T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/143
KARAR NO : 2024/154
KARAR TR : 06/05/2024
ÖZET: Davacının 6136 sayılı Kanun'un 6/1 maddesi uyarınca idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Sakarya Valiliği Sakarya Emniyet Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : Ş. Ç.
Davalı : Sakarya Valiliği
I.DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı,çarşı ve mahalle bekçisi olarak görev yapmaktaiken, Valilik makamının 16/04/2020 onay tarihli işlemiyle, ...marka... mm çap ve ... seri numaralı tabancanın silahtaşıma ruhsatının tanzim edildiğini, Emniyet GenelMüdürlüğünden isteği ile emekli olduktan sonrakamu görevlisi taşıma ruhsatını, emekli kamugörevlisi ruhsatı olarak yenileme talebinde bulunduğunu ancak,Genel Müdürlüğün 17/08/2023 tarihliyazısıüzerine kayıtlı silahınıüçüncü kişiye 11/09/2023 tarihinde devriniyapmış olmasına karşın, Sakarya İl EmniyetMüdürlüğünün 13/10/2023 tarihli işlemi ilekendisinin 17.901 TL idari para cezası ilecezalandırıldığını ileri sürerek, POLNETsistemi üzerinden gerekli düşümyapılamadığından idari para cezası ile cezalandırılmasınailişkin işlemin kaldırılması istemi ile adliyargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliği 29/12/2023 tarihve D.İş No: 2023/6317 sayılı kararı ile,itirazın görev yönünden reddine, itiraz edenin 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 9/1-2 maddesigereğince süresi içinde görevli idari yargıda davaaçmakta muhtariyetine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
“...Tüm dosyakapsamı birlikte değerlendirildiğinde; itiraz eden hakkındaSakarya İl Emniyet Müdürlüğü tarafından hemtrafik para cezası hem de idari yaptırım olarak ruhsat iptalininverildiği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 27/8. maddesinde"idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiylebirlikte idari yargı - merciinde görülür"hükmünün yer aldığı, dolayısıylaruhsatın iptal edilmesinin idari dava olduğu, ruhsatın iptalikararının kaldırılmasının idariyargının görevi kapsamında kalması nedeniyle trafikpara cezasının da idari işlem ile birlikte idari yargıtarafından karara bağlanması gerektiği …”
3.Davacı aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Sakarya 2. İdare Mahkemesi 09/02/2024 tarih veE.2024/91 sayılı kararı ile, adli yargınıngörev alanına giren davada mahkemelerinin görevliolmadığına, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun'un 19.maddesi uyarınca Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 2023/6317D.İş sayılı dosyasının mahkemelerinegönderilmesine, görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesince kararverilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"...Uyuşmazlıkta,dava konusu işlemin 6136 Ateşli Silahlar ve Bıçaklarİle Diğer Aletler Hakkında Kanun'un 6/1.maddesi uyarıncatesis edilen idari para cezası olduğu, söz konusu mevzuatta belirlenenidari para cezasına karşı yargı yolunun ayrıksıolarak düzenlenmediği dolayısıyla görevli yargıyerinin Kabahatler Kanunu uyarınca belirlenmesi gerektiği, bubakımdan da, işlem içeriğinde idari paracezasının yanında idari yargının görevalanına giren herhangi bir kararın da alınmamışolduğu anlaşıldığından, işbu davadaKabahatler Kanunu uyarınca adli yargının görevliolduğu sonucuna varılmıştır..."
III. İLGİLİ HUKUK
5.6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ileDiğer Aletler Hakkında Kanun'un 6. maddesi şöyledir:
"(Değişik: 22/11/1990- 3684/1 md.)
(Değişik birincifıkra: 3/10/2016-KHK-676/12 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/12 md.) BuKanun kapsamına giren silahlar için verilen taşıma vebulundurma ruhsatları yenileme harcı alınmak şartı ilebeş yıl için geçerlidir. Ruhsatların verilişsebeplerinin ortadan kalkması halinde ruhsat sahibi durumu ruhsatıveren makama altı ay içinde bildirmekleyükümlüdür. Aksine hareket edenler ile süresidolduğu halde altı ay içerisinde ruhsatınıyeniletmeyenlerin ruhsatları iptal edilir. Ancak, gereklişartları haiz olan kişilere üçbin TürkLirası idari para cezası ödemeleri kaydıyla tekrar ruhsatverilebilir. Bu fıkra hükmüne göre idari para cezasıvermeye mülki amir yetkilidir.
(Değişik ikincifıkra: 23/1/2008-5728/153 md.) Ancak, Cumhurbaşkanı,Başbakan, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar,Genelkurmay Başkanı, Hükümet Üyeleri, TürkiyeBüyük Millet Meclisi Üyeleri, Kuvvet Komutanları, JandarmaGenel Komutanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri,Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri,Başbakanlık ile İçişleri Bakanlığımüsteşarları, Savunma Sanayii Geliştirme ve Desteklemeİdaresi Müsteşarı, Emniyet Genel Müdürü,Sahil Güvenlik Komutanı, Cumhurbaşkanlığı GenelSekreter yardımcıları, Türkiye Büyük Millet MeclisiGenel Sekreter yardımcıları ve bu görevlerde bulunmuşolanların ve 7 nci maddenin üçüncüfıkrasında belirtilen şehitlerin ana, baba, eş veçocuklarına intikal eden veya intikal eden yoksa edinecekleriruhsatlarında süre kaydı aranmaz. Ruhsatabağlanmış silahlara ait yerli ve yabancı menşelimermiler için ayrıca ruhsat aranmaz. Bu ruhsatlar mermileriçin de geçerlidir.
Silah taşımaruhsatları nereden verilmiş olursa olsun Ek 1 inci maddedesayılan yerler dışında geçerlidir.
Birden fazla silaha sahip olanlardanbu Kanun Hükümlerine göre, durumları silahtaşımaya uygun olanlara istekleri halinde, mevcutsilahlarının hepsi için ayrı ayrı taşımaruhsatı verilir.
Ruhsatların renk, şekil,muhtevası ile diğer hususlar yönetmelikte belirlenir”
6.6136 sayılı Kanun'un 7. maddesi şöyledir:
"(Değişik:24/10/2019-7190/18md.)
Ateşli silahları ancak;
1. Cumhurbaşkanı,Başbakan, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Bakanlar,Yasama Organı üyeleri ve Bakan yardımcıları ile bugörevlerde bulunmuş olanlar,
2. Özel kanunlarınagöre silah taşıma yetkisine sahip bulunanlar,
3. Cumhurbaşkanıkararı ile silah taşıyabileceklerine karar verilen Devlet,belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur vemensupları,
4. A) Mahkeme kararı ile ya dahaklarında verilen mahkûmiyet kararının sonucu olarakTürk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı veSahil Güvenlik Komutanlığından tart ve ihraçedilenler, rütbesinin geri alınmasına hükmolunanlar ile31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı KuvvetleriDisiplin Kanunu hükümleri uyarınca ayırma işleminetabi tutulanlar, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı TürkSilâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun 50 nci maddesinin birincifıkrasının mülga (c) bendi, 18/3/1986 tarihli ve 3269sayılı Uzman Erbaş Kanununun 16 ncı maddesininüçüncü fıkrası ve 28/5/1988 tarihli ve 3466sayılı Uzman Jandarma Kanununun mülga 15 inci maddesiuyarınca disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle ayırmaişlemine tabi tutulanlar, 3269 sayılı Kanunun 12 nci maddesiuyarınca başarısız görülenler ile 3466 sayılıKanunun 13 ve 16 ncı maddeleri uyarınca ilişikleri kesilenlerveya mülga 13/5/1971 tarihli ve 1402 sayılıSıkıyönetim Kanununun 2 nci maddesi uyarınca emekliedilenler ile 31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk DisiplinHükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin KabulEdilmesine Dair Kanun gereğince meslekten veya Devlet memurluğundançıkarılanlar hariç olmak üzere; emekli subay,astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile mecburi hizmetinitamamlayarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri, JandarmaGenel Komutanlığı ve Sahil GüvenlikKomutanlığından ayrılan subay, astsubay ve uzmanjandarmalar ile en az on yıl görev yapıpsözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendiisteğiyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığıve Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan uzmanerbaşlar ile en az on yıl görev yapmış olmakkaydıyla istifa etmek veya kurum değiştirmek suretiyle EmniyetGenel Müdürlüğünden ayrılan emniyet hizmetlerisınıfı personeli,
B) Disiplin kurulları veyamahkeme kararıyla meslekten veya Devlet memurluğundançıkarılanlar ya da haklarında verilen mahkûmiyetkararı sonucu memuriyetle ilişiği kesilenler veya sicilen ya damülga 1402 sayılı Kanunun 2 nci maddesi gereğince emekliedilenler hariç olmak üzere,
a) Vali, vali muavini, kaymakam vebucak müdürlüğünden veya mülki idareamirliği hizmetlerinden,
b) Hakim ve Cumhuriyetsavcısı ile bu meslekten sayılanlardan,
c) Emniyet hizmetlerisınıfına dahil kadrolarda çalışan personelden,
d) MİT hizmetlerimensuplarından,
e) Büyükelçiunvanlarından,
f)Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatındaCumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürü veCumhurbaşkanlığına bağlı kurum vekuruluşların en üst yöneticileri ileCumhurbaşkanı başdanışmanlarından,
g) Gümrükler MuhafazaGenel Müdürlüğünde Genel Müdür, GenelMüdür Yardımcısı, Daire Başkanı ile merkezve taşra teşkilatında görevliKaçakçılık ve İstihbarat Müdürü,Bölge Amiri, Kısım Amiri ve Gümrük Muhafaza Memuruunvanlarından,
ğ) Ceza İnfaz Kurumubaşkontrolörleri ve kontrolörleri, birinci ve ikincimüdürleri, idare memurları, infaz ve korumabaşmemurları ve memurları ile denetimli serbestlikmüdür ve müdür yardımcılarından,
h) Orman muhafaza memurları veorman bölge şeflerinden, emekli olanlar.
5. Cumhurbaşkanıncaçıkarılan yönetmelikte belirlenecek esaslara görevaliler tarafından verilecek izin vesikasını alanlar,
6. 18/3/1924 tarihli ve 442sayılı Köy Kanununun 74 üncü maddesine göregörevlendirilen güvenlik korucularından hâlihazırdagörevde bulunanlar ile aynı Kanunun mülga ek 16 ncı maddesininbirinci fıkrasına ve 27/5/2007 tarihli ve 5673 sayılıKöy Kanununda ve Bazı Kanunlarda DeğişiklikYapılmasına Dair Kanunun geçici 1 inci maddesine göregörevleriyle ilişiği kesilenler,
7. Yapılan soruşturmasonucu veya kesinleşmiş yargı kararı üzerine görevineson verilenler ile terör örgütlerine veya (İptal ibare:Anayasa Mahkemesinin 3/6/2021 tarihli ve E.:2020/9; K.:2021/37 sayılıKararı ile) (…) Devletin milli güvenliğine karşıfaaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplaraüyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatıolanlar hariç olmak üzere, en az bir dönem köy veyamahalle muhtarlığı ya da belediye başkanlığıyapmış bulunanlar, taşıyabilirler veya mesken ya daişyerinde bulundurabilirler.
Birinci fıkranın (4)numaralı bendinin (A) alt bendinden istifade edenler ilgili KuvvetKomutanlıkları, Emniyet Genel Müdürlüğü,Sahil Güvenlik Komutanlığı veya Jandarma GenelKomutanlığının kayıtlarına geçmek ve bumakamlarca verilen belgelere işlenmek şartıyla ateşli silahtaşıyabilirler veya bulundurabilirler. Bu şekildedüzenlenen belgeler, taşıma veya bulundurma izin belgesi yerinegeçer.
Birinci fıkranın (1), (2),(3) ve (4) numaralı bentlerinde sayılan kişilere aitsilahların, (6) ve (7) numaralı bentlerde sayılan kişilerinedinecekleri en fazla bir adet silahın, 8/6/1949 tarihli ve 5434sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli SandığıKanununun mülga 64 üncü maddesine, 3/11/1980 tarihli ve 2330sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık BağlanmasıHakkında Kanuna, 23/4/1981 tarihli ve 2453 sayılı YurtDışında Görevli Personele Nakdî Tazminat Verilmesi veAylık Bağlanması Hakkında Kanuna, 18/12/1981 tarihli ve2566 sayılı Bazı Kamu Görevlilerine Nakdi TazminatVerilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna, 28/2/1982tarihli ve 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt,Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri TazminatKanununa, 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklâlMadalyası Verilmiş Bulunanlara Vatanî Hizmet TertibindenŞeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanuna ve12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununagöre aylık bağlananlara ait silahların, barıştaveya olağanüstü hallerde iç güvenlik veasayişin sağlanmasına yönelik her türlü faaliyet,eğitim, tatbikat ve manevralar ile birlik veya grup halinde intikallersırasında veya bu harekat ve hizmetlerin sebep ve etkileri ilehayatlarını kaybedenler ve silah ruhsatı alamayacak derecedemalul olanların ana, baba, eş ve çocuklarına bukişilerden intikal eden ateşli silahlar ile yukarıda sayılankanunlara göre aylık bağlanmamış olsa bile buşekilde yaralananlara ait ateşli silahlarıntaşınmasına veya bulundurulmasına yetki veren kayıt vebelgeler her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.Barışta veya olağanüstü hallerde içgüvenlik ve asayişin sağlanması amacıylayürütülen her türlü faaliyet, eğitim, tatbikat vemanevralar ile birlik veya grup halinde intikaller sırasında buharekat ve hizmetlerin sebep ve etkileriyle vefat edenlerden (şehit, er,erbaş ve malûl gaziler dahil) intikal eden silah bulunmamasıdurumunda; bunların ana, baba, eş ve çocuklarından sadecebirinin, bir ateşli silahla sınırlı olmak kaydıyla,silah taşımasına veya bulundurmasına yetki veren kayıtve belgeler her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
Silah taşımaya yetki verenkimlik kartları ile belgelerin düzenlenmesi ve gerektiğindeyenilenmesi ya da geri alınmasına ilişkin usul ve esaslar MilliSavunma Bakanlığı ve İçişleriBakanlığınca müştereken hazırlanacak biryönetmelikte düzenlenir.
26/9/2004 tarihli ve 5237sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci KitapDördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci,Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanansuçlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girensuçlardan mahkûm olanlara affa uğramış olsalar bileateşli silah taşıma ve bulundurma izni verilemez. Ateşlisilahla işlenen suçlardan hükümlü bulunanlar iletaksirli suçlar hariç olmak üzere bir yıldan fazlahapis cezasına mahkûm olanlara, mahkûm olunan cezanıninfazının tamamlandığı tarihten itibaren beşyıl geçmedikçe ve haklarında yasaklanmışhakların geri verilmesine ilişkin karar verilmedikçe,ateşli silah taşıma ve bulundurma izni verilemez.
08/03/2012 tarihli ve 6284sayılı Ailenin Korunması ve Kadına KarşıŞiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında haklarındatedbir kararı verilenlere tedbir kararı süresince ateşlisilahları taşıma ve bulundurma izni verilmez, varsa ruhsatverilmesine ve yenilemesine ilişkin işlemler bekletilir.Bunların ruhsata bağlanmış silahları ise tedbirkararı kalkıncaya kadar genel kolluk kuvvetleri tarafındanmuhafaza altına alınır... "
7.01/06/1991 tarih ve 20888 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren Ateşli Silahlar veBıçaklar İle Diğer Aletler HakkındaYönetmeliğin "Ruhsatlar"başlıklı 3. maddesi şöyledir:
"(Değişik fıkra:17/7/2017 - 2017/10643 K.) Taşıma ve bulundurma ruhsatları onaytarihinden itibaren beş yıl için geçerli olup, gereklişartların varlığı halinde her beş yılda biryenilenir. Ruhsatlar verilirken ruhsatın geçerlilik süresi vesüre bitiminden itibaren en geç altı ay içinderuhsatın yenilenmesi gerektiği kişiye tebliğ edilir.Beş yıllık geçerlilik süresini müteakipaltı ay içinde ruhsatın yenilenmemesi halinde o silaha aitruhsat başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilerek buYönetmelik hükümlerine göre devri sağlanır. Buşekilde ruhsatı iptal edilen silah, ancak Kanunun 6 ncımaddesinin birinci fıkrasında belirlenen idari paracezasının ödenmesi kaydıyla aynı şahısadına tekrar ruhsata bağlanabilir.
Yeni ruhsatın geçerliliksüresi, önceki ruhsata ait sürenin bittiği tarihtenitibaren işlemeye başlar. Süresi biten taşımaruhsatı, yenisi verilinceye kadar bulundurma ruhsatı yerinegeçerlidir.
(Değişikfıkra:RG-10/5/2019-30770-C.K.-1055/1 md.) Cumhurbaşkanı,Başbakan, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Bakanlar,Genelkurmay Başkanı, Hükümet Üyeleri, TürkiyeBüyük Millet Meclisi Üyeleri, Kuvvet Komutanları,Cumhurbaşkanlığı İdari İşlerBaşkanı ve İdari İşler BaşkanYardımcıları, Türkiye Büyük Millet Meclisi GenelSekreterleri ve Genel Sekreter Yardımcıları,Başbakanlık ve İçişleri Bakanlığımüsteşarları, Savunma Sanayii Müsteşarları veSavunma Sanayii Başkanı, Emniyet Genel Müdürü,Jandarma Genel Komutanı ile Sahil Güvenlik Komutanı ve bugörevlerde asaleten bulunmuş olanların ruhsatlarındasüre kaydı aranmaz.
Kanunun 7 nci maddesinin birincifıkrasının (2) ve (3) numaralı bentleri kapsamınagiren ve bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen diğer kamugörevlilerinin silah taşıma ruhsatları, verildiğitarihten itibaren, görevin devamı süresince geçerlidir.Bu kişilerin ruhsata esas görev durumları beş yıldabir araştırılır.
Kanunun 7 nci maddesinin birincifıkrasının (4) numaralı bendi kapsamına giren emeklikamu görevlilerine verilen silah taşıma ve bulundurmaruhsatları ile bu maddenin dördüncü fıkrasındabelirtilen kamu görevlilerine verilen silah bulundurma ruhsatlarısüre kaydına tabi tutulmaz. Ancak, bu şahısların silahtaşıma ve bulundurma şartlarını koruyupkorumadıkları hususu her beş yılda biraraştırılır.
Kanunun 7 nci maddesinin birincifıkrasının (1), (2), (3) ve (4) numaralı bentlerikapsamına giren kişilerin taşıyacakları veyabulunduracakları ateşli silahların taşınmasınaveya bulundurulmasına yetki veren kayıt ve belgeler ile ruhsatlarharca tabi değildir.
Ruhsata bağlanmışsilahlara ait yerli ve yabancı menşeli mermiler içinayrıca ruhsat aranmaz.
Ancak, yabancı menşelimermilerin Kanuna uygun yollardan temin edildiğinin ispatıyetkililerce istenebilir.
(Mülga fıkra: 17/7/2017 -2017/10643 K.)"
8.Yönetmeliğin “Silahruhsatı verilmesini engelleyen haller”başlıklı 16. maddesi şöyledir:
“ (Değişik:17/7/2017 - 2017/10643 K.)
Aşağıda belirtilenkişilere ikinci fıkradaki hükümler saklı kalmakkaydıyla ateşli silah ve mermilerini taşıma ya dabulundurma izni verilmez ve verilmiş ruhsatlar iptal edilir.
a) Ateşli silahla işlenensuçlardan mahkum olanlara.
b) Ruhsatlı silahıylasuç işleyenlere veya silahın muhafazasındaki ihmali ya dakusuru neticesi başkaları tarafından bir suçişlenmesine veya intihar ya da intihara teşebbüs edilmesineneden olanlara.
c) Taksirli suçlarhariç bir yıldan fazla hapis cezasına mahkum olanlara.
d) Zimmet, irtikap, rüşvet,hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik,güveni kötüye kullanma, hileli iflas, her türlükaçakçılık, bilişim alanındaki suçlar,ihaleye fesat karıştırma, yağma, uyuşturucu, 26/9/2004tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 282 nci maddesininikinci fıkrası hariç olmak üzere suçtankaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, suçişlemek amacıyla örgüt kurma veya yönetme ya daüye olma, insan ticareti, organ ve doku ticareti, kişilerinhayatı, sağlığı veya malvarlığıbakımından tehlikeli olacak biçimde ya da kişilerdekorku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda silahla ateş etme veyapatlayıcı madde kullanma, fuhuş, sistemi engelleme, bozma,verileri yok etme veya değiştirme, kasten öldürme, silahlakasten yaralama veya çocukların cinsel istismarı suçlarındanen az birinden dolayı mahkum olanlara.
e)(Değişik:RG-11/9/2021-31595-CK-4503/8 md.) 26/9/2004 tarihli ve 5237sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci KitapDördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci,Altıncı ve Yedinci bölümünde tanımlanansuçlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girensuçlardan mahkûm olanlara.
f) Taksirle veya basın veyayın yoluyla işlenenler hariç olmak üzeredeğişik zamanlarda işlediği aynı veya farklıtürden ikiden fazla suçtan dolayı mahkum olanlara.
g) Ruhsatlı silahınıgeçici de olsa başkalarına verdikleri için mahkumolanlara.
h) Kanunun 4 üncümaddesinde yazılı silahlardan birini kullanmak suretiyle suçişleyen ve bu suçtan dolayı mahkum olanlara.
ı) Ruhsatlarınveriliş nedenleri ortadan kalktığı halde durumuruhsatı veren makama altı ay içinde bildirmeyen ruhsatsahiplerine.
i) Spor maksatlı olarak sporfederasyonlarının demirbaşına kayıtlısilahları amacı dışında kullananlara.
j) Mahkeme kararı ile veyahaklarında verilen mahkumiyet kararının sonucu olarak TürkSilahlı Kuvvetlerinden çıkarılanlara, rütbesiningeri alınmasına hükmolunanlar ile 6413 sayılı Kanunhükümleri uyarınca ayırma işlemine tabi tutulanlara,3269 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin üçüncüfıkrası ve 3466 sayılı Kanunun mülga 15 inci maddesiuyarınca disiplinsizlik ya da ahlaki durum sebebiyle ayırmaişlemine tabi tutulanlara, 3269 sayılı Kanunun 12 nci maddesiuyarınca başarısız görülenler ile 3466sayılı Kanunun 13 üncü ve 16 ncı maddeleri uyarıncailişikleri kesilenlere veya 1402 sayılı Kanunun 2 nci maddesigereğince emekli edilenler ile disiplin kurulları ya da mahkemekararıyla veya kanuni düzenleme ile meslekten ya da Devletmemurluğundan çıkarılanlara veya haklarında verilenmahkumiyet kararı sonucu memuriyetle ilişiği kesilenlere ya damilli güvenliğe tehdit oluşturan terörörgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle kamugörevinden çıkarılanlara.
k) Kısıtlı olanlarile kamu hizmetinden yasaklılara.
l) Psikolojik, nörolojik vefiziki rahatsızlıkları olanlara.
m) Yirmibir yaşınıbitirmemiş olanlara.
n) (Ek:RG-11/9/2021-31595-CK-4503/8md.) 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması veKadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunkapsamında haklarında tedbir kararı verilenlere tedbirkararı süresince.
(Değişik ikincifıkra:RG-11/9/2021-31595-CK-4503/8 md.) Birinci fıkranın (e)bendi kapsamına girenlere affa uğramış olsalar bileateşli silahlar ile mermilerini taşıma ya da bulundurma izniverilmez. Aynı fıkranın (a), (b), (c), (d), (f), (g), (h) ve (i)bentleri kapsamına girenler için yasaklanmışhakların geri verilmesi kararı alması ve mahkûm olunancezanın infazının tamamlandığı tarihten itibarenbeş yıl geçmesi halinde silah taşıma veya bulundurmaruhsat işlemleri yapılabilir. Aynı fıkranın (ı)bendi kapsamına girenlere Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındabelirlenen idari para cezasını ödemeleri kaydıyla tekrarruhsat verilebilir. Bu fıkra hükmü, suç olmaktançıkan bir fiil nedeniyle hüküm giymiş olanlarhakkında uygulanmaz.
Kanunun ek 1 inci maddesinde silahlagirilmesi yasaklanan yerlere silahla giren veya buralarda silahtaşıyan kişilerin silah ruhsatları bulundurmayaçevrilir. Ön ödeme veya mahkumiyet kararındaki adli paracezasının infaz edildiği veya düştüğü tarihtenitibaren beş yıllık süre geçmediği takdirde, bukişilere taşıma ruhsatı verilmez.
(Değişikdördüncü fıkra:RG-11/9/2021-31595-CK-4503/8 md.) Birincifıkranın (a), (b), (d), (e) ve (h) bentlerinde belirtilensuçlardan dolayı hakkında kovuşturma yapılankişiye kovuşturma sonuçlanıncaya kadar, milligüvenliğe tehdit oluşturan terör örgütlerineaidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle görevdenuzaklaştırılan kişiye ise tekrar göreve iadeedilinceye kadar silah ruhsatı verilmesine ve yenilenmesine ilişkinişlemler bekletilir ve silah ilgili birimce emanete alınır.Ayrıca aynı fıkranın (n) bendinde belirtilen 6284sayılı Ailenin Korunması ve Kadına KarşıŞiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında haklarındatedbir kararı verilenlerin varsa ruhsat verilmesine ve yenilemesine ilişkinişlemleri bekletilir. Bunların ruhsata bağlanmışsilahları ise tedbir kararı kalkıncaya kadar emanette tutulur.
Bu maddede belirtilen mahkumiyet,kesinleşmiş mahkumiyettir.
Mahkemelerce verilen hapiscezaları, adli para cezasına çevrilmiş olsa dahi bumaddenin uygulanmasında hapis cezası esas alınır.”
9.5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği"başlıklı 3. maddesi şöyledir:
"(Değişik:6/12/2006-5560/31 md.)
(1) Bu Kanun'un;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında,
uygulanır.”
10.5326 sayılı Kanun’un "Yaptırımtürleri" başlıklı 16. maddesi şöyledir:
“(1) Kabahatlerkarşılığında uygulanacak olan idarîyaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerdenibarettir.
(2) İdarî tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir”
11.5326 sayılı Kanun’un "Yaptırımtürleri" başlıklı 16. maddesişöyledir:
"(1) Kabahatlerkarşılığında uygulanacak olan idarîyaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerdenibarettir.
(2) İdarî tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir”
12.5326 sayılı Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin birincifıkrası şöyledir:
"İdari para cezası vemülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde,sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içindebaşvurunun yapılmamış olması halinde idariyaptırım kararı kesinleşir.”
V. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
13.Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'inBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan06/05/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince,anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, idari yargı dosyasının ekinde, adli yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
14. Raportör-HâkimGülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
15.Dava, davacı hakkında ... marka... mm çaplı ve ... serinumaralı tabanca için tekrar ruhsat düzenlenmesi nedeniyle6136 sayılı Kanun'un 6/1.maddesi uyarınca 17.901 TL idari paracezası verilmesine ilişkin 13/10/2023 tarihli Sakarya ValiliğiSakarya Emniyet Müdürlüğü işleminin iptaliistemiyle açılmıştır.
16.Dosyanın incelenmesinden, emekli mahalle bekçisi olandavacının talebi doğrultusunda ... marka... mm çaplıve ... seri numaralı tabanca için 16/04/2020 tarihli Valilik oluruile silah taşıma ruhsatı düzenlendiği, 28/07/2021tarihinde davacının emekli olduğu, akabinde tekrar sözkonusu tabanca için emekli kamu görevlisi silah taşımaruhsatı talep ettiği, ancak ruhsatın veriliş sebebi olanemeklilik durumunu ruhsat veren makama bildirmediğinden bahisleruhsatın düzenlenmediği, ancak 6136 sayılı Kanun'un6/1. maddesinde yer alan idari para cezasının ödenmesi durumundaruhsatın düzenleneceğinin bildirildiği, bunun üzerinedavacının talebine istinaden anılan tabanca için 6136sayılı Kanun'un 6/1. maddesi uyarınca 13/10/2023 tarihli SakaryaValiliği Sakarya Emniyet Müdürlüğü işlemiile 17.901 TL idari para cezası tesis edildiğianlaşılmıştır.
17.Olayda, görev uyuşmazlığına konu davanın, 6136sayılı Kanun’da belirtilen yükümlülüklerinyerine getirilmediğinden bahisle verilen idari para cezasınıniptaline ilişkin olarak açıldığı, kanundadavacının işlediği ileri sürülen kabahateilişkin idari yaptırımların düzenlendiği, ancakbu idari yaptırımlara karşı kanun yoluna ilişkin birdüzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.
18.Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre; KabahatlerKanunu’nun, idarî yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemeningösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıaçıktır.
19.İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan idari paracezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilenidari yaptırım türlerinden biri olduğu, 6136Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İleDiğer Aletler Hakkındaki Kanunu’nda da idari para cezasınaitiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır.
20.Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde, bu Kanun'un idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde uygulanacağı belirtildiğinden, dava konusu idari paracezasına karşı açılan davanın görümve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1)numaralı fıkrası uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
21.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Sakarya 2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Sakarya 2.Sulh Ceza Hakimliğinin 29/12/2023 tarih ve D.İş No: 2023/6317sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Sakarya 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Sakarya 2.Sulh Ceza Hakimliğinin 29/12/2023 tarih ve D.İş No: 2023/6317sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
06/05/2024tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Doğan Eyüp
GÜLEÇ TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN