T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/509
KARAR NO : 2024/273
KARAR TR : 08/07/2024
ÖZET: Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde kapsam dışı personel olarak çalışan davacının, tarafına destek ödemesi yapılmasına ilişkin başvurusunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : M.T.D
Vekilli : Av. H.T
Davalı : Posta ve Telgraf TeşkilatıA.Ş.
Vekili : Av. Ç.A
I.DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili,müvekkilinin davalı idare bünyesinde mühendis olarakgörev yaptığını, Posta ve Telgraf TeşkilatıAnonim Şirketi Yönetim Kurulunun 11/05/2020 tarih ve 92sayılı kararı uyarınca, tarafına destek ödemesiyapılması için 22/06/2021 tarihli dilekçeyleyaptığı başvurusunun, ilgili ödemenin fiilengörev yapanlara ödeneceğinden bahisle reddine dair Erzurum PTTBaşmüdürlüğünün 25/06/2021 tarih ve 16155sayılı işleminin tesis edildiğini belirterek,işleminiptali ve işlem nedeniyle ödenemeyen 2.000 TL desteködemesinin yasal faiziyle birlikte davalıdan tazmini istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. Erzurum 2. İdare Mahkemesi 26/11/2021 tarih veE.2021/1453, K.2021/1993 sayılı kararı ile,davanın görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 15/1-a maddesi uyarınca davanın görevyönünden reddine kesin olarak karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmışöyledir:
''...Davacınınstatüsünün belirlenmesine yönelik yapılan Mahkememizara kararına istinaden davalı idarece verilen cevabîyazıda, davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesikapsamında istihdam edildiği belirtilmiştir. 5510sayılı Kanun'un alıntılanan 4'üncü maddesininbirinci fıkrasının (a) bendi, kısa tabirle 4/akapsamında istihdam edilenler, bir işverene sözleşmeylebağlı olarak çalışan kişileri ifade etmektedir.Bununla birlikte, sözleşmenin niteliği önemli olup, bukapsamda çalışan davacının sözleşmesininniteliği belirlenmelidir.
Yukarıda yer verilen mevzuathükümleri uyarınca, davalı PTT A. Ş. bünyesindefarklı farklı statüde personel istihdam edilmesi durumumevcuttur. Bunlardan birisi ise 4 sayılı CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin atıf yaptığı 375 sayılı KHK'ninEk 27'nci maddesi kapsamında istihdam edilen idarî hizmetsözleşmeli personeldir.
375 sayılı KHK'nin Ek27'nci maddesi uyarınca idarî hizmet sözleşmeli personel,657 sayılı Kanun ve başkaca kanunlarda düzenlenen sözleşmelipersonel statüsüne bağlı olmayan bir statüdür.Yani kendine özgü bir durumu içeren bu kapsamdaki personel,PTT A.Ş.'de istihdamı öngörülen diğer 657sayılı Kanun veya 399 sayılı KHK kapsamında kalan kamupersoneli statüsünde bulunmamaktadır. Bu hâliyle 375sayılı KHK'nin Ek 27'nci maddesinde düzenlenen idarîhizmet sözleşmeli personel, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesikapsamında kalan personel olmayıp, özel bir idarî hizmetsözleşmesine tabi olarak istihdam edilen personeli ifade etmektedir.Hukukî statüsü nazara alındığında, biryönüyle kamusal olan PTT A.Ş.'nin, personel istihdamınoktasında getirilen bu ayrıksı duruma göre istihdamettiği personelle imzaladığı sözleşmeninniteliği ise tarafların eşit düzeyde yeraldığı ve kamusal yönünün ağırlıkkazanmamasına dayalı olarak kamuda istihdama dayalı özelbir sözleşme olduğu ifade edilmelidir. Bu yönüyle,davacının davalı idare bünyesinde aslında özelhukuk hükümlerine göre değerlendirilmesi gereken birsözleşmeyle görev yaptığıdeğerlendirilmektedir.
Buradan hareketle, kamu personeliolarak kabul edilebilecek bir statüde görev yapmayandavacının, özlük ve parasal haklarına yönelikhususların ise özel hukuk sözleşmesine tabiolmasının bir gereği olarak, özel hukuk alanındakaldığı açıktır. Bu yönüyle, idarîhizmet sözleşmesi ile davalı idare bünyesinde görevyapan personelin parasal hak taleplerine yönelik PTT A.Ş.tarafından tesis edilen işlemlerin, idare hukuku alanına girendurumu ihtiva etmeyeceği ve genel hükümlere göre hareketedileceği kanaatine varılmaktadır.
Tüm bu kapsamda, idarenin kamugücünü kullanarak imzalanmış bir sözleşmeyedayalı olarak getirilmiş bir istihdam modeli kapsamında istihdamedilmeyen davacının, kamu personeli statüsündebulunmaması nedeniyle, parasal haklarına yönelik mevcut uyuşmazlığadair tesis edilen işlemin de idarî yargı koluna tabiolamayacağı değerlendirilmekle, mevcutuyuşmazlığın görüm veçözümünün adlî yargı mercileriningörev alanında kaldığı sonucunavarılmaktadır.
Ayrıcauyuşmazlığın çözümününidarî yargının görev alanındakaldığına ilişkin bir mevzuat düzenlemesiolmadığı da görülmektedir.
Bu durumda, idarî hizmetsözleşmesi ile davalı idare bünyesinde görev yapandavacının, destek ödemesinden faydalandırılmasıtalebiyle yaptığı başvurusunun reddine dair işlemdenkaynaklanan uyuşmazlığın görüm veçözümünde adlî yargının görevliolması nedeniyle, 2577 sayılı Kanun'un 14'üncü ve15'inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarıncadavanın görev yönünden reddine karar verilmesigerekmektedir...''
3. Davacı vekili, aynı istemle bukez adli yargı yerindedava açmıştır.
B. Adli Yargıda
4.Ankara 44. İş Mahkemesi 04/10/2022 tarih ve E.2022/43, K.2022/543sayılı kararı ile, davacının Erzurum PTTBaşmüdürlüğü bünyesinde idari hizmetsözleşmeli statüde mühendis olarak görevyaptığı, buna göre uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde idari yargınıngörevli olduğu gerekçesiyle, HMK'nın 114-b ve 115.maddeleri gereğince yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle,davanın usulden reddine kesin olarak karar vermiş, karar istinafedilmiştir.
5. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi16/01/2023 tarih ve E.2022/5207, K.2023/104 sayılı kararıile, istinaf talebinin arabuluculuk ücreti yönünden kabulüile, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına,davanın HMK 114/1-b ve 115. maddeleri gereğince yargı yolununcaiz olmaması nedeniyle reddine, kesin olarak karar vermiş vekesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmışöyledir:
''...İlk Derece Mahkemesinceyargı yolunun caiz olmaması nedeniyle usulden reddine kararverilmiştir.
Karara karşı davalıvekili istinaf talebinde bulunmuştur.
Davalı vekili istinafdilekçesinde özetle, davanın reddedilmiş olmasınarağmen arabuluculuk ücretinin taraflarına yükletilmesininhatalı olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararınınkaldırılmasını talep etmiştir.
Taraflar arasında arabuluculukücreti konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
6325 sayılı HukukUyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi, 7036sayılı Kanun'un 3. madde 14-16. fıkralarda; taraflarınanlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarınınAdalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği,Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenenarabuluculuk ücretinin yargılama giderlerindensayılacağı, yine bu madde uyarınca arabuluculuk bürosutarafından yapılması gereken zaruri giderlerin anlaşmayavarılamaması halinde ileride haksız çıkacak taraftantahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığıbütçesinden karşılanacağıdüzenlendiği halde, davanın yargı yolunun caiz olmamasınedeniyle usulden reddedildiği göz önünde bulundurularakarabuluculuk ücretinin davacı yerine davalıya yüklenmesininhatalı olduğu anlaşılmış ve davalınınistinafı bu nedenle yerinde görülmüştür.
Dosya kapsamı, mevcut delildurumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkatealındığında, davalının istinaf talebininarabulucuk ücreti yönünden kabulü ile, mahkemeninkararının kaldırılarak düzeltilerekaşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesiyukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı istinaf talebinin arabuluculuk ücretiyönünden kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararınınHMK 353/1-b 2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın HMK 114-b ve 115.Maddeleri gereğince yargı yolunun caiz olmaması nedeniyleusulden reddine,...''
6. Uyuşmazlık MahkemesiBaşkanlığınca, 2247 sayılı Kanun'un 14., 15. ve16. maddeleri uyarınca Danıştay ve Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılarının yazılı düşünceleriistenilmiştir.
III. BAŞSAVCILIK DÜŞÜNCELERİ
A. Danıştay BaşsavcısınınYazılı Düşüncesi
7.Danıştay Başsavcısıaçılan davada yargısal denetimin, idari yargıyerince yapılması gerektiği yolunda yazılıdüşünce vermiştir. Yazılıdüşünceninilgili kısmı şöyledir:
''...İdarî işlemler,kamu gücü ayrıcalıklarına dayanılarak tektaraflı iradeyle tesis edilen kesin ve yürütülmesi zorunluişlemlerdir. Çoğunluklakamu tüzel kişileritarafından tesis edilse de, kimi durumlarda özel hukuk tüzelkişileri de kendilerine tanınan kamu gücüayrıcalıkları ve yükümlülükleriuyarınca idarî işlem tesis edebilirler (GÖZLER Kemal,İdare Hukuku, Cilt:1, 2019, s.761,763).
Özel hukuk tüzelkişisi tarafından tesis edilmiş olsa da bir hukukîişlemin idarî işlem olup olmadığınınbelirlenebilmesi için tesis edilen işlemde kamu gücüayrıcalığından yararlanılıpyararlanılmadığının belirlenmesi gerektiğinden,Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (PTT A.Ş.)'nin hukukîniteliğinin ortaya konulması gerekmektedir.
Davalı PTT A.Ş.;23/05/2013 günlü ve 28655 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nunyürürlüğe girmesinden önce GenelMüdürlük olarak kamu hizmeti yürütmüş olup,233 sayılı Kamu İktisadî TeşebbüsleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listenin “B– Kamu İktisadî Kuruluşları (KİK)”bölümünde yer almış, 6475 sayılı Kanun'unyürürlüğe girmesi ile birlikte, özel hukukhükümlerine tâbi Anonim Şirket (mülga 21/1. madde)olarak yeniden yapılandırılmıştır.
6475 sayılı Kanun'un, PTTA.Ş.’nin kuruluşuna ilişkin hükümleri,02/07/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameile yürürlükten kaldırılmış, 15/07/2018 tarihliResmiGazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı,İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurumve Kuruluşların Teşkilatı HakkındaCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'yle, PTT A.Ş.'ninkuruluşu yeniden düzenlenmiştir. 4 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 385. maddesinde, bukararnamede düzenlenen hususlar ile kuruluş ve tescile ilişkin hükümlerhariç olmak üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunuve özel hukuk hükümlerine tâbi Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketinin kurulduğu ve sermayesinintamamının Hazineye ait olduğu belirtildikten sonra devamımaddelerde, PTT A.Ş.’nin, 6475 sayılı Kanun ve diğermevzuat ile esas sözleşmesinde belirtilen faaliyetleriyürüteceği, yurt içinde veya dışındaşirket kurma veya kurulu olanlara ortak olmasının usûl veesaslarının Cumhurbaşkanı tarafındanbelirleneceği, uluslararası kuruluşlarda posta sektörünütemsil etmeye yetkili olduğu belirtilmiş; PTT A.Ş.’ninyönetim ve teşkilat yapısı, aynı Kararnamenin 387ilâ 390. maddelerinde düzenlenmiş, 391. maddesinde, PTTA.Ş. personelinin 375 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin Ek 26. ve Ek 27. maddelerine göre istihdam edileceği796. maddesinde ise bağlı, ilgili, ilişkili ve diğer kurumve kuruluşların, görev, yetki ve sorumluluk alanına girenkonularda idarî düzenleme yapabileceği kurala bağlanmıştır.
6475 sayılı Kanunhükümleriyle 4 sayılı CumhurbaşkanlığıKararnamesi'ne benzer şekilde, PTT A.Ş.’ye özel hukukuaşan bazı kamu gücü ayrıcalıklarıtanınmıştır. Nitekim, anılan Kanun'un 21. maddesinde;PTT A.Ş. işyerlerinin, 3572 sayılı İşyeriAçma ve Çalıştırma Ruhsatlarına Dair Kanun'unişyeri açma ruhsatı verme mercilerini düzenleyen 3.maddesi ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 81. maddesindebelirtilen işyeri izin harcından muaf olduğu, yapımihalelerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na tâbi olduğu,22. maddesinde; 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na tâbiolmaksızın bankalara destek hizmeti, parasal posta hizmetiverebileceği, her türlü tebligat ve telgraf hizmetineilişkin faaliyetlerin PTT A.Ş. tarafındanyapılacağı, 29. maddesinde ise işçiler hariçPTT çalışanları ve acentelerin para ve parahükmündeki evrak ve senetlere karşı işlediklerisuçlar ile görevlerinden doğan suçlardan dolayıkamu görevlisi gibi cezalandırılacaklarıbelirtilmiştir.
Kamu kurumlarının tesisettikleri işlemlerin bir kısmı veya yürüttüklerifaaliyetlerden bazıları özel hukuka tâbikılınabilir. Bu itibarla, bir kamu kurumunun özel hukukatâbi bir tüzel kişilik şeklinde teşkilatlanmasıonun kamusal niteliğini ortadan kaldırmaz.
Özel hukuka tâbiolduğu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde belirtilen PTTA.Ş.; kuruluş, teşkilat ve yönetim yapısı,bazı faaliyetlerde tekel yetkisine sahip olması, personelinin kamuhukukuna tâbi olması ve kamu personeli gibicezalandırılması, yapım işlerinde 4734sayılı Kamu İhale Kanununa tâbi olması gibi özelhukuku aşan bir çok kamu gücüayrıcalığı ile donatılmış ve kamusalyükümlülüklere tâbikılınmıştır. Bu itibarla,Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan PTT A.Ş.,klasik kamu tüzel kişilerinden farklılaşsa daağırlıklı olarak bir kamu kurumu özelliğitaşımaktadır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin E:2013/84, K:2014/183sayılı kararında Posta ve Telgraf Teşkilatı AnonimŞirketinin kamu kurumu niteliği ağır basan bir anonimşirket olduğu belirtilmiştir.
6475 sayılı Kanun'un 21.maddesinin 3. fıkrasında, PTT A.Ş. EsasSözleşmesi'nin, Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve HazineMüsteşarlığının bağlı olduğu,Bakanın uygun görüşü alınarakhazırlanacağı ve Genel Kurul tarafından onaylanmasınamüteakip yapılacak tescil veilanile faaliyetegeçeceği,esassözleşmedeyapılacakdeğişikliklerde KalkınmaBakanlığının görüşü ve HazineMüsteşarlığının bağlı olduğuBakanın uygun görüşünün aranacağıkurala bağlanmıştır.
4 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 386. maddesinde; PTT'nin,6475 sayılı Kanun, diğer mevzuat ve esas sözleşmesindebelirtilen faaliyetleri yürüteceği, 390. maddesinde ise, GenelMüdürlüğün teşkilat yapısı ve hizmetbirimlerinin esas sözleşmeyle düzenleneceğibelirtilmiştir.
Özel hukukhükümlerine tâbi olmakla birlikte, kamu kurumu niteliğiağır basanPTT A.Ş.'nin organlarının oluşumu vekarar alma sürecinin özelliği, Esas Sözleşmesi'ninoluşturulması ve değiştirilmesi konusunda merkezîidarenin etkisi, organlarının ve personelinin kamugörevlilerinden oluşması, tekel niteliğindeki birçokkamu hizmetinin Şirket tarafından yürütülmesi gibihususlar gözönüne alındığında, PTT A.Ş.Esas Sözleşmesi'nin personel rejimine ilişkinhükümlerinin idarî nitelikte olduğu sonucunaulaşılmaktadır.
Bu itibarla, yapısı veişlevleri yönünden kamusal alanda yer alanPTT A.Ş.'nekarşı375 sayılı KHK'nin Ek 27. maddesine tâbi olarakkamu hukuku kurallarına göre istihdam edilen personel tarafındanaçılan işbu davanın görüm veçözümünde,İş Kanunu ve Borçlar Kanunununhizmet akdine ilişkin hükümleri değil kamu hukukukuralları uygulanacağından, idarî yargı merciigörevli bulunmaktadır...''
B. Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığının YazılıDüşüncesi
8. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı açılan davada yargısaldenetimin, adli yargı yerince yapılması gerektiği yolundayazılı düşünce vermiştir. Yazılıdüşüncenin ilgili kısmı şöyledir:
"...Bilindiği gibi, 6475sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun, PTT A.Ş.nin kuruluşunailişkili hükümleri, 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılıKanun Hükmünde Kararname ile yürürlüktenkaldırılmış, 15.07.2018 tarihli Resmî Gazete'deyayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı,İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurumve Kuruluşların Teşkilatı HakkındaCumhurbaşkanlığı Karamamesi'yle, PTT A.Ş.ninkuruluşu yeniden düzenlenmiştir. 4 sayılı Karamame'nin385. maddesinde; "Bu Bölüm ile kuruluş ve tescileilişkin hükümleri hariç olmak üzere 13/1/2011tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve özel hukukhükümlerine tabi Posta ve Telgraf Teşkilatı AnonimŞirketi unvanı altında bir anonim şirket kurulmuştur./ PTT’nin sermayesinin tamamı Hâzineye aittir."hükmüne yer verilmiş, 387 ilâ 390. maddelerinde PTTA.Ş.nin yönetim ve teşkilat yapısıdüzenlenmiş, 391. maddesinde, PTT A.Ş. personelinin 375sayılı KHK'nın Ek 26. ve Ek 27. maddelerine göre istihdamedileceği belirtilmiştir.
Öte yandan, 375sayılı KHK'nın Ek 27. maddesinde; "4/7/1965 tarihli ve 657sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (A) bendi kapsamında personel istihdamedilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilatlanmasınailişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerindeöngörülenlere ait hizmetler 657 sayılı Kanun vediğer kanunların sözleşmeli personelçalıştırılması hakkındakihükümlere bağlı olmaksızın idari hizmetsözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyleyürütülür. / ... / Bu madde kapsamındasözleşmeli olarak istihdam edilen personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)bendi kapsamında sigortalı sayılır. / .... hükmüyer almıştır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu'nun, 4. maddesinde ise; "Bu Kanununkısa ve uzun vadeli sigorta kollan uygulaması bakımından; /a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafındançalıştırılanlar. / .... / Sigortalısayılırlar. / ..." düzenlemesi, 7036 sayılıİş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde: "(1) İşmahkemeleri; / a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinciKısmının Altıncı Bölümündedüzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ileişveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisinedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlühukuk uyuşmazlıklarına, / ... / ilişkin dava ve işlerebakar.” düzenlemesi yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, PTTA.Ş. bünyesinde 375 sayılı KHK'nın Ek 27. maddesikapsamında idari hizmet sözleşmesiyle görev yapandavacı tarafından, PTT A.Ş. Yönetim Kurulunun 11.05.2020tarihli ve 92 sayılı kararı uyarınca tarafına desteködemesi yapılması istemiyle yaptığıbaşvurunun reddine dair Erzurum PTTBaşmüdürlüğünün 25.06.2021 tarihli ve 16155sayılı işleminin iptali ve ödenmeyen 2.000,00 TL destektutarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle bakılmaktaolan davanın açıldığıanlaşılmıştır.
Olayda, 4 sayılı Kararnameile düzenlenen ve bu Karamame'de hüküm bulunmayan hâllerdeözel hukuk hükümlerine tabi olan, hizmetlerisözleşmeli personel tarafından yürütülmesiöngörülen ve personeli de 657 sayılı Kanun ilediğer kanunların sözleşmeli personel hakkındakihükümlerine tabi olmadığı düzenlenen davalıidare ile davacı arasında imzalanan hizmet sözleşmesininözel hukuk hükümlerine tabi olduğu, davacınınisteminin de ve iş hukukundan kaynaklanan destek ödemesi istemineilişkin bulunduğu tartışmasızdır. Bu durumda,davanın çözümünün adli yargınıngörevine girdiği sonucuna varılmıştır..."
IV. İLGİLİ HUKUK
9.6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun ''Değiştirilen ve yürürlüktenkaldırılan hükümler ile atıflar'' başlıklı31. maddesinin 3. fıkrasışöyledir:
''(3) 8/6/1984 tarihli ve 233sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KanunHükmünde Kararnameye ekli listenin “B – Kamuİktisadi Kuruluşları (KİK)” bölümündeyer alan “Türkiye Cumhuriyeti Posta İşletmesi GenelMüdürlüğü (P.İ.)” ibaresi listedençıkarılmıştır. Diğer mevzuatta mülgaT.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğüne yapılan atıflar PTT’yeyapılmış sayılır.''
10.04/10/2013 tarih ve 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren (davacının işebaşladığı tarih itibariyle yürürlüktebulunan) Posta Ve Telgraf Teşkilatı Anonim ŞirketindeÇalıştırılacak İdari HizmetSözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin ''Sosyal güvenlik hakkı ''başlıklı 28. maddesi şöyledir:
'' (1) Posta Hizmetleri Kanununungeçici 6 ncı maddesinde yer alan hükümler saklıkalmak kaydıyla personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılıSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındasigortalı sayılır ve 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılıİşsizlik Sigortası Kanunu hükümlerine tabidir.''
11.15/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan (4) numaralıBakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum veKuruluşlar ile Diğer Kurum ve KuruluşlarınTeşkilatı Hakkında CumhurbaşkanlığıKararnamesinin 391. maddesinin (1) numaralı fıkrasında PTTpersonelinin 375 sayılı KHK’nın Ek 26. ve Ek 27.maddelerine göre istihdam edileceği öngörülmektedir.
12.375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ''Yerli veya yabancı sözleşmelipersonel istihdamı'' başlıklı Ek 26. maddesişöyledir:
'' (Ek: 2/7/2018 – KHK-703/178md.)
Cumhurbaşkanlığı,bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarınınteşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığıkararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla; 657 sayılıDevlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmelipersonel çalıştırılması hakkındakihükümlere bağlı olmaksızın, özel bilgi veuzmanlık gerektiren geçici mahiyetteki işlerde, yerli veyayabancı personel tam zamanlı, kısmi zamanlı veya projelerlesınırlı olarak sözleşmeyle istihdam edilebilir.
Bunlara verilecek hertürlü ödemeler dahil ücretler, 657 sayılı Kanunun4 üncü maddesinin (B) bendine göreçalıştırılanlar için uygulanmakta olansözleşme ücreti tavanının beş katınıaşmamak üzere Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceğimakamca ilgililerin yürüteceği görevler gözönüne alınarak tespit edilir. (Mülgacümle:16/7/2020-7250/26 md.) (…)
Bu madde kapsamındasözleşmeli olarak istihdam edilen personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)bendi kapsamında sigortalı sayılır. (Mülga ikincicümle:27/12/2023-7491/73 md.)
Bu madde kapsamında kısmizamanlı olarak çalıştırılanlar içiniş sonu tazminatı ödenmez ve işsizlik sigortası primiyatırılmaz.
Kanunlardaki özelhükümler saklı kalmak kaydıyla, bu statüdeçalıştırılma, sözleşme bitiminde kamukurum ve kuruluşlarında herhangi bir pozisyon, kadro veyastatüde çalışma açısındankazanılmış hak teşkil etmez.
Bu kapsamda istihdam edilecekpersonelde kurumsal hizmetlerin gerektirmesi halinde aranacak öğrenimve yabancı dil bilgisi şartı ile diğer şartlar,bunların işe alınmaları, sınav ve istisnaları,sözleşme süre, usul ve esasları, görev, yetki veyükümlülükleri, sözleşmelerinin feshi ileistihdamlarına dair diğer hususlar Devlet PersonelBaşkanlığının görüşü alınarakkurumlarca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.''
13.375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ''Sözleşmeli personel istihdamı'' başlıklıEk. 27. maddesi şöyledir:
''(Ek: 2/7/2018 – KHK-703/178md.)
14/7/1965 tarihli ve 657sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (A) bendi kapsamında personel istihdamedilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilatlanmasınailişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülenlereait hizmetler 657 sayılı Kanun ve diğer kanunlarınsözleşmeli personel çalıştırılmasıhakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın idarihizmet sözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyleyürütülür.
Bunlara, mali ve sosyal hak veyardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdîödemelerin bir aylık toplam net tutarı; 27/6/1989 tarihli ve 375sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 11 inci maddesiuyarınca belirlenen emsali personele mali ve sosyal hak ve yardımlarkapsamında yapılması öngörülen ödemelerinbir aylık toplam net tutarını geçememek üzereCumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makamca belirlenir.
Bu madde kapsamındasözleşmeli olarak istihdam edilen personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)bendi kapsamında sigortalı sayılır. (Mülga ikincicümle:27/12/2023-7491/74 md.)
Bu kapsamda istihdam edilecekpersonelde kurumsal hizmetlerin gerektirmesi halinde aranacak öğrenimve yabancı dil bilgisi şartı ile diğer şartlar,bunların işe alınmaları, sınav ve istisnaları,sözleşme süre, usul ve esasları, görev, yetki veyükümlülükleri, sözl eşmelerinin feshi ileistihdamlarına dair diğer hususlar Devlet PersonelBaşkanlığının görüşü alınarakkurumlarca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.''
14.7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun "Görev" başlıklı5. maddesi şöyledir:
"(1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabigazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihlive 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinciKısmının Altıncı Bölümündedüzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ileişveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisinedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlühukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarınaitirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncümaddesi b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılıKanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal GüvenlikKurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda işmahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara,
ilişkin dava ve işlerebakar."
V. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
15. Uyuşmazlık MahkemesininRıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, ÜyelerNilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, AhmetARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ınkatılımlarıyla yapılan 08/07/2024 tarihlitoplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, idari ve adli yargıyerleri arasında anılan Kanun'un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargı ve adliyargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacı vekilinin istemi üzerine mahkemece UyuşmazlıkMahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerdeherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
16.Raportör-Hâkim Gülay DOĞAN’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davadaadli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ınise davada idari yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra,gereği görüşülüpdüşünüldü:
17.Dava, davacının Posta ve Telgraf Teşkilatı AnonimŞirketi (PTT) Yönetim Kurulunun 11/05/2020 tarihli ve 92sayılı kararı uyarınca tarafına destek ödemesiyapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddinedair, Erzurum PTT Başmüdürlüğünün 25/06/2021tarihli ve 16155 sayılı işleminin iptali ve ödenmeyen 2.000TL destek tutarının yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiliistemiyle açılmıştır.
18.17/07/1953 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren, 6145 sayılı Kanun'la kurulanTürkiye Cumhuriyeti Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi, 406sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'nun Bir MaddesininDeğiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Ek ve Geçici MaddelerEklenmesine Dair 4000 sayılı Kanun ile TürkTelekomünikasyon A.Ş. ve Posta İşletmesi GenelMüdürlüğü şeklinde yenidenyapılandırılmış olup, 4000 sayılı Kanun ilePosta ve Telgraf Tesis ve İşletmesine ilişkin hizmetlerin T.C.Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü (P.İ)tarafından yürütüleceği hükmebağlanmış bulunmaktadır. 406 sayılı Telgraf ve TelefonKanunu ile değişikliklerinde geçen T.C. Postaİşletmesi Genel Müdürlüğü (P.İ.)ibareleri 4502 sayılı Kanun'la"T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğü" (PTT) olarakdeğiştirilmiştir. 23/05/2013 tarihli ve 28655 sayılıResmi Gazete'de yayımlanan 09/05/2013 tarihli ve 6475 sayılıPosta Hizmetleri Kanunu'nun 21. maddesi gereğince Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi (PTT) kurulmuş ve 02/09/2013tarihinde Ticaret Siciline kayıtla faaliyetine başlamıştır.Aynı tarih itibariyle T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğü faaliyetlerine son vermiştir. AynıKanun'un 31. maddesinin 3. fıkrası gereğince 08/06/1984 tarihlive 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri HakkındaKanun Hükmünde Kararnameye ekli listenin "B - Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK)bölümünde yer alan "Türkiye Cumhuriyeti Postaİşletmesi Genel Müdürlüğü (P.İ.)"ibaresi listeden çıkarılmıştır. Diğermevzuatta mülga T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğüne yapılan atıflar PTT'yeyapılmış sayılır. 05/02/2017 tarih ve 29970 sayılıResmi Gazete'de yayımlanan 24/01/2017 tarih 2017/9756 sayılıBakanlar Kurulu Kararı ile PTT'nin sermayesinin tamamı HazineMüsteşarlığından Varlık Fonuna devredilerektescil ve ilan edilmiştir. PTT, 02/04/1987 tarihli ve 3346sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile FonlarınTürkiye Büyük Millet Meclisince DenetlenmesininDüzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine tabidir.
19.233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisaditeşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personelininhizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini,atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriylediğer özlük haklarını düzenlemek amacıylaçıkarılan, 29/01/1990 tarihli ve 20417 sayılı ResmiGazete'de yayımlanan 399 sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı MaddelerininYürürlükten Kaldırılmasına Dair KanunHükmünde Kararname'nin 3. maddesinin (a) bendinde, teşebbüsve bağlı ortaklıklarda hizmetlerin memurlar,sözleşmeli personel ve işçiler eliylegördürüleceği, (b) bendinde, teşebbüs vebağlı ortaklıkların genel idare esaslarına göreyürütülmesi gereken asli ve sürekli görevlerinin;genel müdür, genel müdür yardımcısı,teftiş kurulu başkanı, kurul ve daire başkanları,müessese, bölge, fabrika, işletme ve şubemüdürleri, müfettiş ve müfettişyardımcıları ile ekli 1 sayılı cetvelde kadrounvanları gösterilen diğer personel eliylegördürüleceği, (e) bendinde, işçilerin bu KanunHükmünde Kararnameye tabi olmadığına yerverilmiş, aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9.maddesinde ise, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuşolup, yönetim kademelerinde iş kanunlarıçerçevesinde personel çalıştıran ve ekli 1sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlıortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenleme yapılıncayakadar 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameninyürürlüğe girdiği tarihten önce tabioldukları İş Kanunu hükümlerininuygulanacağı esası getirilmiştir.
20.Mahkememizin benzer olaylara ilişkin verdiği 01/03/1996 tarih ve22567 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 22/01/1996 tarih veE.1995/1, K.1996/1 sayılı ve özelleştirme kapsamındabulunmayan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsamdışı statüde çalışan personelin kurumlarıile olan ilişkilerinden doğan anlaşmazlıklarınçözüm yerinin idari yargı olduğuna ilişkin ilkekararı bulunmaktaysa da, 25/10/2017 tarih ve 30221 sayılı ResmiGazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 37. maddesi ile 399sayılı KHK’nin Ek 3. maddesi;"Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1. ve geçici 9. maddelerinetabi teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda toplu işsözleşmesi kapsamı dışındaçalışan personel ile bu teşebbüs ve bağlıortaklıklar arasında, iş ilişkisi nedeniylesözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukuyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işler işmahkemelerinde görülür" şeklindedeğiştirildiğinden, Mahkememiz 25/10/2017 tarihinden sonraaçılan davalarda adli yargı yerinin görevli olduğuşeklinde kararlar vermiştir.6475 sayılı Kanun'un 31.maddesinin 3. fıkrası gereğince 08/06/1984 tarihli ve 233sayılı KHK’ya ekli listenin“B-Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK)''bölümünde yer alan “TürkiyeCumhuriyeti Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü(P.İ.)” ibaresi listedençıkarılmış olduğundan, 7036 sayılıKanun'un 37. maddesinin somut uyuşmazlıkta uygulanma olanağıbulunmamaktadır. Bu durumda Kanun’da bir düzenlemeye yerverilmediğinden öncelikle Posta ve TelgrafTeşkilatı AnonimŞirketininhukuki niteliği konusunun açıklığakavuşturulması gerekir.
21.PTT’nin evrensel hizmet yükümlülüğününbulunması devletin sunumunda kamu yararı görülen hizmetlerde dâhil olmak üzere haberleşme hakkı gibivatandaşlık haklarının temel bileşenleri olandeğişik hizmetlerin sunumunun devamını sağlamayükümlüğünün bir gereğidir (AYM, E.2013/84,K.2014/183, 04/12/2014). PTT lehine getirilen tekel ise evrensel postahizmetinin ülkenin her tarafına kesintisiz ve makul ücretlerlegötürülebilmesinin yanında niteliği gereği kamuyararını barındıran işlerin gördürülmesinide garanti altına almaktadır. Bu yönüyle PTTtarafından yerine getirilen hizmetlerin bu bölümününkamu yararı amacı taşıdığı ve kamu hizmetiniteliğinde olduğu açıktır. Öte yandan PTTA.Ş.nin sermayesinin tamamının hazineye ait olduğunubelirten 6475 sayılı Kanun’un bazı maddelerinin iptaliistemiyle açılan davada şirketin kamu tüzel kişisiniteliğinde olduğu ifade edilmiştir (AYM, E.2013/84, K.2014/183,04/12/2014). Her ne kadar 24/1/2017 tarihli ve 2017/9756 sayılıBakanlar Kurulu Kararı ile sermayesinin tamamı Hazine MüsteşarlığındanVarlık Fonuna devredilmiş olsa da şirketin bu niteliğinikoruduğu ve bu yönüyle kamu kaynağıkullandığı da anlaşılmaktadır. (AnayasaMahkemesinin 27/12/2023 tarih ve E. 2018/96, K. 2023/222 sayılıKararı)
22.Buna göre, PTT A.Ş. tekel kapsamında kamu hizmetiyürüten, tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşuise de, 4 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 233sayılı KHK ve Ana Statü ile özerk bir tarzda ve ekonomikgereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleridoğrultusunda yönetilmesi amacıyla, iktisadi faaliyetleribakımından özel hukuk hükümlerine tabikılınmıştır. Posta veTelgraf TeşkilatıAnonim Şirketinin personelinin 375 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin Ek 26 ve 27. maddeleri uyarınca istihdamedileceği 4 sayılı CumhurbaşkanlığıKararnamesiyle belirtilmiş olup, Ek 27. maddenin 3. fıkrasıgereği de 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesinin birincifıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalısayıldıkları anlaşılmaktadır.
23.Dosyakapsamındaki bilgilerden davacının, 5510 sayılıKanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine tabi tescilkaydının bulunduğu, dolayısıyla idareyle davacıarasında imzalanan hizmet sözleşmesinin özel hukukhükümlerine tabi olduğu, talep edilen destek ödemesinin deİş Kanunu kapsamında bulunduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
24.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 16/01/2023 tarih veE.2022/5207, K.2023/104 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
VI. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A.Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 16/01/2023 tarih veE.2022/5207, K.2023/104 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
08/07/2024tarihinde Üye Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞUYLA KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Doğan Eyüp
GÜLEÇ TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
K A R Ş IO Y
Dava,Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi (PTT) YönetimKurulu'nun 11/05/2020 tarihli ve 92 sayılı kararı uyarıncadavacının destek ödemesi yapılması istemiyleyaptığı başvurunun reddine dair Erzurum PTTBaşmüdürlüğü'nün 25/06/2021 tarihli ve 16155sayılı işleminin iptali ve ödenmeyen 2.000-TL destektutarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyleaçılmıştır.
DavalıPTT A.Ş.; 23/05/2013 günlü ve 28655 sayılı ResmiGazete'de yayımlanan 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nunyürürlüğe girmesinden önce GenelMüdürlük olarak kamu hizmeti yürütmüş olup,233 sayılı Kamu İktisadî TeşebbüsleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listenin "B -Kamu İktisadî Kuruluşları (KİK)"bölümünde yer almış, 6475 sayılı Kanun'unyürürlüğe girmesi ile birlikte, özel hukukhükümlerine tâbi Anonim Şirket (mülga 21/1. madde)olarak yeniden yapılandırılmıştır.
6475sayılı Kanun'un, PTT A.Ş.'nin kuruluşuna ilişkinhükümleri, 02/07/2018 tarihli ve 703 sayılı KanunHükmünde Kararname ile yürürlüktenkaldırılmış, 15/07/2018 tarihli Resmi Gazete'deyayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı,İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurumve Kuruluşların Teşkilatı HakkındaCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'yle, PTT A.Ş.'ninkuruluşu yeniden düzenlenmiştir. 4 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 385. maddesinde, bukararnamede düzenlenen hususlar ile kuruluş ve tescile ilişkinhükümler hariç olmak üzere, 6102 sayılı TürkTicaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tâbi Posta veTelgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin kurulduğu vesermayesinin tamamının Hâzineye ait olduğu belirtildiktensonra devamı maddelerde, PTT A.Ş.'nin, 6475 sayılı Kanun vediğer mevzuat ile esas sözleşmesinde belirtilen faaliyetleriyürüteceği, yurt içinde veya dışındaşirket kurma veya kurulu olanlara ortak olmasının usûl veesaslarının Cumhurbaşkanı tarafındanbelirleneceği, uluslararası kuruluşlarda postasektörünü temsil etmeye yetkili olduğu belirtilmiş;PTT A.Ş.'nin yönetim ve teşkilat yapısı, aynıKararnamenin 387 ilâ 390. maddelerinde düzenlenmiş, 391.maddesinde, PTT A.Ş. personelinin 375 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin Ek 26. ve Ek 27. maddelerine göreistihdam edileceği 796. maddesinde ise bağlı, ilgili,ilişkili ve diğer kurum ve kuruluşların, görev, yetkive sorumluluk alanına giren konularda İdarî düzenlemeyapabileceği kurala bağlanmıştır. 6475sayılı Kanun hükümleriyle 4 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne benzer şekilde, PTTA.Ş.'ye özel hukuku aşan bazı kamu gücüayrıcalıkları tanınmıştır. Nitekim,anılan Kanun'un 21. maddesinde; PTT A.Ş. işyerlerinin, 3572sayılı İşyeri Açma veÇalıştırma Ruhsatlarına Dair Kanun'un işyeriaçma ruhsatı verme mercilerini düzenleyen 3. maddesi ile 2464sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 81. maddesinde belirtilenişyeri izin harcından muaf olduğu, yapım ihalelerinde 4734sayılı Kamu İhale Kanunu'na tâbi olduğu, 22.maddesinde; 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na tâbiolmaksızın bankalara destek hizmeti, parasal posta hizmetiverebileceği, her türlü tebligat ve telgraf hizmetineilişkin faaliyetlerin PTT A.Ş.
tarafındanyapılacağı, 29. maddesinde ise işçiler hariçPTT çalışanları ve acentelerin para ve parahükmündeki evrak ve senetlere karşı işlediklerisuçlar ile görevlerinden doğan suçlardan dolayıkamu görevlisi gibi cezalandırılacaklarıbelirtilmiştir.
Özelhukuka tâbi olduğu CumhurbaşkanlığıKararnamesinde belirtilen PTT A.Ş.; kuruluş, teşkilat veyönetim yapısı, bazı faaliyetlerde tekel yetkisine sahipolması, personelinin kamu hukukuna tâbi olması ve kamupersoneli gibi cezalandırılması, yapım işlerinde 4734sayılı Kamu İhale Kanununa tâbi olması gibi özelhukuku aşan bir çok kamu gücüayrıcalığı ile donatılmış ve kamusal yükümlülükleretâbi kılınmıştır. Bu itibarla,Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan PTT A.Ş.,klasik kamu tüzel kişilerinden farklılaşsa daağırlıklı olarak bir kamu kurumu özelliğitaşıdığı görüldüğü gibiAnayasa Mahkemesinin E:2013/84, K:2014/183 sayılı kararında daPosta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin kamu kurumuniteliği ağır basan bir anonim şirket olduğubelirtilmiştir.
6475sayılı Kanun'un 21. maddesinin 3. fıkrasında, PTT A.Ş.Esas Sözleşmesi'nin, Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve HazineMüsteşarlığının bağlı olduğu,Bakanın uygun görüşü alınarakhazırlanacağı ve Genel Kurul tarafından onaylanmasınamüteakip yapılacak tescil ve ilan ile faaliyete geçeceği,esas sözleşmede yapılacak değişikliklerdeKalkınma Bakanlığının görüşü veHazine Müsteşarlığının bağlıolduğu Bakanın uygun görüşününaranacağı kurala bağlanmıştır.
Özelhukuk hükümlerine tâbi olmakla birlikte, kamu kurumuniteliği ağır basan PTT A.Ş.'nin organlarınınoluşumu ve karar alma sürecinin özelliği, EsasSözleşmesi'nin oluşturulması ve değiştirilmesikonusunda merkezî idarenin etkisi, organlarının ve personelininkamu görevlilerinden oluşması, tekel niteliğindekibirçok kamu hizmetinin Şirket tarafındanyürütülmesi gibi hususlar gözönünealındığında, PTT A.Ş. Esas Sözleşmesi'ninpersonel rejimine ilişkin hükümlerinin İdarînitelikte olduğu, yapısı ve işlevleri yönündenkamusal alanda yer alan PTT A.Ş.'ne karşı 375 sayılıKHK'nin Ek 27. maddesine tâbi olarak kamu hukuku kurallarınagöre istihdam edilen personel tarafından açılan budavanın görüm ve çözümünde kamu hukukukuralları uygulanacağından İdarî yargınıngörevli olduğu açıktır.
Açıklanannedenlerle; davanın görüm veçözümünün idari yargı yerlerine ait olduğuoyu ile davanın çözümünde adli yargı yerleriningörevli olduğu yolunda verilen karar katılmıyorum.
Üye
AhmetARSLAN