T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/580
KARAR NO : 2024/290
KARAR TR : 08/07/2024
ÖZET: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun, 48/5. madde ve fıkrası uyarınca verilen idari para cezası ile 184 gün süre ile sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin tutanağa karşı yapılan itirazın, aynı Kanun’un 112. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : Ö.Ç
Vekili : Av. Y.A
Adli Yargıda
Davalı : Gaziantep Bölge Trafik DenetlemeŞube Müdürlüğü
İdari Yargıda
Davalı : Emniyet GenelMüdürlüğü Nurdağı Bölge Trafik
Denetleme İstasyonAmirliği
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Gaziantep Bölge Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğü, Nurdağı Bölge TrafikDenetleme İstasyon Amirliğince yapılan denetimsırasında, alkollü olarak araçkullandığından bahisle, davacı adına 04/07/2022tarihli ve MA - 94828043 seri-sıra sayılı Trafik İdari ParaCezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/5. madde vefıkrası uyarınca, 1.823 TL idari para cezası verilmiş,aynı birim tarafından sürücü belgesi geri almatutanağı düzenlenerek, sürücü belgesi 184gün süre ile geri alınmıştır.
2.Davacı vekili, idari para cezası ile sürücü belgesiningeri alınmasına ilişkin tutanağın iptali istemiyle,adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİNBAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. Nurdağı Sulh Ceza Hâkimliği06/08/2023 tarih ve D.İş No. 2022/498 sayılı kararı ile,başvuruyu inceleme görevinin idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle, 5326 sayılı Kanun'un 28/1-b maddesiuyarınca itirazın görev yönünden reddine kararvermiş, taraflarca itiraz edilmemesi üzerine kararkesinleşmiştir. Görevsizlik kararının ilgilikısmı şöyledir:
"Tüm dosya kapsamı,başvuru dilekçesi, trafik idari para cezası karartutanağı ve ilgili yasal mevzuat hep birliktedeğerlendirildiğinde; alkollü olarak araçkullandığı tespit edildiğinden bahislesürücübelgesinin alınmasına dair Nurdağı Trafik DenetlemeBüro Amirliği tarafından tanzim olunan tutanağın veidari para cezasının iptaline yönelik olarak yapılanbaşvuruyu inceleme görevinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nin26/10/2020 tarih, 2020/579 Esas - 2020/597 Karar sayılı ilamındabelirtildiği şekli ile idari yargıya ait olması nedeni ileyapılan başvurunun 5326 sayılı Kanunun 28/1-b maddesiuyarınca görev yönünden REDDİNE ..."
4.Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
B. İdari Yargıda
5. Gaziantep 4. İdare Mahkemesi 14/09/2023 tarih veE.2023/2, K.2023/33 sayılı kararı ile, davanıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun'un19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin, dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesineve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince kararverilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgilikısmı şöyledir:
"Dosyanın incelenmesinden;Gaziantep Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğüNurdağı BölgeTrafik Denetlemeİstasyon Amirliği ekiplerince 04/07/2022 tarihinde yapılandenetimde, davacının alkollü olupolmadığının tespiti amacıyla alkol metre cihazıile alkol ölçümü yapılmak istendiği,davacının cihaza üflemesi üzerine 0,62 promil alkollüolduğunun anlaşıldığından, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nun 48/5 maddesi gereği idari paracezası tesis edildiği ve04/07/2022 tarih ve AA/0002169sayılı "Geçici Olarak Sürücü Belgesi GeriAlma Tutanağı" düzenlenerek davacının sürücübelgesinin 184 gün süreyle geri alındığı,sürücü belgesinin geri alınması işleminekarşı Nurdağı Sulh Ceza Hakimliği'ne itirazdabulunulduğu, Nurdağı Sulh Ceza Hakimliği'nin 2022/498Değişik İş nolu dosyasında başvurunun görevyönünden reddine karar verildiği,sürücübelgesinin 184 gün süreyle geri alınmasına ilişkin buişlemin iptali istemiyle 01/09/2021 tarihinde Mahkememizdegörülmekte olan işbu davanınaçıldığı, Nurdağı Sulh CezaHakimliği'nin görev ret kararının ise 06/08/2023 tarihindekesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, KabahatlerKanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı Kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326sayılı Kanun hükümleri dikkate alınacağından,sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasıişlemine karşı açılan davanın görümve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca Adli Yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır."
III. İLGİLİ HUKUK
6.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, “Trafik zabıtasının görevve yetki sınırı ile genel zabıtanın trafikhizmetlerini yürütmeye ilişkin yetkisi” başlıklı 6. maddesi şöyledir:
“ Trafik zabıtası vegenel zabıtanın görev ve yetki sınırı;
a) Trafik zabıtası:
(Birinci fıkra mülga:17/10/1996-4199/4 md.)
Trafik zabıtasıgörevi sırasında karşılaştığı acilve zorunlu hallerde genel zabıta görevi yapmakla da yetkilidir.
Mülki idare amirlerince,emniyet ve asayiş bakımından zorunlu görülen hallerdışında, trafik zabıtasına genel zabıtagörevi verilemez, araç, gereç ve özelteçhizatı trafik hizmetleri dışındakullanılamaz.
b) (Değişik:21/5/1997-4262/1 md.) Genel Zabıta:
Trafik zabıtasınınbulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis;polisin ve trafik teşkilatının görev alanıdışında kalan yerlerde de jandarma, trafik eğitimialmış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmeliktebelirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye vetrafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkilidir.”
7.2918 sayılı Kanun'un "Alkol,uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altındaaraç sürme yasağı”başlıklı48. maddesinin ilgili fıkralarışöyledir:
"(Değişik: 24/5/2013- 6487/19 md.)
Uyuşturucu veyauyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ilealkollü olan sürücülerin kara yolunda araçsürmeleri yasaktır.
Uyuşturucu veyauyarıcı maddelerin kullanılıpkullanılmadığı ya da alkolün kandakimiktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlarkullanılır.
Kişinin yaralanmalı veyaölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddihasarlı trafik kazasına karışması hâlinde,ikinci fıkrada belirtilen muayeneye tabi tutulması zorunludur. Teknikcihaz ile yapılan ölçüme itiraz eden veya bu cihaz ileölçüm yapılmasına müsaade etmeyen busürücüler, en yakın adli tıp kurumuna veya adlitabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlısağlık kuruluşlarına götürülerekuyuşturucu veya uyarıcı madde ya da alkol tespitindekullanılmak üzere vücutlarından kan, tükürükveya idrar gibi örnekler alınır. Bu işlembakımından 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu'nun 75 inci maddesi hükümleri, beşinci fıkrasıhariç olmak üzere uygulanır.
...
Yapılan tespit sonucunda, 0.50promilin üzerinde alkollü olarak araçkullandığı tespit edilen sürücüler hakkında,fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari paracezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreylegeri alınır. Hususi otomobil dışındakiaraçları alkollü olarak kullanan sürücülerbakımından promil alt sınırı 0.21 olarakuygulanır. Alkollü olarak araç kullanma nedeniylesürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalingerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beşyıl içinde; ikinci defasında 877 Türk Lirası idaripara cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle,üç veya üçten fazlasında ise, 1.407 TürkLirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleriher seferinde beşer yıl süreyle geri alınır.Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarakgeri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler,geçici alma süresinin bitiminde başlar.
...
Uyuşturucu veyauyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığıya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla,kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyensürücülere 2000 Türk Lirası idari para cezasıverilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle gerialınır.
............
Alkollü olarak araçkullanması nedeniyle son ihlalin gerçekleştiği tarihtenitibaren geriye doğru beş yıl içindesürücü belgeleri ikinci defa geri alınansürücüler Sağlık Bakanlığınca, usul veesasları İçişleri, Millî Eğitim veSağlık bakanlıklarınca çıkarılacakyönetmelikte gösterilen sürücüdavranışlarını geliştirme eğitimine;üç veya üçten fazla geri alınansürücüler ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatriuzmanının muayenesine tabi tutulurlar.
Sürücü belgeleriningeçici geri alma işlemleri bu Kanun'un 6 ncı maddesinde sayılangörevliler tarafından yapılır.
Bu madde hükümlerinegöre geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesiiçin; ilgili kişi hakkında trafik kurallarınaaykırılık dolayısıyla bu Kanun hükümlerinegöre verilmiş olan idari para cezalarınıntamamının tahsil edilmiş olması; uyuşturucu veyauyarıcı madde alması nedeniyle sürücü belgesigeri alınanların ayrıca sürücü olmasındasakınca bulunmadığına dair resmi sağlıkkurumlarından alınmış sağlık kurulu raporununibraz edilmesi şarttır.
..."
8.2918 sayılı Kanun’un “Sürücübelgelerinin geri alınmasında ve iptalinde yetki”başlıklı 112. maddesi şöyledir:
“(Değişik:12/7/2013-6495/20 md.)
Bu Kanunun 6 ncı maddesindesayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarınınyetkilendirildiği hâller hariç olmak üzere,sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulhceza mahkemeleri karar verir.
Bu Kanunun 51 inci maddesinin ihlalive 118 inci maddesinin ikinci ve üçüncüfıkralarında yazılı “100 ceza puanınıdoldurmak” eylemi nedeniyle sürücü belgelerinin geri alınmasınayine bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler yetkilidir.
Sürücü belgeleriningeçici olarak geri alınması veya iptaline dair verilenkesinleşmiş mahkeme kararı örnekleri,sürücülerin sicillerine işlenmek üzere mahkemelerceilgili trafik birimlerine gönderilir.
Bu Kanuna göregörülen davalar, diğer kanunlara göre görülendavalarla birleştirilemez.
Askeri araçlarısüren kişiler ile asker kişilerin bu Kanunda yazılısuçlarla ilgili davalarına da bu mahkemelerde bakılır.
Askeri görev ve hizmetlerinyürütülmesi sırasında askeri araçsürücülerinin asker kişilere karşıişledikleri trafik kazalarıyla ilgili suçlarda 25/10/1963tarihli ve 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu veYargılama Usulü Kanunu hükümleri saklıdır.”
9.5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği"başlıklı 3. maddesi şöyledir:
"(Değişik:6/12/2006-5560/31 md.)
(1) Bu Kanun'un;
a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında,
uygulanır.”
10.5326 sayılı Kanun'un"Yaptırım türleri" başlıklı16. maddesi şöyledir:
"(1) Kabahatlerkarşılığında uygulanacak olan idarîyaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerdenibarettir.
(2) İdarî tedbirler,mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alandiğer tedbirlerdir."
11.5326 sayılı Kanun’un “Saklıtutulan hükümler” başlığınıtaşıyan 19. maddesi şöyledir:
“(1) Diğer kanunlardakabahat karşılığında öngörülen belirlibir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerinegetirilmemesi,
b) İşyerininkapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin gerialınması,
d) Kara, deniz veya hava nakilaracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
gibi yaptırımlarailişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanunhükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadarsaklıdır.”
12.5326 sayılı Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8.fıkraları şöyledir:
“(1) İdarî paracezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidarî yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidarî yaptırım kararı kesinleşir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.)İdarî yaptırım kararının verildiğiişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarîyargının görev alanına giren kararların da verilmişolması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkinhukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiylebirlikte idarî yargı merciinde görülür .”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
13.Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'inBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan08/07/2024 tarihli toplantısında; dosya üzerinde 2247sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, olay kısmında belirtildiği üzere,tarafları, konusu ve nedeni aynı olan davada; adli yargı yerinceidari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyleverilmiş bir görevsizlik kararı bulunmakta olup, bununüzerine kendine gelen davayı inceleyen idari yargı yerinin sahipolduğu seçenekler ile verdiği karar bakımından birdeğerlendirme yapılması gerekmektedir.
14.2247 sayılı Kanun'un 14. maddesinde yer alan, “Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinintarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerinigörevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veyakesinleşmiş olması gerekir. Bu uyuşmazlığıngiderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca ilerisürülebilir.” hükmüne göre, adliyargı yerinin kesinleşmiş görevsizlik kararıüzerine idari yargı yerince de görevsizlik kararı verilmesive bu kararın kesinleşmesi halinde, olumsuz görevuyuşmazlığı doğmuş olacak; hukuk alanındadoğmuş bulunan bu uyuşmazlığın giderilmesi istemiise, ancak davanın taraflarınca ileri sürülebilecektir.
15.2247 sayılı Kanun'un 19. maddesindeki “Adli ve idari yargı mercilerinden birisininkesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerinekendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olanbir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevliolduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler. / (Değişik ikincifıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da teminedilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir.”hükmüne göre ise, idari yargı yeri, davaya bakmagörevinin daha önce görevsizlik kararı veren adliyargı yerine ait olduğunu belirten gerekçeli bir karar iledoğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmaolanağına sahiptir. Şu kadar ki, başvurukararının, görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesi hususunu daiçermesi gerekir.
16.Kanun koyucu, 14. maddeye göre olumsuz görevuyuşmazlığı doğması durumunda her iki yargımerciince işten el çekilmiş olduğundan başvurmairadesini davanın taraflarına bırakmış iken, buyönteme oranla daha kısa zamanda çözümeulaşılmasını amaçladığı 19. maddeile, daha önce görevsizlik kararı veren yargı merciindensonra davayı inceleyen yargı merciine, işten el çekmedendoğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmaolanağını tanımıştır.
17.Olayda, idari yargı yerince, görevsizlik kararı yanında,adli yargı ile mahkemeleri arasında olumsuz görevuyuşmazlığı söz konusu olduğundan bahisle,görevli yargı yolunun belirlenmesi amacıyla dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine de karar verildiği;ancak bunun ara kararı ile değil, dosyanın kapatılıpkarar numarası alınmak suretiyle yapıldığıgörülmüştür.
18.Bu haliyle, İdare Mahkemesince verilen karar 2247 sayılıKanun’da öngörülen yönteme uymamaktadır.
19.Ancak, adli ve idari yargı yerleri arasındaolumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, UyuşmazlıkMahkemesinin önüne gelmiş bulunan görevuyuşmazlığının çözümekavuşturulması, gerek dava ekonomisine gerekse UyuşmazlıkMahkemesinin kuruluş amacına uygun olacağından ve idariyargı dosyasının, son görevsizlik kararını verenmahkemece, ekinde adli yargı dosyası evraklarının suretiile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği,hususları gözetildiğindeve usule ilişkin başka birnoksanlık dabulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
20. Raportör-Hâkim SüleymanARIDURU'nun, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüpdüşünüldü:
21.Dava, 2918 sayılı Kanun’un 48/5. maddesi uyarınca verilenidari para cezası ilesürücü belgesinin 184 günsüre ile geri alınmasına ilişkin tutanağın iptaliistemiyle açılmıştır.
22.Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Kanun’un 116.maddesi kapsamında araç tescil plakasına göredüzenlenenler dışında trafik zabıtasıncauygulanan idari para cezalarına karşı açılandavaları; bu uygulamanın idari ceza kapsamında bulunması;Kanun'da idari cezalarla ilgili davalarda görevli yargı yeriniaçıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi; 12/07/2013tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesi ile yapılandeğişiklikten önceki hali ile,bu Kanun'da gösterilen adlicezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeyede herhangi bir atıfta bulunulmamış olmasıkarşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göreidari yargının görev alanında görmüşiken;5326 sayılı Kanun’un yürürlüğegirmesinden sonra;öngörülen trafik para cezasının 5326sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılıKanun’da da bu para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşıldığından,Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3.maddesinde belirtildiği üzere, idariyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevlimahkemeninbelirlenmesinde 5326sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davaların görüm veçözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varmıştır.
23.Uyuşmazlığın diğer kısmınıoluşturan, sürücü belgesi geri alma tutanağınailişkin karara gelince, sürücü belgelerinin geçiciolarak geri alınmasına ilişkin karar, 2918 sayılıKanun’un 12/07/2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20.maddesi ile yapılan değişiklikten önceki 112. maddesi ve5326 sayılı Kanun uyarınca incelendiğinde, 2918sayılı Kanun’un, bu Kanun’daki suçlarla ilgilidavalara bakacak mahkemeler ve yetkilerinin düzenlendiği 112. maddesiuyarınca, sürücü belgelerinin geçici olarak gerialınmasına ilişkin davaların sulh ceza mahkemeleriningörevine dahil edilmediği ve 5326 sayılı Kanun’un 19.maddesinde, diğer kanunlarda kabahat karşılığındaöngörülen belirli bir süre için ehliyetin gerialınmasına ilişkin hükümlerin geçici istisnalariçinde sayıldığı dikkatealındığında; sürücü belgeleriningeçici olarak geri alınmasına ilişkin davalara bakmagörevininidare mahkemesine ait olduğu sonucunavarılmıştır.
24.5326 sayılı Kanun’un 27. maddesine, 5560 sayılı Kanunile eklenen sekizinci fıkrasında, idari yaptırımkararının verildiği işlem kapsamında aynıkişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanınagiren kararların da verilmiş olması halinde; idariyaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılıkiddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idariyargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış,bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle, KabahatlerKanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığıbağlantı sorununa çözüm getirilmesininamaçlandığı ifade edilmiştir.
25.19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği anlaşılmaktadır.
26.Uyuşmazlık Mahkemesince, idari para cezası yönündenoluşan olumsuzgörev uyuşmazlıklarınınçözümünde, idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararın da verilmiş olması vedosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde davakonusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari paracezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığıiddiasının da, idari yargı yerinde görüleceğisonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlikkararlarınınkaldırılmasına karar verilmiştir.
27.Olayda, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynıkişi ile ilgili olarak düzenlenen ve sürücü belgesigeri alma tutanağı ile ilgili olarak; 5326 sayılıKanun’un “Saklı tutulan hükümler”başlığını taşıyan 19. maddesinde, “diğer kanunlarda kabahatkarşılığında öngörülen belirli birsüre için, … ehliyetin geri alınması, … gibiyaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda buKanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncayakadar saklıdır” denilerek, ilgili kanununda, buKanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncayakadar saklı tutulan,başka bir deyişle, belirtilen istisnalariçinde sayılan yaptırımlardan biri olan ehliyetin gerialınmasına ilişkin hükmün, 12/07/2013 tarih ve 6495 sayılıKanun’un 20. maddesiyle, 2918 sayılı Kanun’un 112.maddesinde yapılan değişiklik ile yukarıda belirtilenşekilde yeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanunyoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediğianlaşılmıştır.
28.İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan trafik para cezası vesürücü belgesi geri alma tutanağının 5326sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 12/07/2013 tarih ve 6495sayılı Kanun’un 20. maddesiyle 2918 sayılıKanun’un 112. maddesinde yapılan değişiklik ile maddeninyeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanun yolunailişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gibi idari paracezasına karşı Kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye deyer verilmediği anlaşılmıştır.
29.Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde, bu Kanun'un idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde uygulanacağı belirtildiğinden, dava konusu idari paracezası ve sürücü belgesini geçici olarak geri almatutanağına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
30.Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Gaziantep4. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile NurdağıSulh Ceza Hâkimliğinin 06/08/2023 tarih ve D.İş No.2022/498 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümündeADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Gaziantep 4. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile,Nurdağı Sulh Ceza Hâkimliğinin 06/08/2023 tarih veD.İş No. 2022/498 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA,
08/07/2024tarihinde, Üyeler Nilgün TAŞ ile Ahmet ARSLAN’ınKARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan Üye Üye Üye
Rıdvan Nilgün Doğan Eyüp
GÜLEÇ TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN
KARŞIOY
2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu'nun dava konusu uyuşmazlık ile ilgilihükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde,bir idari işlem olan sürücü belgesinin gerialınmasına ilişkin işlemlerden doğanuyuşmazlıklarda görevli mahkemelerin idari yargı merciiolduğu tartışmasız olup, 5326 sayılı Kanun'un27/8. maddesinde yer alan "idariyaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının bu işlemin iptal talebiylebirlikte idari yargı merciinde görüleceği”düzenlemesi uyarınca da dava konusu işlemlerden doğanuyuşmazlığın çözümünün idariyargının görevinde bulunduğu sonucunaulaşıldığından, uyuşmazlığınçözümünde adli yargıyı görevli kabul edençoğunluğun kararına katılmıyoruz.
Üye Üye
Nilgün TAŞ AhmetARSLAN