T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/132
KARAR NO : 2024/ 181
KARAR TR : 06/05/2024
ÖZET:İdari yargı yerinde açılan davanın öncesinde adli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararının bulunmadığı anlaşıldığından, 2247sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle, aynı Kanun’un 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayan BAŞVURUNUN REDDİ gerektiği hk.
KA R A R
Davacı: K. H. Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. Dr. L. B.
Davalı : N. E.
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 01/07/2022 -30/06/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere "Yabancı Diller YüksekokuluÖğretim Görevlisi Belirli Süreli İşSözleşmesi" akdedildiğini, davalıtarafın 21/02/2023 tarihinden itibaren kişisel sebeplerindendolayı kendi isteği ile ayrılmak istediğini belirten istifadilekçesini 03/01/2023 tarihinde müvekkile sunduğunu, sözleşmeyeaykırı hareket eden davalı tarafa sözleşmenin 42. maddesindebelirtilen cezai şart ödenmesi için Beyoğlu 41.Noterliğinden 23/02/2023 tarih ve 08501 yevmiye numaralı ihtarnamegönderildiğini, davalı tarafından bu ihtarnameye cevapverilmediğini ve cezai şart tutarının daödenmediğini, bunun üzerine İstanbul 3. İcraMüdürlüğünün 2023/13685 Esas sayılıdosyasından icra takibi başlatıldığını,davalı tarafından icra takibine haksız ve kötü niyetlişekilde itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına kararverildiğini ileri sürerek, takibe yapılan haksız itirazıniptali ile takibin devamına, alacağın %20'sindenaşağı olmamak kaydıyla davalı aleyhinde kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. İstanbul 29. İş Mahkemesi 13/09/2023tarih ve E.2023/156, K.2023/240 sayılı kararı ile,yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle HMK'nın 114/1-bve 115/2maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar vermiş,gerekçeli kararın davalıya tebliğ edilmediğinindosya kapsamından anlaşılması üzerine mahkemesine,kararın kesinleşip kesinleşmediği sorulmuş,Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilen cevabi yazıdakararın kesinleşmediği belirtilmiş olup, Mahkememizce UYAPüzerinden yapılan kontrolde de görevsizlik kararınınkesinleşmediği teyit edilmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"Davalının01/07/2022-30/06/2023 tarihleri arasında davacı Üniversite'deöğretim üyesi olarak çalıştığı,taraflar arasında "Yabancı Diller Yüksekokulu ÖğretimGörevlisi Belirli Süreli İş Sözleşmesi"akdedildiği, davalının iş sözleşmesinin "4.2 Öğretim Görevlisi, işbu sözleşmesi,sözleşme süresinin bitiminden önce haklı bir nedenolmaksızın fesheder veya kendisine yüklenebilecek bir sebepdolayısıyla Üniversite'nin süresinden önce vehaklı olarak feshetmesine neden olursa, herhangi bir ihtara gerekolmaksızın, Üniversite'ye son net ücretinin 3 katıtutarındaki cezai şartı ödemekle yükümlüolur. Benzer şekilde, eğer Üniversite, işbusözleşmeyi, sözleşme süresinin bitiminden öncehaklı bir neden olmaksızın fesheder veya kendisineyüklenebilecek bir sebep dolayısıyla ÖğretimGörevlisi'nin haklı feshine neden olursa, ÖğretimGörevlisi'ne son net ücretinin 3 katı tutarındaki cezaişartı ödeyecektir." maddesi gereğince ödemesigereken cezai şartı ödemediği anlaşılmıştır.
Anayasanın 131. Maddesinegöre vakıflar tarafından kurulan Yükseköğretimkurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademikçalışmaları, öğretim elemanlarınınsağlanması ve güvenlik yönlerinden, devlet eliyle kurulanYükseköğretim kurumları için belirtilenhükümlere tabidir.
Uyuşmazlık Mahkemesi,Vakıf Üniversiteleri ile öğretim elemanlarıarasındaki uyuşmazlıklarda, Vakıf Üniversitesindekiöğretim elemanlarının, satütüsü,görevealınması, hak ve yetkileri gözetildiğinde İdare Hukukukapsamında bir kamı personeli olduğunu, sözleşmeninfeshinde idari işlem olduğunu ve bu idari işlemden kaynaklanantazminat isteminin idari yargı yerinde görülmesigerektiğine hükmetmiştir. ( 2014/1053-1105 Esas ve Karar)
VakıfYükseköğretim kurumları yönetmeliğinin 23/2Maddesi uyarınca, Vakıf Yükseköğretimkurumlarında görev alacak olan akademik ve idaripersonelinçalışma esasları 2457 Sayılı KanundaDevlet Üniversiteleri için öngörülenhükümlere tabidir.
Davalının vakıfüniversitesi olan davacı Üniversitede öğretimgörevlisi olarak çalıştığı ve idarisözleşme ileçalıştığıanlaşılmaklauyuşmazlıkta İdari Yargının görevli olduğuve yargı yolunun caiz olmadığı anlaşılmakla HMK114 ve 115.maddeleri gereği davanın usulden reddine dairaşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur."
3.Davacı vekili, adli yargıda verilen görevsizlik kararıkesinleşmeden 67.200 TL cezai şartın faiziyle birlikteödenmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. İstanbul 2. İdare Mahkemesi 07/11/2023 tarihve E.2023/2336 sayılı kararı ile, davanıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılıKanun'un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceyekadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"Dosyanın incelenmesinden,davacı Üniversite tarafından, Yabancı DillerYüksekokulu Öğretim Görevlisi Belirli Süreliİş Sözleşmesi kapsamındaki akti haksız olarak tektaraflı feshinden dolayıtoplam 67.200,00 TL cezai şartınborcun muaccel olduğu tarihten itibaren işleyecek yasal gecikmefaiziyle birlikte davacı üniversiteye ödenmesi istemli olarak İstanbul3.İcra Müdürlüğü'nün2023/13685 esasınakayden icra takibi başlatıldığı,takibe itirazüzerineitirazın iptali içinİstanbul 29.İşMahkemesi'nin E.2023/156 esasına kayden açılan davada verilen13/09/2023 tarihli, 240 sayılı kararıyla uyuşmazlıktaidari yargının görevli olduğundan bahisledavanınusulden reddi kararı (kesinleşen) üzerine aynı istemle N. E.'akarşı bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Tüm bu açıklamalarışığında, idare mahkemelerinde davalısıgerçekkişiler taraf olmayan, kamu gücü kullanılarak Türkidare teşkilatı içerisinde yer alan idarimercilerce tesisolunan idari işlemlerin hukuki denetimininyapıldığı,halbuki olayımızda ise davalıolarak gerçek kişinin gösterildiği, budurumun,sözleşmeyi haksız feshettiğideğerlendirilendavalı gerçek kişiyeyönelikilamsız icra takibi başlatılıp gelişensüreçteMahkememiz önüne gelen uyuşmazlıktaihtilafın özel hukuk alanına taşınıpadliyargı düzeni içinde çözümlenmesi amaç vegirişiminin bir sonucu olduğu, temel olarak,gerçek kişiyeyönelik husumet yöneltilip özel hukuk çerçevesindetakip hukukuna özgü yol izlenenuyuşmazlığın adliyargı yerinde görülmesi gerektiği sonucunuvarılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;İstanbul 29. İş Mahkemesi'nin E:2019/156 esas sayılıdava dosyası temin edildikten sonra iş bu dava dosyası ilebirlikte 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesiuyarınca görevli yargı merciinin belirlenmesi amacıylaUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine…"
III. İLGİLİ HUKUK
5.Uyuşmazlık Mahkemesinin görev ve yetkileri,Anayasa’nın 158. maddesi ile 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 1. maddesinde açıkçagösterilmiş, Mahkeme adli ve idari yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilikılınmıştır.
6.2247 sayılı Kanun’un"Mahkemenin görevi" başlıklı 1.maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkemedir."
7.2247 sayılı Kanun’un"Yargı merciilerinin uyuşmazlık mahkemesinebaşvurmaları" başlıklı 19. maddesişöyledir:
“Adli ve idari yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlikkararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeyebaşlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.
(Değişik ikincifıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da teminedilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir.”
8.2247 sayılı Kanun'un"İncelemede izlenecek sıra"başlıklı 27. maddesi şöyledir:
"UyuşmazlıkMahkemesi, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceler; yöntemine uymayan veyasüresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddeder."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. Uyuşmazlık MahkemesininRıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, ÜyelerNilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, AhmetARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ınkatılımlarıyla yapılan 06/05/2024 tarihlitoplantısında; Raportör-Hâkim Süleyman ARIDURU'nun,2247 sayılı Kanun’da öngörülen koşullarıtaşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu vedosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada başvurunun reddigerektiği yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra,gereği görüşülüpdüşünüldü:
10.Dosyanın incelenmesinden, davacının, davalı tarafındanicra takibine haksız ve kötü niyetli şekilde itirazedilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini ilerisürerek, takibe yapılan haksız itirazın iptali ile takibindevamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamakkaydıyla davalı aleyhinde kötü niyet tazminatınahükmedilmesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerindeaçılan davada, İstanbul 29. İş Mahkemesincegörevsizlik kararı verildiği, gerekçeli kararındavalıya tebliğ edilmediğinin dosya kapsamındananlaşılması üzerine, mahkemesine kararınkesinleşip kesinleşmediğinin sorulduğu,Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilen cevabi yazıdakararın kesinleşmediğinin belirtildiği, Mahkememizce UYAPüzerinden yapılan kontrolde de görevsizlik kararınınkesinleşmediğinin teyit edildiği, davacı vekilinin, adliyargıda verilen görevsizlik kararı kesinleşmeden 67.200 TLcezai şartın faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açtığı ve ardından idari yargıyerince dava dosyalarının 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesikapsamında Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiğianlaşılmıştır.
11.İstanbul 2. İdare Mahkemesince 2247 sayılı Kanun’un19. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesine başvurabilmesiiçin, adli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veyakesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmasıgerektiği açıktır. Oysa olayda, adli yargı yerincedavacı hakkında aynı konuya ilişkin olarak verilmişbir görevsizlik kararı bulunduğu halde bu kararın kesinleşmediği,böylece ortada Kanunda öngörülen biçimde, idariyargı yerinde açılan davanın öncesinde, adliyargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veyakesinleşmiş bir görevsizlik kararınınbulunmadığı görülmektedir.
12.Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurulduğunda, İstanbul 2. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun öncesinde adli yargı yerince aynı konudaverilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunmadığı anlaşıldığından, 2247sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşullarıtaşımayan İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 07/11/2023 tarihve E.2023/2336 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
2247sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşullarıtaşımayan İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 07/11/2023 tarihve E.2023/2336 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,
06/05/2024tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Doğan Eyüp
GÜLEÇ TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN