T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/104
KARAR NO : 2024/163
KARAR TR : 06/05/2024
ÖZET: 2918 sayılı Kanun’un Ek 2/3.a maddesi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kararın iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, aracın trafikten men işleminin idari yargıda konu yapılması nedeniyle 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. ve 27. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü kapsamında değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : M. Ç.
Vekilleri : Av. Z. Ş. A. - Av. A. S.
Davalı : Diyarbakır Valiliği
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü BölgeTrafik Denetleme Şube Müdürlüğünce yapılandenetim sırasında, 34 ... 40 plaka sayılı aracınilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcutaşıdığının tespit edildiğinden bahisle,araç sürücüsü davacı adına 10/07/2020tarih ve MA-57915295 seri-sıra nolu trafik idari para cezası karartutanağı düzenlenerek, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun EK-2/3-a maddeleri uyarınca 6.141 TL idari paracezası verilmiş; ayrıca araç trafikten mentutanağı ile de araç 60 gün süreyletrafikten menedilerek muhafaza altına alınmıştır.
2.Davacı vekilleri, idari para cezasının iptali istemiyle,araç sahibi ise, trafikten men tutanağının iptaliistemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
3.Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi 05/07/2022 tarih ve E.2022/926,K.2022/1472 sayılı kararı ile, açılan davanın2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5.maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle, ayrıdilekçeler ile dava açılmak üzere davadilekçesinin reddine karar vermiştir.
4.Davacı vekilleri dilekçesini yenileyerek bu kez, araçşoförü olarak davacı adına düzenlenen idari paracezasının iptali istemiyleidari yargı yerinde davaaçmıştır.
5. Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi 03/08/2022tarih ve E.2022/1013, K.2022/1612 sayılı kararı ile,davacı adına idari para cezası uygulanmasına ilişkinuyuşmazlığın görüm veçözümünün, 5326 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle, 2577 sayılı İYUK'un 15/1-(a) maddesihükmü uyarınca davanın görev yönündenreddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararınilgili kısmı şöyledir:
"...Dava dosyasınınincelenmesinden, davacının, 34 ... 40 plakalı araçla,ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan belediyesınırları dahilinde yolcu taşımacılıkfaaliyetinde bulunduğundan bahisle 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu'nun Ek-2/3. maddesi uyarınca 6.141,00-TL idari paracezası ile cezalandırılması yolunda tesis edilen 10/07/2020tarih ve MA 57915295 seri numaralı trafik idari para cezası karartutanağının düzenlendiği, aynı zamanda sözkonusu aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesineilişkin 10/07/2020tarih ve 003187 seri numaralı araç trafiktenmen tutanağının düzenlendiği, davacıtarafından da6.141,00-TLidari para cezası ilecezalandırılması yolunda tesis edilen 10/07/2020 tarih ve MA57915295 seri numaralı trafik idari para cezası karartutanağının iptali istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu idari paracezasının 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olması veanılan Kanun'un 3. maddesinde belirtildiği üzere, idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacak olması, dava konusu idari paracezasının dayanağı olan2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nda da bu kanun uyarınca verilen idari paracezalarına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmemesi nedeniyle,bakılmakta olan uyuşmazlığa ilişkin görevlimahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunuhükümleri dikkate alınacağından, dava konusu idaripara cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde Kabahatler Kanunu'nun 27/1.maddesi uyarınca adli yargı yerinin (Sulh Ceza Mahkemesi'nin)görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, aracın malikitarafından, söz konusu aracın 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca 60 günsüreyle trafikten men edilmesine ilişkin araç trafikten mentutanağının iptali istemiyle Mahkememizin E:2022/926sayılı dosyasında dava açılmışsa da, aynıkişi ile ilgili olmayan yani farklı kişi olan araçsürücüsüne kesilen idari para cezası ile araçsahibi nezdinde tesis edilen trafikten men kararının, her birininmenfaatinin farklı şekilde etkilenmesi sebebiyle KabahatlerKanunu'nun 27. maddesinin 8 fıkrası uyarınca bağlıişlem olarak değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır..."
6.Davacı vekilleri, bu kez idari para cezasının iptali istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
B. Adli Yargıda
7. Diyarbakır 1. Sulh Ceza Hakimliği 01/11/2022tarih ve D.İş No:2022/4344 sayılı kararıile, başvuru konusu idari para cezası kararının sulh cezahakimliğinde incelenebilecek kararlardan olmadığındanhakimliklerinin görevsiz olması nedeniyle, 5326 sayılıKabahatler Kanunu'nun 28/1-b maddesi uyarınca başvurunun reddine, işbukarar kesinleştikten sonra görevli yargı merciinin belirlenmesiiçin Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, idaridava dosyası ile Hakimlikleri dosyasının 2247 sayılıKanun'un 15. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine karar vermiş, bu karara yapılan itiraz,Diyarbakır 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 18/01/2023 tarih veD.İş No:2023/467 sayılı kararı ile, kesin olarakreddedilmiş ve karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"...Dosyanın yapılanincelemesinde;
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin2015/623 Esas, 2015/753 Karar ve 30.11.2015 tarihli kararında daözetle, 2918 sayılı Kanun’un EK-2/1 ve 78/1-b. maddeleriuyarınca verilen para cezasına ilişkin kararın iptaledilmesi istemiyle açılan davanın, 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 3.maddesi ve aynı Kanun’un 27.maddesinin sekizinci fıkrası hükmü bir aradadeğerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiğine karar verdiği, karargerekçesinde trafikten men işleminin idari yargınıngörev alanına girdiğinin belirtildiği,
5326 sayılı KabahatlerKanunu’nun 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenensekizinci fıkrada ise; idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortayaçıkardığı bağlantı sorununa çözümgetirilmesinin amaçlandığı,
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin2015/88 esas 2015/107 Karar ve 02.03.2015 tarihli kararında da ehliyetingeçici olarak geri alınması konulu görevli merciinbelirlenmesine dair kararında 5326 sayılı Yasanın 19maddesinde meslek ve sanatın icrası hususunun istisnai durum olaraksayıldığı buna ilişkin 2918 sayılı yasanın112 maddesinde Temmuz 2013 tarihinde yapılan değişikliklesürücü belgelerinin geri alınmasında ve iptalinde SulhCeza Mahkemesi'nin açıkça yetkili kılınmasınedeniyle artık görevli yargı kolunun Adli Yargıolduğuna dair karar verildiği, ehliyetin geri alınmasınailişkin kararlara karşı başvuru yerinin ADLİ YARGIolmasına rağmen TRAFİKTEN MEN işlemlerine karşıyargı yerinin İDARİ YARGI olduğunun anlaşıldığı,
Öngörülen trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak aracın trafikten menedilmesi kararı da verildiğianlaşıldığından; idari para cezasına ilişkinkararın hukuka aykırılığı iddiasınında, idari yargı yerinde görüleceği kanaatinevarılmıştır.
Bu durumda, KabahatlerKanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3.maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun’laeklenen sekizinci fıkra hükmü bir aradadeğerlendirildiğinde, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun EK/2-1 maddeleri uyarınca verilen para cezasınakarşı açılacak davanınçözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu, kara trafik araçlarının trafikten meni hususunun2918 sayılı yasanın 19. maddesinde istisna olaraksayılmasına göre 2918 sayılı yasanın 25.maddesinde aynı yasanın ehliyetin geçici süreyle geri alınmasıhükmünü düzenleyen 112 maddesinde olduğu gibi halendeğişiklik yapılmaması nedeniyle itiraz konusu kalemlerdenolan aracın trafikten meni işleminin idari işlem olmasıkarşısında görevli mahkemenin İdare Mahkemesiolduğu tartışmasızdır,
İtiraz eden hakkında 2918sayılı yasa EK-2/3 maddesi gereğince MA-57915295 sıranumaralı tarafık idari para cezası tutanağına idaripara cezası uygulandığı, 6.141,00 Türk Lirasıidari para cezası verilip ve trafikten men tutanağı ile 34 ...40 plakalı aracın trafikten men edildiği,
Bununla birlikte itiraz edenhakkında MA-57915295 sıra nolu tutanakla KTK m. EK-2/1 uyarıncaTrafik idari para cezası tanzim edildiği, başvuranıntrafikten men ile trafik idari para cezalarının iptalini birliktetalep ettiği, trafik idari para cezasına karşı yapılanitirazda görevli merci Sulh Ceza Hakimliği olmakla birlikte, idariyargı yerinde görülmesi gereken TRAFİKTEN MENİŞLEMİNE karşı itiraz da olduğu, Diyarbakır2. İdare Mahkemesinin 27/03/2020 tarih, 2019/1771 E. ve 2020/520 K.Sayılı dosyasında aynı vekilin men kararınınyanında idari para cezasının da kaldırılmasınıtalep ettiği, ancak ehliyet yönünden idari para cezasıbaşvurusunun reddedildiği, 5326 sayılı yasanın 27.maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrada;"idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği”şeklindeki düzenleme nedeniyle trafik idari para cezasınayapılan itirazın aracın geçici süreyle trafiktenmenine karşı yapılan itirazla birlikte görevli İdareMahkemesi'nce değerlendirilmesi gerektiği, idari yargı merciincedosyanın ele alındığı,
Aynı istemle ilgili itiraz edenvekilince öncesinden İDARE MAHKEMESİNE başvuruyapıldığı,
Diyarbakır 2. İdareMahkemesinin 03/08/2022 tarih, 2022/1013 E. VE 2022/1612 K. Sayılıkararının HAKİMLİĞİMİZ DOSYASI ARASINAALNDIĞI,
Diyarbakır 2. İdareMahkemesinin 03/08/2022 tarih, 2022/1013 E. VE 2022/1612 K. sayılı kararıile davanın 2577 sayılı İYÜK 15/1-a maddesiuyarınca görev yönünden Reddine karar verildiğianlaşıldığından kararın kesinleşmesindensonra Olumsuz görev uyuşmazlığının diğerdeyimle görevli yargı merciinin belirlenmesi konusundauyuşmazlık çıktığınınanlaşıldığı,
2247 SAYILI UYUŞMAZLIKMAHKEMESİNİN KURULUŞ VE İŞLEYİŞİHAKKINDA Yasanın,YARGI MERCİİNCE YAPILACAK İŞLEMLERbaşlıklı 15. Maddesinin
Madde 15 - (Değişik madde:21/01/1982 - 2592/4 md.;Değişik madde: 23/07/2008-5791 S.K./6.mad)Olumsuz görev uyuşmazlıklarında dava dosyaları, songörevsizlik kararını veren yargı merciince, bu kararınkesinleşmesinden sonra, ceza davalarında doğrudan doğruyadiğer davalarda ise taraflardan birinin istemi üzerine, ilkgörevsizlik kararını veren yargı merciine ait davadosyası da temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilirve görevli yargı merciinin belirlenmesi istenir."hükümlerini içerdiği,
Uyuşmazlığınincelenebilmesi için, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş Ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 1ve 14. maddeleri uyarınca, yargı yerlerince verilen kararlarınkesin veya kesinleşmiş olması gerektiğindenhakimliğimiz kararı kesinleştikten sonra Görevli yargımerciinin belirlenmesi için UYUŞMAZLIK MAHKEMSİNEBAŞVURULMASINA..."
8.Diyarbakır 1. Sulh Ceza Hakimliğince gerekçeli karar taraflaratebliğ edilip karar kesinleştirildikten sonra, Hakimlik 14/11/2023tarih ve 2023/3708 sayılı üst yazı ile, görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle adli yargıdava dosyasıyla idari davaya ilişkin bilgi ve belgelerin bir örneğiniresen Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagöndermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
9.2918 sayılı Kanun'un “Araçlarıntescil edildikleri amacın dışındakullanılması” başlıklı Ek 2. maddesişöyledir:
"(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.)(Değişik:18/10/2018-7148/26 md.)
Araçlarını motorluaraç tescil belgesinde gösterilen maksadındışında kullananlar ile sürülmesine izin verenaraç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezasıuygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.)Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafiktenmenedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgilibelediyeden;
a) Çalışmaizni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilenfaaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsattabelirtilen çalışma bölgesi/güzergâhdışında
belediye sınırlarıdâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın(a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türklirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihtenitibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürühâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarakuygulanır.
İşleteni veya sahibi,sürücüsünün kendisi olup olmadığınabakılmaksızın aracın bu maddeninüçüncü fıkrasına aykırı olarakkullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetiminiyapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddeninüçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlindealtmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlindeotuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlindeise on beş gün
süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafındantahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamdaverilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresibittiği hâlde, belediye sınırları dâhilindeyolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari paracezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araçtrafikten menedilir.
Ayırıcı işaretibulunmayan üçüncü fıkra kapsamındakiaraçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334Türk lirası idari para cezası uygulanır.”
10.5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genelkanun niteliği" başlıklı 3. maddesişöyledir:
"(Değişik:6/12/2006-5560/31 md.)
(1) Bu Kanun'un;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında,
uygulanır.”
11.5326 sayılı Kanun’un "Yaptırımtürleri" başlıklı16. maddesişöyledir:
“(1) Kabahatlerkarşılığında uygulanacak olan idarîyaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerdenibarettir.
(2) İdarî tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir”
12.5326 sayılı Kanun'un"Saklı tutulan hükümler" başlıklı19. maddesi şöyledir:
“(1) Diğer kanunlardakabahat karşılığında öngörülen belirlibir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerinegetirilmemesi,
b) İşyerininkapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin gerialınması,
d) Kara, deniz veya hava nakilaracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
Gibi yaptırımlarailişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanunhükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadarsaklıdır”
13.5326 sayılı Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8.fıkraları şöyledir:
“(1) İdarî paracezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidarî yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidarî yaptırım kararı kesinleşir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.)İdarî yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarîyargının görev alanına giren kararların da verilmişolması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkinhukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiylebirlikte idarî yargı merciinde görülür .”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
14.Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'inBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan06/05/2024 tarihli toplantısında; dosya üzerinde 2247sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre, olay kısmında belirtildiği üzeretarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada, idari yargıyerince adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyleverilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararıbulunmakta olup, bunun üzerine kendine gelen davayı inceleyen adliyargı yerinin sahip olduğu seçenekler ile verdiği kararbakımından bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
15.2247 sayılı Kanun'un14. maddesinde yer alan, “Olumsuzgörev uyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli ve idari yargımercilerinintarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerinigörevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veyakesinleşmiş olması gerekir.
Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi,ancak davanın taraflarınca (…) ileri sürülebilir.”hükmüne göre, idare mahkemesinin kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine adli yargı yerince degörevsizlik kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesihalinde olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuşolacak, hukuk alanında doğmuş bulunan bu uyuşmazlığıngiderilmesi istemi ise ancak davanın taraflarınca ilerisürülebilecektir.
16.Kanun'un 19. maddesindeki “Adli veidari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.
(Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008-5791/9 md.)Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkindava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararıile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir...” hükmüne göre ise,adli yargı yeri, davaya bakma görevinin daha öncegörevsizlik kararı veren idari yargı yerine ait olduğunubelirten gerekçeli bir karar ile doğrudan UyuşmazlıkMahkemesine başvurma olanağına sahiptir. Şu kadar ki,başvuru kararının, görev konusunda UyuşmazlıkMahkemesince karar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesihususunu da içermesi gerekir.
17.Kanun koyucu, 14. maddeye göre olumsuz görevuyuşmazlığı doğması durumunda her iki yargımerciince işten el çekilmiş olduğundan başvurmairadesini davanın taraflarına bırakmış iken, buyönteme oranla daha kısa zamanda çözüme ulaşılmasınıamaçladığı 19. madde ile daha önce görevsizlikkararı veren yargı merciinden sonra davayı inceleyen yargımerciine, işten el çekmeden doğrudan UyuşmazlıkMahkemesine başvurma olanağınıtanımıştır.
18.Olayda, adli yargı yerince, görevsizlik kararı verilmeklebirlikte, bununla yetinilmemiş ayrıca görevli merciinbelirtilmesi için dava dosyasının re’senUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine de karar verilmiştir.
19.Bu haliyle, her ne kadar 2247 sayılı Kanun'daöngörülen yönteme uymamakta ise de, davanıntaraflarınca başvuruda bulunulmadığı gözetilerek,adli yargı yerince re’sen yapılan başvurunun 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi kapsamında olduğununkabulü ile Uyuşmazlık Mahkemesinin önüne gelmişbulunan görev uyuşmazlığınınçözüme kavuşturulması, gerek usul ekonomisine gerekUyuşmazlık Mahkemesinin kuruluş amacına uygunolacağından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliğiyle karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
20.Raportör-Savcı Dr. Berrak YILMAZ'ın davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
21.Dava, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2/3-amaddeleri uyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır.
22.Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinin sekizinci fıkrasında;idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kuralabağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortayaçıkardığı bağlantı sorununaçözüm getirilmesinin amaçlandığı ifadeedilmiştir.
23.19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağıancak idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceğianlaşılmaktadır.
24.Uyuşmazlık Mahkemesince de, idari para cezası yönündenoluşan olumsuzgörev uyuşmazlıklarınınçözümünde, idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararın da verilmiş olması vedosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde davakonusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari paracezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargıyerince verilen görevsizlikkararlarınınkaldırılmasına karar verilmiştir.
25.Dosya üzerinde yapılan incelenme neticesinde, aynı maddi olaynedeniyle ve aynı araç ile ilgili olarak verilen aracıntrafikten men edilmesi kararına karşı, araç maliki vedavacı tarafından idari yargı yerinde davaaçıldığı, Diyarbakır 2. İdare MahkemesininE.2022/846 sayılı dosyası üzerinden görülendavada karar verildiği, dosyanın istinaf aşamasındaolduğu anlaşılmıştır.
26.İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Kanun’da da bu para cezasına itiraz konusundagörevli mahkemenin gösterilmediği ancak idari para cezasınakonu işlem kapsamında aynı maddi olay nedeniyle ve aynıaraç ile ilgili olarak aracın trafikten men edilmesi kararı daverildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiğianlaşıldığından, idari para cezasına ilişkinkararın hukuka aykırılığı iddiasınında, idari yargı yerinde görüleceği kuşkusuzdur.
27.Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun değişik 3. maddesi veaynı Kanun'un 27. maddesine 5560 sayılı Kanun’la eklenensekizinci fıkrası hükmü bir aradadeğerlendirildiğinde, 2918 sayılı Kanun’un Ek 2/3.amaddeleri uyarınca verilen para cezasına karşıaçılan davanın çözümünde idariyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
28.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Diyarbakır 1. Sulh Ceza Hakimliğince yapılan başvurununkabulü ile Diyarbakır 2. İdare Mahkemesinin 03/08/2022 tarih veE.2022/1013, K.2022/1612 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde İDARİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Diyarbakır 1. Sulh Ceza Hakimliğince yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile Diyarbakır 2. İdare Mahkemesinin 03/08/2022 tarih veE.2022/1013, K.2022/1612 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
06/05/2024tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Doğan Eyüp
GÜLEÇ TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN