
Kanununun 8 inci maddesi,
(2) 03.07.2005 tarihli ve 5393sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birincifıkrasının
(b) bendi,
(3) 26.05.1981 tarihli ve 2464sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 97 nci maddesi vemükerrer
madde 79,
(4) 15.06.2006 tarihli ve 26199sayılı Resmi Gazetede yayımlanan BüyükşehirBelediyeleri
Koordinasyon MerkezleriYönetmeliğinin 27 nci maddesine dayanılarakhazırlanmıştır."
14.Yönetmeliğin "Tanımlar"başlıklı 4. maddesinin ilgili kısmışöyledir:
"(1) Bu Yönetmeliktegeçen;
...
p) Saha Dolabı: Sabit veElektronik Haberleşme sisteminde kullanılan ekipmanı
...
ifade eder."
15.Yönetmeliğin "Müeyyideler"başlıklı 22. maddesinin 2. fıkrası şöyledir:
"(2) Saha Dolabı, serviskutusu ve benzeri yapılar ile ilgili çalışmalarınizinsiz yapıldığı tespit edildiğinde tutanakla ilgilialtyapı kuruluşuna uyarı yapıldıktan sonra 24 saatiçerisinde ruhsat başvurusunun yapılmaması durumunda herbir tutanak için ek-1'de bulunan müeyyide bedelleri cetvelindeki 1inci maddede belirtilen miktarda bedel alınır."
16.5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği"başlıklı 3. maddesi şöyledir:
"(Değişik:6/12/2006-5560/31 md.)
(1) Bu Kanun'un;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında,
uygulanır.”
17.5326 sayılı Kanun’un "Yaptırımtürleri" başlıklı16. maddesişöyledir:
“(1) Kabahatler karşılığındauygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî paracezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.
(2) İdarî tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir”
18.5326 sayılı Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin 1.fıkrası şöyledir:
“(1) İdarî paracezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidarî yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidarî yaptırım kararı kesinleşir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
19.Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'inBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, EyüpSARICALAR, Muharrem ÜRGÜP, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan04/03/2024 tarihli toplantısında; dosya üzerinde 2247sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre, olay kısmında belirtildiği üzeretarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada, idari yargıyerince adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyleverilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunmakta olup, bunun üzerine kendine gelen davayı inceleyen adliyargı yerinin sahip olduğu seçenekler ile verdiği kararbakımından bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
20.2247 sayılı Kanun'un14. maddesinde yer alan, “Olumsuzgörev uyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli ve idari yargımercilerinintarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerinigörevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veyakesinleşmiş olması gerekir.
Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi,ancak davanın taraflarınca (…) ileri sürülebilir.”hükmüne göre, idare mahkemesinin kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine adli yargı yerince degörevsizlik kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesihalinde olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuşolacak, hukuk alanında doğmuş bulunan buuyuşmazlığın giderilmesi istemi ise ancak davanın taraflarıncaileri sürülebilecektir.
21.Kanun'un 19. maddesindeki “Adli veidari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.
(Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008-5791/9 md.)Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkindava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararıile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir...” hükmüne göre ise,adli yargı yeri, davaya bakma görevinin daha öncegörevsizlik kararı veren idari yargı yerine ait olduğunubelirten gerekçeli bir karar ile doğrudan UyuşmazlıkMahkemesine başvurma olanağına sahiptir. Şu kadar ki,başvuru kararının, görev konusunda UyuşmazlıkMahkemesince karar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesihususunu da içermesi gerekir.
22.Kanun koyucu, 14. maddeye göre olumsuz görevuyuşmazlığı doğması durumunda her iki yargımerciince işten el çekilmiş olduğundan başvurmairadesini davanın taraflarına bırakmış iken, buyönteme oranla daha kısa zamanda çözümeulaşılmasını amaçladığı 19. madde iledaha önce görevsizlik kararı veren yargı merciinden sonradavayı inceleyen yargı merciine, işten el çekmedendoğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmaolanağını tanımıştır.
23.Olayda, adli yargı yerince, görevsizlik kararı verilmeklebirlikte, bununla yetinilmemiş ayrıca görevli merciinbelirtilmesi için dava dosyasının re’senUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine de karar verilmiştir.
24.Bu haliyle, her ne kadar 2247 sayılı Kanun'daöngörülen yönteme uyulmamakta ise de, davanıntaraflarınca başvuruda bulunulmadığı gözetilerek,adli yargı yerince re’sen yapılan başvurunun 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi kapsamında olduğununkabulü ile Uyuşmazlık Mahkemesinin önüne gelmişbulunan görev uyuşmazlığınınçözüme kavuşturulması, gerek usul ekonomisine gerekUyuşmazlık Mahkemesinin kuruluş amacına uygunolacağından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliğiyle karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
25.Raportör-Hâkim Şerife ÖZDOĞAN'ın davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
26.Dava, Ankara Büyükşehir Belediyesi AYKOMEYönetmeliğinin 22. maddesi uyarınca verilen idari paracezasının ve dayanak Encümen Kararının iptaliistemiyle açılmıştır.
27.Dosyanın incelenmesinden, Ankara ili, Sincan ilçesi, Mustafa KemalMahallesi, Orhan Gazi Caddesi ile İstiklal Caddesikesişiminde "23 OFSD Yenikent" kodlu sahadolabının izinsiz/bildirimsiz olarak kurulduğunun 21/10/2022tarihli tutanakla tespit edildiği, bu tutanak uyarınca AnkaraBüyükşehir Belediye Encümeninin 10/11/2022 tarih ve 2782sayılı kararı ile"AYKOME Müeyyideler Yönetmeliği'nin 22. maddesinin 2.fıkrası uyarınca 100 TL müeyyide bedeli"uygulanmasına karar verildiği, 16/11/2022 tarih ve 6093sayılı tahakkuk fişinin düzenlenip davacı tarafabildirilmesi üzerine, davacı tarafından, 10/11/2022 tarih ve2782 sayılı encümen kararının, bu kararındavacıya bildirilmesine ilişkin 15/11/2022 tarih ve 674088sayılı işlem ile 16/11/2022 tarih ve 6093 sayılı tahakkukfişinin iptali istemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır.
28.Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre; KabahatlerKanunu’nun, idarî yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemeningösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıanlaşılmaktadır.
29.5216,5393 ve 2464 sayılı Kanunların ilgili maddelerine görehazırlanan, Ankara Büyükşehir Belediyesi Alt YapıKoordinasyon Merkezi Yönetmeliği uyarınca verilecek paracezalarına karşı yapılacak itiraz konusunda görevli yargıyerini belirleyen bir hükme, gerek Yönetmelikte gerekse anılanKanunlarda yer verilmemiştir.
30.Kaldı ki, Belediyeencümenlerinin Kabahatler Kanunuhükümlerine göre idari para cezası ve idari tedbirkararları verebileceğine dair 1608 sayılı Umuru BelediyeyeMüteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 tarih ve 486Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde de; “Belediye meclis ve encümenlerininkendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyetdairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanunve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleriişleyenlereveya yapmayanlara belediye encümenince KabahatlerKanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî paracezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgilikişiye bir süre de verilebilir.” hükmü yeralmıştır.
31.Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde, bu Kanun'un idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, davakonusu idari para cezasına ve encümen kararınakarşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1)numaralı fıkrası uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
32.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Ankara Batı 1. Sulh Ceza Hakimliğince yapılan başvurununreddi ile, Hakimlikçe verilen 03/11/2023 tarih ve D.İşNo:2023/7946 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Ankara Batı 1. Sulh Ceza Hakimliğince yapılan BAŞVURUNUNREDDİ ile Hakimlikçe verilen 03/11/2023 tarih ve D.İşNo:2023/7946 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA,
04/03/2024tarihinde, Üye Bilal ÇALIŞKAN’ın KARŞI OYU veOY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Eyüp Muharrem
GÜLEÇ TAŞ SARICALAR ÜRGÜP
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
KARŞIOY
1608sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı CezaiyeHakkında Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerininkendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyetdairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanunve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleriişleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince KabahatlarKanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idari para cezası veyasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye birsüre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli birfiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını daemredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafındanyapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ilebirlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerinegetirilir." hükmü yer almaktadır.
Davadosyasındaki belge ve bilgilerin incelenmesinden, baz istasyonları vefiber optik dolapları hakkında yapılan denetimlerde, davacışirket tarafından 23 OFSD Yenikent olarak kodlanan sahadolabının izinsiz/ bildirimsiz kurulduğunun tespitedildiğinden bahisle, Aykome Müeyyideler Yönetmeliğinin 22.maddesinin 2. Fıkrasına istinaden davacı şirket adınamüeyyide bedelleri cetvelindeki 1 inci maddede belirtilen miktarüzerinden hesaplanan bedel ile ruhsatlandırmasına yönelikdava konusu işlemin tesis edilmiş olduğuanlaşılmaktadır. Belediyelere bir çok görevleryükleyip, belli hizmetler için yetkiler veren belediyemevzuatı ve ilgili Yönetmelikte, kamu hizmetlerininyürütümüne dair kararların uygulanabilmesinihizmetlerin etkinliğinin artmasını sağlayıcı,cezai ve yaptırım hükümlerinin bulunmadığı;belediyelerin yasal görevlerini ifa sırasında bu görevinyerine getirilmesini engelleyici davranışlarıncezalandırılması ile sorumluluk sahasındaki mallara verilenzarar ve ziyanın tazminine ilişkin bir yetkinin belediyeleretanınmadığı anlaşılmakta ise de; 1608sayılı Kanun'un 1. maddesinin belediyeleri bu hususlara ilişkinolarak yetkilendirdiği; bir başka ifade ile; belediyenin kanunlayüklenen görevini yerine getirmesini engelleyici birdavranışta bulunulması halinde; belediye encümenince,söz konusu davranışın ortadan kaldırılmasınakarar verileceği; emredilen fiilin ilgili kişi tarafındanyapılmaması halinde söz konusu fiilin müeyyide bedeliolarak tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerinegetirileceği anlaşılmaktadır.
Buaçıklamalar karşısında, her ne kadar KabahatlerKanunu uyarınca idari para cezalarına karşıaçılacak davalarda adli yargı görevli ise de, davaya konuedilen işlemin idari para cezası olmadığı gibi(müeyyide bedeli ile ruhsatlandırma) bir idari yaptırımolarak kanuni dayanağı da olmayan müeyyide bedelinin tahsilineyönelik tek yönlü ve icrai bir idari işlem olduğuaçıktır.
Bu durumda, söz konusuuyuşmazlığın idari yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle, adliyargının görevli olduğu yönündeki sayınçoğunluğun görüşünekatılmıyorum.
Üye
Bilal ÇALIŞKAN