T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/62
KARAR NO : 2019/366
KARAR TR : 20.05.2019
ÖZET: Adli ve İdari yargı yerlerince verilen kararlar arasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülerek yapılan BAŞVURUNUN, 2247 sayılı Kanun’un 24. maddesinde öngörülen “aynı konuya ve sebebe ilişkin kararlar olması ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması” koşullarını taşımaması nedeniyle REDDİ gerektiği hk.
K A R A R
HükümUyuşmazlığının Giderilmesiİsteminde Bulunan (Davalı) :Havsa Kaymakamlığı Karşı Taraf (Davacı) :S.E. O L A Y :Havsa Kaymakamlığı İlçe EmniyetMüdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme BüroAmirliğince yapılan denetim sırasında, alkollü olarakaraç kullandığı, kazayı yetkili memurlarabildirmediği ve kaza yerinden ayrıldığının tespitedildiğinden bahisle, 22 ... plakalı araçsürücüsü davacı S.E. adına 8.4.2017gün ve HN-174651 seri-sıra sayılı Trafik İdari ParaCezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/5 ve 81/1-d maddeve fıkraları uyarınca toplam olarak 1.082,00 TL idari paracezası verilmiş, aynı birim tarafından alkollü olarakaraç kullandığı nedeniyle 8.4.2017 gün ve 2216sayılı geçici olarak sürücü belgesi geri almatutanağı düzenlenmiştir. I-Davacı S.E. 11.4.2017 günlü dava dilekçesinde, “08.04.2017tarihinde evde bulunduğum esnada Polis memurları ikametime gelerekbeni karakola davet ettiler ve zorla alkol muayenesi yaparak ektesunduğum tutanaktaki para cezasını ve geçiciolarak sürücü belgesi geri alma tutanağını tanzimedip, tarafıma imzalattılar. Ben her ne kadar zorla yapılanalkol muayenesinde 0,56 promil alkollü olsam da trafikte seyir halindeolmamam ve ikametimden karakola götürülmem sebebi ileyapılan bu işlemler hukuka aykırıdır.Çünkü seyir halinde herhangi bir suç halimolmaksızın keyfi şekilde böyle bir uygulamayapılmıştır. İş bu nedenle tarafımatebliğ olunan tutanaklara itiraz ederek iptalini talep etmek zorundakaldım. SONUÇVE İSTEK: Arz ettiğim nedenlerle Trafik para cezasının veehliyete el koyma işleminin iptaline karar verilmesinisaygılarımla arz ve talep ederim. ” demek suretiyle adliyargı yerine başvuruda bulunmuştur. Davalı HavsaKaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü,“Yapılan incelemede bahse konu olay ile ilgili olarak S.E.hakkında 2017/84 Suç No ile ‘’Mala zarar verme, Trafikgüvenliğini tehlikeye sokma” suçunu işlemesi nedeniile Edirne Cumhuriyet Başsavcılığına fezlekehazırlanarak 11.04.2017 tarihinde gönderildiğianlaşılmış, fezlekenin içeriğinde ise; 08.04.2017günü saat 06.10 sıralarında 155 polis hattına gelenihbarda Hacı İsa Mahallesi muhtarlığına 22 ... plakasayılı aracın çarptığını bildirilmesiüzerine bahse konu adrese 8177 kod nolu ekip sevk edilmiştir.Yapılan araştırmalarda kazaya karışan aracın 22... plaka sayılı olduğu ve sahibinin de S.E. olduğu tespitedilmiştir. Şahsın adresine gidildiğinde aracınhasarlı olduğu görülmüştür. Kendisiyleyapılan görüşmede aracının hasarlıolduğunu bildiğini, uykusuz olduğunu, dalgınlıklaçarptığını, olay yerinden ayrılıparacını evinin yanında boş arsaya park ettiğini beyanetmiştir. Şahısla yapılan görüşmedegörevlilerce alkol kokusu geldiği tespit edilerek S.E. ile birlikte08.04.2017 tarih ve saat:08.30 tarihli Araştırma, GörgüTespit ve Yakalama Tutanağı düzenlenerek imza altınaalınmıştır. S.E. vermiş olduğu 08.04.2017 tarihliŞüpheli ifade tutanağında kendi sevk ve idaresindeki 22 ...plaka sayılı otomobil ile muhtarlık binasınaçarptığını muhtarlık binasındave kendi aracında hasar meydana geldiğini Muhtarlıkbinasının hasarını karşılayacağınıbeyan ederek ifadesini imzalamıştır. S.E. yakalamayamüteakip sevk edildiği İlçe hastanesinde alınan08.04.2017 tarih ve 267 Rapor Numaralı Genel Adli Muayene Formunda“Alkol Üflemedi” ibaresi görülmüştür.Şahsın araç kullandığı kendi ifadesi veyapılan araştırmalar sonucu sabit olduğundan alkollüolup olmadığı amacı ile İlçe Emniyetmüdürlüğünde Alkol Metre ile yapılanölçümde 0.56 promil alkollü olduğu tespitedilmiştir. 2918 sayılı KTK’ nun 48/5 “ Yapılantespit sonucunda, 0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araçkullandığı tespit edilen sürücüler hakkında,fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari paracezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreylegeri alınır. Hususi otomobil dışındakiaraçları alkollü olarak kullanan sürücülerbakımından promil alt sınırı 0.21 olarakuygulanır. Alkollü olarak araç kullanma nedeniylesürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalingerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beşyıl içinde; ikinci defasında 877 Türk Lirası idaripara cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yılsüreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 1.407Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücübelgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır.Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarakgeri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler,geçici alma süresinin biliminde başlar.” Amirhüküm doğrultusunda yasal sınır üzerindealkollü olarak araç kullandığı tespit edilen S.E.hakkında 2918 sayılı KTK’ nun 48/5 maddesi gereği HN174651 seri nolu İdari para cezasında belirtilen 876,00 TL idaripara cezası ile aynı kanunun 81/1d “Kazayı;yetkili ve görevli memurlara bildirmek, bunlar gelinceye kadar veyabunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak,” maddesiniihlalden 206,00 TL Trafik idari para cezası uygulanmış vesürücü belgesi yapılan sorgulama sonucu 6 ay süre ilegeçici olarak geri alınarak 0002216 seri numaralıGeçici olarak sürücü belgesi geri alma tutanağıdüzenlenmiştir. Düzenlenen tutanaklar yüzünekarşı yazılarak bilgilendirme yapılıp 08.04.2017tarihi itibari ile tebliğleri yapılmıştır.Sürücü belgesini görevlilere teslim etmediğindensürücü belgesi geçici süre ile geri alınamayansürücülerle ilgili tutanak tanzim edilerek müşterekimza altına alınmıştır. 2918sayılı KTK’nın 48. Maddesinin 7. Paragrafında“Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50promilin, diğer araç sürücüleri bakımından0.20 promilin üzerinde alkollü olan sürücülerin trafikkazasına sebebiyet vermesi hâlinde, ayrıca Türk Ceza Kanunununilgili hükümleri uygulanır” hükümdoğrultusunda yapılan adli işlem fezleke içeriğindemevcuttur. Düzenlenen Tutanağın Yasal Dayanağı veCevabımız; S.E. hakkında düzenlenen idari para cezası tutanağıile Geçici olarak sürücü belgesi geri almatutanağı, Karayolları Trafik Kanunu 48/5. maddesi ve 81/1d.maddesi gereği, yukarıda da ilgili madde metinlerininaçıklamalarında belirtildiği gibi yasaya uygun olaraktanzim edilmiş ve imzalanmıştır. S.E.11.04.2017 tarihli Edirne Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği’ne hitaben yazmış olduğu dilekçesinde kendisine zorlaalkol muayenesi yapıldığı iddiasıdır; İlçe Emniyet Müdürlüğümüz hizmetbinası 24 saat esasına göre kamera kayıt sistemi ilekayıt yapılmaktadır. 2918 sayılı KTK’nın48. maddesinin 9. paragrafında “Uyuşturucu veyauyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığıya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla,kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyensürücülere 2.000,00 Türk Lirası idari para cezasıverilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle gerialınır.” Maddesinden de anlaşılacağıüzere teknik cihazla ölçümü kabul etmemesi durumundayapılacak işlem açıkça belirtilmişolmasına rağmen ölçüm yapmak içinzorlamanın bir mantığı bulunmamaktadır. S.E.’in bir diğer iddiası; Trafikte seyir halindeolmadığı ve ikametinden karakola götürülmesisebebi ile yapılan işlemin hukuka aykırı olması, seyirhalinde herhangi bir suç hali olmadığı halde keyfişekilde işlem uygulanması. S.E. kendi kullandığı aracı ile Trafik kazasınakarıştığını meydana gelen zararıkarşılayacağını ekte gönderilen fezlekeiçerisindeki ifade tutanağında beyan ederek imza altınaalınmıştır ve bu iddiaya, düzenlenen fezlekeaçık cevap vermektedir. Dilekçede yer alan iddialar asılsız, dayanağıbulunmayan, yapılan idari işlemleri iptal ettirmeye yönelik,adaleti yanıltıcı ve kasıtlı amaçtaşıyan bir ifadeden ibarettir. Netice veTalebimiz S.E.KTK’nın 48/5 ve 81/1-d. maddelerini ihlal ettiği sabit birvakadır. Ayrıca kendisi hakkında Cumhuriyet Savcısıtalimatı ile adli işlem yapılmış 2017/84 Suç Noile Edirne Cumhuriyet Başsavcılığına dosyası sevkedilmiştir. Yukarıda arz ve izahaçalıştığımız kanunlar dâhilindetrafik kural ihlaline uygulanan İdari Para cezasında; yasalardaaçıklanan hükümler doğrultusunda, eyleminniteliğine, özüne, esasına ve mevzuata uygun olarakdüzenlendiği incelenen evraklardan anlaşılmıştır.İtirazın reddine karar verilmesini talep ederek BüroAmirliğimizde bulunan belgelerin birer örneği yazımızekinde gönderilmiştir.” demek suretiyle başvuruyailişkin bilgi ve belgeleri göndererek, başvurunun reddine kararverilmesini istemiştir. EDİRNE 2. SULH CEZA HAKİMLİĞİ: 18.7.2017 gün ve D.İş:2017/1745 sayı ile, “… İtiraz edendilekçesinde özetle: Havsa Trafik Tescil ve Denetleme BüroAmirliği tarafından düzenlenen 08/04/2017 tarih ve HN-174651sayılı 1.082,00-TL'lik idari para cezası karar tutanağınıniptalini talep etmiştir. Karşıtaraf cevap dilekçesinde özetle: İdari yaptırımkararının usul ve yasaya uygun olduğu bu nedenle haksız vemesnetsiz yapılan itirazın reddine karar verilmesini talepetmiştir. Başvurudilekçesi, cevap dilekçesi, idari para cezasına ilişkinişlem dosyası ve dosyada mevcut diğer belgeler birliktedeğerlendirildiğinde; 08/04/2017 tarihinde saat 06:10sıralarında 155 polis hattına gelen ihbarda Hacı İsaMahallesi muhtarlığına 22 ... plaka sayılı aracınçarptığının bildirilmesi üzerine bahse konuadrese 81 77 kod no'lu ekibin sevk edildiği, kazaya karışanaracın 22 ... plakalı araç olduğunun tespitedildiği, şahsın adresine gidilip aracın hasarlıolduğunun görüldüğü, kendisiyle yapılangörüşmede uykusuzluktan dolayı çarptıktan sonraaracı evinin yanına park ettiğini beyan ettiği, şahıstanalkol kokusu geldiğinin fark edilmesi üzerine, olayla ilgili tutanaktanzim edildikten sonra ilçe hastanesinde alkol muayenesinden imtinaettiği, İlçe Emniyet Müdürlüğü'ndealkolmetre ile yapılan ölçümde 0.56 promil alkollüolduğunun tespit edildiği, araç sürücüsüolan itiraz eden hakkında itiraz eden aleyhine 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nun 48/5 (Yapılan tespit sonucunda, 0.50promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığıtespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suçoluştursa bile, 700 Türk Lirası idari para cezası verilirve sürücü belgesi altı ay süreyle gerialınır. Hususi otomobil dışındaki araçlarıalkollü olarak kullanan sürücüler bakımındanpromil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Alkollüolarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi gerialınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihtenitibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikincidefasında 877 Türk Lirası idari para cezası verilir vesürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veyaüçten fazlasında ise, 1.407 Türk Lirası idari paracezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşeryıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerininherhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmışolması hâlinde belirtilen süreler, geçici almasüresinin bitiminde başlar.) maddesini ihlal ederek ilgili kabahatfiilini işlemesi nedeniyle araç sürücüsühakkında HN-174651 seri nolu 1.082,00-TL tutarlı idari paracezası tutanağının düzenlendiği, başvuruyakonu idari para cezası ile ilgili olarak Hakimliğimizin yetkili vegörevli olduğu, başvurunun süresinde olduğu vebaşvuranın buna hakkı olduğuanlaşılmıştır. GörevliEmniyet Personeli ile hakkında yaptırım uygulanan arasındaherhangi bir husumetin bulunmadığı, tutanak mümzileriningörevini kötüye kullandığını gösterenbir durumun da sözkonusu olmadığı, idari para cezasıkarar tutanağında ihlalin açıkçabelirtildiği, itiraz edenin itiraz dilekçesinde ilerisürdüğü gerekçelerin yasal ve somut birdayanağının bulunmadığı, resmi belgeniteliğindeki ceza tutanağının aksinin ispatedilemediği, bu şekilde ceza tutanağının usul veyasaya uygun olduğu anlaşıldığından itirazınreddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR:Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere; 1-Havsa Trafik Tescil ve Denetleme Büro Amirliği tarafındandüzenlenen 08/04/2017 tarih ve HN-174651 sayılı 1.082,00-TLtutarındaki idari yaptırım kararının hukuka uygunolması nedeniyle itiraz eden tarafından yapılan BAŞVURUNUNREDDİNE, (…..) Dosyaüzerinde yapılan inceleme sonucu idari para cezasınınmiktarı itibariyle 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28.maddesinin 10. fıkrasına göre kesin olarak karar verildi.” şeklinde karar vermiştir. Davacınınitirazı üzerine, Edirne 1. Sulh Ceza Hâkimliği 8.1.2018gün ve D.İş:2018/39 sayı ile, Edirne 2. Sulh CezaHâkimliği’nin 18.07.2017 tarih ve D.İş:2017/1745 sayılıidari para cezası hakkındaki kararının, 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 28. maddesinin 10. fıkrası uyarıncakesin karar olduğu ve itiraza tabi olmadığınıaçıklayarak, itiraz hakkında karar verilmesine yerolmadığına kesin olarak karar vermiştir. II- DavacıS.E. 2.6.2017 günlü dava dilekçesinde, “08.04.2017tarihinde evde bulunduğum esnada Polis memurları ikametime gelerekbeni karakola davet ettiler ve zorla alkol muayenesi yaparak ektesunduğum tutanaktaki para cezasını ve geçiciolarak sürücü belgesi geri alma tutanağını tanzimedip, tarafıma imzalattılar. Ben her ne kadar zorla yapılanalkol muayenesinde 0,56 promil alkollü olsam da trafikte seyir halindeolmamam ve ikametimden karakola götürülmem sebebi ileyapılan bu işlemler hukuka aykırıdır.Çünkü seyir halinde herhangi bir suç halimolmaksızın keyfi şekilde böyle bir uygulamayapılması yanlıştır. Çünkü benikametgahımda istirahat ederken evde alkol aldım. Ancak seyir halindedeğildim. Bu nedenle işbu davayı açma zorunluluğum doğmuştur. SONUÇVE İSTEK: Yukarıda izah etmeyeçalıştığım nedenlerle davalıtarafından tanzim edilen 08.04.2017 tarih ve 0002216 nolu geçiciolarak sürücü belgesi alma tutanağının iptalinekarar verilmesini saygı ile arz ve talep ederim. ” demek suretiyle idariyargı yerinde dava açmıştır. DavalıHavsa Kaymakamlığı İlçe EmniyetMüdürlüğü, adli yargı yerine verdiğidilekçesini aynen tekrar ederek, davanın reddine karar verilmesinitalep etmiştir. EDİRNEİDARE MAHKEMESİ: 31.10.2017 gün ve E:2017/964, K:2017/1546sayı ile, “…Dava, davacı tarafından, alkollüolarak araç kullandığı gerekçesiylesürücü belgesinin 6 ay süre ile geri alınmasınailişkin 08/04/2017 tarih ve 2216 sayılı işlemin iptaliistemiyle açılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesinin 1.fıkrasında,uyuşturucu veya keyif verici maddeleri almış olanlar ilealkollü olan sürücülerin kara yolunda araçsürmelerinin yasak olduğu, 2.fıkrasında uyuşturucuveya uyarıcı maddelerin kullanılıpkullanılmadığı ya da alkolün kandakimiktarını tespit amacıyla kollukça teknik cihazlarkullanılacağı, teknik cihazların sahip olacağıasgari koşullar ile diğer usul ve esasların yönetmeliktegösterileceği, 5. fıkrasında ise yapılan tespitsonucunda, 0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araçkullandığı tespit edilen sürücüler hakkında,fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari paracezası verileceği ve sürücü belgesinin altı aysüreyle geri alınacağı, 12.fıkrasındasürücü belgelerinin geçici geri alma işlemleri buKanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafındanyapılacağı, 13.fıkrasında bu maddehükümlerine göre geri alınan sürücübelgesinin iade edilebilmesi için; ilgili kişi hakkında trafikkurallarına aykırılık dolayısıyla bu Kanunhükümlerine göre verilmiş olan idari para cezalarınıntamamının tahsil edilmiş olması; uyuşturucu veyauyarıcı madde alması nedeniyle sürücü belgesigeri alınanların ayrıca sürücü olmasındasakınca bulunmadığına dair resmi sağlıkkurumlarından alınmış sağlık kurulu raporununibraz edilmesinin şart olduğu, 14. fıkrasında ise alkol,uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin tespiti içinkullanılacak teknik cihazların sahip olacağı asgarikoşullar ile diğer usul ve esaslar yönetmeliktegösterileceği hükme bağlanmıştır. KarayollarıTrafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde; alkollü içki almaksuretiyle araç kullanan sürücülerin tespit veyateşhisinde hangi esas ve usullerin uygulanacağıdüzenlenmiş olup alkollü içki almışsürücülerin ve kanlarındaki alkol miktarınıntespiti esaslarının düzenlendiği, (a) bendinde ise;sürücülerin alkol oranlarının tespitinde; tarih, saatve ölçüm sonucu ile cihaza ait seri numarasınıgösterir çıktı verebilen ve kalibrasyon ayarıyapılmış teknik cihazların kullanılacağıdüzenlenmiştir. Davadosyasının incelenmesinden; 08/04/2017 günü sabah 06:02sıralarında 22 ... plaka sayılı aracın Hacıİsa Muhtarlığı binasına çarparakkaçtığı ihbarı üzerine yapılan incelemedeanılan plakalı aracın sahibinin davacı olduğununanlaşılması üzerine davacının adresine olaydanyaklaşık iki buçuk saat sonra 08:30'da iki polis memurunungiderek davacıyla görüştükleri, davacının“uykusuz olduğunu, dalgınlıklaçarptığını, olay yerinden ayrılıparacını evin yanındaki boş arsaya park ettiğini”beyan ettiği, davacının nefesinden alkol kokusunungeldiğinin polis memurlarınca anlaşılması üzerinedavacının tahkikata esas olmak üzere Havsa İlçeDevlet Hastanesine götürüldüğü, burada 08:21'dedüzenlenen adli muayene formunda “alkol üflemedi”ibaresinin yer aldığı, bunun üzerine alkollü olupolmadığının tespiti amacıyla İlçe EmniyetMüdürlüğüne götürülerek alkol muayenesiyapıldığı, saat 08:55'de yapılanölçümde 0,56 promil alkollü olduğunun tespitedildiği, yasal sınırın üzerinde alkollüaraç kullandığından bahisle de sürücübelgesinin 08/04/2017 tarih ve 2216 sayılı geçicisürücü belgesi geri alma tutanağıyla 6 ay süreylegeri alındığı, anılan işlemin iptali istemiyle debakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Yukarıdaanılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden;alkollü olan sürücülerin kara yolunda araçsürmelerinin yasak olduğu, alkolün kandaki miktarınıtespit amacıyla kollukça teknik cihazlarkullanılacağı, 0,50 promilin üzerinde alkollü olarakaraç kullandığı tespit edilen sürücülerhakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 700 TürkLirası idari para cezası verileceği ve sürücübelgesinin altı ay süreyle geri alınacağıaçık olup, belirtilen müeyyidenin uygulanabilmesi içinseyir halinde iken alkollü olarak araçkullanıldığının somut olarak tespiti gerekmektedir. Olayda,davacının 08/04/2017 günü sabah 06:02 sıralarında22 ... plaka sayılı aracı ile bir kazayakarıştığı, daha sonra olay yerinden ayrılarakikametine gittiği, polis ekiplerinin davacıyı 08:30'daikametinden alarak İlçe Emniyet Müdürlüğünegötürdükleri, alkol ölçümünün saat08:55'de yapılarak davacının 0,56 promil alkollüolduğunun tespit edildiği dikkate alındığında,davacının seyir halinde iken alkollü olarak araçkullandığına ilişkin somut bir tespitbulunmadığından, varsayıma dayalı olarak tesis edilendava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanannedenlerle; dava konusu işlemin iptaline, aşağıdadökümü yapılan 134,30-TL yargılama giderinindavalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan postaavansının kararın kesinleşmesinden sonra istemi halindedavacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen gündenitibaren 30 gün içerisinde İstanbul Bölge İdareMahkemesi'ne istinaf yolu açık olmak üzere ….. kararverildi.” demek suretiyle karar vermiş, verilen kararitiraz edilmeden kesinleşmiştir. III-UYUŞMAZLIKMAHKEMESİNDEN İSTEK: Davalı Havsa Kaymakamlığı21.12.2018 tarihli dilekçesi ile, “…Davacıtarafından, alkollü araç kullandığıgerekçesiyle sürücü belgesinin 6 ay süre ile gerialınmasına ilişkin 08/04/2017 tarih ve 2216 sayılıişlemin iptali talebiyle Edirne İdare Mahkemesi nezdindeaçılan dava sonucu, anılan mahkemenin 31.10.2017 gün ve2017/964 E., 2017/1546 K. sayısı ile “dava konusu işleminiptaline” şeklinde karar verilmiştir. Edirneİdare Mahkemesi 31.10.2017 gün ve 2017/964 E., 2017/1546 K.sayılı kararın gerekçe kısmında; “...alkol ölçümünün saat: 08:55'de yapılarakdavacının 0.56 promil alkollü olduğunun tespitedildiği dikkate alındığında, davacınınseyir halinde iken alkollü olarak araç kullandığınailişkin somut bir tespit bulunmadığından varsayımadayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlıkbulunmamaktadır.” şeklindekiifadelere yer verilerek İDARİ İŞLEMİNİPTALİNE karar vermiştir. YineDavacı tarafından alkollü araç sürmekten kesilenidari para cezasına ilişkin kurumumuz aleyhine Edirne 2.Sulh CezaMahkemesi 2017/1745 D.İş. sayısı ile yapılan itirazneticesinde, “itirazedenin itiraz dilekçesinde ileri sürdüğügerekçelerin yasal ve somut bir dayanağınınbulunmadığı, resmi belge niteliğindeki cezatutanağının aksinin ispat edilemediği, bu şekilde cezatutanağının usul ve yasaya uygun olduğuanlaşıldığından” şeklindegerekçe belirterek BAŞVURUNUN REDDİNE 18.07.2017 tarihindeKESİN OLARAK karar vermiştir. HalihazırdaSulh Ceza Hâkimliği kararında, DAVACININ ALKOLLÜ OLARAKARAÇ SÜRDÜĞÜNE ve buna ilişkin davacıyakesilen idari para cezasının hukuka uygun olduğuna kesin olarakhükmetmiştir. Edirneİdare Mahkemesi 31.10.2017 tarihli kararında ise, DAVACININALKOLLÜ ARAÇ KULLANDIĞINA İLİŞKİN SOMUTTESPİTİN OLMADIĞINA ve idari işlemin iptaline hükmedilmişve söz konusu karar 22.12.2017 tarihinde kesinleşmiştir. Bu durumdaortada tarafları, konusu ve sebebi aynı olan uyuşmazlıkhakkında birbiriyle çelişik iki farklıkesinleşmiş mahkeme kararının olduğuaçıktır. KarayollarıTrafik Kanunu’nun ilgili maddesine göre, alkollü şekildearaç süren kişilere yapılan tespit sonucunda, 0.50promilin üzerinde alkollü olarak araçkullandığı tespit edilen sürücüler hakkında,fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari paracezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreylegeri alınır denmektedir. Davacıher ne kadar Edirne İdare Mahkemesinde açtığı davada sadece sürücü belgesinin 6 ay süre ilealınmasına ilişkin işlemin iptalini talep etmiş isede, her iki yaptırım birbiriyle sıkı sıkıyabağlı durumdadır. Birinin iptali diğerinin uygulanmasınıetkilemektedir. UyuşmazlıkMahkemesi Kanunu’nun Hüküm Uyuşmazlığıbaşlıklı 24.maddesi, “l.maddede gösterilen yargı mercileri tarafından, görevleilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veyakesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişkiyüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerdehüküm uyuşmazlığının varlığıkabul edilir. İlgilikişi veya makam Uyuşmazlık Mahkemesine başvurarakhüküm uyuşmazlığının giderilmesiniisteyebilir. Bu halde olumsuz görevuyuşmazlığının çıkarılması ileilgili 15 ve 16ncı maddelerdeki usul kuralları uygulanır.” Şeklindehüküm mevcuttur. Buyüzden ortaya çıkan uyuşmazlığınıngiderilmesi için durumun Uyuşmazlık Mahkemesine sunulmasıgerekmiştir. SONUÇVE İSTEM: Yukarıda arz ve izah olunan sebeplerle, Edirneİdare Mahkemesinin 31.10.2017 gün ve 2017/964 E., 2017/1546 K.sayılı kesinleşen kararıyla, Edirne 2. Sulh Ceza Mahkemesi2017/1745 D.İş. sayılı kesinleşen kararıarasındaki hüküm uyuşmazlığınıngiderilmesini talep ederim.” demek suretiyle, hükümuyuşmazlığının 2247 sayılı Kanun’un24. maddesi uyarınca çözümlenmesi istemiyleUyuşmazlık Mahkemesine başvuruda bulunmuştur. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasanın 24. ve 16. maddelerine göre ilgiliBaşsavcıların yazılı düşünceleriistenilmiştir. DANIŞTAYBAŞSAVCISI: 25.01.2019 gün ve E:2019/8 sayı ile; “….İNCELEME: 1-Davacı tarafından, alkollü olarakaraç kullandığı gerekçesiyle sürücübelgesinin 6 ay süre ile geri alınmasına ilişkin 08.04.2017tarih ve 2216 sayılı işlemin iptali istemiyle Edirne İdaremahkemesinde açılan davada ; anılan idare mahkemesinin 31.10.2017tarih ve E:2014/2398, K:2017/964 sayılı kararı ile “alkollüolan sürücülerin kara yolunda araç sürmelerininyasak olduğu, alkolün kandaki miktarını tespitamacıyla kollukça teknik cihazlar kullanılacağı,0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığıtespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suçoluştursa bile, 700 Türk Lirası idari para cezasıverileceği ve sürücü belgesinin altı ay süreylegeri alınacağı açık olup, belirtilenmüeyyidenin uygulanabilmesi için seyir halinde iken alkollüolarak araç kullanıldığının somut olaraktespiti gerekmektedir. Olayda,davacının 08.04.2017 günü sabah 06:02 sıralarında22 ... plaka sayılı aracı ile bir kazayakarıştığı, daha sonra olay yerinden ayrılarakikametine gittiği, polis ekiplerinin davacıyı 08:30'da ikametindenalarak İlçe Emniyet Müdürlüğünegötürdükleri, alkol ölçümünün saat08:55'de yapılarak davacının 0,56 promil alkollüolduğunun tespit edildiği dikkate alındığında,davacının seyir halinde iken alkollü olarak araçkullandığına ilişkin somut bir tespitbulunmadığından, varsayıma dayalı olarak tesis edilendava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır,”gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir. Sözkonusu karar, taraflarca istinaf talebinde bulunulmadığından22.12.2017 tarihinde kesinleşmiştir. Davacıtarafından, alkollü olarak araç kullandığıgerekçesiyle 1.082,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin08.04.2017 tarih ve HN-174651 sayılı işlemin iptali istemiyleEdirne 2. Sulh Ceza mahkemesinde açılan davada, anılanmahkemece 18.07.2017 tarih ve Değişik İş No: 2017/1745sayılı karar ile “görevli emniyet personeli ilehakkında yaptırım uygulanan arasında herhangi bir husumetinbulunmadığı, tutanak mümzilerinin görevinikötüye kullandığını gösteren bir durumun dasöz konusu olmadığı, idari para cezası karartutanağında ihlalin açıkça belirtildiği,itiraz edenin itiraz dilekçesinde ileri sürdüğügerekçelerin yasal ve somut bir dayanağınınbulunmadığı, resmi belge niteliğindeki cezatutanağının aksinin ispat edilemediği, bu şekilde cezatutanağının usul ve yasaya uygun olduğuanlaşıldığından itirazın reddine “ kesinolarak karar verilmiştir. USULEİLİŞKİN İNCELEME: İdari veadli yargı kararları arasında oluştuğu ilerisürülen hüküm uyuşmazlığınınçözümü için; öncelikle hükümuyuşmazlığının oluşupoluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir. 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 2592 sayılı Kanun iledeğişik 24'üncü maddesinin birinci fıkrasında,“1 inci maddede gösterilen yargı mercilerinden en az ikisitarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarakverilmiş veya kesinleşmiş aynı konuya ve sebebeilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığınınvarlığı kabul edilir.” hükmü yeralmaktadır. Anılanhükme göre, hüküm uyuşmazlığınınvarlığı için; a)Uyuşmazlıkyaratan hükümlerin, adli, idari veya askeri yargı mercilerindenen az ikisi tarafından verilmesi, b)Konu, davasebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması, c)Her ikikararın da kesinleşmiş olması, d)Kararlardadavanın esasının hükme bağlanması, e)Kararlararasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesininolanaksız bulunması Koşullarının birliktegerçekleşmesi aranmaktadır. Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülenkararların incelenmesinden ortada, adli ve idari yargı yerlerinceverilmiş ve yasa yollarına başvurularak kesinleşmişkararlar bulunduğu; her iki kararda da davanın esasınınhükme bağlandığıanlaşılmıştır. Hüküm uyuşmazlığına konu Edirne İdareMahkemesi kararında, 08.04.2017 günü sabah 06:02sıralarında 22 ... plaka sayılı aracı ile bir kazayakarıştığı sırada davacının alkollüolduğunun tespitli olmadığı gerekçesiylesürücü belgesine 6 ay süreyle el konulmasınailişkin işlem iptal edilmiş, Edirne 2. Sulh Ceza Mahkemesi ise08.04.2017 günü sabah 06:02 sıralarında 22 ... plakasayılı aracı ile bir kazaya karıştığısırada davacının alkollü olduğunun tespitliolduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Görüldüğüüzere, her iki mahkemenin netice itibari ile vardığı noktabirbirinden farklıdır. Edirne İdare Mahkemesi kararıyla,davacının aracıyla kaza yaptığı esnadaalkollü olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyleişlem iptal edilmesine karşın, Sulh Ceza mahkemesikararıyla ise kaza anında davacının alkollüolduğunun tespitli olduğu belirtilerek idari para cezasınakarşı açılan davanın reddedildiğianlaşılmakla, İdare Mahkemesi ile Sulh Ceza mahkemesikararları arasında oluşan çelişki nedeni iletaraflar yönünden hakkın yerine getirilmesinin olanaksızhale geldiği, bu duruma göre, söz konusu adli ve idariyargı kararları arasında hükümuyuşmazlığı bulunduğunun kabulü gerekmektedir. HÜKÜMUYUŞMAZLIĞININ ESASININ İNCELENMESİ: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesinin 1. fıkrasında,uyuşturucu veya keyif verici maddeleri almış olanlar ilealkollü olan sürücülerin kara yolunda araçsürmelerinin yasak olduğu, 2. fıkrasında uyuşturucuveya uyarıcı maddelerin kullanılıpkullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarınıtespit amacıyla kollukça teknik cihazlarkullanılacağı, teknik cihazların sahip olacağıasgari koşullar ile diğer usul ve esasların yönetmeliktegösterileceği, 5. fıkrasında ise yapılan tespitsonucunda, 0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araçkullandığı tespit edilen sürücüler hakkında,fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari paracezası verileceği ve sürücü belgesinin altı aysüreyle geri alınacağı, 12.fıkrasındasürücü belgelerinin geçici geri alma işlemlerinin buKanunun 6ncı maddesinde sayılan görevliler tarafındanyapılacağı, 13.fıkrasında bu maddehükümlerine göre geri alınan sürücübelgesinin iade edilebilmesi için; ilgili kişi hakkında trafikkurallarına aykırılık dolayısıyla bu Kanunhükümlerine göre verilmiş olan idari paracezalarının tamamının tahsil edilmiş olması;uyuşturucu veya uyarıcı madde alması nedeniylesürücü belgesi geri alınanların ayrıcasürücü olmasında sakınca bulunmadığınadair resmi sağlık kurumlarından alınmışsağlık kurulu raporunun ibraz edilmesinin şartolduğu, 14. fıkrasında ise alkol, uyuşturucu veyauyarıcı maddelerin tespiti için kullanılacak teknikcihazların sahip olacağı asgari koşullar ile diğerusul ve esasların yönetmelikte gösterileceği hükmebağlanmış; Trafik kazalarına karışanlar ileilgili kurallar başlıklı 81. Maddesinin 1.Fıkrasının (d) bendinde, Trafik kazalarınakarışanların: “ Kazayı; yetkili ve görevlimemurlara bildirmek, bunlar gelinceye kadar veya bunların iznini almadankaza yerinden ayrılmamak,” Zorunda oldukları, Trafikkazalarında yükümlülük başlıklı 82.Maddesinin Karayollarında meydana gelecek trafik kazalarına hemenel konmasını, ölü ve yaralılarıntaşınmasını veya yaralıların tedavisini veyasanıkların yakalanmasını sağlamak için, “a)Kaza yerinden geçmekte olan veya kazaya karışmışbulunan araçların sürücüleri kaza mahallinde ilkyardım önlemlerini almaya ve en yakın zabıtaya veyasağlık kuruluşuna haber vermeye ve yetkililerin talebiüzerine yaralıları en yakın sağlıkkuruluşuna götürmeye,” Zorunlu olduklarıdüzenlemesine yer verilmiştir. KarayollarıTrafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde; alkollü içki almaksuretiyle araç kullanan sürücülerin tespit veyateşhisinde hangi esas ve usullerin uygulanacağıdüzenlenmiş olup alkollü içki almışsürücülerin ve kanlarındaki alkol miktarının tespitiesaslarının düzenlendiği, (a) bendinde ise;sürücülerin alkol oranlarının tespitinde; tarih, saatve ölçüm sonucu ile cihaza ait seri numarasınıgösterir çıktı verebilen ve kalibrasyon ayarıyapılmış teknik cihazların kullanılacağıdüzenlenmiştir. Dosyanınincelenmesinden; 08.04.2017 günü sabah 06:02 sıralarında 22... plaka sayılı aracın Hacı İsaMuhtarlığı binasına çarparakkaçtığı ihbarı üzerine yapılan incelemedeanılan plakalı aracın sahibinin davacı olduğununanlaşılması üzerine davacının adresine olaydanyaklaşık iki buçuk saat sonra 08:30'da iki polismemurunun giderek davacıyla görüştükleri,davacının “uykusuz oldu-ğunu, dalgınlıklaçarptığını, olay yerinden ayrılıparacını evin yanındaki boş arsaya park ettiğini”beyan ettiği, davacının nefesinden alkol kokusunungeldiğinin polis memurlarınca anlaşılması üzerinedavacının tahkikata esas olmak üzere Havsa İlçeDevlet Hastanesine götürüldüğü, burada 08:21'dedüzenlenen adli muayene formunda “alkol üflemedi”ibaresinin yer aldığı, bunun üzerine alkollü olupolmadığının tespiti amacıyla İlçe EmniyetMüdürlüğüne götürülerek alkol muayenesiyapıldığı, saat 08:55'de yapılanölçümde 0,56 promil alkollü olduğununtespit edildiği, yasal sınırın üzerinde alkollüaraç kullandığından bahisle de sürücü belgesinin08.04.2017 tarih ve 2216 sayılı geçici sürücübelgesi geri alma tutanağıyla 6 ay süreyle gerialındığı, ayrıca idari para cezası verildiğianılan işlemlerin iptali istemiyle de bakılan davalarınaçıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta,2918 sayılı Kanun'un 81 ve 82. Maddelerine aykırıhareket ederek olay yerin-den ayrılan davacının trafikkazası sonrasında görevli polis memurlarını veyajandarma personelini çağırarak olay yerinde gerekliişlemleri yaptırması ve alkollü olarak araçkullanmadığını bu aşamada ortaya koymasıgerekirken, kaza yerini terk etmiş olması ve kazanın oluşşekli ve tespitin saati dikkate alındığında,davacının olay anında alkollü olmadığıyolundaki iddiasının hayatın doğal akışınauygun bulunmaması nedeniyle davacı hakkında tesis edilenişlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Aksiyöndeki bir yorum, alkollü olarak araç kullanan ve kazayakarışan sürücülerin olay yerinden ayrılmaksuretiyle alkol ölçümü yaptırmaktankaçınabileceği durumlara yol açacaktır. SONUÇ: 1-Edirne İdareMahkemesinin 31.10.2017 tarih ve E:2017/964, K:2017/1546 sayılıkararı ile Edirne 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 18.07.2017 tarih veDeğişik İş No: 2017/1745 sayılı kararıarasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğuna; 2-Edirneİdare Mahkemesinin 31.10.2017 tarih ve E:2017/964, K:2017/1546sayılı kararının kaldırılmasına; 3-Edirne 2.Sulh Ceza Mahkemesinin 18.07.2017 tarih ve Değişik İş No:2017/1745 sayılı kararının kabulüne; Bu surettehüküm uyuşmazlığının giderilmesine kararverilmesinin uygun olacağı…” yolundadüşünce vermiştir. YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI: 28.03.2019 gün ve YY-2019/19346sayı ile, “……..HÜKÜMLERİNİNCELENMESİ: Davacı S.E.tarafından, alkollü olarak araç kullandığıgerekçesiyle sürücü belgesinin 6 ay süre ile gerialınmasına ilişkin 08.04.2017 tarihli ve 2216 sayılıişlemin iptali istemiyle açılan davada; davacınınseyir halindeyken alkollü olarak araç kullandığınailişkin somut bir tespit bulunmadığı, varsayımadayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlıkbulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işleminiptaline karar veren Edirne İdare Mahkemesinin 31.10.2017 tarihli ve E:2017/964,K:2017/1546 sayılı kararının kanun yolunabaşvurulmaması sebebiyle 22.12.2017 tarihinde kesinleştiğianlaşılmıştır. Diğertaraftan, davacı S.E. tarafından, alkollü araçkullandığı gerekçesiyle 1.082,00 TL idari paracezası verilmesine ilişkin 08.04.2017 tarihli ve HN-174651sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada,Edirne 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin, 18.07.2017 tarihli ve 2017/1745Değişik İş sayılı kararıyla cezatutanağının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyleitirazın reddine kesin olarak karar verdiğianlaşılmıştır. DavalıHavsa Kaymakamlığınca Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilen 21.12.2018 havale tarihli başvuru dilekçesi ileEdirne İdare Mahkemesinin 31.10.2017 tarihli ve E:2017/964, K:2017/1546 sayılıkararı ile Edirne 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.07.2017 tarihlive 2017/1745 Değişik İş sayılı kararındanhangisinin uygulanacağı konusunda tereddüt doğduğundanve hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiğindenbahisle hüküm uyuşmazlığının giderilmesitalebinde bulunulmuştur. MEVZUATYÖNÜNDEN İNCELEME: İdari veadli yargı kararları arasında oluştuğu ilerisürülen hüküm uyuşmazlığınınçözümü için; öncelikle hükümuyuşmazlığının oluşup oluşmadığınınbelirlenmesi gerekmektedir. 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 2592 sayılı Kanun iledeğişik 24. maddesinin birinci fıkrasında, “1ncimaddede gösterilen yargı mercileri tarafından, görevleilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veyakesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındakiçelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesiolanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabul edilir.” hükmü yer almaktadır. Anılanhükme göre, hüküm uyuşmazlığınınvarlığı için: Bu belge 5070sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarakimzalanmıştır. a-Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli ve idari yargımercileri tarafından verilmesi, b- Konu, davasebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması, c- Her ikikararın da kesinleşmiş olması, d- Kararlardadavanın esasının hükme bağlanması, e- Kararlararasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesininolanaksız bulunması, Koşullarınınbirlikte gerçekleşmesi aranmaktadır. Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülenkararların incelenmesinde; ortada, adli ve idari yargı yerlerinceverilmiş ve şeklen kesinleşmiş; taraflarından en azbirinin (davacı ve davalı) aynı olduğu kararlarınbulunduğu ve tüm kararlarda da davanın esasınınhükme bağlandığı ve yasa yollarınıntüketildiği anlaşılmıştır. Ancak,anılan Mahkemelerce verilen hükümlerin konu ve dava sebebininaynı olup olmadığı ve hakkın yerine getirilmesininolanaksız olup olmadığı konusunun ayrıcaincelenmesinde fayda bulunmaktadır. Edirneİdare Mahkemesindeki dava; alkollü araç kullanma sebebiylesürücü belgesinin 6 ay süreyle geri alınmasıişlemine ilişkin iptal davası niteliğinde olup, Mahkemecedava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığıgerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir. Edirne 2.Sulh Ceza Hâkimliğindeki dava ise, alkollü araç kullanmasebebiyle uygulanan idari para cezasının iptali talebiyleaçılmış ve Mahkemece ceza tutanağının usulve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiğianlaşılmıştır. Bu durumagöre, her iki dava konusu işlemin sebebi (alkollü araçkullanma) aynı olmakla birlikte, İdare Mahkemesindeki davanınsürücü belgesinin geri alınması işleminin iptaliistemine, Sulh Ceza Hâkimliğindeki davanın ise idari paracezasının iptali istemine ilişkin olmasıkarşısında; İdare Mahkemesi ile Sulh CezaHâkimliği kararları arasında hükümuyuşmazlığı bulunduğunun kabulü içingerekli olan koşullardan, “konu ve dava sebebinin aynıolması” koşulunun gerçekleşmediği sonucuna varılmıştır. Diğertaraftan; İdare Mahkemesi ile Sulh Ceza Hâkimliğitarafından verilen kararların aksi yönde, farklı biryargı kolu tarafından verilmiş bir kararın bulunmamasıkarşısında; ortada çelişkili bir karar ve buçelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesini olanaksızkılan bir durumun da bulunmadığıanlaşılmıştır. SONUÇ: Açıklanannedenlerle, adli ve idari yargı mercileri tarafından esasailişkin olarak verilen ve kesinleşen mahkeme kararlarınınkonuları ve dava sebeplerinin aynı olmaması ve dolayısıylakararlar arasında çelişki bulunmamasıkarşısında, hakkın yerine getirilmesini olanaksızkılan bir durum görülmediği için, 2247sayılı Kanunun 24. maddesinde belirtilen koşullarınbirlikte gerçekleşmediği düşüncesiyle sözkonusu başvurunun reddi gerekmektedir.” yolundadüşünce vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesininHicabi DURSUN’un başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman HilmiAYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ’unkatılımlarıyla yapılan 20.05.2019 tarihlitoplantısında: Raportör-Hakim GültenFatma BÜYÜKEREN’in, 2247 sayılı Yasanın 24.maddesinde öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davadabaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un“Mahkemenin görevi” başlığınıtaşıyan 1. maddesinde, “UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsızbir yüksek mahkemedir” denilmiş; 24. maddesinde, (Değişikbirinci fıkra: 02/07/2018 – KHK- 703/183-i md.) ise, 1nci maddede gösterilen yargı mercileritarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarakverilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebeilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesi olanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığının kabuledileceği belirtilmiştir. Anılanhükme göre, hüküm uyuşmazlığınınvarlığı için: a) Uyuşmazlıkyaratan hükümlerin, adli ve idari yargı mercileritarafından verilmesi, b) Konu, davasebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması, c) Her ikikararın da kesinleşmiş olması, d) Kararlardadavanın esasının hükme bağlanması, e) Kararlar arasındakiçelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksızbulunması koşullarının birlikte gerçekleşmesiaranmaktadır. Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen adli veidari yargı kararlarının incelenmesinden, ortada adli yargıyerince kesin olarak verilmiş, dolayısıyla kesinleşmişve idari yargı yerince verilen karara itiraz edilmediğinden kesinleşmişkararlar bulunduğu, kararlarda da işin esasının hükmebağlandığı ve davaların taraflarından en azbirinin aynı olduğu anlaşılmaktadır. Konu ve davasebebinin aynı olup olmamasının incelenmesi: Olayda, Edirne2. Sulh Ceza Hâkimliğine, alkollü olarak araç kullanmak,kazayı yetkili memurlara bildirmemek ve kaza yerinden ayrılmaksebebiyle uygulanan idari para cezasının iptali istemiylebaşvuru yapılmış, Hâkimlikçe cezatutanağının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiylebaşvurunun reddine karar verilmiş; Edirneİdare Mahkemesine, alkollü olarak araç kullanmak sebebiylesürücü belgesinin geçici olarak gerialınması işleminin iptal edilmesi istemiyle davaaçılmış, Mahkemece dava konusu işlemde hukukauyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işleminiptaline karar verilmiştir. Adliyargı yerine yapılan başvurunun sebebi (dava sebebi, diğerbir anlatımla maddi olay), 22 ... plakalı araçsürücüsü davacının, alkollü olarakaraç kullandığı, yaptığı kazayıyetkili memurlara bildirmediği ve kaza yerindenayrıldığının ileri sürülmesi olup,başvurunun konusu ise, anlatılan sebeplerle adına, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/5 ve 81/1-d. maddeve fıkraları uyarınca verilen idari para cezası; idariyargı yerinde açılan davanın sebebi davacınınalkollü olarak araç kullandığının ilerisürülmesi, davanın konusu ise, bu sebeple adınadüzenlenen sürücü belgesi geri almatutanağıdır. Alkollü olarak araç kullanmak yönündendavanın sebebi aynı olsa da davaların konuları farklıolup, verilen kararlar farklı konular hakkındadır. Bu durumda, aynıkonuda verilmiş kararlar bulunduğundan söz edilemeyeceğiaçıktır. Böylece, İdare Mahkemesi ile Sulh CezaHâkimliği kararları arasında hükümuyuşmazlığı bulunduğunun kabulü içingerekli olan koşullardan, “konu ve dava sebebinin aynıolması” koşulunun gerçekleşmediği sonucunavarılmıştır. Kararlararasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesininolanaksız bulunması koşulunun incelenmesi: İdare Mahkemesi ile SulhCeza Hâkimliğine aynı konuda açılmış veaynı konuda verilmiş birbiriyle çelişen kararlarınbulunmadığı veidari yargı yerince davanın kabulü yolunda verilen karar ileadli yargı yerince başvurunun reddi yolunda verilen kararlarınbirbirlerinin uygulanmasına engel teşkil etmediğigözetildiğinde, ortadaçelişkili bir karar ve bu çelişki nedeniyle başvuruda bulunan HavsaKaymakamlığı yönünden hakkın yerine getirilmesini olanaksız kılan bir durumunda bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Kanun’un24. maddesinde öngörülen “konu ve dava sebebinin aynıolması” ile “hakkın yerine getirilmesininimkânsız bulunması” koşullarınıtaşımayan başvurunun reddi gerekmiştir. S O N U Ç: 2247 sayılı Kanun’un 24. maddesinde öngörülen“aynı konuya ve sebebe ilişkin kararlar olması ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesinin olanaksız bulunması” koşullarınıtaşımayan BAŞVURUNUN REDDİNE, 20.05.2018 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Hicabi DURSUN Üye Şükrü BOZER Üye Mehmet AKSU Üye Birol SONER Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Aydemir TUNÇ Üye Nurdane TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy