T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/127
KARAR NO : 2024/155
KARAR TR : 06/05/2024
ÖZET: Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğünün sorumluluk sahalarında bulunan alandaki Alt Deposunu besleyen içme suyu deposuna ait kablolara, davacı tarafından zarar verilmiş olduğundan bahisle, hasar bedeli ve idari para cezası tahakkuk ettirilmesine ilişkin Belediye Encümeni kararınıniptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : E. Mimarlık Mühendislikİnş.Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Vekili : Av. A. D.
Davalı : Kırşehir BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. C. E.
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Kırşehir Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyonİşleri Müdürlüğünün sorumluluksahalarında bulunan alandaki K. Alt Deposunu besleyen içme suyudeposuna aitkablolara, 21/10/2021 tarihinde hafriyatçalışması sırasında zarar verilmişolduğundan bahisle, 09/02/2022 tarih ve 92 sayılı EncümenKararı ile 5393 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 18/fmaddesi, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesi veAykome Yönergesinin 8., 14. ve 16. maddeleri gereğince 11.040,08 TLhasar bedeli ile 11.040,08 TL idari para cezası olmak üzere toplam22.080,16 TL tahakkuk ettirilmesine karar verilmiş, 01/03/2022 tarih ve43414 sayılı Kırşehir Belediyesi Mali HizmetlerMüdürlüğü işlemi ile konu davacıyabildirilmiştir.
2.Davacı vekili, Encümen Kararının iptali istemiyle adliyargı yerine başvuruda bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. Kırşehir Sulh Ceza Hakimliği26/09/2022 tarih ve D.İş No:2022/836 sayılı kararıile, uyuşmazlığın 5326 sayılı Kanun’un28/1-b. maddesi uyarıncaidari yargı yerinde görülmesigerektiğini belirterek, başvurunun görev yönünden reddinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
''...Kırşehir BelediyeBaşkanlığı tarafından 09/02/2022 tarih ve 92sayılı encümen kararı ile itiraz eden hakkındayaptığı harfiyat çalışmaları esnasındayoldan geçen kablolara zarar verdiği gerekçesiyle 5393sayılı Belediye Kanunu'nun 18/f maddesi, 2464 sayılıBelediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesi ve AYKOME Yönergesinin 8., 14.ve 16. maddeleri gereğince 11.040,08 TL'si hasar bedeli ve 11.040,08 TL'siidari para cezası olmak üzere toplam 22.080,16 TL para cezasıtanzim edildiği, ilgili mevzuat hükümlerinden deanlaşılacağı üzere idarî para cezası vemülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî
yaptırım kararınakarşı sulh ceza hakimliğine başvurulabileceği, idaripara cezalarının kabahatler karşılığındauygulanabileceği, kabahat karşılığı olanyaptırımların türünün, süresinin vemiktarının ise ancak kanunla belirlenebileceği mamafih itirazeden hakkında hasar bedeli olarak düzenlenen para cezasınınniteliği itibariyle idari para cezası olarakdeğerlendirilemeyeceği, bu para cezasının kamu tüzelkişiliğine sahip bir birim olan Kırşehir BelediyeBaşkanlığı tarafından kamu gücüne dayanarakresen ve tek yanlı olarak tesis edilmiş bir idari işlemmahiyetinde olduğu anlaşılmakla başvuru konusuİdarî para cezası kararının sulh cezahakimliğinde incelenebilecek kararlardan olmadığı kanaatinevarıldığından 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun28/1-b maddesi gereğince hakimliğimizin görevsizliğine ..."
4.Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
5. Yozgat İdare Mahkemesi 17/02/2023tarih ve E.2022/1091, K.2023/225 sayılı kararı ile, aynıişlemin iptali istemiyle Mahkemenin E.2022/288 sayılıdosyasında açılan ve kesinleşen dava ile görülmekteolan işbu davanın konusu, tarafları ve sebebinin aynıolması nedeniyle, bakılan davanın kesin hükümnedeniyle esasının incelenmesine hukuken imkanbulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizinreddine karar vermiş, bu karara karşı istinaf isteminde bulunulmuştur.Mahkeme kararının ilgili kısmı şöyledir:
"...2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "kesinhüküm" müessesesi düzenlenmemiş ve bu konuda 2577sayılı Kanun'un 31. maddesinde, 6100 sayılı HukukMuhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine doğrudan atıftabulunulmamış ise de; idarî yargı yerleriaçısından da, hukukî istikrar ve güvenliğisağlama amacı taşıyan kesin hükümmüessesesi, taraflar arasındaki uyuşmazlığın birdaha dava konusu edilememesini ifade etmektedir. Buna göre, birkararın maddi anlamda kesin hüküm niteliğitaşıması hâlinde; tarafları, sebebi ve konusuaynı olan yeni bir dava açılması hukuken mümkünbulunmamaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacışirkettarafından, Kırşehir BelediyeBaşkanlığı Su ve Kanalizasyon İşleriMüdürlüğününsorumluluk sahalarında bulunanalandaki Kervansaray Alt Deposunu besleyeniçme suyu deposunaaitkablolara 21.02.2022 tarihinde hafriyat çalışmasısırasında zarar verilmiş olduğundanbahisle 11.040,08 TLhasar bedeli ile 11.040,08 TL idari para cezası olmak üzere toplam22.080,16 TLtahakkuk ettirilmesine ilişkin 01.03.2022 tarihli ve 43414sayılı işleminiptali istemiyle Mahkememiz'in E:2012/288 Esassayılı dosyasında açılan ve kesinleşen dava ilegörülmekte olan işbu davanın konusu, tarafları vesebebinin aynı olması nedeniyle, bakılan davanın kesinhüküm nedeniyle esasının incelenmesine hukuken imkanbulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,davanın incelenmeksizin reddine..."
6.Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi 25/10/2023tarih ve E.2023/4201, K.2023/6025 sayılı kararı ile, istinafisteminin kabulü ile mahkeme kararınınkaldırılmasına dosyanın mahkemesine iadesine, kesin olarakkarar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Bu itibarla,tarafları, sebebi ve konusu aynı olmakla birlikte, maddi anlamdakesin hüküm niteliği bulunmayan, usule yönelik kararıesas alınmak suretiyle, davanın kesin hüküm nedeniyleincelenmeksizin reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukukiisabet bulunmamaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince,davanın; usule ilişkin diğer hususlar yönündenincelenerek ve bu hususlarda mevzuata aykırılık bulunmamasıdurumunda uyuşmazlığın esasının incelenmesisuretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir..."
7. Yozgat İdare Mahkemesi 16/02/2024 tarih ve E.2023/1297sayılı kararı ile, davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
"...Dava dosyasınınincelenmesinden, davacı şirketin içme suyu deposuna aitkablolara harfıyat çalışmaları sırasındazarar verilmiş olması nedeniyle 11.040,08-TL hasar bedeli ile11.040,08-TL idari para cezası olmak üzere toplam 22.080,16-TL'nin01.03.2022 tarihli ve 43414 sayılı Kırşehir Belediyesiişlemi ile davacı şirketten tahsiline karar verildiği,davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiylebakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmıştır.
Kırşehir Belediyesi AYKOMEYönergesi hükümleri gereğince verilen idari paracezasına karşı açılan davanın idari paracezasına ilişkin kısmının görüm ve çözümündegörevli yargı yeri konusunda, gerek 5393 sayılı BelediyeKanunu ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun ilgili maddelerigerekse AYKOME Yönergesinde herhangi bir hükümbulunmadığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuathükümlerinin değerlendirilmesinden, 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 3. maddesinde belirtildiği üzere; buKanunun idari yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde uygulanacak olması dikkatealındığında söz konusu hasar bedeli ve idari paracezasına yönelik davanın idari yargı yerindegörülme olanağı bulunmadığı, adliyargının görevli olduğu sonucunaulaşılmıştır.
Nitekim; UyuşmazlıkMahkemesi'nin 17.04.2023 tarih ve E:2023/195, K:2023/292 sayılıkararı da bu yöndedir.
Bakılan davada.Kırşehir Sulh Ceza Hakimliğinin 26.09.2022 tarih ve 2022/836D.İş sayılı Kararı ile davanın görevyönünden reddine karar verildiği, söz konusu kararın11.10.2022 tarihinde kesinleştiğigörüldüğünden, 2247 sayılı Kanun'un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesizorunluluğu doğmuştur..."
III. İLGİLİ HUKUK
8.5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Encümenin görev ve yetkileri"başlıklı 34. maddesi şöyledir:
"Belediye Encümeniningörev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik plân veyıllık çalışma programı ile bütçeve kesinhesabı inceleyip belediye
meclisine görüşbildirmek.
b) Yıllıkçalışma programına alınan işlerle ilgilikamulaştırma kararlarını almak ve
uygulamak.
c) Öngörülmeyengiderler ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek.
d) Bütçede fonksiyonelsınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasındaaktarma yapmak.
e) Kanunlardaöngörülen cezaları vermek.
f) Vergi, resim ve harçlardışında kalan dava konusu olan belediyeuyuşmazlıklarının
anlaşma ile tasfiyesine kararvermek.
g) Taşınmaz mal satımına,trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarınıuygulamak;
süresi üçyılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.
h) Umuma açık yerlerinaçılış ve kapanış saatlerini belirlemek.
i) Diğer kanunlarda belediyeencümenine verilen görevleri yerine getirmek."
9.2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Altyapı kazı izni harcı"başlıklı mükerrer 79. maddesi şöyledir:
"(Ek: 15/2/2018-7099/10 md.)
Belediye sınırları vemücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacakkazı işlemleri için belediyece verilecek altyapıkazı izni, altyapı kazı izni harcına tabidir. Buharcın mükellefi altyapı kazı izni talebindebulunanlardır.
Altyapı kazı izniharcının matrahı, öncelikle Çevre ve ŞehircilikBakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar olmak üzereUlaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığıveya bunların ilgili birimlerince yayımlanan birimfiyatlarının, bu idarelerde kazı alanı türüitibarıyla birim fiyatının olmaması halinde diğer kamukurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarının,kazı alanıyla çarpılması sonucu bulunan ve alantahrip tutarı olarak tanımlanan tutardır. Altyapı kazıizni harcı, alan tahrip tutarı üzerinden binde 2 oranındaalınır. Cumhurbaşkanı belediye gruplarıitibarıyla bu oranı yarısına kadar indirmeye, onkatına kadar artırmaya yetkilidir.
Bu madde kapsamında verilecekaltyapı kazı izinleri için ilgili belediyeden altyapıkazı izni belgesi alınır. Altyapı kazı iznibaşvuruları on beş gün içerisinde sonuçlandırılır.Altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğeraltyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyıyapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı,alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alantahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece dekapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veyaaltyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlarabelediye encümenince alan tahrip tutarının beş katınakadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğtarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahriptutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsiledilir."
10.2464 sayılı Kanun´un "Ücretetabi işler" başlıklı 97. maddesişöyledir:
“(Değişik: 4/12/1985– 3239/125 md.)
Belediyeler bu Kanunda harçveya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğinebağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (…)için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göreücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekel olarak verilmişişler kendi özel hükümlerine tabidir.
(İkinci fıkra iptal:Anayasa Mahkemesinin 31/3/1987 tarihli ve E: 86/20, K.: 87/9 sayılıkararı ile)”
11.Kırşehir Belediyesi Altyapı - Üstyapı Zemin Bozmaİşlemleri AYKOME Uygulama Yönergesinin "İzinsiz olarak zemin bozulduğununtespit edilmesi, belediyenin alt ve üstyapı tesislerine zararverilmesi hallerinde yapılacak işlemler" başlıklı8. maddesi şöyledir:
" a) İzinsiz kazıyapılması veya belediyeye ait alt yapı ve üst yapıtesislerine zarar verilmesi halinde, bu yönergede belirtilen usulegöre tespit edilen zemin bozma tahrip bedeli ile hasar bedeli tespitedilerek, ilgili kişi veya kurum adına belediye alacağıolarak tahakkuk ettirilir. Belediye altyapı veya üst yapıtesislerine verilen zararlar, kamu malına verilen zarar olarak kabuledilir. Ayrıca bu yönergede belirtilen usule göre Belediye Encümenincebelirlenecek, parasal cezai müeyyide uygulanır. Bu şekildetahakkuk ettirilecek zemin bozma tazmin bedeli ve para cezasınınödenmesi için (30) gün süre verilerek, belediye yetkilibirimince ilgili kişi veya kurum adına ödeme bildirimigöndererek tahsil edilir. Belirtilen süre içerisindeödenmemesi halinde 6183 sayılı Kanun hükümleriuyarınca gecikme zammı ile birlikte Kamu alacağınıntahsiline ilişkin hükümler uygulanır.
b) Belediyenin birimleri veyadiğer kamu kurumları yetkililerince belediyenin alt yapı veyaüst yapı tesislerine zarar verildiğine ilişkin fiillerin vebunların faillerinin açıkça tespit edilerek belediyeyeintikal ettirilen zarar ve hasar tespitleri hakkında bu hasar ve zararlarıngiderilmesi için yapılacak gider ve maliyetlerin KDV dahiltoplamı, bu yönetmeliğin 14. maddesinde belirtilen şekildehesaplanarak ilgililer adına tahakkuk ettirilir. Ayrıca buyönergede belirilen usule göre Belediye Encümenincebelirlenecek, parasal cezai müeyyide uygulanır.
Tahakkuk ettirilen bu alacak kamualacağı olarak değerlendirilir ve bu maddenin (a) bendindebelirtildiği şekilde tahsil edilir.
c) Tespit edilen bu fillerin(altyapı ve üst yapı çalışmalarıkapsamında olanlarla, kusur veya ihmal halleri hariç)açıkça kamu malına zarar verme kastı ileişlenmesi ve bu fiilleri işleyenlerin kimlik bilgileri de tam vedoğru olarak tespit edilmesi halinde ilgililer hakkında ayrıcaadli takibat işlemlerinin başlatılması için yetkilimakamlar nezdinde belediyenin Hukuk İşleriMüdürlüğü aracılığı ile suçduyusunda bulunulur. "
12.Aynı Yönergenin "Belediyeyeait hasar gören alt ve üst yapı tesisleri ile bozulan zeminintazmin bedelinin hesaplanması" başlıklı 14.maddesi şöyledir:
"a) Hasar gören altyapı ve üst yapı tesisleri hasar bedelleri ile Zemin bozmatazmin bedelinin hesaplanmasında aşağıda belirtilen giderve maliyet unsurlarının belediyenin ilgili birimlerince belirlenengüncel maliyet bedelleri dikkate alınır.
-Su, kanalizasyon şebekebağlantısı için belediye tarafındanaçılan zemine ait çıkartılarak ve uygun yereboşaltılacak hafriyat için yapılacak, iş makinesi,nakliye ve işçilik maliyetleri.
-Su ve kanalizasyonbağlantısı için belediyeden sağlanan veyakullanılan ya da alt yapı düzenlemeçalışmaları sırasında belediye tarafındanönceden özel parsel girişlerine konulan parsel muayenebacası, boru, vana v.b. malzeme maliyetleri
- Kazılan zemininkapatılması için kullanılacak sert dolgu malzemesi vesıkıştırma maliyetleri.
-Bozulan zeminin düzeltilerekeski haline getirilmesi için yapılan dolgu, beton, bordür,asfalt, kilit parke, andezit v.b. malzeme maliyetleri ile bunlarınyapımı için çalışan iş makinesi, nakliyeve işgücü maliyetleri.
-Yapılan kazıçalışmaları veya diğer nedenlerle belediyeye ait altyapı ve üst yapı tesislerinin hasar veya zarar görmesihalinde bunların temin edilmesi, yenilenmesi düzeltilmesi, nakli,montajı için yapılan bütün maliyetler.
-Yukarıdaki maliyet bedelleritoplamı üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisi.
b) Zemin bozma tazmin bedelininhesabında yukarıda belirtilen gider veya maliyetunsurlarının tamamını kapsayacak şekilde hesaplanan,ilgili yıla ait belediyenin gelir bütçesinde belirtilen birimmaliyet bedelleri dikkate alınır.
c) Belediye bütçesindebelirtilmeyen veya bulunmayan gider ve maliyet unsurlarının tespitindeilgili malzemenin kullanıldığı birim tarafındanalınan veya yaptırılan güncel birim maliyet bedelleri esasalınır.
d) Zemin bozma bedellerininhesabında, bozulan, zarar gören, tamir edilen zeminin, (1)m2’den az olan alanlar, (1) m2, (1) m3’ ten az olan hafriyat vedolgu malzemeleri (1) m3 olarak dikkate alınır.
e) Şehir merkezinde bulunanveya Şehir merkezine daha yakın olan binalar için belediyetarafından yapılan alt yapıçalışmalarında, buralarda bulunan alt yapı tesisi vehatlarının daha çok olması nedeniyle, zemin bozma vedüzeltme maliyetleri de daha fazla olarak gerçekleşmektedir.Zemin bozma bedellerinin hesabında gerekleşen maliyetlerinfarklılığı nedeniyle, yukarıdaki verilere görehesaplanan zemin bozma tazmin bedeli tutarları, Belediye BütçesiGelir Tarife Cetvelinin "İMAR VE HARİTA HİZMETLERİKARŞILIĞI ALINACAK ÜCRETLER" için belirlenenbölgelerde aşağıda belirtilen şekilde kademeli olarakuygulanır.
-3. bölge içinbelirlenen bedel kadar
-2. bölge içinbelirlenen bedelin (%50) yüzde elli fazlası
-1. bölge içinbelirlenen bedelin (%100) yüzde yüz fazlası
- (MİA) Merkezi işalanları bölgesi için belirlenen bedelin (%200) yüzde 200fazlası ile birlikte ödenir.
f) Belediye dışındakidiğer kurumlarca yapılacak alt yapıçalışmaları nedeniyle açılan kanal ve hendekkazıları için zemin bozma bedelinin hesabında bölgekatsayısı artırımı uygulanmaz.
g) Zemin bozma tazmin bedelihesabına esas alınacak bölgenin belirlenmesi, Aykomeşefliğince yapılan ön keşif sırasında,İmar ve Şehircilik Müdürlüğününgörevli personeli tarafından yapılır.
Bu belirlemeninyapılmaması halinde belediye bütçesi gelir tarifecetvelinde belirlenen bölge gurubu listesi esas alınır."
13.AynıYönergenin "UygulanacakCezalar" başlıklı 16. maddesi şöyledir:
"Bu yönerge belirtilenusul ve esaslara uyulmadığının tespit edilmesi halinde;
a) Uygulanacak cezai işlembelirtilmişse öncelikle o hükümler uygulanır.
b) Uygulanacak ceza şeklibelirtilmeyen hallerde;
-İzinsiz olarak yapılanalt yapı ve zemin bozma uygulamaları için bu yönergeyegöre hesaplanan tazmin bedelinin (5) beş katına kadar,
-Belediyenin diğer üstyapı tesis ağaç yeşil alanlarına verilen hasariçin tespit edilen hasar miktarının (5) beş katınakadar, Belediye Encümenince belirlenecek ceza uygulanır."
14.5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Tanım" başlıklı 2. maddesişöyledir:
“Kabahat deyiminden; kanunun,karşılığında idari yaptırımuygulanmasını öngördüğü haksızlıkanlaşılır.”
15.5326 sayılı Kanun’un"Genel kanun niteliği" başlıklı 3.maddesi şöyledir:
“(Değişik: 6/12/2006-5560/31 md.)
(1) Bu Kanunun;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında,
uygulanır.”
16.5326 sayılı Kanun’un“Kanunilik İlkesi” başlıklı 4.maddesi şöyledir:
"1) Hangi fiillerin kabahatoluşturduğu, kanunda açıkçatanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşullarıbakımından belirlediği çerçeve hükmüniçeriği, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle dedoldurulabilir.
(2) Kabahatkarşılığı olan yaptırımlarıntürü, süresi ve miktarı, ancak kanunlabelirlenebilir."
17.5326 sayılı Kanun’un "Yaptırımtürleri" başlıklı 16. maddesi şöyledir:
“(1) Kabahatlerkarşılığında uygulanacak olan idarîyaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerdenibarettir.
(2) İdarî tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir”
18.5326 sayılı Kanun’un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8.fıkraları şöyledir:
“(1) İdarî paracezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidarî yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidarî yaptırım kararı kesinleşir
....
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.)İdarî yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarîyargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işleminiptali talebiyle birlikte idarî yargı merciindegörülür.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
19.Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'inBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan06/05/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyası ekindeadli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
20.Raportör-Hâkim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan,ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereğigörüşülüp düşünüldü:
21.Dava, davacı şirket tarafından Kırşehir BelediyeBaşkanlığı Su ve Kanalizasyon İşleriMüdürlüğünün sorumluluk sahalarında bulunanalandaki K. Alt Deposunu besleyen içme suyu deposuna ait kablolara21/10/2021 tarihindehafriyat çalışmasısırasında zarar verilmiş olduğundan bahisle 11.040,80 TLhasar bedeli ile 11.040,08 TL idari para cezası olmak üzere toplam22.080,16 TL tahakkuk ettirilmesine ilişkin 09.02.2022 tarih ve 92 kararnolu Kırşehir Belediye Encümeni kararı ile bu kararıntebliğine ilişkin Kırşehir Belediyesi Mali HizmetlerMüdürlüğünün 01/03/2022 tarihli ve 43414sayılı idari para cezası konulu işleminin iptali istemiyleaçılmıştır.
22.Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinin sekizinci fıkrasında;idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kuralabağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de, KabahatlerKanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığıbağlantı sorununa çözüm getirilmesininamaçlandığı ifade edilmiştir.
23.19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı ancak idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği anlaşılmaktadır. Bir başkadeyişle, idari yargının görev alanına giren biryaptırım kararının verilmiş ve bunun dava konusuedilmiş olması halinde idari yargının bu davaya veaynı maddi olaya ilişkin idari para cezası kararınakarşı açılan veya açılacak davaya dabakacağı kuşkusuzdur.
24.Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesince de, idari para cezasıyönünden oluşan olumsuzgörevuyuşmazlıklarının çözümünde, idaripara cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ileilgili olarak idari yargının görev alanına giren idariyaptırım kararının da verilmiş olması ve dosyaiçeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusuedildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasınailişkin kararınhukuka aykırılığıiddiasının da, idari yargı yerinde görüleceğisonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlikkararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir (UyuşmazlıkMahkemesi, E.2022/228, K.2022/294, 31/03/2022).
25.Diğer yandan, uygulanan idari para cezası niteliğindeki hasarbedelinin 5326 sayılı Kanunun 16. Maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 2464 sayılıKanun ve yukarıda sözü edilen Yönerge hükümleriuyarınca verilecek para cezalarına karşı yapılacakitiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği deanlaşılmıştır.
26.Dosyanın incelenmesinden, Kırşehir BelediyeBaşkanlığı Su ve Kanalizasyon İşleriMüdürlüğünün sorumluluk sahalarında bulunanalandaki K. Alt Deposunu besleyen içme suyu deposuna aitkablolara21/10/2021 tarihinde hafriyat çalışmasısırasında zarar verilmiş olduğundan bahisle, 09/02/2022tarih ve 92 sayılı Encümen Kararı ile 5393 sayılıBelediye Gelirleri Kanunu'nun 18/f maddesi, 2464 sayılı BelediyeGelirleri Kanunu'nun 97. maddesi ve Aykome yönergesinin 8., 14. ve 16.maddeleri gereğince 11.040,08 TL hasar bedeli ile 11.040,08 TL idari paracezası olmak üzere toplam 22.080,16 TL tahakkuk ettirilmesi nedeniyleişbu kararın iptali istemiyle dava açıldığıaçıktır.
27.Bu durumda, davacı hakkında tesis edilen idari para cezası ilebirlikte hasar bedelinin,idari yaptırım türlerindenolduğuve 5326 sayılı Kanun’un idarî yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağıbelirtildiğinden,açılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1)numaralı fıkrası uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
28. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Yozgat İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile,Kırşehir Sulh Ceza Hakimliğinin 26/09/2022 tarih veD.İş No:2022/836 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Yozgat İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,Kırşehir Sulh Ceza Hakimliğinin 26/09/2022 tarih veD.İş No:2022/836 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA,
06/05/2024tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Doğan Eyüp
GÜLEÇ TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN