T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/97
KARAR NO : 2020/92
KARAR TR : 24.02.2020
ÖZET: Adli yargı yerince başvuru konusunda çözümün idari yargı yerine ait olduğu gerek-çesiyle verilmiş görevsizlik kararı ile idari yargı yerince usule ilişkin olarak verilen karar arasında hüküm uyuşmazlığı oluştuğu ileri sürülerek, Uyuşmazlık Mahkemesine yapılan BAŞVURU-NUN, 2247 sayılı Kanun’un 24. maddesinde öngörülen, uyuşmazlık yaratan hükümlerin, kararlarda davanın esasının hükme bağlanması, kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması şartlarını taşımaması nedeniyle aynı Kanun’un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.
K A R A R
HükümUyuşmazlığının
Giderilmesiİsteminde
Bulunan Davacı : İ.G.
Vekili :Av. R.B.
Davalı :Talas Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. C.Ş.
OLAY :Talas Belediye Başkanlığının 09.08.2017 gün ve244 sayılı Encümen Kararı ile, Belediye ZabıtaMüdürlüğü ekiplerince, işletmeciliğini davacıİ.G.’ın yaptığı KiçiköyMahallesi, İnönü Sokak No:… adresinde faaliyetgösteren H. K. (K.K ve L.K ve Y.D.) isimli işletmeye 02.08.2017günü saat 22.30 sıralarında yapılan kontrolde,yüksek sesle canlı müzik yapıldığınıntespit edildiğinden bahisle, K.K ve L.K ve Y.D. (H. K.) adına, 2559sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun 6. maddesinin birincifıkrasının (d) bendi uyarınca 1.287,00 TL idari paracezası verilmiş, verilen idari para cezası, Talas BelediyesiZabıta Müdürlüğünün 11.08.2017gün ve …-304/99953 sayılı yazısı ile ilgiliderneğe bildirilmiş;
Talas Belediye Başkanlığının 17.08.2017gün ve 248 sayılı Encümen Kararı ile, İlçeEmniyet Müdürlüğü ekiplerince,işletmeciliğini davacı İ.G.’ınyaptığı Kiçiköy Mahallesi, İnönüSokak No:… adresinde faaliyet gösteren H. K. (K.K ve L.K ve Y.D.)isimli işletmeye 10.08.2017 günü saat 00.20sıralarında yapılan kontrolde, yüksek sesle canlımüzik yapıldığı (2.kez) tespit edildiğindenbahisle, K.K ve L.K ve Y.D. (H. K.) adına, 2559 sayılı Kanun’un6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2.574,00TL idari para cezası verilmiş, verilen idari para cezası TalasBelediyesi Zabıta Müdürlüğü-nün 22.08.2017gün ve …-304/100432 sayılı yazısı ile davacıyabildirilmiş;
Talas Belediye Başkanlığının 17.08.2017gün ve 249 sayılı Encümen Kararı ile, BelediyeZabıta Müdürlüğü ekiplerince,işletmeciliğini davacı İ.G.’ınyaptığı Kiçiköy Mahallesi, İnönüSokak No:… adresinde faaliyet gösteren H. K. (K.K ve L.K ve Y.D.)isimli işletmeye 10.08.2017 günü saat 23.00sıralarında yapılan kontrolde, yüksek sesle canlımüzik yapıldığı (3.kez) tespit edildiğindenbahisle, K.K ve L.K ve Y.D. (H. K.) adına, 2559 sayılıKanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendiuyarınca 5.148,00TL idari para cezası verilmiş, verilen idaripara cezası Talas Belediyesi ZabıtaMüdürlüğünün 22.08.2017 gün ve…-304/100433 sayılı yazısı ile davacıyabildirilmiş;
Talas Belediye Başkanlığının 13.09.2017gün ve 269 sayılı Encümen Kararı ile, İlçeEmniyet Müdürlüğü ekiplerince,işletmeciliğini davacı İ.G.’ınyaptığı Kiçiköy Mahallesi,İnönü Sokak No:… adresinde faaliyet gösteren H. K. (K.Kve L.K ve Y.D.) isimli işletmeye 23.08.2017 günü saat 22.20sıralarında yapılan kontrolde, yüksek sesle canlımüzik yapıldığı (4.kez) tespit edildiğindenbahisle, K.K ve L.K ve Y.D. (H. K.) adına, 2559 sayılıKanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendiuyarınca 10.296,00TL idari para cezası verilmiş, verilen idaripara cezası Talas Belediyesi ZabıtaMüdürlüğü-nün 15.09.2017 gün ve…-304/101459 sayılı yazısı ile davacıya bildirilmiştir.
Davacı vekili, idari para cezalarının iptali istemiyle adliyargı yerine itirazda bulunmuştur.
KAYSERİ 2. SULHCEZA HÂKİMLİĞİ; 17.09.2018 gün veD.İş: 2017/5169 sayı ile, 2559 sayılı Kanun’un6. maddesinde öngörülen idari para cezalarının,belediye sınırları içinde belediye encümeni,belediye sınırları dışında il daimi encümenitarafından verileceğinin, verilen idari para cezalarına dairkararların ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunuhükümlerine göre tebliğ edileceğinin, bu cezalarakarşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi güniçinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebileceğinin ilgiliKanun’da belirtildiği açıklanarak, başvurukonusunda çözümün idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, verilen kararitiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı vekili,bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
KAYSERİ 2. İDARE MAHKEMESİ; 25.03.2019gün ve E:2018/836, K:2019/200 sayı ile, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 15. maddesinin birinci fıkrasının(b) bendi uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine karar vermiş,davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu, AnkaraBölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi’nin 20.06.2019gün E:2019/769, K:2019/740 sayılı kararı ile incelenmeksizinreddedilmiştir.
UYUŞMAZLIKMAHKEMESİNDEN İSTEK:
Davacı vekili,21.01.2020 havale tarihli hükümuyuşmazlığının giderilmesi talepli dilekçesindeözetle; davacı İ.G.’ın açmışolduğu davada, Kayseri 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 17.09.2018gün ve D.İş: 2017/5169 sayılı kararı ile itirazıngörev nedeniyle reddine karar verilerek, davada görevli mahkemelerinİdare Mahkemeleri olduğu şeklinde hükümkurulduğu, Kayseri 2. İdare Mahkemesi’nin vermişolduğu kararda ise; davanın ehliyet yönünden reddineistinaf yolunun açık olduğuna şeklinde kararverildiği, istinaf başvurusu üzerine, Bölge İdareMahkemesi 9. İdari Dava Dairesince de başvurunun dava değilitiraz olarak nitelendirildiği bundan mütevellit de İdareMahkemesince verilen kararın kesin olduğununaçıkça belirtildiği şeklinde karar ile istinafbaşvurusunun incelenmeksizin reddine şeklinde hükümkurulduğu, böylece ortaya çıkan bu hükümuyuşmazlığının giderilmesini talep etme zorunluluğununhasıl olduğu, davacının; Talas Belediyesi ZabıtaMüdürlüğünün 11.08.2017 tarih ve 39705502 304/99953sayılı, 22.08.2017 tarih ve 39705502 304/100432 sayılı, 22.08.2017tarih ve 39705502 304/100433 sayılı, 15.09.2017 tarih ve 39705502 304/101459sayılı idari para cezalarının kaldırılmasınakarar verilmesini talep ettiği, sebebin ise, söz konusuişyerinin sahibi ve işletmecisi olmadığı, kesilenidari para cezalarının lokalin işletmecisi olan İsa Şahinadına kesilmesi gerektiği halde, adınadüzenlendiğinden bahisle bu para cezalarının usule vekanuna aykırı düzenlendiği, haksız yere kesilen buidari para cezalarından sorumlu tutulmaması gerektiğişeklinde açıklandığı, açılanbu davanın Kayseri 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 17.09.2018gün ve D.İş: 2017/5169 sayılı kararıyla görevnedeniyle reddine karar verilerek, davada görevli mahkemelerin İdareMahkemeleri olduğu şeklinde hüküm kurulduğu ve bukararın kesinleştiği, bunun üzerine idari para cezalarınıniptali için açılan davada, Kayseri 2. İdare Mahkemesinin25.03.2019 gün ve E:2018/836, K:2019/200 sayılıkararı ile de, davanın ilgili tüzel kişilik tarafındanaçılması gerektiği, davacının da bu tüzelkişiliği dava açma konusunda temsile yetkiliolmadığı gibi davayı kendi adınaaçtığı gerekçesiyle davanın ehliyetyönünden reddine şeklinde hüküm kurulduğu, istinafbaşvurusunun, Ankara Bölge idare Mahkemesi 9. Dava Dairesince20.06.2019 gün ve E.2019/769 ve K.2019/740 sayılıkararı ile, kararın kesin olduğu gerekçesiyle istinafincelemesine olanak bulunmadığı şeklinde hükümkurulduğu ve bu kararın da kesinleştiği, daha sonrabireysel başvuru yoluna başvurmak suretiyle Anayasa Mahkemesinebaşvuruda bulunduğu, Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm ÜçüncüKomisyonunca 31.12.2019 gün ve
Başvuru Numarası: 2019/29568sayılı karar ile, başvurunun, açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna şeklindehüküm kurulduğu, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un24. maddesine göre tarafları, konusu ve sebebi aynı olan vekesinleşen çelişik kararların bulunması durumunda,hakkın yerine getirilmesinin olanaksız olduğu durumlarda hükümuyuşmazlığı bulunduğunun kabul edildiği, Avrupa İnsanHakları Sözleşmesinin 6/1. maddesinde adil yargılamahakkı ile ilgili genel ilkenin belirlendiği, buna göre yargılamanın, Kanunla kurulan bağımsız ve tarafsız mahkemeönünde, makul sürede, açık/aleni ve hakkaniyeteuygun olarak yapılması gerektiği, söz konusu olayda adilyargılanma hakkının gözetilmesi, oluşanhukuksuzluğun giderilmesi ve haksız yere davacı adınaverilen idari para cezalarının iptali ve ortaya çıkan hükümuyuşmazlığının giderilmesi için durumunUyuşmazlık Mahkemesine sunulması gerektiğiniaçıklayarak, Kayseri 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 17.09.2018gün ve D.İş: 2017/5169 sayılı kararıylaKayseri 2. İdare Mahkemesinin 25.03.2019 gün ve E:2018/836,K:2019/200 sayılı kararı ve Ankara Bölge İdareMahkemesi 9. Dava Dairesince verilen 20.06.2019 gün ve E:2019/769,K:2019/740 sayılı kararı arasındaki hükümuyuşmazlığının giderilmesi istemi ile Mahkememizebaşvurmuştur.
2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 24. maddesinin sonfıkrasında, “İlgili kişi veya makamUyuşmazlık Mahkemesine başvurarak hükümuyuşmazlığının giderilmesini istiyebilir. Bu haldeolumsuz görev uyuşmazlığınınçıkarılması ile ilgili 15 ve 16 ncı maddelerdekiusul kuralları uygulanır.” şeklindeki düzenleme ile, hükümuyuşmazlığına ilişkin taleplerde, olumsuz görev uyuşmazlığınailişkin aynı Kanun’un 15 ve 16. maddelerininuygulanacağı açıkça belirtilmiştir.
2247sayılı Kanun’un 16. maddesinde ise, “UyuşmazlıkMahkemesi, olumsuz görev uyuşmaz-lığı ile ilgilidosyaların ilk incelemesi sırasında ve gerekligördüğü hallerde ilgili Başsavcıların YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’na ya daDanıştay Başsavcılığı’nagönderilmesi konusunda görüşünü de alarak,görevli yargı merciini belirten kararını verir.”şeklindeki düzenleme ile, görüş içindosyanın takdir yetkisi Uyuşmazlık MahkemesiBaşkanlığı’na bırakılmıştır.
Bu kapsamda, 2247sayılı Kanun’un 6. maddesinde, “İlgiliBaşsavcılar veya görevlen-direcekleriyardımcıları, gerekli gördüklerinde veya Mahkemecegerekli görülen durumlarda yazılı olarakdüşüncelerini bildirirler veya toplantılardasözlü açıklamalarda bulunurlar, oya katılmazlar.”şeklindeki düzenleme ve dosya muhteviyatı birliktedeğerlendirildiğinde, dosyanın görüş içinilgili Başsavcılıklara gönderilmesinin usul ekonomisi veyargılamanın sürüncemede bırakılmamasıilkeleri yönünden yerinde olmayacağı kanaatineulaşılmış, Başkanlıkça, 2247sayılı Kanun’un 24 ve 16. maddeleri uyarınca ilgiliBaşsavcıların yazılı düşüncelerialınmamıştır.
İNCELEME VEGEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesinin Hicabi DURSUN’un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, AydemirTUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ınkatılımlarıyla yapılan 24.02.2020 tarihlitoplantısında: Raportör-Hakim GültenFatma BÜYÜKEREN’in, 2247 sayılı Yasanın 24.maddesinde öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davadabaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2247sayılı Kanun’un “Mahkemenin görevi”başlığı altında düzenlenen 1. maddesinde, “UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsızbir yüksek mahkemedir.
Özel kanunuyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olduğuhallerde, eğer hakemlik görevi hâkim tarafından yerinegetirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukarıdakifıkrada yazılı adli veya idari yargı mercilerindensayılır.” denilmiş;
“HükümUyuşmazlığı” başlıklı 24. maddesinde, “(Değişikbirinci fıkra: 21/1/1982 - 2592/7 md.) 1nci maddede gösterilenyargı mercileri tarafından, görevle ilgili olmaksızınkesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya vesebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesi olanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabul edilir.
(Mülgaikinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.)
İlgilikişi veya makam Uyuşmazlık Mahkemesine başvurarakhüküm uyuşmazlığının giderilmesini isteyebilir.Bu halde olumsuz görev uyuşmazlığının çıkarılmasıile ilgili 15 ve 16ncı maddelerdeki usul kuralları uygulanır.”hükmü yer almıştır.
Bunagöre, hüküm uyuşmazlığınınvarlığı için;
a)Uyuşmazlıkyaratan hükümlerin, adli ve idari yargı mercileritarafından verilmesi,
b)Konu, davasebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması,
c)Her ikikararın da kesinleşmiş olması,
d)Kararlardadavanın esasının hükme bağlanması,
e)Kararlararasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesininolanaksız bulunması koşullarının birliktegerçekleşmesi aranmaktadır.
2247sayılı Kanun’un 24. maddesi düzenlemesinden deaçıkça anlaşılacağı üzere,hüküm uyuşmazlığı oluştuğundanbahsedilebilmesinin temel şartı, iki ayrı yargı koluna tabiiki farklı mahkeme tarafından verilen kararlarda davanınesasının hükme bağlanması, başka bir ifade ile,davanın esasına ilişkin olarak verilmiş ve kesinleşmişkararların bulunması gereğidir.
Ancakdavacının, hüküm uyuşmazlığınıngiderilmesine ilişkin olarak Mahkememize verdiği 21.01.2020 tarihlidilekçesinde, farklı yargı kollarına ait iki farklımahkeme tarafından verilen davanın esası ile ilgili ikiayrı hükmü dava konusu etmediği, adli yargı yerineyaptığı başvuru sonucunda, Kayseri 2. Sulh Ceza Hakimliğinin17.09.2018 gün ve D.İş: 2017/5169 sayılı kararıile, başvurunun çözümünün idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle verilmiş birgörevsizlik kararı ile, idari yargı yerineaçtığı dava sonucunda, Kayseri 2. İdare Mahkemesinin25.03.2019 gün ve E:2018/836, K:2019/200 sayılıkararı ile, davanın ilgili tüzel kişilik tarafındanaçılması gerektiği, davacının da bu tüzelkişiliği dava açma konusunda temsile yetkiliolmadığı gibi davayı kendi adınaaçtığı gerekçesiyle davanın ehliyetyönünden reddine şeklinde verilmiş bir karar arasındaoluştuğunu ileri sürdüğü hükümuyuşmazlığı nedeniyle Mahkememize başvurduğuanlaşılmaktadır. Bu nedenle, 2247 sayılıKanun’un 24. maddesinde öngörülen, uyuşmazlıkyaratan hükümlerin, kararlarda davanın esasınınhükme bağlanması, kararlar arasındaki çelişkinedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunmasışartlarını taşımaması nedeniyle, başvurunun 2247sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.
S O N UÇ: 2247 sayılı Kanun’un 24. maddesindeöngörülen, uyuşmazlık yaratan hükümlerin, kararlardadavanın esasının hükme bağlanması, kararlararasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesininolanaksız bulunması şartlarınıtaşımaması nedeniyle, BAŞVURUNUN, 2247 sayılıKanun’un 27. maddesi uyarınca REDDİNE, 24.02.2020gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK kararverildi.
Başkan
Hicabi
DURSUN
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Birol
SONER
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ahmet
ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy