T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/22
KARAR NO : 2024/131
KARAR TR : 01/04/2024
ÖZET: Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının iptali istemiyle açılan davada; adli yargı yerince verilen başvurunun reddine ilişkin karar, yargı yolu bakımından bir görevsizlik kararı niteliğinde olmadığından, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : M. A.Ö.
Davalı : Niğde Trafik DenetlemeŞube Müdürlüğü
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı, 24/07/2023 tarihinde sevk ve idaresindeki 09 ... 858 plakalıaraç ile, ... İli Jandarma Komutanlığıkarşısındaki kavşaktan ... istikametine seyrederken, 51 ...592 plakalı aracın arka teker üzerinden çapraz vurarakarabanın önünü sola çevirerek 7-8 metresürüklediğini, olayda kendisinin kusursuz olduğunu, bunakarşın kaza tespit tutanağının gerçeğeaykırı düzenlendiğini ifade ederek, meydana gelen trafikkazası neticesinde ... Bölge Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğü Trafik Düzenleme ve Denetleme BüroAmirliğince düzenlenen maddi hasarlı Trafik Kazası TespitTutanağının iptali istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Niğde 1. Sulh Ceza Hâkimliği30/10/2023 tarih ve D.İş. No. 2023/1754 sayılı kararı ile,yapılan başvurunun usulden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısımlarışöyledir:
"...Yargıtay 19. CezaDairesinin 16/06/2021 tarih 2020/3135 esas 2021/6717 karar sayılıkararında "..Karayolları Trafik Yönetmeliğinden,trafik kazası tespit tutanağının iptali için SulhCeza Hakimliğine başvurulacağı yönündenhiçbir hüküm bulunmamaktadır. Trafik kazası tespittutanağı, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "idariyaptırımlar" başlıklı 16. Maddesinde yer alanidari para cezası ile idari yaptırımlar kapsamına dagirmemektedir. Trafik kazası tespit tutanağı, bir idariyaptırım veya tedbir niteliğinde bulunmayan durum tespitindenibarettir. Özel Kanunlarla çözümü Sulh CezaHakimliklerince bırakılmamış, idari yaptırım veyatedbir niteliği de bulunmayan bu belge, adli veya idari yargıyerlerinde çözümlenecek uyuşmazlıklarıngörülmesi sırasında, o mahkemelerce değerlendirilecekbir tutanak olduğundan, kaza tespit tutanağına yönelikiptal isteminin, bu açıdan da Sulh Ceza Hakimliğindegörülmesi olanağı bulunmamaktadır.. " demektedir.
Dosya bir bütün halindeincelendiğinde; Muteriz tarafından, muterizinkarışmış olduğutrafik kazasına ilişkinolarak tanzim olunan kaza tespit tutanağının tashihi talepedilmiş ise de; yukarıda değinilen Yargıtay kararındada açıkça dile getirildiği üzere söz konusuitirazın idari yaptırım veya tedbir niteliğindeolmayıp, durum tespitinden ibaret olduğu, söz konusu trafikkazasına ilişkin görüntülerin hak kaybına nedenolmamak kaydıyla dosya kapsamına alınarak bu aşamadasöz konusu itirazın Hakimliğimiz nezdindeçözümlenebilecek türde uyuşmazlıklardanolmadığı anlaşılmakla,yerinde olmayan talebin 5326Sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/1-b maddesi uyarınca reddinedair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesiyukarıda açıklandığı üzere;
1-Başvuruya konu işlemin,idari yaptırım mahiyetinde olmaması hasebiyle 5326Sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/1-b maddesi uyarıncaREDDİNE, ...''
3. Davacı vekili bu kez aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Aksaray İdare Mahkemesi 04/01/2024 tarih veE.2023/1647 sayılı kararı ile, uyuşmazlıkadli yargının görevine girdiğinden görevli yargıyerinin belirlenmesi için dava dosyasının, Niğde 1. SulhCeza Hakimliğinin 30/10/2023 tarih ve D.İş. No.2023/1754sayılı dava dosyası ile birlikte 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkındaki Kanun'un 19. maddesi uyarınca UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesince bir kararverilinceye kadar yargılamanın ertelenmesine karar vermiştir.Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Yukarıda verilenmevzuat hükümlerine göre, trafik kazası tespittutanağı, kazaya karışan taraflar arasındaçıkabilecek hukuki uyuşmazlıklarınçözümüne esas olacak ve trafik zabıtasıncadüzenlenecek bir belge olup, idari işlem niteliği de bulunmayanbu belgenin, adli yargı yerlerinde çözümlenecekuyuşmazlıkların görümü sırasında omahkemelerce değerlendirilecek olduğundan, maddi hasarlı kazatespit tutanağına yönelik davanın idari yargı yerindegörülmesi olanağı bulunmamaktadır.
Bu durumda, davacıtarafından; trafik kazası tespit tutanağına itirazenaçılan ve idari yargı yerinde görülmesiolanağı bulunmayan davanın görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır..."
III. İLGİLİ HUKUK
5.2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un "Mahkemenin görevi" başlıklı1. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“ UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkemedir…”
6.2247 sayılı Kanun'un "Yargımerciilerinin uyuşmazlık mahkemesine başvurmaları" başlıklı19. maddesi şöyledir:
"Adli ve idariyargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.
(Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargımerciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir."
7.2247 sayılı Kanun'un "İncelemedeizlenecek sıra" başlıklı 27. maddesişöyledir:
"UyuşmazlıkMahkemesi, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceler; yöntemine uymayan veya süresiiçinde ileri sürülmemiş istemleri reddeder."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
8.Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan01/04/2024 tarihli toplantısında; Raportör-Savcı Dr. BerrakYILMAZ’ın, 2247 sayılı Kanun’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davadabaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
9.Mevzuat kısmında belirtilen düzenlemelere göre, kendisinegelen bir davayı inceleyen yargı yerinin 19. madde kapsamındaUyuşmazlık Mahkemesine başvurulabilmesi için, öncekiyargı yerince, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davadayargı yolu bakımından verilmiş görevsizlik kararınınbulunmasıgerekmektedir.
10.Dava dosyalarının incelenmesinden, davacı tarafından24/07/2023 tarihinde sevk ve idaresindeki 09 ... 858 plakalı araçile ... İli Jandarma Komutanlığıkarşısındaki kavşaktan ... istikametine seyrederken, 51 ...592 plakalı aracın arka teker üzerinden çapraz vurarakarabanın önünü sola çevirerek 7-8 metresürüklenmesi sonucu aracında maddi hasar oluştuğubelirtilerek, meydana gelentrafik kazası neticesinde ... Bölge TrafikDenetleme Şube Müdürlüğü Trafik Düzenleme veDenetleme Büro Amirliğince düzenlenen, 24/07/2023 tarihli maddihasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının hukukaaykırı olarak düzenlendiği ve gerçeğiyansıtmadığı ileri sürülerek iptali istemiyle ilkolarak adli yargı yerinde dava açıldığı, adliyargı yerince, ''...Muteriztarafından, muterizin karışmış olduğutrafikkazasına ilişkin olarak tanzim olunan kaza tespittutanağının tashihi talep edilmiş ise de; yukarıdadeğinilen Yargıtay kararında da açıkça dilegetirildiği üzere söz konusu itirazın idariyaptırım veya tedbir niteliğinde olmayıp, durum tespitindenibaret olduğu, söz konusu trafik kazasına ilişkingörüntülerin hak kaybına neden olmamak kaydıyla dosyakapsamına alınarak bu aşamada söz konusu itirazınHakimliğimiz nezdinde çözümlenebilecek türdeuyuşmazlıklardan olmadığı anlaşılmakla,...''şeklindeki gerekçeyle "başvurunun usulden reddine" karar verildiği,bu kararın uyuşmazlığınçözümünde idari yargının görevliolduğuna yönelik bulunmadığı, diğer biranlatımlayargı yolu bakımından bir görevsizlikkararı niteliğinde olmadığıanlaşılmıştır.
11.Görüldüğü üzere, adli yargı yerikararının, idari yargı yerinin görevli olduğugerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıniteliğinde olmadığı, sulh ceza hakimliğinceincelenebilecek bir karar bulunmadığının tespitiniteliğinde bir karar olduğundan, adli yargı merciinceverilmiş bir görevsizlik kararı bulunduğundan sözedilemeyecektir.
12.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Aksaray İdare Mahkemesince davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle yapılan başvurunun, öncesinde adliyargı yerince aynı konuda verilmiş bir görevsizlikkararı bulunmadığıanlaşıldığından, 2247 sayılı Kanun’un19. maddesinde belirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle,aynı Kanun’un 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
2247 sayılı Kanun’un 19. maddesindebelirtilen koşulları taşımayan Aksaray İdareMahkemesinin 04/01/2024 tarih ve E.2023/1647 sayılıBAŞVURUSUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİNE,
01/04/2024tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Kenan Nilgün Doğan Eyüp
YAŞAR TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN