T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/160
KARAR NO : 2024/266
KARAR TR : 08/07/2024
ÖZET: Görev uyuşmazlığına konu edilen adli yargı kararı, idari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararı niteliğinde olmadığından ve davada taraflar aynı olmadığından 2247 sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.
K A R A R
İdari Yargıda
Davacılar : 1- İ.E.H.İ 2- A.H.İ3- H.E.H.İ
Vekili : Av. H.Y
Adli Yargıda
Davacılar : 1- İ.E.H.İ 2-A.H.İ 3- M.E.H.İ
Vekili : Av. H.Y
İdari Yargıda
Davalı : Konya Valiliği
Adli Yargıda
Davalı :Nüfus Müdürlüğü
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacılar vekili, Suriye uyruklu müvekkilleri İ.E.H.İ veA.H.İ'in müşterek çocukları olan H.E.H.İ'ingeçici koruma kimlik belgesinde yer alan 01/03/2010 olan doğumtarihinin 15/02/2004 olarak düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. Konya 1. İdare Mahkemesi 14/06/2022 tarih veE.2022/450, K.2022/606 sayılı karar ile, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesiuyarınca davanın görev yönünden reddine kararvermiş ve bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"...Dava dosyasınınincelenmesinden; Suriye uyruklu davacıların oğlu H.E.H.İ'ingeçici koruma kimlik belgesinde yer alan 01.03.2010 olan doğumtarihinin hatalı olarak kaydedildiği, gerçek doğum tarihinin15.02.2004 olduğu gerekçesiyle H.E.H.İ'in geçici korumakimlik belgesinde yer alan 01.03.2010 olan doğum tarihinin 15.02.2004olarak düzeltilmesi istemiyle bakılan işbu davanınaçıldığı anlaşılmıştır.
5490 sayılıKanun hükümleri uyarınca; nüfus kaydına ilişkinkimi işlemlerin yargısal, kimi işlemlerinse idari kararlarlayapılması esası benimsenmiştir.
5490 sayılı Kanun'un 35. maddesinin birincifıkrasında, olayların aile kütüklerine tesciliesnasında yapılan maddî hataların nüfusmüdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarakdüzeltileceği; aynı Kanun'un 38. maddesinde ise ailekütüklerine tescil edilmesi gereken bilgilerden dayanak belgesindebulunduğu halde nüfus kütüklerine hatalı veya eksik olaraktescil edilen ya da hiç yazılmayan bilgiler veya mükerrerkayıtların maddî hata kapsamındadeğerlendirileceği, bu tür maddî hataların GenelMüdürlükçe ya da nüfus müdürlükleritarafından düzeltileceği veya tamamlanacağı, tescilsırasında dayanak belgesinde bulunduğu haldeyapıldığı belirtilen maddi hataların düzeltilmesiistemiyle açılan davalarda idari yargı görevliolduğu, maddi hatadan kaynaklanmayan Türkiye'de bulunanyabancıların nüfus hizmetlerine ilişkin olankayıtdüzeltme davalarında ise adli yargı yerlerinin görevliolduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda ise, davacıların geçici korumabaşvurusu sırasında Suriye resmi makamlarınca verilmişolan aile cüzdanını ibraz ettiği ve geçici korumakaydının bu belgeye göre alındığı vegeçici koruma kimlik belgesinin davacının ibraz ettiğiaile cüzdanındaki bilgiler esas alınarak tanzim edildiğianlaşılmakta olup; Türkiye'de yabancı olarak bulunan veyukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarıncageçici kimlik koruma belgesine sahip davacıların herhangi birmaddi hatadan kaynaklanmayan ve Türkiye'de bulunan yabancılarınnüfus hizmetlerine ilişkin olankayıt düzeltme davasıniteliğindeki işbu uyuşmazlığın görümveçözümünde adli yargınıngörevli olduğusonucuna varılmıştır."
3.Davacılar vekili bu kez, müvekkillerinin diğermüşterek çocukları olan M.E.H.İ'in geçici korumakimlik belgesinde yer alan 01/01/2008 olan doğum tarihinin 2003 olarakdüzeltilmesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
B. Adli Yargıda
4. Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 12/05/2023 tarih veE.2023/374, K.2023/417 sayılı kararı ile, adliyargıda nüfus kaydının düzeltilmesine yönelikdava açılamayacağından, sübuta ermeyen davanınreddine karar vermiş ve bu karar kesinleşmiştir.Kararınilgili kısımları şöyledir:
"...Eldeki davada; ilgiliistemde bulunan Suriye vatandaşı olup, ülkede yaşanansavaş nedeni ile 6458 sayılı Kanun uyarınca geçicikoruma kapsamında Ülkemize giriş yapmış veİçişleri Bakanlığı Konya Valiliğinceşahıslara geçici koruma kimlik belgesi verilmiştir.İlgili istemde bulunan doğum tarihinin düzeltilmesi içineldeki davayı açmıştır. İlgili istemde bulunanTürk vatandaşı değildir. Yine Türkiye'de nüfussisteminde herhangi bir kaydı bulunmamaktadır.
Geçici KorumaYönetmeliği'nin 22. maddesi uyarınca düzenlenen venüfus kütüğüyle ilgisi bulunmayan geçici korumakimlik belgesi düzenlenmesi işlemi 5490 sayılı Kanun iledüzenlenen nüfus hizmeti olmayıp idari niteliktedir. Bu sebepledavacının talebi nüfus kütüklerindekikayıtların düzeltilmesine yönelik olmayıp,geçici koruma kimlik belgelerindeki doğum tarihi bilgilerinindüzeltilmesine yönelik olduğu, bu yönüyle taleplerinNüfus Kanunu kapsamında değerlendirilmesinin mümkünolmadığı anlaşılmıştır(Uyuşmazlık Mahkemesi 29.11.2021 tarih ve 2021/428 E. 2021/628 K.Sayılı kararı, İstanbul BAM 2. HD 2021/2305 E. 2022/ 1641K. Sayılı ilamı).
Davacı ancak geçicikoruma kimlik belgesini veren Konya Valiliğine başvurarakgeçici kimlik belgesindeki yanlışlıklarındüzeltilmesini talep edebilecektir. Bu talebinin kabul edilmemesi halindeidari yargıya başvurması mümkündür. Bu şartlarıyerine getirmeden adli yargıda nüfus kaydınındüzeltilmesine yönelik dava açılamayacağındansübuta ermeyen davanın reddine karar vermek gerekmiş veaşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesiyukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE ...,"
5.Davacılar vekilinin 27/04/2024 tarihli dilekçesi ile, 2247sayılı Kanun'un 14. maddesine göre doğduğunu önesürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunması üzerine Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
6.Anayasa'nın "UyuşmazlıkMahkemesi" başlıklı 158. maddesinin ilgilikısmı şöyledir:
"Uyuşmazlık Mahkemesiadli ve idari yargı mercileri arasındaki görev vehüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözümlemeye yetkilidir..."
7.2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un "Mahkemenin görevi" başlıklı1. maddesi şöyledir:
“UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkemedir.
Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunluolduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafındanyerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre,yukarıdaki fıkrada yazılı adli veya idari yargımercilerinden sayılır."
8. 2247 sayılı Kanun’un "Olumsuz görevuyuşmazlığı" başlıklı 14.maddesi şöyledir:
“Olumsuz görev uyuşmazlığınınbulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idariyargı mercilerinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davadakendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararlarınkesin veya kesinleşmiş olması gerekir.
Bu uyuşmazlığıngiderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca (…) ilerisürülebilir..”
9.2247 sayılı Kanun'un "İncelemedeizlenecek sıra" başlıklı 27. maddesişöyledir :
"UyuşmazlıkMahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddeder."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
10.Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ’inBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan08/07/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 14.maddesi kapsamında davacı vekili tarafından başvuruyapıldığı görüldü, Raportör-SavcıDr. Berrak YILMAZ'ın anılan Kanun’da öngörülenkoşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiğiyolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın başvurununreddi gerektiği yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra, gereği görüşülüpdüşünüldü:
11.Mevzuat kısmında belirtilen düzenlemelere göre,davanın taraflarınca 14. madde kapsamında UyuşmazlıkMahkemesine başvurulabilmesi için, adli ve idari yargıyerlerince, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada yargıyolu bakımından verilmiş görevsizlik kararlarıbulunmasıgerekmektedir.
12. Dosyalarınincelenmesinden, olumsuz görev uyuşmazlığına konuedilen iki karardan idari yargı kararı görevsizlik kararıniteliğinde olmasına karşın, adli yargı yerikararının yargı yolunu değiştiren görevsizlikkararı niteliğinde olmadığı, "sübuta ermeyen davanın reddine"yönelik verilmiş bir karar olduğu, öte yandan,davacılar vekili tarafından idari yargıda davacılarİ.E.H.İ ve A.H.İ'in müşterek çocuklarıolan diğer davacı H.E.H.İ'in yaş düzeltilmesineilişkin dava açmasına karşılık; adliyargıda diğer çocuk M.E.H.İ'in yaş düzeltilmesineilişkin dava açıldığı, dolayısıyladavada davalıların aynı olmadığıanlaşılmıştır.
13.Adli ve idari yargı yerlerince tarafları aynı,karşılıklı olarak verilmiş vekesinleşmişgörevsizlik kararları bulunmadığıdikkate alındığında; adli ve idari yargı yerleriarasında görev uyuşmazlığı oluştuğundansöz etmenin de mümkün olmadığı sonucunavarılmıştır. Bu bağlamda olayda, 2247 sayılıKanun'un 14. maddesinde öngörülen adli ve idari yargı mercilerinin tarafları,konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmelerikoşulu gerçekleşmemiştir.
14.Ayrıca, Mahkememizce yapılan araştırmada davacı H.E.H.İhakkında yaş düzeltilmesi istemli açılan ancak,olumsuz görev uyuşmazlığı konusu yapılmayandavada Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen 20/01/2022 tarihE.2021/827, K.2022/59 sayılı kararın davanın reddineilişkin olduğu, dolayısıyla 2247 sayılı Kanun'un14. maddesinde öngörülen koşulları taşıyanbirgörevsizlik kararı niteliğinde olmadığıanlaşılmıştır. Davacı M.E.H.İ hakkındaise, Konya 1. İdare Mahkemesi nezdinde yaş düzeltilmesi istemliherhangi bir dava açılmadığı tespit edilmiştir.
15.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak,2247 sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan başvurunun, aynı Kanun'un 27.maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
2247sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27.maddesi uyarınca REDDİNE,
08/07/2024tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Doğan Eyüp
GÜLEÇ TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN