T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/194
KARAR NO : 2024/186
KARAR TR : 06/05/2024
ÖZET: 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 3. maddesinin on birinci fıkrası uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, işletmenin kapatılmasına ilişkin kararın da idari yargıda dava konusu yapılması karşısında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesi ve aynı Kanun’un 27. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : M. KitapKırtasiye Kulübü ve San. ve Tic. A.Ş.
Vekili : Av. Enes AYDEMİR
Davalı : Isparta Valiliği
Vekili : Av. İbrahim ÇOBAN
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili,müvekkili hakkında IspartaValiliği İl Milli EğitimMüdürlüğünün 22/11/2023 tarih ve ....90271600sayılı kararı ile ''M. KitapKırtasiye Kulübü ve Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi''adı altındakurum açma izni ve çalışmaruhsatı olmadan izinsizeğitim ve öğretim faaliyeti yapıldığınıntespit edildiğinden bahisle, 5580 sayılı ÖzelÖğretim Kurumları Kanunu’nun 3. maddesinin on birincifıkrası uyarınca 268.290 TL tutarında idari para cezasıdüzenlendiğini belirterek, idari para cezasının iptaliistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞAİLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Isparta 2. Sulh Ceza Hâkimliği 06/02/2024 tarih ve D.İşNo:2023/3630 sayılı kararı ile, idari paracezası ile birlikte idari yargının görev alanına girenişletmenin kapatılmasına da karar verildiği ve bukararın idari yargı yerinde dava konusu yapıldığıgerekçesiyle, 5326 sayılı Kanun'un 27/8. madde vefıkrası gereğince idari para cezasına yönelikbaşvurunun çözümünün idari yargı yerineait olduğu gerekçesiyle başvurunun görevyönünden reddine karar vermiş, davalı vekilininitirazı üzerine Isparta 1. Sulh Ceza Hâkimliği 21/02/2024tarih ve D.İş No. 2024/676 sayılı kararı ile,itirazın reddine kesin olarak karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"...Tüm dosyakapsamına göre; her ne kadar itiraz eden vekili tarafından,söz konusu uygulama merkezinde eğitim öğretim faaliyetiyapılmadığı ileri sürülerek idari paracezası karar tutanağının iptali talebinde bulunulmuşise de itiraza konu uyuşmazlıkta, öngörülen idari paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 5580sayılı sayılı Özel Öğretim KurumlarıKanunu'nda idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu olay ile ilgiliolarak idari yargının görev alanına giren kararın da(söz konusu iş yerinde eğitim öğretim faaliyetininsonlandırılması) verildiği ve bu kararın iptali istemiyleidari yargıda dava da açıldığı -Isparta 2.İdare Mahkemesi, 2023/1133 Esas- anlaşıldığından;idari para cezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği, bu konuda benzer olayla ilişkinUyuşmazlık Mahkemesi'nin 20/06/2022 tarih, 2022/284-384, Esas-Kararsayılı emsal kararının da bulunduğu, görevhususunun kamu düzenine ilişkin olması ve yargılamanınher aşamasında re'sen gözetilmesi gereği dikkatealındığında uyuşmazlığın İdariYargının görev alanına girmesi nedeniyleHakimliğimizin görevsizliğine, görevli ve yetkilimahkemenin Isparta İdare Mahkemesi olduğuna karar vermezorunluluğu olduğundan aşağıdaki şekildehüküm kurulmuştur.
KARAR / GerekçesiYukarıda İzah Edildiği Üzere:
l)İtirazcı M. KitapKırtasiye Kulübü Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili Av. E. A.'inIsparta İl Milli Eğitim Müdürlüğügörevlilerince tanzim edilen 22/11/2023 tarih ve E-79890786-858-90271600sayılı kararının iptaline ilişkin başvurusuhakkında Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesi uyarınca Sulh CezaHakimliği'nin görevli olmadığı görülmekleGÖREVSİZLİĞİNE, görevli ve yetkili yargıyerinin İSPARTA İDARE MAHKEMESİ OLDUĞUNA..."
3.Davacı vekili, aynı istemlebu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Isparta 2.İdare Mahkemesi 29/02/2024 tarih ve E.2024/205 sayılıkararı ile, davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu gerekçesiyle, 2247 sayılıKanun'un 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceyekadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"Dava dosyasınınincelenmesinden; .. ili, .. ilçesi, ... Mahallesinde faaliyetgöstermekte olan davacı şirketin, izinsiz eğitim veöğretim faaliyetinde bulunduğundan bahisle 5580 sayılıÖzel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. ve 7. maddeleri ile5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uyarınca268.290,00-TL idari para cezası ile tecziyesine dair Isparta Valiliğiİl Milli Eğitim Müdürlüğünün 22/11/2023tarih ve E:90271600 sayılı işleminin tesis edildiği, yineaynı gerekçelerle 23/11/2023 tarih ve E.90377090 sayılıişlemi ile kaçak faaliyet gösteren kurumunkapatılmasına karar verildiği, her iki işlemin tebliğiüzerine davacı şirket tarafından 268.290,00-TL idari paracezası ile tecziyesine ilişkin işleme karşı ilk olarakIsparta 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2023/3630 D.iş sayılıdosyasında itiraz edildiği, Hakimliğin 06/02/2024 tarihlikararı ile yargı yolu bakımından Mahkemenin görevsizliğinekarar verildiği, söz konusu görevsizlik kararı üzerineanılan idari para cezası işleminin iptali istemiyle Mahkememizdegörülmekte olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Yukarıda izah edilendüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görev kuralları kamudüzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflariçin bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yenibir kanunla kabul edilen görev kurallarının, geçmişede etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir kanun ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni kanuna göre görevsiz hale gelen)mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yenikanundaki görev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğer taraftan, davagörevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkemenin davaya bakmayadevam etmesi gerekir.
İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 5580 sayılıKanun’da idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde, bu Kanun’un idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, davakonusu idari para cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim, UyuşmazlıkMahkemesi'nin 31/10/2022 tarih ve E:2022/499, K:2022/590 sayılıkararı da bu yöndedir.
Diğer yandan, eğitimöğretim faaliyetinin sonlandırılmasına(kapatılmasına) dair Isparta Valiliği İl Milli EğitimMüdürlüğünün 23/11/2023 tarih ve E.90377090 sayılıişleminin iptali istemiyle Mahkememizin E:2023/1133 esasına kaydenaçılan davada da, Mahkememizin 22/02/2024 tarih ve K:2024/137sayılı kararı ile işlemin iptali yönünde kararverilmiştir.
Öte yandan, yukarıda yerverilen mevzuat hükmü uyarınca görevsizlik kararınailişkin dava dosyasının temin edilerek UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesi gerektiği açık olduğundan,Isparta 2.Sulh Ceza Hakimliğinin 06/02/2024 tarih ve 2023/3630Değişik İş sayılı kararın kesinleşmeşerhinin de yer aldığı dava dosyasının teminedilmesi gerekmektedir."
III. İLGİLİ HUKUK
5.08/02/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel ÖğretimKurumları Kanunu’nun “Amaçve kapsam” başlıklı 1. maddesişöyledir:
“ BuKanunun amacı,Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuktüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göreyönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özelöğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumunnakli, devri, personel çalıştırılması,kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumlarıneğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ileyabancılar tarafından açılmış bulunan özelöğretim kurumlarının; eğitim-öğretim,yönetim, denetim, gözetim ve personelçalıştırılmasına ilişkin usûl veesasları düzenlemektir.
Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyetiuyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileriveya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzelkişilerce açılan özel öğretim kurumlarıile yabancılar tarafından açılmış bulunanözel öğretim kurumlarını kapsar.”
6.5580 sayılı Kanun'un “Kurumaçma izni” başlıklı 3. maddesişöyledir:
“Bir kurumdaöğretime başlayabilmek için kurum açma iznialınması zorunludur. İzin başvuruları ilgilimillî eğitim müdürlüğüne yapılır.Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılmasıuygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurumaçma izni verilir. Valilikçe açılması uygungörülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açmaizni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.
Kurum açma izni talebininvalilikçe reddedilmesi hâlinde, kurucu veya kurucu temsilcisitarafından taleplerinin reddine ilişkin işlemin tebliğindenitibaren on beş iş günü içinde Bakanlığaitirazda bulunulabilir. İtiraz, Bakanlıkça on beş işgünü içinde karara bağlanır.
Kurum açma iznialınmadıkça, kuruma öğrenci kaydıyapılamaz.
Kurum açma izni verilmesi,binanın kullanılış amaçlarına veBakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterlibulunmasıyla birlikte aşağıdaki şartların yerinegetirilmesine bağlıdır:
a) Ders araç-gerecininkurumun amaç ve ihtiyaçları için yeterliolduğunun bir rapor ile tespit edilmesi.
b) Kurumun; yönetici,öğretmen ve diğer personelinin sayı ve nitelikleriyönünden uygun bulunması ve bu kurumda çalışacaklarınınbelgelendirilmesi.
c) Kurumun yönetmelikleriyleöğretim programının Bakanlıkça inceleniponanmış olması. (Değişik beşinci fıkra:1.3.2014-6528/10 md.) Milletlerarası özel öğretim kurumlarıhariç bu Kanun kapsamındaki ilkokul, ortaokul, lise ve özeleğitim okulları için 1 Eylül tarihinden sonra verilenkurum açma izinleri, ertesi eğitim-öğretimyılından itibaren geçerlidir.
Kurumlara ad verilmesineilişkin esaslar yönetmelikle belirlenir.
Gerçek ve tüzelkişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamınagiren faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilenfaaliyetler, bu Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma iznialınmadan yapılamaz.
Askerî okullar, emniyetteşkilâtına bağlı okullar ve dineğitimi-öğretimi yapan kurumların aynı veya benzeriözel öğretim kurumları açılamaz.
(Ek fıkra: 25.11.2010-6082/19md.) 10.7.2004 tarihli ve 5216 sayılı BüyükşehirBelediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d)bendi, 3.7.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 incimaddesinin birincifıkrasının (c) bendi ile 22.2.2005 tarihli ve5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesininbirinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlar,bu Kanun kapsamındaki özel öğretim kurumlarınıkapsamaz. Özel öğretim kurumları mevzuatına uygunolmak kaydıyla işyeri açma ve çalışmaruhsatı Bakanlıkça verilir. Bakanlık bu yetkisinivaliliklere devredebilir.
(Ek fıkra: 1/3/2014-6528/10md.) Her ne ad altında olursa olsun, eğitim ve öğretimsunmak amacıyla yürütülen faaliyetler Bakanlığınizin ve denetimine tabidir. Bu faaliyetleri yürütenler, özelöğretim kurumları için bu Kanundaöngörülen kurallara uymakla yükümlüdür.
(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/61md.) Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetleriniyapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeriaçma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerlerikuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idaripara cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır.Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle belirlenir.
(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/61md.) Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen şartlarıtaşıyıp özel hukuk tüzel kişileri veya özelhukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafındanaçılan özel öğretim kurumlarınınkurucularında yabancı uyruklu gerçek veya tüzelkişilerin ortaklığının tespit edilmesi hâlindesöz konusu kurumlara brüt asgari ücretin 20 katı idari paracezası uygulanır ve bu kurumlara yabancı uyruklu gerçekveya tüzel kişilerin ortaklığının sonaerdirilmesine ilişkin 30 iş günü süre verilir.Söz konusu süreye rağmen yabancı uyruklu gerçek veyatüzel kişilerin ortaklığının sona erdirilmemesiveya aynı kurumda ikinci kez yabancı uyruklu gerçek veyatüzel kişilerin ortaklığının tespitihâlinde söz konusu kurumun kurum açma izni ile işyeriaçma ve çalışma ruhsatı iptal edilir. Bufıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle belirlenir.”
7.5580 sayılı Kanun'un ''Kurumaçma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli''başlıklı 7. maddesi şöyledir:
"(Değişik birincifıkra: 2/12/2016-6764/62 md.) Kurum açma izni verilen kurumlardaniki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyetebaşladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden dahafazla izinsiz ara veren veya söz konusu izni amacıdışında kullandığı tespit edilen kurumlarınkurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışmaruhsatı iptal edilir.
(Değişik ikincifıkra: 2/12/2016-6764/62 md.) Özel öğretim kurumunun;
a) Bakanlıkçaonaylı yerleşim planında izinsiz değişiklikyapması,
b)(Değişik:27/6/2019-7180/11 md.) Gerçeğe aykırıveya yanıltıcı reklam ya da ilan vermesi, reklam veya ilanlardaöğrenci resim ya da bilgilerini kullanması,
c) Haftalık dersçizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumdauygulaması,
d) Bu Kanun ve bu Kanunadayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik veyönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerdebulunması,
e) Mevzuatta belirtilen sayıdapersonel çalıştırmaması veya mevzuataaykırı personel çalıştırması,
f) 14/6/1973 tarihli ve 1739sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özelamaçları ile temel ilkelerine uymaması,
g) Kurum açmaşartlarından herhangi birini kaybetmesi,
h) Mevzuata uygun olarakkapatılmaması,
hâllerinde; (a), (b), (c) ve(d) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beşkatı; (e) ve (f) bentlerindeki fiiller için brüt asgariücretin on katı ve (g) bendindeki fiil için brüt asgariücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır. Bufıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiillerintekrarı hâlinde idari para cezası miktarı beş katartırılarak uygulanır ve bu bentlerdeki fiillerinüçüncü kez tekrarlanması hâlinde ise kurumaçma izni ile iş yeri açma ve çalışmaruhsatı iptal edilir, (h) bendindeki fiilin işlenmesi hâlindebrüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası verilir vekurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışmaruhsatı iptal edilir. İdari para cezası, kurum açmaiznini vermeye yetkili makam tarafından verilir. Bu fıkranınuygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Okul kurucusu/kurucu temsilcisi;Bakanlığa, yönetici, öğretmen, uzmanöğretici, usta öğretici ve öğrenci/kursiyerlereen az üç ay önce yazılı olarak bildirmekşartıyla ve gerekçesi Bakanlıkça uygunbulunduğu takdirde öğretim yılı sonunda okulunukapatabilir.
Okullar dışındakidiğer kurumların kurucusu/kurucu temsilcisi valiliğe,yönetici, öğretmen, uzman öğretici, ustaöğretici ve öğrenci/kursiyerlere en az üç ayönce yazılı olarak bildirmek şartıyla ve gerekçesivalilikçe uygun bulunduğu takdirde dönem sonunda kurumunukapatabilir.
Kapanan veya kapatılan kurum;mühürlerini, yönetici, öğretmen veöğrencilerle ilgili bütün defterlerini,dosyalarını ve diğer evrakını ilgili valiliğedevir ve teslim etmeye mecburdur. (Değişik ikinci cümle:2/12/2016-6764/62 md.) Devir ve teslimden kaçınan veya bugörevi savsaklayan kurucu hakkında brüt asgari ücretinyirmi katı idari para cezası uygulanır.
(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/62md.) Bu Kanunda belirtilen şartlara uymadan kurumunu kapatanlar ilesoruşturma sonucu kurum açma izni ile işyeri açma veçalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yılgeçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya dabir kuruma ortak olma izni verilmez.
Kapatılan kurumlarla ilgiliolarak öğrenci/kursiyer veya velilerinin, kurucular aleyhine genelhükümlere göre dava açma hakları saklıdır.
Kurumların devri ve naklineilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir. ''
8.Milli Eğitim Bakanlığı Özel ÖğretimKurumları Yönetmeliğinin''Kurum açma'' başlıklı 5. maddesinin 4.fıkrası şöyledir:
''(Ek:RG-2/8/2013-28726)(Değişik:RG-19/2/2020-31044) Kanunun 3 üncü maddesinin onbirinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleritarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerlerikuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idaripara cezası verilir. Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliyetebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve MaliyeBakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıcabu yerler valilikçe kapatılır. İdari para cezasıverilen bu kişilerin kurum açmak üzere başvurmalarıhâlinde, verilen bu para cezasının ödendiğinin veya21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanuna göre tecil edilmiş ve/veyataksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göreyapılandırılmış olup taksitlendirildiğininbelgelendirilmesinden sonra başvurusu işleme alınır.''
9.5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılıKanun’la değişik "Genelkanun niteliği" başlıklı 3. maddesişöyledir:
“(Değişik:6/12/2006-5560/31.md.)
(1) Bu Kanun'un;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında, uygulanır.”
10.5326 sayılı Kanun’un "Yaptırımtürleri" başlıklı16. maddesişöyledir:
“(1) Kabahatlerkarşılığında uygulanacak olan idarîyaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerdenibarettir.
(2) İdarî tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir”
11.5326 sayılı Kanun'un"Saklı tutulan hükümler" başlıklı19. maddesi şöyledir:
“(1) Diğer kanunlardakabahat karşılığında öngörülen belirlibir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerinegetirilmemesi,
b) İşyerininkapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin gerialınması,
d) Kara, deniz veya hava nakilaracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
gibi yaptırımlarailişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanunhükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadarsaklıdır”
12.5326 sayılı Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8.fıkraları şöyledir:
“(1) İdarî paracezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidarî yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidarî yaptırım kararı kesinleşir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.)İdarî yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarîyargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işleminiptali talebiyle birlikte idarî yargı merciindegörülür .”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
13. Uyuşmazlık MahkemesininRıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, ÜyelerNilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, AhmetARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıylayapılan06/05/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre,İdare Mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
14.Raportör-Hâkim Süleyman ARIDURU'nun davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
15.Dava, 5580 sayılı Kanun’un 3. maddesinin 11.fıkrasıuyarınca verilen idari para cezasının iptaliistemiyle açılmıştır.
16.Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ileeklenen sekizinci fıkrasında; idari yaptırımkararının verildiği işlem kapsamında aynıkişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanınagiren kararların da verilmiş olması halinde; idariyaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılıkiddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idariyargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış,bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle, KabahatlerKanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığıbağlantı sorununa çözüm getirilmesininamaçlandığı ifade edilmiştir.
17.19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumundaiseuygulanmayacağı ancak idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde, idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği anlaşılmaktadır.
18.Uyuşmazlık Mahkemesince de, idari para cezası yönündenoluşan olumsuzgörev uyuşmazlıklarınınçözümünde, idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosyaiçeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusuedildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasınailişkin kararınhukuka aykırılığıiddiasının da, idari yargı yerinde görüleceğisonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlikkararlarınınkaldırılmasına karar verilmiştir.
19.Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait işyeri için;Isparta Valiliği İl Milli EğitimMüdürlüğünün 23/11/2023 tarih ve E-...90377090sayılı işlemi ile işyerinin kapatılmasına kararverilmiş, davacı hakkında da; 22/11/2023 tarih ve ....90271600sayılı kararı ile 268.290 TL tutarında idari paracezasına yönelik işlem tesis edilmiştir. Davacıtarafından işyeri kapatma kararının iptaline ilişkin olarakIsparta 2. İdare Mahkemesinin E.2023/1133 sayılı dosyasındadava açılmış, idari para cezasının iptaliiçin de ilk olarak adli yargı yerinde davaaçılmıştır.
20.İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 5580 sayılıKanun’da da bu para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği, ancak; idari para cezasına konuişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak (aynımaddi olay nedeniyle) işletmenin kapatılmasınada kararverildiği ve bunun idari yargı yerinde dava konusu edildiğianlaşıldığından; idari para cezasına ilişkinkararın hukuka aykırılığı iddiasının daidari yargı yerinde görüleceği kuşkusuzdur.
21.Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesine 5560sayılı Kanun’la eklenen sekizinci fıkra hükmübir arada değerlendirildiğinde, 5580 sayılı Kanun’un3. maddesi uyarınca verilen para cezasına karşıaçılacak davanın çözümünde idariyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
22.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Isparta 2. İdare Mahkemesinin 29/02/2024 tarih ve E.2024/205sayılı başvurusunun redddine karar vermekgerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Isparta 2. İdare Mahkemesinin 29/02/2024 tarih ve E.2024/205sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,
06/05/2024tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Doğan Eyüp
GÜLEÇ TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN