T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/150
KARAR NO : 2024/170
KARAR TR : 06/05/2024
ÖZET: Vakıf Üniversitesi bünyesinde görev yapmakta olandavacının iş akdinin feshedilmesinden kaynaklanan, kıdem tazminatının tahsili istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : E. A.
Vekili : Av. N. A.
Davalı : B. ÜniversitesiRektörlüğü
Vekili : Av. M. D.
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacıvekili, müvekkilinin 02/09/2013 tarihinde davalı üniversitedeokutman/öğretim görevlisi olarak işebaşladığını, en son ücretinin 3.070 TLolduğunu, işe başladığı tarihten itibaren çokyoğun ve yıpratıcı koşullardaçalıştığını, davalı üniversitedesınavların hafta sonu yapılması nedeniyle haftasonları ve ulusal bayram ve genel tatil (UGBT) günlerinde deçalıştığını, fark ücretalacağı bulunduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin işakdini haklı nedenle feshettiğini beyan ederek; fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100 TL kıdemve 100 TL eşit davranmama tazminatı, 100 TL fazlaçalışma ücreti, 100 TL UBGT ücreti, 100 TL haftasonu çalışma ücreti ve 100 TL ücret farkıalacağı olmak üzere toplam 600 TL alacağın faizi ilebirlikte davalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Ankara Batı 3. İş Mahkemesi 23/02/2021tarih ve E.2019/565, K.2021/72 sayılı kararı ile,yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle HMK'nin 114 ve 115. maddeleriuyarınca davanın usulden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"...VakıfÜniversitesinin, sürekli ve düzenli nitelikteki kamu hizmetindeçalıştırdığı öğretimelemanın; statüsü, göreve alınması, hak veyetkileri gözetildiğinde, İdare Hukuku kapsamında bir kamupersoneli olduğu açıktır. Bununla birlikte,öğretim elemanın sözleşmesinin feshine ilişkinüniversite işleminin idare hukuku anlamında bir idari işlemolduğundan kuşku bulunmamakla birlikte, bu idari işlemdenkaynaklanan tazmin isteminin (taraflar arasındaki ihbar vekötüniyet tazminatı alacağına ilişkin olandavanın) 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 'İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı' başlıklı 2. maddesinin bfıkrasında belirtilen; 'İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları'kapsamında idari yargı yerinde görülmesi gerekmektedir(29.12.2014 gün ve 2014/1053 E, 2014/1105 K, Aynı yönde 5.11.2012gün ve 2012/189 E. , 2012/234 K., 05.11.2012 gün ve2012/190 E., 2012/235 K., 24.12.2012 gün ve 2012/273 E. , 2012/289K.)
Aynı doğrultudaDanıştay’ın da idari yargının görevliolduğuna dair kararları da mevcuttur. Danıştay 8. Dairesi,vakıf üniversitesi çalışanı akademisyeniniş sözleşmesinin feshinin iptali talebiyle açılandavada verilen görevsizlik kararının temyiz incelemesinde,davalı vakıf üniversitesinin kamu gücüne sahip ve kamuhizmeti gören kamu tüzel kişisi olduğunu,çalışanların kamu personelisayılacağını belirterek 'davalı vakıfüniversitesinin, kamu hizmeti görmek amacıyla, davacıöğretim üyesi ile aralarında yaptığısözleşme, kamu hukukuna tabi idari hizmet sözleşmesiniteliğindedir.' hükmüne varmıştır(Danıştay 8. Dairesi’nin ilgili 2002/5557E. 2003/561K.sayılı ve 04.2.2003 tarihli kararı).
8. Daire, bir başka davada,vakıf üniversitesindeki görevine son verilen bir akademisyeninbu işlemin ve Vakıf Yükseköğretim KurumlarıYönetmeliği’nin 23. maddesinin son cümlesindeki 'özlükhakları' ibaresinin iptali ve özlük ve diğerhaklarının kendisine ödenmesi talebiyle ilgili vermişolduğu yürütmenin durdurulması kararında, vakıfyükseköğretim kurumlarında sözleşme ilegörev yapan öğretim üyelerinin 'öğretimelemanlarının seçimi, değerlendirilmesi, akademik unvanverilmesi ve akademik yükselme' dışındaki'çalışma süresi, çalışma saatleri, tatilgünleri, fazla mesai ücretleri, izin, ücret, prim, sosyalhaklar, sosyal güvenlik gibi ve benzeri' tüm çalışmakoşullarının İş Kanunu’na göredüzenlendiğini belirtmiş; bu gerekçeyle, iptali istenenyönetmelikte üst hukuk normlarına aykırılıkbulunmadığına hükmetmiştir. Mahkeme, ayrıca,akademik personelin sözleşmesinin yenilenip yenilenmemesi konusundaidarenin takdir yetkisinin sınırsızolmadığını, kamu yararı ve hizmet gerekleriylesınırlı olduğunu da belirtmiştir. Davada ilerisürülen görevsizlik itirazında da üniversite ileöğretim üyesi arasındaki sözleşmenin idari hizmetsözleşmesi olduğu belirtilerek 27.01.2009 tarihindegörevsizlik itirazı reddedilmiştir (Danıştay8.Dairesi’nin ilgili 2002/5557E. 2003/561K. sayılı ve 04.2.2003tarihli kararı).
Danıştay İdari DavaDaireleri Kurulu, 8. Dairenin vermiş olduğu yürütmenindurdurulması kararına karşı yapılan itirazbaşvurusunun incelemesinde, Anayasanın 130. maddesine ve 2547sayılı Kanun’un vakıf üniversitelerine ilişkinhükümlerine atıf yaparak, '(…) vakıflartarafından kurulan yüksek öğretim kurumlarındagörev yapan öğretim elemanlarının statülerininbelirlenmesi için devlet eliyle kurulan yükseköğretimkurumlarının incelenmesi gerekmektedir. Çünkü, 'malive idari konular' dışındaki akademik çalışmalarve öğretim elemanlarının sağlanmasıyönlerinden, devlet eliyle kurulan yüksek öğretimkurumlarını bağlayan Anayasa hükümlerininvakıflar tarafından kurulan yüksek öğretimkurumlarını da bağlayacağı açıktır.'saptamasında bulunmuştur. İdari Dava Daireleri Kurulu’nagöre, devlet ve vakıf üniversitelerindeki akademik personelmesleki güvenceleri yönünden İdare Hukukuna tabidir veAnayasanın 130. maddesinde vakıf yükseköğretimkurumlarının mali ve idari konular yönünden farklıhükümlere tabi kılınması buralardaçalışan akademisyenlerin mesleki güvenceden yoksunkılınmasına neden olmaz; Anayasa koyucunun vakıfüniversitesi ve devlet üniversitesi arasında mesleki güvencelerbakımından bir ayrım amaçladığıdüşünülemeyeceğinden vakıfüniversitelerindeki akademik personelin mesleki güvenceleriyönünden özel hukuk hükümlerine tabi olmalarıAnayasa'ya aykırı olacaktır (Danıştay İdari DavaDaireleri Kurulu’nun ilgili 2010/5E. sayılı ve 12.3.2010tarihli kararı).
Görev konusu kamu düzenineilişkin olup, mahkemece kendiliğinden dikkatealınmalıdır. İş mahkemelerinin görevalanını hakim, tarafların iddia ve savunmalarına göredeğil, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesiniesas alarak belirleyecektir. 5521 sayılı İş MahkemeleriKanunu’nun 1. maddesi uyarınca İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözüm yeri iş mahkemeleridir. Tümbuanlatılanlar ışığındataraflar arasındakiuyuşmazlığın çözüm yeri idari yargı olduğundandavanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde kararverilmiştir..."
3. Davacı vekili bu kez, aynıgerekçe ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydı ile şimdilik 24.736,22 TL kıdem ve 16.103,44 TLayrımcılık tazminatı, 100 TL fazla çalışmaücreti ve 2.412,11 TL hafta sonu çalışma ücretialacağının faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Ankara 12. İdare Mahkemesi 22/02/2024 tarih veE.2023/2279 sayılı kararı ile, davanıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılıKanun'un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceyekadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Yukarıda yer verilenmevzuat hükümleri birlikte incelendiğinde, herhangi bir hizmetsözleşmesi çerçevesinde görev yapançalışanların İş Kanunu kapsamında bulunanalacaklarından (kıdem tazminatı,eşit davranma tazminatı,hafta sonu çalışma alacağı, fazlaçalışma alacağı gibi) kaynaklananuyuşmazlıkların, 5521 sayılı Kanun hükümleriuyarınca iş mahkemeleri tarafındançözümlenebileceği sonucunaulaşılmıştır. Başkent Üniversitesinindavacıyla yaptığı belirli süreli işsözleşmesinde de davacıya verilecek ücretle ilgilidüzenlemelere yer verildiği görülmektedir.
Nitekim YargıtayBüyük Genel Kurulunun İş Bölümüneİlişkin 07/01/2023 tarihli ve 2023/1 sayılıkararının 9. Hukuk Dairesinin görevlerinin 6. maddesinde, 2547sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 2. maddesigereğince kurulan vakıf üniversitelerinin öğretimelemanları ile üniversite arasında İş Kanunu veiş sözleşmesinden kaynaklanan davaların temyizincelemesinin görüm ve çözümünde 9. HukukDairesinin yetkili olduğu düzenlenmek suretiyle bu maddekapsamında kalan uyuşmazlıklarda iş mahkemeleriningörevli olduğunun kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, 2547sayılı Kanun'un Ek 11. maddesi ile VakıfYükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 23.maddesi hükmünde, vakıf yükseköğretim kurumundaçalışmakta olan akademik ve diğer personelin hizmetsözleşmeleri hakkında 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanunu hükümleri uygulanacağınınaçıkça düzenleme altınaalındığı göz önünde bulundurulduğunda,Vakıf Yükseköğretim Kurumunda görev yapandavacının İş Kanunu kapsamında kalanalacaklarından (kıdem tazminatı, eşitdavranma/ayrımcılık tazminatı, hafta sonuçalışma alacağı, fazla çalışmaalacağı) kaynaklanan iş bu uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde adli yargıalanında görev yapan iş mahkemelerinin görevli olduğusonucuna ulaşılmıştır...."
III. İLGİLİ HUKUK
5.Anayasa'nın“Yükseköğretim Kurumları” başlıklı130. maddesinin birinci, ikinci ve onuncu fıkralarışöyledir:
“(1)Çağdaşeğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzeniçinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insangücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalıçeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimselaraştırma, yayın ve danışmanlık yapmak,ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitlibirimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimselözerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunlakurulur.
(2)Kanunda gösterilen usul veesaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamakşartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim vedenetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir.
...
(3)Vakıflartarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali veidari konuları dışındaki akademikçalışmaları, öğretim elemanlarınınsağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulanyükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilenhükümlere tabidir."
6.2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na 5772sayılı Kanun ile eklenen ve vakıflarca kurulacakyükseköğretim kurumları ile ilgili düzenlemelergetiren Ek 2. maddesi şöyledir:
“(Ek: 17/8/1983 - 2880/32 md.;Değişik : 18/6/2008-5772/7 md.)
Vakıflar; kazançamacına yönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlardışında, akademik çalışmalar, öğretimelemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerindenbu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla,Yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlıbirimlerden birini veya birden fazlasını ya da bir üniversiteveya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlıolmaksızın, ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlardayüksek nitelikli işgücü yetiştirmek amacıyla, buKanun hükümleri çerçevesinde kalmak şartıylameslek yüksekokulu kurabilir. Bu meslek yüksekokulu, kamu tüzelkişiliğini haiz olup, Cumhurbaşkanı kararı ilekurulur. Kurulacak meslek yüksekokullarına, meslek ve teknikeğitim bölgesinde gereksinim duyulması esastır."
7.2547 sayılı Kanun'unEk 5. maddesi şöyledir:
“(Ek :17/8/1983 -2880/32 md.)
(Değişik: 28/12/1999 -4498/1 md.) Vakıflarca kurulacak yükseköğretimkurumlarının, vakıf yönetim organıdışında en az yedi kişiden oluşan bir mütevelliheyeti bulunur. Mütevelli heyet üyeleri, vakıf yönetim organıtarafından dört yıl için seçilir, süresibiten üyeler yeniden seçilebilir. Mütevelli heyetüyelerinin yaş sınırlaması hariç Devlet memuruolma niteliklerine sahip bulunmaları ve en az üçte ikisininlisans düzeyinde yükseköğrenim görmüşolması gerekir. Mütevelli heyet üyeleri kendi aralarındanbir başkan seçer.
Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumununtüzelkişiliğini temsil eder. Vakıfyükseköğretim kurumlarının yöneticileriYükseköğretim Kurulunun olumlu görüşüalınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelliheyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerineuygun gördüğü ölçüde yetkilerinidevredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecekyöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelinsözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevdenalınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumununbütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıcavakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerinegöre diğer görevleri yürütür.
Mütevelli heyetin toplantı nisabı ve karar alınmasıile ilgili hususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükmüuygulanır.”
8.2577 sayılı Kanun'un Ek 8. maddesi şöyledir:
“(Ek: 17/8/1983 - 2880/32 md.)
Vakıfça kurulacakyükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, Devletyükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibidüzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Öğretimelemanlarının nitelikleri Devlet yükseköğretimkurumlarındaki öğretim elemanlarının niteliklerininaynıdır. Devlet yükseköğretim kurumlarındaçalışmaları yasaklanmış veya disiplin yoluylabu kurumlardan çıkarılmış kişiler, vakıfyükseköğretim kurumlarında görev alamazlar.
Vakıf yükseköğretimkurumlarında çalışan öğretim elemanlarına,unvanlarına göre Devlet yükseköğretimkurumlarında ödenen ücret tutarından az ücretverilemez. Bu fıkra kapsamında Devlet yükseköğretimkurumlarında ödenen emsal ücretin hesaplanmasında ilgilimevzuat uyarınca aylıklara ilişkin hükümlerinuygulandığı kadroya bağlı ödemeler dikkatealınır."
9.2809 sayılı Yükseköğretim KurumlarıTeşkilatı Kanunu'nun "BaşkentÜniversitesi" başlıklı Ek 33. maddesişöyledir:
"(Ek: 23/8/1993-KHK-515/1 md;Değiştirilerek kabul: 13/1/1994- 3961/1 md.)
Ankara’da Türkiye OrganNakli ve Yanık Tedavi Vakfı ile Haberal Eğitim Vakfıtarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunununvakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkinhükümlerine tabi olmak üzere, kamutüzelkişiliğine sahip Başkent Üniversitesi adıylayeni bir vakıf üniversitesi kurulmuştur.
Bu Üniversite;
a) Tıp Fakültesi,
b) Fen-Edebiyat Fakültesi,
c) İktisadi ve İdariBilimler Fakültesi,
d) Mühendislik Fakültesi,
e) (Değişik:17/11/1999-4480/3 md.) Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesiile Diş Hekimliği Fakültesi,
f) Rektörlüğebağlı Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fen BilimleriEnstitüsü ve Sosyal Bilimler Enstitüsü ile HemşirelikYüksekokulu,Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksek Okulu veSağlık İdaresi ve İşletmesi Yüksek Okulundan,
g) (Ek: 25/7/2000-KHK-612/5 md.;Aynen kabul: 10/1/2001-4617/3 md.) Eczacılık Fakültesi veEğitim Fakültesinden;
h) (Ek: 25/7/2000-KHK-612/5 md.;Aynen kabul: 10/1/2001-4617/3 md.) Eğitim Bilimleri Enstitüsü,Avrupa Birliği Uluslararası İlişkiler Enstitüsü,Transplantasyon ve Gen Bilimleri Enstitüsü ve Yanık, Yangınve Doğal Afetler Enstitüsünden;
oluşur."
10.Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinin "Öğretim elemanları" başlıklı23. maddesi şöyledir:
"Öğretimelemanlarının seçimi, değerlendirilmesi,seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarlagörevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlüktekikanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıfyükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarıncayapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında,devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda arananşartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumununakademik yönden gerekli gördüğü şartlar daaranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarında özellikleuygulamalı derslerde görevlendirilecek öğretimelemanlarının atanmasında çalışma deneyiminesahip olması gözetilir.
Vakıfyükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademikve idari personelin çalışma esasları 2547sayılı Kanunda devlet üniversiteleri içinöngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylıkve diğer özlük hakları bakımından ise 4857sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır."
(Danıştay SekizinciDairesinin 29/4/2011 tarihli ve E.: 2008/8234, K.: 2011/2452 sayılıKararı ile bu maddenin son cümlesinde yer alan “özlükhakları” ibaresinin iptaline karar verilmiştir."
11.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun "İdari dava türleri ve idariyargı yetkisinin sınırı"başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"1. (Değişik:10/6/1994 - 4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a) (İptal: Anayasa Mahkemesinin21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile;Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları,
b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları
c) (Değişik:18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdari yargı yetkisi,idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ilesınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimiyapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda veCumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilenşekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinikısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veyaidarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler.
3. (Mülga:02/07/2018-KHK-703/185 md.)"
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
12.Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'inBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıylayapılan06/05/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre,İdare Mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
13.Raportör-Hâkim Arzu ÇETİNDERE ŞAŞI'nındavanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan,ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
14.Dava, davacının ... Üniversitesi Yabancı DillerYüksekokulunda okutman/öğretim görevlisi olarakçalışmakta iken, iş akdinin feshi nedeniyle görevyaptığı 02/09/2013-11/11/2019 tarihleri arasındakikıdem tazminatı, ayrımcılık tazminatı, ücretfarkı alacağı ve hafta sonu çalışmaalacağının faiziyle birlikte tahsili istemiyleaçılmıştır.
15.Davalı Üniversite, yukarıda anılan mevzuathükümleri çerçevesinde 2809 sayılı Kanun'unEk 33. maddesi ile vakıf yükseköğretim kurumlarınailişkin hükümlere tabi olmak üzere, kamu tüzelkişiliğine sahip olarak kurulmuştur.
16.İdari rejime dayalı olarak düzenlenen Türkiye'nin idariyapısında, kamu tüzel kişiliği idariyargının görev alanının belirlenmesindekullanılan ölçütlerden birisidir. Kamu tüzelkişilerinin kuruluş amacı kamu yararı, faaliyetkonuları ise kamu hizmetidir. Bu bağlamda, Kamu TüzelKişileri, özel hukuk tüzel kişilerine nazaranüstün ve ayrıcalıklı kamu gücüne sahiptirlerve tek taraflı işlemlerle yeni hukuki durum yaratabilirler. Bunedenle de personeli kamu hukukuna tabidir.
17.Kanunla kurulma ve kamu tüzel kişiliğine sahip olmanınyanı sıra, Devlet Üniversitelerinde olduğu gibi VakıfÜniversitelerinin de Anayasal güvence altınaalınmış olan "BilimselÖzerkliğe sahip olmaları” bir diğerayrıcalığıdır. Üniversitelerde bilimselözerklik ilkesi benimsenirken güdülen amaç,yükseköğretimin çeşitli siyasal çevre vebaskı grupları ile düşünce kümelerinin etkisinindışında tutarak, bilimsel amaç, hedefler vegereksinimlerine bağlı olmalarını sağlamaktır. Bunedenle de, bilimsel faaliyetin asli unsurları olanyükseköğretim elemanlarının, görevleri,unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri gibi özlük haklarınınkanunla düzenleneceği konusu, Anayasal teminat altınaalınmıştır.
18. Somut olay vemevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde,davalı Üniversitenin, sürekli ve düzenli nitelikteki kamuhizmetinde çalıştırdığıdavacının, statüsü, göreve alınması, hak veyetkileri gözetildiğinde, İdare Hukuku kapsamında bir kamupersoneli olduğu, aralarında düzenlediklerisözleşmenin de idari sözleşme niteliğitaşıdığı açıktır.
19.Buna göre, davacının sözleşmesinin sona ermesindendolayı talep ettiği tazminat ve alacaklarının asılişleme bağlı bir nitelik taşıdığı,dolayısıyla bu işlemden kaynaklanan tazmin isteminin de 2577sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 2. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi kapsamında idari yargı yerindegörülmesi gerekmektedir.
20.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak;Ankara 12. İdare Mahkemesinin 22/02/2024 tarih ve E.2023/2279sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Ankara 12. İdare Mahkemesinin 22/02/2024 tarih ve E.2023/2279sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,
06/05/2024tarihinde, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN veEyüp SARICALAR'ınKARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Doğan Eyüp
GÜLEÇ TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
KARŞIOY
Dava,vakıf yükseköğretim kurumu statüsündekiÜniversite bünyesinde öğretim görevlisi olarakgörev yapmakta iken 4857 sayılı İş Kanunu'ndakihaklı fesih sebebine dayanarak sözleşmesini feshedendavacının, kıdem tazminatı ve diğerişçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılmıştır.
DavalıÜniversite, yukarıda anılan mevzuat hükümleriçerçevesinde 2809 sayılı YükseköğretimKurumlan Teşkilatı Kanunu'nun Ek 33. maddesi ile vakıfyükseköğretim kurumlarına ilişkin hükümleretabi olmak üzere kamu tüzel kişiliğine sahip olarak kurulmuştur.
Somutolay ve mevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde; davacıile davalı Vakıf Üniversitesi arasında imzalanan işsözleşmesi, davacının bu iş sözleşmesineaykırılıktan bahisle 4857 sayılı Kanunhükümleri gereğince sözleşmeyi haklı nedenlefeshetmiş olması, uyuşmazlığınüniversitedeki çalışma esaslarına ilişkinolmayıp aylık ve diğer özlük haklarınailişkin olması hususları dikkate alınarak,davacının kıdem tazminatı ile diğerişçilik alacaklarının tahsiline ilişkinuyuşmazlığın adli yargının görevalanında bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıdave Yargıtay içtihadında da belirtildiği üzere, 2547sayılı Kanun kapsamındaki kamu hizmetini yürütendavacı öğretim görevlisinin ders yükü, disiplingibi çalışma esasları yönünden aynı Kanun'atabi olduğu tartışmasız ise de, kendisinin işsözleşmesi ile çalıştığı veuyuşmazlık konusunun işçilik alacakları olduğugözetildiğinde kamu hizmeti niteliğindeki görevin özelhukuk ilişkisini ortadan kaldırmayacağı, ilgiliYönetmelik'te düzenlendiği gibi aylık ve diğer özlükhakları bakımından 4857 sayılı Kanunhükümlerinin uygulanacağı, 7036 sayılı kanun'un5/a maddesi uyarınca da iş mahkemelerinin görevli olduğuanlaşılmıştır.
Yukarıdabelirtilen hususlar göz ününde bulundurularak, davada adliyargının görevli olduğunudüşündüğümüzden sayınçoğunluğun görüşüne katılmıyoruz.
Üye
Üye
Üye
Nilgün TAŞ
Doğan AĞIRMAN
Eyüp SARICALAR