T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/602
KARAR NO : 2019/247
KARAR TR: 25.03.2019
ÖZET : İcra dairesi aracılığı ile almış olduğuaraç için yersiz ödendiği ileri sürülen %18 katma değer versininin %17 lik kısmının iade edilmesi istemiyle açılandavanın reddine karar veren Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30/12/2014 tarih ve E:2014/556, K:2014/1005 sayılı kararının KALDIRILMASINA, hukuk ve usule uygun bulunan Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün ve E:2014/684, K:2014/684 sayılı kararının KABULÜ ve bu suretle HÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİNE karar verilmesi gerektiği hk.
KARAR
Hüküm Uyuşmazlığının
Giderilmesi isteminde bulunan :E.K.
Vekili :Av. Y.G.
KarşıTaraf : Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığı
Vekilleri :Av. G.Ç.
OLAY : 1-a : Davacı E.K. vekili davadilekçesinde özetle, müvekkilinin Eskişehir 1. İcraMüdürlüğünün E:2013/5889 sayılı dosyasındaki26AK 045 plakalı aracı satın aldığını,aracın satışı sebebiyle%1 KDV alınmasıgerektiği yönündeki talebin reddine ilişkin 10.6.2014günlü işlem ile %18 KDV tahsiline ilişkin tahakkukişleminin iptali ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakkısaklı kalmak kaydıyla 3.077.00-TL KDV'nin iadesi istemiyle 25.6.2014günü idari yargı yerinde Eskişehir Vergi DairesiBaşkanlığı Battalgazi Vergi DairesiMüdürlüğüne karşı dava açmıştır.
1-b: Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi: 30.12.2014gün ve E:2014/556, K:2014/1005 sayı ile, "...Davadosyasının incelenmesinden, davacı tarafındanEskişehir l.İcra Müdürlüğü'nün ihalesisonucu satın alınan araca ilişkin olarak icra müdürlüğünceverilen beyanname ile beyan edilen %18 oranındaki katma değervergisinin 13.06.2014 tarihli tahsilat makbuzu ile davacıdan tahsiledildiği, davacı tarafından ödemiş olduğu katmadeğer vergisinin %17 oranına isabet eden kısmınınkaldırılması ve tarafına iadesi istemi ile davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Gelir idaresi Başkanlığınca yayımlanan 54 noluKatma Değer Vergisi Sirküleri ile 2007/13033 sayılıBakanlar Kurulu Kararnamesinin 1 inci maddesinin (5) no.lu ayrımında,(I) sayılı listenin 9 uncu sırasında yer alan"kullanılmış" deyiminin 4760 sayılıÖzel Tüketim Vergisi Kanununa göre özel tüketim vergisinetabi olmayan taşıtları ifade ettiği ,87.03 pozisyonunda yeralan eşyaların tanımına ilişkin olarak, 27/7/2005tarih ve 25888 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 8 Seri NoluGümrük Genel Tebliği (Tarife-SınıflandırmaKararlan) ile 6/2/2010 tarih ve 27485 sayılı Resmi Gazetedeyayımlanan 2 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliğindeki(Gümrük Tarife Cetveli Açıklama Notları)açıklamaların dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Olayda, dava dosyasında bulunan ihtilaf konusu araca ait MotorluAraç Trafik Belgesinin incelenmesinden; 26 AK 045 plakalıaracın markasının "CITROEN" .tipinin"BERLİNG03 COMBİ SX", cinsinin "kamyonet", koltuksayısının "5 kişi" olduğu, kullanımamacının "yük nakli - hususi" olarak tesciledildiği görülmüştür.
Bu durumda, aracın ruhsatında açıkçakamyonet olarak belirtildiği ve yük taşımak amacıylatescil edildiği görülmekte olup, dolayısıyla ihtilafkonusu aracın nitelikleri itibariyle yukarıda anılan mevzuattatanımlanan 87.03 GTIP kapsamında binek otomobili ve esas itibariyleinsan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlutaşıtlar vasfında olmadığı sonucunavarıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ilesatışında uygulanması gereken katma değer vergisinin%18 olduğu anlaşılmakta olup; davacı tarafındansatın alınan araca ilişkin olarak %18 oranında katmadeğer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesindehukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine..." kararvermiş; davacı vekili bu karara karşı istinaf istemindebulunmuştur.
1-c: Eskişehir Bölge İdare Mahkemesi:26.1.2016 gün ve E:2015/580, K:2016/173 sayı ile verilen, "...Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi Hakimliğince verilen 30.12.2014 günve E:2014/556, K:2014/1005 sayılı karar usul ve hukuka uygun olupbozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, itirazisteminin reddi ile anılan kararın onanmasına ..." kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
2-a: Davacı E.K.'in vekili bu kez aynı istemleadli yargı yerinde hasımsız olarak dava açmış,mahkeme kararda Albaraka Türk Katılım Bankasınıhasım konumunda göstermiştir.
2-b: Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi:4.12.2014 gün ve E:2014/684, K:2014/684 sayı ile, "...İncelenen tüm dosya içeriğine göre; alacaklıdavalı tarafından borçlu Ramazan Sütcüoğluhakkında Eskişehir l. İcraMüdürlüğünün 2013/5889-sayılı dosyasıylataşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibibaşlatılmıştır.Borçluya ait araç03/06/2014 tarihli l.açık artırma ileüçüncü şahıs olan davacıya 18.100,00.-TLbedelle ihale edilmiştir.
Davacı ihale alıcısından ihale bedelinin %18'ioranında KDV alınmıştır. İhaleye konu Citroenmarka kapalı kasa tipli kamyonetin Gümrük Tarife İstatistik87.03 Pozisyonunda yer alan binek otomobili niteliğine haizolduğundan 2007/13033 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine ekli1 sayılı listenin 9.sırasına istinaden söz konusuaracın satışı %1 oranında KDV'ye tabi olacaktır.İhaleye konu aracın ihale bedeli üzerinden %1 oranında KDValınması gerekirken %18 oranında KDV alınması usul veyasaya aykırı olduğundan şikayetinin kabulü ile 26 AK045 plakalı aracın ihale bedeli üzerinden % 18 oranında KDValınmasına ilişkin memur işleminin iptaline karar vermekgerekmiş, bu işlemin icra müdürlüğünceyapıldığı, davalı tarafın davanınaçılmasına sebebiyet vermediği anlaşılmaklayargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasınakarar vermek gerekmiştir.
HUKUM:Nedenleri gerekçeli karardaaçıklandığı üzere;
1-Davacının subut bulan şikayetinin kabulü ile;
2-Eskişehir 1.İcra Müdürlüğünün2013/5889 Esas sayılı dosyasında 26 AK 045 plakasayılı aracın satış bedeli üzerinden %18 oranındaKDV alınmasına ilişkin memur işleminin iptali ilearacın satış bedeli üzerinden %1 oranında KDValınmasına …” karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
3- UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNDEN İSTEK:
İdari Yargı yerinde davalı adli yargı yerindedavacı olan E.K. vekili 28.7.2017 günlü dilekçesi ile,"Eskişehir 3. İcra hukuk Mahkemesinin 2014/684 Esas ve 2014/684Karar sayılı ilamı ile Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin2014/556 Esas 2014/1005 Karar sayılı ilamları arasındaGörev ve Hüküm Uyuşmazlığı'nınGiderilmesi İstemi.
1) Davacı Müvekkilim Eskişehir 1. İcraMüdürlüğünün 2013/5889 esas sayılıdosyasından ihale çıkarılan 26 AK 045 plakalıvasıtanın 03/06/2014 günü olan ihalesinekatılmış ve aracı ihale ile almıştır. Bununüzerine icra dairesine başvurarak almış olduğuaracın KDV sinin % 1 olması gerektiğini içeren birdilekçe ile başvurmuş ve icra dairesi müvekkilimintalebini reddetmiştir.
Bunun üzerine Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 2014/556 Esassayılı dosyası ile 26 AK 045 Plakalı vasıtanınsatışı ile alınan KDV’sinin %18alındığı, alınması gereken KDVmiktarının %1 olduğu, aracın Türk GümrükTarife Cetvelinde 87/3 tarife pozisyonunda belirtilen çift sırakoltuklu panelvantipi olmasına rağmen uygulanan KDV’nin %18olduğu, alınması gereken KDV’nin %1 olması gerektiği,fazla alınan miktarın tarafımıza ödenmesi içindava açmıştır. Davamız Reddedilmiştir. Bununüzerine Davalı Eskişehir Vergi Dairesi müvekkilimadına Vergi Ceza İhbamamesi (Bildirim) ve Taahhuk Fişidüzenleyerek müvekkilime tebliğ etmiştir. DüzenlenenVergi Ceza İhbarnamesi(BiIdirim) ve Taahhuk Fişi nin iptaliiçin Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 2016/764 Esas sayılıdosyasında dava açılmış ve davamızreddedilmiştir.
Müvekkilim Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 2014/556 Esassayılı davası devam ederken Eskişehir 3. İcra HukukMahkemesinin 2014/684 Esas sayılı dosyası ile 26 AK 045Plakalı vasıtanın satışı ile alınanKDV’sinin %18 alındığı, alınması gereken KDVmiktarının % 1 olduğu, aracın Türk GümrükTarife Cetvelinde 87/3 tarife pozisyonunda belirtilen çift sırakoltuklu panelvan tipi olmasına ragmen uygulanan KDV’nin %18olduğu yapılan memur işleminin iptal edilerek fazla alman % 17lik KDV’nin iade edilmesini talep ederek davaaçmıştır. Müvekkilimin gerekçeleri haklıbulunarak, yapılan Memur işlemi iptal edilmiş ve fazlaalınan % 17 lik KDV müvekkilime iade edilmiştir.
2) Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 2014/556 Esas 2014/1005 Kararsayılı ilamı ile, Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin2014/684 Esas ve 2014/684 Karar sayılı ilamları 26 AK 045Plakalı vasıtanın icra ihalesi ile satışındankaynaklanan KDV uyuşmazlığından kaynaklanmaktadır.
3) Davalı idare Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin2014/684 Esas ve Karar sayılı ilamını yok saymaktadır.Halbuki Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin vermiş olduğu kararile satışı yapılan ihalede yazılı memurişlemi iptal edilmiş ve KDV % 1 olarak düzenlenmiştir.
4) Ekte sunmuş olduğumuz, Uyuşmazlık Mahkemesi2016/260, 2016/300 Karar sayılı ilamında verdiği kararagerekçe olarak İcra Müdürlüğütarafından yürütülen takibe ilişkin olarakyapılan ihale sonucunda alman araca ilişkin, icraMüdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın, kanuna aykırılığıiddiasının şikayet yolu ile icra Mahkemesindeçözümleneceği, mahkemenin incelemeyi, söz konusuicra dosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygunolup olmadığı hususunda karar vereceği kuskusuzdur.’demektedir.
5) Ekte sunmuş olduğumuz örnek UyuşmazlıkMahkemesinin kararlarında Adli yargılamanın birparçasını oluşturan uyuşmazlığın,İcra Müdürünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, hu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Ve yetkili Mahkemenin İcra Hukuk Mahkemesi olduğu kararınıvermişlerdir. Bu nedenle Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin vermişolduğu kararların kaldırılmasını YetkiliMahkemenin Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi olduğuna kararverilmesini, müvekkilimin mağduriyetinin giderilmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi için başvurmakzorunlu hale gelmiştir.
HUKUKİ DELİLLER: Mahkeme kararları.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaaçıkladığımız nedenlerle, ortayaçıkan görev ve hükümuyuşmazlığının giderilmesi, Eskişehir 1. VergiMahkemesinin vermiş olduğu kararlarınkaldırılmasını Yetkili Mahkemenin Eskişehir 3.İcra Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararverilmesini Yüce Mahkemenizden saygıyla talep ederim."denilmiştir.
4- Başkanlıkça ilgili mahkemelerden davadosyalarının aslı temin edilmiş, daha sonra 2247sayılı Yasa'nın 24 ve 16. maddelerine göre ilgiliBaşsavcıların yazılı düşünceleriistenilmiştir.
4-a: Danıştay Başsavcısı: "...Davacı vekili tarafından Eskişehir 1. icraMüdürlüğü tarafından ihale yoluylasatışı yapılan 26 AK 045 plakalı araca ilişkinolarak % 18 oranında tahakkuk ettirilerek tahsil edilen katma değervergisinin, aracın % 1 oranında vergiye tabi olduğu önesürülerek aradaki farka ilişkin tahakkuk işleminin iptaliistemiyle açılan davayı reddeden Eskişehir 1. VergiMahkemesinin 30.12.2014 gün ve E.2014/556, K:2014/1005 sayılıkararı, Eskişehir Bölge idare Mahkemesinin 26.1.2016 gün veE:2015/580, K:2016/173 sayılı kararıyla onanmış vekarar kesinleşmiştir.
Davacı tarafından, ihale yoluyla satın alınan 26 AK045 plakalı aracın % 1 oranında katma değer vergisine tabiolduğu % 18 oranı uygulanmak suretiyle yapılan tahakkukişleminin yerinde olmadığı öne sürülerekaradaki farka ilişkin tahakkuk işleminin iptali istemiyleEskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinde açılan davaanılan mahkemenin 4.12.2014 gün ve E:2014/684 ve K:2014/684sayılı kararı ile kabul edilmiş, verilen bu karar temyizedilmeyerek kesinleşmiştir.
USULE İLİŞKİN İNCELEME:
İdari ve adli yargı kararları arasındaoluştuğu ileri sürülen hükümuyuşmazlığının çözümüiçin; öncelikle hükümuyuşmazlığının oluşupoluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 2592 sayılı Kanun iledeğişik 24'üncü maddesinin birinci fıkrasında,"1 inci maddede gösterilen yargı mercilerinden en az ikisitarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarakverilmiş veya kesinleşmiş aynı konuya ve sebebeilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesi olanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabuledilir." hükmü yer almaktadır.
Anılan hükme göre, hükümuyuşmazlığının varlığı için;
Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli, idari veyaaskeri yargı mercilerinden en az ikisi tarafından verilmesi,
a-Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması,
b-Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
c-Kararlarda davanın esasının hükmebağlanması,
d-Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkınyerine getirilmesinin olanaksız bulunması,koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ilerisürülen kararların incelenmesinden ortada, adli ve idariyargı yerlerince verilmiş ve yasa yollarına başvurularakkesinleşmiş kararlar oldukları; her iki kararda da davanınesasının hükme bağlandığıanlaşılmıştır.
Davacı tarafından, icra yoluyla satın alınan 26 AK045 plakalı araca ihale bedeli üzerinden % 18 oranı uygulanmaksuretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisinin, aracın % 1oranında vergiye tabi olduğu öne sürülerek aradakifarka ilişkin tahakkuk işlemi adli yargıda verilen karar ileiptal edilmesine karşılık; idari yargıda anılan 26 AK045 plakalı araca ihale bedeli üzerinden % 18 oranı uygulanmaksuretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisinin, aracın % 1oranında vergiye tabi olduğu öne sürülerek aradakifarka ilişkin tahakkuk işleminin iptali istemiyle açılandavanın reddine karar verildiği anlaşılmakla, anılankararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerinegetirilmesinin olanaksız hale geldiği; bu duruma göre, sözkonusu adli ve idari yargı kararları arasında hükümuyuşmazlığı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1 incimaddesinin 3 üncü fıkrasının (d) bendinde,müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılansatışların katma değer vergisine tabi olduğu, 28 incimaddesinde, katma değer vergisi oranının, vergiye tabi her birişlem için % 10 olduğu, Bakanlar Kurulunun bu oranı,dört katına kadar artırmaya, % 1'e kadar indirmeye yetkili olduğuhükme bağlanmıştır.
Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer VergisiOranlarının Tespitine ilişkin 2007/13033 sayılıBakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 1'inci maddesinin 1 'incifıkrasında, mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacakkatma değer vergisi oranları; a) Ekli listelerde yer alanlarhariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için, % 18, b)Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, %1, c) Ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetleriçin, % 8 olarak tespit edilmiş; 5'inci fıkrasında da,(I) sayılı listenin 9 uncu sırasında yer alan"kullanılmış" deyiminin, 4760 sayılıÖzel Tüketim Vergisi Kanununa göre özel tüketimvergisine tabi olmayan taşıtları ifade ettiği, 2'ncimaddesinde ise, bu Karar kapsamındaki mal ve hizmetleri tanımlamayaMaliye Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.
Anılan Kararnameye ekli (I) sayılı listenin 9 uncumaddesinde "Aşağıda tanımları yapılanmotorlu taşıtlardan yalnız"kullanılmış" olanlar, "Türk GümrükTarife Cetvelinin 87.03 pozisyonundaki binek otomobilleri ve esas itibariyleinsan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlutaşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşınvagonlar ve yarış arabaları dahil). [Yalnız binekotomobilleri, steyşın vagonlar, yarış arabaları, arazitaşıtları, jipler, vb., motorlu karavanlar, elektrik, gaz,güneş enerjili vb. motorlu taşıtlar, "8703.10.11.00.00özellikle kar üzerinde hareket etmek için dizayn edilmişsıkıştırma ateşlemeli içten yanmalıpistonlu motorlu olanlar (dizel veya yarı dizel) veyakıvılcım ateşlemeli içten yanmalı pistonlumotorlu taşıtlar", "8703.10.18.00.00 diğerleri"][Ambulanslar, mahkum taşımaya mahsus arabalar, para arabaları,cenaze arabaları, itfaiye öncü arabaları gibi özelamaçla yapılmış motorlu taşıtlar hariç.]ifadesine yer verilmiştir.
27.07.2005 tarih ve 25888 sayılı Resmi Gazetedeyayımlanan 8 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği EkiSınıflandırma Kararlarında; 1 + 1, 1+3, 1+4 veya 1+7koltuklu, şoför ve öndeki yolcunun arkasındakikısımda emniyet kemerleri veya emniyet kemeri montajıiçin tertibat, koltuk ve emniyet ekipmanı montajı içinsabit tertibat, aracın iç kısmının hertarafında, araçların yolcu bölümlerinde yer alankonfor özellikleri ve iç döşemeleri (örn. yerkaplamaları, havalandırma, iç aydınlatma,küllükler), iki yan panel boyunca arka camları bulunan (Enarkada yük bölümünün sağ ve sol taraflarındacam bulunsun bulunmasın); şoför ve öndeki yolcularınbölümü ile insan veya eşya taşınmasıiçin kullanılan arka bölüm arasında sabit bir panelveya bariyer bulunmayan kapalı kasa motorlu taşıtların8703. gümrük tarife ve istatistik pozisyonundasınıflandıracağıaçıklanmıştır.
6 Şubat 2010 tarih ve 27485 Sayılı Resmî Gazetedeyayımlanan 2 Seri Nolu Gümrük GenelTebliği-Gümrük Tarife Cetveli AçıklamaNotlarında 8703 pozisyonu: "Binek otomobilleri ve esas itibariyleinsan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlutaşıtlar (8702 pozisyonuna girenler hariç) (steyşınvagonlar ve yarış arabaları dahil) Bu pozisyon, hem insan hemeşya taşıyabilen motorlu araçlar gibi ‘çokamaçlı araçları’ kapsar: 1. Kamyonettürü: Bu tür araçlar genellikle birden fazla koltuksırasına sahiptirler ve biri insan taşınmasına mahsuskapalı bir kabin ve eşya taşınmasına mahsusaçık veya kapalı bir alan olmak üzere iki ayrıalandan meydana gelirler. Bununla birlikte, bu tür araçlarınikiden fazla aksı olması veya eşya taşımaya mahsusalandaki azami dahili taban uzunluğunun aracın dingiller arasımesafenin % 50’sinden daha fazla olması halinde 8704 pozisyonundasınıflandırılırlar. 2. Panelvan türü: Birdenfazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türü araç8703 pozisyonu Armonize Sistem İzahnamesinde verilen göstergelerikarşılamalıdır. Bununla birlikte, arka kısımdagüvenlik teçhizatı ve koltukların yerleştirilmesiiçin sabit tutturma noktaları ve bağlantıelemanlarının bulunmadığı bir sıra koltuğasahip olan panelvan türü araçlar, yolcu alanı ileyük alanı arasında sabit bir panel veya bariyer ya da yanpanellerde pencereleri bulunsun veya bulunmasın 8704 pozisyonundasınıflandırılırlar." şeklindeaçıklama yer almaktadır.
Olayda, dava dosyasında bulunan ihtilaf konusu 26 AK 045plakalı araca ait Motorlu Araç Trafik Belgesinde; aracınmarkasının "CITROEN", tipinin "BERLİNG03COMBİ SX", cinsinin "kamyonet (panelvan)", koltuksayısının "5 kişi" olduğu, kullanımamacının "yük nakli-hususi" olarak tesciledildiğinin görüldüğü, bu durumda,ruhsatında açıkça kamyonet (panelvan) yazılan veyük taşımak amacıyla tescil edildiğigörülen, uyuşmazlık konusu aracın, yukarıda yazılımevzuatta tanımlanan 87.03 GTİP kapsamında binek otomobili veesas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğermotorlu taşıtlar vasfında olmadığı sonucunavarıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ilesatışında uygulanması gereken katma değer vergisi oranının% 18 olduğu anlaşılmakta olup; davacı tarafındansatın alınan araca ilişkin olarak % 18 oranında katmadeğer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesindehukuka aykırılık bulunmamaktadır.
SONUÇ:
1- Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30.12.2014 gün veE:2014/556, K:2014/1005 sayılı kararı ile Eskişehir 3.İcra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün ve E:2014/684, K:2014/684sayılı kararı ile hükümuyuşmazlığı bulunduğuna;
Eskişehir 3. icra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün veE:2014/684, K:2014/684 sayılı kararınınkaldırılmasına;
Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30.12.2014 gün ve E:2014/556,K:2014/1005 sayılı kararının kabulüne;
Bu surette hüküm uyuşmazlığınıngiderilmesine karar verilmesinin uygun olacağıdüşünülmektedir.” yolunda düşüncevermiştir.
4-b: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı: "...Davacı tarafından, Eskişehir 1. İcraMüdürlüğü tarafından ihale yoluylasatışı yapılan 26 AK 045 plakalı araca ilişkinolarak % 18 oranında tahakkuk ettirilerek tahsil edilen katma değervergisinin (KDV), aracın % 1 oranında vergiye tabi olduğuöne sürülerek aradaki farka ilişkin tahakkuk işlemininiptali istemiyle açılan davada; Eskişehir 1. VergiMahkemesinin 30/12/2014 tarih ve E.-K.2014/556-1005 sayılıkararıyla, ihtilaf konusu aracın nitelikleri itibariyle mevzuattatanımlanan 87.03 GTİP kapsamında binek otomobili ve esasitibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğermotorlu taşıtlar vasfında olmadığı sonucunavarıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ilesatışında uygulanması gereken KDV'nin% 18 olduğuanlaşılmakta olup; davacı tarafından satın alınanaraca ilişkin olarak % 18 oranında KDV tahakkuk ettirilerekdavacıdan tahsil edilmesinde hukuka aykırılıkbulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine kararverildiği, tek hakim tarafından verilen bu karara davacı vekilitarafından itiraz edilmesi üzerine Eskişehir Bölgeİdare Mahkemesinin 26/01/2016 tarih ve E.2015/580, K.2016/173sayılı kararıyla, itiraz isteminin reddi ile kararınonanmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiğianlaşılmıştır.
Diğer taraftan, davacının ihale yoluyla satınaldığı 26 AK 045 plakalı aracın % 1 oranındaKDV'ye tabi olduğu, % 18 oranında yapılan tahakkukişleminin yerinde olmadığı öne sürülerekaradaki farka ilişkin tahakkuk işleminin iptali istemiyleaçılan davada; Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin04/12/2014 tarih ve E.-K.2014/684 sayılı kararıyla, ihaleye konuaracın nitelikleri itibariyle mevzuatta tanımlanan 87.03kapsamında binek otomobili vasfında olduğundan 2007/13033sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine ekli 1 sayılı listenin9. sırasına istinaden ihale bedeli üzerinden % 1 oranındaKDV alınması gerektiği gerekçesiyle davanınkabulü ile Eskişehir İcraMüdürlüğünün 2013/5889 Esas sayılıdosyasında 26 AK 045 plaka sayılı aracın satışbedeli üzerinden % 18 oranında KDV alınmasına ilişkinmemur işleminin iptali ile aracın satış bedeliüzerinden % 1 oranında KDV alınmasına karar verildiğive söz konusu kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiğianlaşılmıştır.
Davacı E.K. vekilince Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilen 28/07/2017 tarihli dilekçe ile Eskişehir 1. VergiMahkemesinin 30/12/2014 tarih ve 2014/556 Esas, 2014/1005 Kararsayılı kararı ile Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin04/12/2014 tarih ve 2014/684 Esas, 2014/684 Karar sayılıkararından hangisinin uygulanacağı konusunda tereddütdoğduğundan ve hakkın yerine getirilmesinin olanaksız halegeldiğinden bahisle hükümuyuşmazlığının giderilmesi talebindebulunulmuştur.
MEVZUAT YÖNÜNDEN İNCELEME:
İdari ve adli yargı kararları arasındaoluştuğu ileri sürülen hükümuyuşmazlığının çözümüiçin; öncelikle hüküm uyuşmazlığınınoluşup oluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 2592 sayılı Kanun iledeğişik 24. maddesinin birinci fıkrasında, “7 incimaddede gösterilen yargı mercilerinden en az ikisi tarafından,görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veyakesinleşmiş aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındakiçelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesiolanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabuledilir.'" hükmü yer almaktadır.
Anılan hükme göre, hükümuyuşmazlığının varlığı için:
a- Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli, idari veyaaskeri yargı ınercilerinden en az ikisi tarafından verilmesi,
b- Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynıolması,
c- Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d- Kararlarda davanın esasının hükmebağlanması,
e- Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkınyerine getirilmesinin olanaksız
bulunması,
Koşullarının birlikte gerçekleşmesiaranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ilerisürülen kararların incelenmesinde; ortada, adli ve idariyargı yerlerince verilmiş ve yasa yollarına başvurularakşeklen kesinleşmiş; taraflarından en az birinin aynıolduğu kararların bulunduğu ve tüm kararlarda da davanınesasının hükme bağlandığı ve yasayollarının tüketildiği anlaşılmıştır.
Hüküm uyuşmazlığına konu Eskişehir1. Vergi Mahkemesi kararında, davaya konu araca ilişkin olarak % 18oranında tahakkuk ettirilerek tahsil edilmesine ilişkin işleminiptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesinekarşın, Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi kararındaise, ihale bedeli üzerinden % 1 oranında KDV alınmasıgerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile Eskişehirİcra Müdürlüğünün aracınsatış bedeli üzerinden % 18 oranında KDValınmasına ilişkin işleminin iptali ile aracın satışbedeli üzerinden % 1 oranında KDV alınmasına kararverildiği anlaşılmakla, Vergi Mahkemesi ile İcra HukukMahkemesi kararları arasında oluşan çelişki nedeniile davacı yönünden hakkın yerine getirilmesininolanaksız hale geldiği, bu duruma göre, söz konusu adli veidari yargı kararları arasında hükümuyuşmazlığı bulunduğu kabul edilmelidir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/3.dmaddesinde, müzayede mahallerinde ve gümrük depolarındayapılan satışların KDV'ye tabi olduğu; 28. maddesinde,KDV oranının vergiye tabi her bir işlem için % 10olduğu, Bakanlar Kurulunun bu oranı dört katına kadarartırmaya, % l'e kadar indirmeye yetkili olduğu düzenlemesineyer verilmiştir.
Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer VergisiOranlarının Tespitine İlişkin 2007/13033 sayılıBakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 1. maddesinde; "Malteslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisioranları; / a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere,vergiye tabi işlemler için, % 18 / b) Ekli (I) sayılı listedeyer alan teslim ve hizmetler için, % 1 / c) Ekli (II) sayılılistede yer alan teslim ve hizmetler için, % 8 olarak tespitedilmiştir. / ... / ... /... / (I) sayılı listenin 9 uncusırasında yer alan "kullanılmış" deyimi,4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa göreözel tüketim vergisine tabi olmayan taşıtları ifadeeder." hükmüne, 2. maddesinde; "Bu Karar kapsamındakimal ve hizmetleri tanımlamaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.”hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kararnameye ekli (I) sayılı listenin 9. maddesinde;"Aşağıda tanımları yapılan motorlutaşıtlardan yalnız "kullanılmış"olanlar, 'Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 pozisyonundakibinek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imaledilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenlerhariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabalarıdahil). [(Yalnız binek otomobilleri, steyşın vagonlar,yarış arabaları, arazi taşıtları, jipler, vb.,motorlu karavanlar, elektrik, gaz, güneş enerjili vb. motorlutaşıtlar, '8703.10.11.00.00 özellikle kar üzerinde hareketetmek için dizayn edilmiş sıkıştırmaateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu olanlar (dizel veyayarı dizel) veya kıvılcım ateşlemeli içtenyanmalı pistonlu motorlu taşıtlar', '8703.10.18.00.00diğerleri'] [Ambulanslar, mahkum taşımaya mahsus arabalar, paraarabaları, cenaze arabaları, itfaiye öncü arabalarıgibi özel amaçla yapılmış motorlu taşıtlarhariç.] ..." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan; 27/07/2005 tarih ve 25888 sayılı ResmiGazetede yayınlanan 8 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği EkiSınıflandırma Kararında; 1+3, 1+4 veya 1+7 koltuklu,şoför ve öndeki yolcunun arkasındaki kısımdaemniyet kemerleri veya emniyet kemeri montajı için tertibat, koltukve emniyet ekipmanı montajı için sabit tertibat, aracıniç kısmının her tarafında, araçlarınyolcu bölümlerinde yer alan konfor özellikleri ve içdöşemeleri (örn. yer kaplamaları, havalandırma,iç aydınlatma, küllükler), iki yan panel boyunca arkacamları bulunan (En arkada yük bölümünün sağve sol taraflarında cam bulunsun bulunmasın); şoför veöndeki yolcuların bölümü ile insan veya eşyataşınması için kullanılan arka bölümarasında sabit bir panel veya bariyer bulunmayan kapalı kasa motorlutaşıtların 87.03 tarife pozisyonundasınıflandırılacağı belirtilmiştir.06/02/2010 tarih ve 27485 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği Gümrük TarifeAçıklama notlarında ise 8703 pozisyonu; " Binekotomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imaledilmiş diğer motorlu taşıtlar (8702 pozisyonuna girenlerhariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabalarıdahil) / Bu pozisyon, hem insan hem eşya taşıyabilen motorluaraçlar gibi ‘çok amaçlı araçları’ kapsar: / 1. Kamyonet türü: Bu tür araçlargenellikle birden fazla koltuk sırasına sahiptirler ve biri insantaşınmasına mahsus kapalı bir kabin ve eşyataşınmasına mahsus açık veya kapalı bir alanolmak üzere iki ayrı alandan meydana gelirler. Bununla birlikte, butür araçların ikiden fazla aksı olması veyaeşya taşımaya mahsus alandaki azami dahili tabanuzunluğunun aracın dingiller arası mesafenin %50’sindendaha fazla olması halinde 8704 pozisyonundasınıflandırılırlar. / 2. Panelvan türü:Birden fazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türüaraç 8703 pozisyonu Armonize Sistem İzahnmesinde verilengöstergeleri karşılamalıdır. / Bununla birlikte, arkakısımda güvenlik teçhizatı ve koltuklarınyerleştirilmesi için sabit tutturma noktaları vebağlantı elemanlarının bulunmadığı birdenfazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türüaraçlar, yolcu alanı ile yük alanı arasında sabit birpanel veya bariyer ya da yan panellerde pencereleri bulunsun veyabulunmasın 8704pozisyonundasınıflandırılırlar." şeklindeaçıklanmıştır.
Yukarıda izah edilen tüm mevzuat ve dosyada bulunan belgelerbirlikte incelendiğinde, dava konusu 26 AK 045 plakalı araca aitMotorlu Araç Trafik Belgesinde; aracın markasının"CITROEN", tipinin "BERLİNG03 COMB1 SX", cinsinin"kamyonet (panelvan)", koltuk sayısının "5kişi", kullanım amacının "yüknakli-hususi" olarak yazıldığı, söz konusuaracın bu haliyle 87.03 pozisyonunda tanımlanan binek otomobili veesas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğermotorlu taşıtlar vasfında olmadığı, bu itibarladavaya konu aracın ihale yoluyla satışında uygulanmasıgereken KDV oranıpın % 18 olduğu sonucunavarılmıştır.
Bu durumda, idari yargı yerince verilen kararın sonucu(hüküm kısmı) hukuka uygunluk arzetse de, 2004sayılı İcra ve İflas Kanununun 4, 16 ve 17. maddeleriuyarınca, İcra Müdürlüğü tarafındanyürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihalesonucunda alınan araca ilişkin, icramüdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın kanuna aykırılığıiddiasının şikayet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümlenmesinin gerekmesi, mahkemenin incelemeyi, sözkonusu icra dosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanunauygun olup olmadığı hususunda karar vermesinin gerekmesi, adliyargılamanın bir parçasını oluşturan buuyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklanması gözetildiğinde, bu işlemin yasaya uygun olupolmadığının adli yargı yerince çözümlenmesiningerekmesi karşısında; görevsiz mahkemece verilmiş birkararın varlığı gözetildiğinde, Eskişehir 1.Vergi Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasıgerekmektedir. Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi söz konusudavada görevli mahkeme ise de; yukarıda izah edilen nedenlerle, bumahkemece verilen kararda hukuki isabet bulunmadığından, bukararın da kaldırılması gerekmektedir. Bu sebeple, her ikikararın da kaldırılması zorunluluğu gözetilerek,“hakkın yerine getirilmesi" fiilen mümkünolamayacağından; 2247 sayılı Kanunun 25 inci maddesindeki“Hukuk alanındaki hüküm uyuşmazlıklarındaUyuşmazlık Mahkemesi, Danıştay YargılamaUsulünün bu Kanuna aykırı olmayan hükümleriniuygulamak suretiyle anlaşmazlığın esasını dakarara bağlar." şeklindeki amir hüküm uyarınca,uyuşmazlığın esası hakkında hükümtesisi yoluna gidilmesi ve davacının şikayetinin reddine kararverilmesi gerekmektedir.
SONUÇ:
Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30/12/2014 tarih veE.-K.2014/556-1005 sayılı kesinleşen kararı ileEskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 04/12/2014 tarih veE.-K.2014/684 sayılı kararı arasında hükümuyuşmazlığı bulunduğunun kabulüne,
Her iki mahkeme kararının KALDIRILMASINA,
Davacının sübut bulmayan şikayetinin REDDİNE,
Karar verilmesi suretiyle hükümuyuşmazlığının giderilmesinin mümkünolduğu düşünülmektedir." yolundadüşünce vermiştir.
İNCELEME GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 24.12.2018günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME :2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun"Mahkemenin görevi" başlığınıtaşıyan 1. maddesinde;
"Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye CumhuriyetiAnayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargımercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir.
Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasınınzorunlu olduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakimtarafından yerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusunagöre, yukarıdaki fıkrada yazılı adli veya idariyargı mercilerinden sayılır.
24. maddesinde;
(Değişik birinci fıkra: 21/1/1982 - 2592/7 md.) 1 ncimaddede gösterilen yargı mercileri tarafından, görevleilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veyakesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındakiçelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesiolanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabul edilir.
(Mülga ikinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.)
İlgili kişi veya makam Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurarak hüküm uyuşmazlığınıngiderilmesini istiyebilir. Bu halde olumsuz görevuyuşmazlığının çıkarılması ileilgili 15 ve 16 ncı maddelerdeki usul kuralları uygulanır." belirtilmiştir.
Anılan Hükümlere göre hükümuyuşmazlığının varlığı için;
a) Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli ve idariyargı mercileri tarafından verilmesi,
b) Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması,
c) Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d) Kararlarda davanın esasının hükmebağlanması,
e) Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkınyerine getirilmesinin olanaksız bulunması koşullarınınbirlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ilerisürülen idari yargı ve adli yargı kararlarınınincelenmesinden; ortada idari (Eskişehir Vergi Mahkemesinin 30.12.2014gün ve E:2014/556, K:2014/1005 sayılı kararı)ve adli (Eskişehir3. İcra Hukuk Mahkemesinin E:2014/684, K:2014/684 sayılı kararı)yargı yerlerince verilmiş ve kesinleşmiş kararlarbulunduğu; davanın taraflarından en az birinin (E.K.) aynıolduğu anlaşılmıştır.
Konu ve dava sebebinin aynı olup olmadığınınincelenmesinden:
Uyuşmazlık Eskişehir 1. İcraMüdürlüğünün E:2013/5889 sayılıdosyasından ihaleye çıkarılan 26 AK 045 plakalıvasıtanın 3.6.2014 günü olan ihalesine katılarakaracı ihale ile satın alan davacının almışolduğu aracın Katma DEğer Vergisinin %1 olmasıgerektiğini içeren 9.6.2014 günlü başvurusununreddine ilişkin Eskişehir 1. İcra Dairesinin E:2013/5889sayılı işleminin iptali istemindenkaynaklanmıştır.
Dava sebebi, talep sonucunu haklı göstermeye yarayan maddiolaylar iken, dava konusu netice-i taleptir.
Olayda her iki davanın sebebi ihale yoluyla satılan araca %18oranında Katma Değer Vergisinin uygulanıpuygulanmayacağına ilişkindir. Bir taraf bu miktarın hukukauygun olarak alındığı iddia ve savunmasındabulunurken, diğer taraf tam aksine bu miktarın hukukaaykırı olduğu iddia ve savunmasında olduğundan her ikidava sebebi yani vakıada aynıdır.
Dava konusuna gelince; İcra Müdürlüğünceihaleye çıkartılan araca ödenen %18 oranındakiKDV'nin iptal edilmesi istemine ilişkin olması nedeniylehüküm uyuşmazlığı olduğu iddia edilenkararlar arasında dava konuları da aynıdır.
Kararlarda işin esasının hükmebağlanmasının incelenmesinden E.K. vekili tarafından idariyargı yerinde açılan dava sonucunda, aracınruhsatında açıkça kamyonet olarak belirtildiği veyük taşımak amacıyla tescil edildiğigörülmekte olup, dolayısıyla ihtilaf konusu aracınnitelikleri itibariyle yukarıda anılan mevzuatta tanımlanan87.03 GTIP kapsamında binek otomobili ve esas itibariyle insantaşımak üzere imal edilmiş diğer motorlutaşıtlar vasfında olmadığı sonucunavarıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ilesatışında uygulanması gereken katma değer vergisinin%18 olduğu anlaşılmakta olup; davacı tarafındansatın alınan araca ilişkin olarak % 18 oranında katmadeğer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesindehukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyledavanın reddine karar verildiği; aynı davacıtarafından adli yargı yerinde açılan dava sonucundada,ihaleye konu Citroen marka kapalı kasa tipli kamyonetin GümrükTarife İstatistik 87.03 Pozisyonunda yer alan binek otomobiliniteliğine haiz olduğundan 2007/13033 Sayılı BakanlarKurulu Kararnamesine ekli 1 sayılı listenin 9. sırasınaistinaden söz konusu aracın satışı %1 oranındaKDV'ye tabi olacak, ihaleye konu aracın ihale bedeli üzerinden %1oranında KDV alınması gerekirken %18 oranında KDValınması usul ve yasaya aykırı olduğundanşikayetinin kabulü ile 26 AK 045 plakalı aracın ihalebedeli üzerinden % 18 oranında KDV alınmasına ilişkinmemur işleminin iptaline karar vermek gerekmiş, bu işlemin icramüdürlüğünce yapıldığı,davalı tarafın davanın açılmasına sebebiyetvermediği anlaşılmakla yargılama giderlerinin davacıüzerinde bırakılmasına karar vermek gerektiğigerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğianlaşılmıştır. Bu durumda her iki kararda da işinesasının hükme bağlandığı açıktır.
Hüküm uyuşmazlığının kabuledilebilmesi için öngörülen diğer husus ise,kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerinegetirilmesinin olanaksız bulunmasıdır.
İdari yargıda yapılan yargılama sonucu idariişlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği gerekçesiyledavanın reddine karar verilirken; adli yargı yerinde tesis edilenişlemin, hukuka uygun olmadığı ve yersiz tahsilatyapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne kararverilmiştir.
İdari yargı yerinde yasaya uygun bulunan işlemin adliyargı yerinde yasal dayanaktan yoksun olduğuna karar verilerekkararlar arasındaki hakkın yerine getirilmesi olanaksız halegetirilmiştir.
Bu durumda 2247 sayılı Yasa'nın 24. maddesindeaçıklandığı üzere; tarafları konusu vedava sebebi aynı olan ve kesinleşmiş kararlar arasındahüküm uyuşmazlığının doğduğu vekararlar arasında çelişki nedeniyle hakkın yerinegetirilmesinin olanaksız hale geldiği açıktır.
Belirtilen nedenlerle;
1)Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi ile Eskişehir 3. İcraHukuk Mahkemesinin kararları arasında 2247 sayılıYasa'nın 24. maddesinde öngörülen koşullarıngerçekleştiği anlaşıldığındanhüküm uyuşmazlığı bulunduğu;
2) 2247 sayılı Yasa'nın 25. maddesi hükmüuyarınca;
a- İdari Yargılama Usulü Yasası gözetilerekUyuşmazlık Mahkemesine yapılan başvuruya ait dilekçeve eklerinin 30 gün içinde cevap verilmek üzere EskişehirVergi Dairesi Müdürlüğü ile, Albaraka TürkKatılım Bankasına bildirilmesi, verilen cevabın karşıtarafa tebliği suretiyle dosyanın tekamülününsağlanması,
b- Usulü işlemler tamamlandıktan ve esas hakkındarapor yazıldıktan sonra Başkanlıkça belirleneceksürede işin esasının görüşülmesine OYBİRLİĞİ İLE KARAR VERİLMİŞTİR.
Bunun üzerine Uyuşmazlık Mahkemesine yapılanbaşvuruya ait dilekçe karşı tarafa tebliğedilmiş; Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığıvekili tarafından yasal süresi içerisinde verilen cevapdilekçesinde; Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin kararınınkabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.03.2019günlü toplantısında:
Başvuru dilekçesi ve ekleri, uyuşmazlığakonu edilen kararlara ilişkin dava dosyaları, ilgiliBaşsavcıların düşünce yazıları,dayanılan Yasa ve Yönetmelik kuralları, taraflarca verilendilekçe ve ekleri ile Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın hazırladığı rapor okunupincelendikten ve ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ınyazılı düşünceleri doğrultusundakiaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Uyuşmazlık, E.K. tarafından, Eskişehir l. İcraMüdürlüğü'nün ihalesi sonucu satınalınan araca ilişkin olarak icra müdürlüğünceverilen beyanname ile beyan edilen %18 oranındaki katma değervergisinin 13.06.2014 tarihli tahsilat makbuzu ile davacıdan tahsiledildiği, davacı tarafından ödemiş olduğu katmadeğer vergisinin %17 oranına isabet eden kısmınınkaldırılması ve tarafına iadesi istemindenoluşmuştur.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun "Vergininkonusunu teşkil eden işlemler" başlıklı 1.maddesinde;
" Türkiye'de yapılan aşağıdakiişlemler katma değer vergisine tabidir:
1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyetiçerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
2. Her türlü mal ve hizmet ithalatı,
3. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler:
a) Posta, telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ileradyo ve televizyon hizmetleri,
b) (Değişik: 14/3/2007-5602/10 md.) Her türlüşans ve talih oyunlarının tertiplenmesi ve oynanması,
c) Profesyonel sanatçıların yer aldığıgösteriler ve konserler ile profesyonel sporcularınkatıldığı sportif faaliyetler, maçlar,yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi, gösterilmesi,
d) (Değişik : 16/6/2009-5904/8 md.) Müzayedemahallerinde ve gümrük depolarında yapılansatışlar ile 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı TarımÜrünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenenürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünüdepodan çekecek olanlara teslimi,
e) Boru hattı ile hampetrol, gaz ve bunlarınürünlerinin taşınmaları,
f) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal vehakların kiralanması işlemleri,
g) Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine,belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere,üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü meslekikuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veyaişletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşlarınveya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai,zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetleri,
h) Rekabet eşitsizliğini gidermek maksadıyla isteğebağlı mükellefiyetler suretiyle vergilendirilecek teslim vehizmetler.
Ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinindevamlılığı, kapsamı ve niteliği Gelir VergisiKanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanunundaaçıklık bulunmadığı hallerde, Türk TicaretKanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin vetespit edilir.
Bu faaliyetlerin kanunların veya resmi makamlarıngösterdiği gerek üzerine yapılması, bunlarıyapanların hukuki statü ve kişilikleri, Türk tabiyetindebulunup bulunmamaları, ikametgah veya işyerlerinin yahut kanunimerkez veya iş merkezlerinin Türkiye'de olup olmamasıişlemlerin mahiyetini değiştirmez ve vergilendirmeye maniteşkil etmez.
İthalatın kamu sektörü, özel sektör veyaherhangi bir gerçek veya tüzelkişi tarafındanyapılması veya herhangi bir şekil ve surettegerçekleştirilmesi, özellik taşımasıvergilendirmeye tesir etmez." hükmüne;
"Oran" başlıklı 28. maddesinde;
"(Değişik : 3/12/1988 - 3505/23 md.)
Katma değer vergisi oranı, vergiye tabi her bir işlemiçin % 10'dur. Cumhurbaşkanı bu oranı, dörtkatına kadar artırmaya, % 1 'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilindemuhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası veinşaatın yapıldığı arsanın veya konutunvergi değeri ve bulunduğu yeri esas alarak konut teslimleriiçin farklı vergi oranları tespit etmeye yetkilidir."hükmüne;
Aynı Kanunun "Beyan esası" başlıklı40. maddesinde;
" 1. Katma Değer Vergisi, bu Kanunda aksine hükümbulunmadıkça mükelleflerin yazılı beyanlarıüzerine tarholunur.
2. Bu Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen hallerde bu beyan, vergikesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından yapılır.
3. Herhangi bir vergilendirme döneminde vergiye tabiişlemleri bulunmayan mükellefler de beyanname vermekmecburiyetindedirler.
4. İthalatta alınan Katma Değer Vergisi,gümrük giriş beyannamesindeki beyan üzerine,gümrük giriş beyannamesi verilmeyen haller ve motorlu karataşıtları ile Türkiye ile yabancı ülkelerarasında yapılan yük ve yolcu taşımaları iletransit taşımalara ait Katma Değer Vergisi mükelleflerinyapacakları özel beyan üzerine tarholunur. Bu fıkrahükmüne göre tarhiyata esas alınacak beyannamelerde, vergimatrahının unsurları ile vergi oranınınaçıkça gösterilmesi gereklidir.
5. (Ek : 25/5/1995-4108/35 md.) Maliye Bakanlığı, buKanunun 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasında sayılan kurum vekuruluşlara sadece vergiye tabi işlemlerinin bulunduğudönemler için beyanname verdirmeye, beyanname yerine kaim olmaküzere işleme esas olan belgeleri kabul etmeye, bu mükelleflereait verginin beyan ve ödeme zamanı ile tahsiline ilişkin usul veesasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yerverilmiştir.
13.07.1995 tarih ve 22342 sayılı Resmi Gazetedeyayımlanan 48 seri nolu KatmaDeğer Vergisi Genel Tebliğinin'İcra yoluyla yapılan satışlarda katma değervergisiuygulaması" başlıklı (D)bölümünde, Katma Değer Vergisi Kanununun 40 ncımaddesine4108 sayılı Kanunla eklenen 5 numaralı fıkra ile,Kanunun 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasında sayılan kurum vekuruluşlara sadece vergiye tabi işlemlerinin bulunduğudönemleriçin beyanname verdirme, beyanname yerine kaim olmaküzere işleme esas belgeleri kabul etme, bu mükelleflere aitverginin beyan ve ödeme zamanı ile tahsiline ilişkin usul veesasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığına yetkiverildiği, söz konusu yetki çerçevesinde, Kanunun 1/3-dmaddesi uyarınca müzayede yoluyla satış yapan icra dairelerininbu satışlarıyla ilgili katma değer vergisinin beyan veödenmesi ile ilgili işlemlerin yürütülmesi hususunda,icra yoluyla yapılan satışlarda verginin mükellefininsatışı gerçekleştiren icra daireleri olduğu ,verginin beyanı ve ödenmesi hususunda ise icra dairelerincemüzayede mahallinde yapılan satışlar nedeniyle hesaplanankatma değer vergisinin, en geç ilgili mevzuatı uyarıncabedelin tahsil edildiği günün mesai saati bitimine kadar vergidairesine beyan edilip aynı süre içinde ödeneceğibelirtilmiştir.
30.12.2007 tarih ve 26742 sayılı Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 2007/13033 kararsayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1. maddesinde malteslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisioranları;
a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiyetabi işlemler için, % 18,
b) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetleriçin, % 1,
c) Ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetleriçin, % 8 olarak tespit edilmiş; 5. maddesinde (I) sayılılistenin 9 uncu sırasında yer alan"kullanılmış" deyiminin, 4760 sayılıÖzel Tüketim Vergisi Kanununa göre özel tüketimvergisine tabi olmayan taşıtları ifade ettiği 2. maddesindebu Karar kapsamındaki mal ve hizmetleri tanımlamaya MaliyeBakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.
Anılan Kararnameye ekli (I) sayılı liste'nin9.maddesinde "Aşağıda tanımları yapılanmotorlu taşıtlardan yalnız"kullanılmış" olanlar,"Türk GümrükTarife Cetvelinin 87.03 pozisyonundaki binek otomobilleri ve esas itibariyleinsan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlutaşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşınvagonlar ve yarış arabaları dahil). [(Yalnız binekotomobilleri, steyşın vagonlar, yarış arabaları, arazitaşıtları, jipler, vb., motorlu karavanlar, elektrik, gaz,güneş enerjili vb. motorlu taşıtlar, "8703.10.11.00.00özellikle kar üzerinde hareket etmek için dizayn edilmişsıkıştırma ateşlemeli içtenyanmalıpistonlu motorlu olanlar (dizel veya yarı dizel) veyakıvılcım ateşlemeli içten yanmalı' pistonlumotorlu taşıtlar", "8703.10.18.00.00 diğerleri"][Ambulanslar, mahkum taşımaya mahsus arabalar, para arabaları,cenaze arabaları, itfaiye öncü arabaları gibi özelamaçla yapılmış motorlu taşıtlar hariç.](Katma Değer Vergisi Kanununun 30/b maddesine göre binekotomobillerinin alımında yüklenilen katma değer vergisiniindirim hakkı bulunan mükelleflerin, bu araçlarıtesliminde bu Kararın 1 inci maddesinin (a) bendindeöngörülen vergi oranı uygulanır.) " kuralıyer almaktadır.
27.07.2005 tarih ve 25888 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğegiren 8 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği-Tarife-Sınıflandırma Kararlarında 87.03 gümrüktarife ve istatistik pozisyonu 1+3, 1+4 veya 1+7 koltuklu, şoför veöndeki yolcunun arkasındaki kısımda emniyet kemerleri veyaemniyet kemeri montajı için tertibat, koltuk ve emniyetekipmanı montajı için sabit tertibat, aracın içkısmının her tarafında, araçların yolcubölümlerinde yer alan konfor özellikleri ve içdöşemeleri (örn. yer kaplamaları, havalandırma,iç aydınlatma, küllükler), iki yan panel boyunca arkacamları bulunan (En arkada yük bölümünün sağve sol taraflarında cam bulunsun bulunmasın); şoför veöndeki yolcuların bölümü ile insan veya eşyataşınması için kullanılan arka bölümarasında sabit bir panel veya bariyer bulunmayan kapalı kasa motorlutaşıt olarak tanımlanmıştır.
13.09.2008 tarih ve Mükerrer 26996 sayılı Resmi Gazetedeyayımlanan 1 Seri Nolu Gümrük GenelTebliği-Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesinde; 87.03Gümrük Tarife ve İstatistik Pozisyonu " binek otomobillerive esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmişdiğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç)(steyşin vagonlar ve yarış arabaları dahil) Bu pozisyondayolcu taşımak için düzenlenmiş her cins motorlutaşıtlar yer alır (hem karada hem de suda giden motorlu taşıtlardahil)……Aşağıdakiler de bu pozisyona dahildir:(l)Binek otomobilleri (yarış arabası, spor arabaları,saloon tipi araba, kiralık arabalar gibi). (2)Ambulans, mahkumtaşımaya mahsus arabalar, cenaze arabaları gibi özelamaçla yapılmış araçlar. (3)Motorla mücehhezkaravanlar (içinde oturulup, yatılan arabalar gibi) özellikleikamet için düzenlenmiş (uyku, yemek pişirme, tuvaletişleri, vb.) taşıtlar. (4)Ozellikle kar üzerinde seyahat içindüzenlenmiş taşıtlar (kar arabaları,vb.) (5)Golfarabaları, vb. taşıtlar. (6)Dört tekerlekli motorlutaşıtlar. Bunların boru şasisi ve motorlu araba tipidireksiyon sistemleri (ör; Ackerman prensibine göreçalışan direksiyon sistemi) vardır……Bupozisyonda bazı motorlu taşıtlarınsınıflandırılması, o taşıtınözellikle eşya taşımak yerine insan taşımakiçin dizayn edilmiş olduğunu gösteren belli niteliklertarafından beIirlenir (87.04 pozisyonu), bu nitelikler, özellikle,brüt ağırlık derecelendirmesi 5 tondan az olan vesürücü ve yolcular için olan alanı ve hem insanlarınhem de eşyaların taşınması içinkullanılabilen diğer bir alanı içeren tek bir içalana sahip olan motor taşıtlarınınsınıflandırılmasının belirlenmesindeyardımcı olur. Bu kategoride yer alan motorlu taşıtlargenellikle “çok amaçlı” taşıtlarolarak bilinir, (örneğin; kamyonet tipi taşıtlar, sporamaçlı taşıtlar, bazı pick-up tipitaşıtlar), aşağıda yer alan nitelikler genellikle bupozisyonda yer alan taşıtlara uygulanabilen dizaynkarakteristiklerinin göstergesidir: (a)Her insan için güvenlikdonanımlı (örneğin; emniyet kemeri veya emniyet kemerinimonte etmek için sabitleyici ve bağlantı noktası) sabitkoltukları bulunan veya sürücü ve ön yolcualanının arkasında bulunan ve emniyet kemeri veya emniyetkemerini monte etmek için sabitleyici veya bağlantı noktasıbulunan arka alan, bu koltuklar sabit, katlanabilen, bağlantınoktalarından sökülebilen veya açılıpkapanabilen; (b)İki yan panel boyunca arka camların bulunması;(c)Yan alanlarda veya arkada pencereli, kayan, yukarıkaldırılabilen veya menteşeli (swing out) kapı veyakapıların bulunması; (d)Sürücü ve ön yolcualanı ve hem insan hem de eşya taşımak içinkullanılabilen arka alan arasında daimi panel veya bariyerlerin bulunmaması;(e)Konfor niteliklerinin ve taşıtın yolcu alanları ileilişkili (örneğin; yer halısı, havalandırma,iç ışıklandırma, küllükler)taşıt içi teçhizatı olaraktanımlanmıştır.
6 Şubat 2010 tarih ve 27485 Sayıl Resmî Gazetedeyayımlanan 2 Seri Nolu Gümrük GenelTebliği-Gümrük Tarife Cetveli Açıklama"Notlarında 87.03 pozisyonu: “Binek otomobilleri ve esas itibariyleinsan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlutaşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşınvagonlar ve yarış arabaları dahil) Bu pozisyon, hem insan hemeşya taşıyabilen motorlu araçlar gibi ‘çokamaçlı araçları’ kapsar: 1. Kamyonettürü: Bu tür araçlar genellikle birden fazla koltuksırasına sahiptirler ve biri insan taşınmasına mahsuskapalı bir kabin ve eşya taşınmasına mahsus açıkveya kapalı bir alan olmak üzere iki ayrı alandan meydanagelirler. Bununla birlikte, bu tür araçların ikiden fazlaaksı olması veya eşya taşımaya mahsus alandaki azamidahili taban uzunluğunun aracın dingiller arası mesafenin%50’sinden daha fazla olması halinde, 87.04 pozisyonundasınıflandırılırlar. 2. Panelvan türü: Birdenfazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türü araç87.03 pozisyonu Armonize Sisterh İzahnamesi’nde verilengöstergeleri karşılamalıdır. Bununla birlikte, arkakısımda güvenlik teçhizatı ve koltuklarınyerleştirilmesi için sabit tutturma noktaları vebağlantı elemanlarının bulunmadığı birdenfazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türüaraçlar, yolcu alanı ile yük alanı arasında sabitbir panel veya bariyer ya da yan panellerde pencereleri bulunsun veyabulunmasın 87.04 pozisyonundasınıflandırılırlar." şeklindeaçıklama yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının Eskişehir 1.İcra Müdürlüğünün 2013/5889 Esassayılı dosyasından 3.6.2014 tarihinde satışaçıkarılan26 AK 045 plakalı aracın ihalesinekatılarak pey sürdüğü ve aracı satınaldığı; aracın ticari adının Berlingo3 Combi SX1.6, cinsinin kamyonet, koltuk sayısının 5, kullanımamacının yük nakli - hususi olduğunun ruhsattayazdığı ve aracın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde87.03 tarife pozisyonunda yer aldığı; ihalede satılanaraç satış şartnamesinde Katma Değer Vergisioranının %18 olarak belirtildiği; davacı tarafından buoranın %18 değil, %1 olması gerektiği nedeniyleEskişehir 1. İcra Müdürlüğüne başvurudabulunulduğu; ancakEskişehir 1. İcra Dairesinin 2013/5889 Esassayılı Karar Tensip Tutanağı ile "İhalealıcısı satışı gerçekleştirilenaracın Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 tarifepozisyonunda sayılan araçlardan olduğundan KDVoranının %1 olarak hesaplanmasını talep etmiştir.
Birden fazla koltuk sırasına sahip olan panelvantürü araçlar 87.03 pozisyonu Armonize Sistemİzahnamesinde verilen göstergeleri karşılamalıdırdenmektedir.
Anılan izahnamede birçok teknik kavramdan bahsedilmiş,aracın söz konusu şartlar taşıyıptaşımadığının ancak bilirkişi marifetiyleyapılacak tespitle mümkün olabileceğianlaşılmıştır.
Müdürlüğümüz tarafından aracınmuhafaza altına alındığı günanahtarının olmadığı ve aracın gerekenözellikleri taşıyıp taşımadığıtespit edilemediğinden aracın “Kamyonet - KapalıKasa” cinsi olmasından dolayı KDV oranı % 18 olarakbelirlenmiştir.
Öte yandan, satış ilanında belirtilen KDVoranının sonradan değiştirilemeyeceği, pey sürenihale alıcılarının %I8 KDV oranına göre peysürdükleri, %18 yerine %1 KDV alınmasının ihaleninfeshine neden olabileceği değerlendirilmekledir.
Yukarıda izah edilen nedenlerden dolayı ve söz konusuitirazın Vergi Dairesi Müdürlüğüneyapılması gerektiğinden ihale alıcısınıntalebinin REDDİNE., ihale bedeli üzerinden %I8 KDValınmasına karar verildi." denildiği; ve davacıtarafından aracın satışı sebebiyle%1 yerine %18 KDVtahsiline dair tahakkuk işlemin iptali ve fazla talep ve dava hakkısaklı kalmak kaydıyla bu tahakkuk işlemi sebebiyle fazla tahsiledilen 3.077,00-TL Katma Değer Vergisinin iadesi istemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır.
İdari yargı yerinde açılan davada Eskişehir1. Vergi Mahkemesi 30.12.2014 gün ve E:2014/5856, K:2014/1005sayılı kararı ile, aracın ruhsatındaaçıkça kamyonet olarak belirtildiği ve yüktaşımak amacıyla tescil edildiği görülmekte olup,dolayısıyla ihtilaf konusu aracın nitelikleri itibariyleyukarıda anılan mevzuatta tanımlanan 87.03 GTİPkapsamında binek otomobili ve esas itibariyle insan taşımaküzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlarvasfında olmadığı sonucunavarıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ilesatışında uygulanması gereken katma değer vergisinin%18 olduğu anlaşılmakta olup; davacı tarafındansatın alınan araca ilişkin olarak %18 oranında katmadeğer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesindehukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyledavanın reddine karar vermiş; bu karar Eskişehir Bölgeİdare Mahkemesince onanarak kesinleşmiş; aynı istemle adliyargı yerinde açılan davada, Eskişehir 3. İcra HukukMahkemesinin 4.12.2014 gün ve E:2014/684, K:2014/684 sayılıkararıylaihaleye konu Citroen marka kapalı kasa tipli kamyonetinGümrük Tarife İstatistik 87.03 Pozisyonunda yer alan binekotomobili niteliğine haiz olduğundan 2007/13033 SayılıBakanlar Kurulu Kararnamesine ekli 1 sayılı listenin 9.sırasınaistinaden söz konusu aracın satışı %1 oranındaKDVye tabi olacağından, ihaleye konu aracın ihale bedeliüzerinden %1 oranında KDV alınması gerekirken %18oranında KDV altnması usul ve yasaya aykırıolduğundan, şikayetinin kabulü ile 26 AK 045 plakalıaracın ihale bedeli üzerinden % 18 oranında KDValınmasına ilişkin memur işleminin iptaline karar vermekgerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun"Şikayet ve şartlar" başlıklı 16.,"Şikayet üzerine yapılacak muameleler"başlıklı 17. ve "Tetkik mercii"başlıklı 4. maddeleri uyarınca, icra dairesiaracılığı ile satın alınan aracın katmadeğer vergisi oranından doğan uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde, UyuşmazlıkMahkemesinin yerleşik içtihatları doğrultusunda, adliyargı yerlerinin görevli olduğu açıktır.
Yukarıda sözüedilen mevzuat hükümleri birliktedeğerlendirildiğinde; dava dosyasında bulunan ihtilaf konusuaraca ait Motorlu Araç Trafik Belgesinin incelenmesinden;26 AK 045plakalı aracın markasının "CITROEN", tipinin"BERLİNGO3 COMBİ SX" cinsinin"kamyonet", koltuksayısının "5 kişi" olduğu, kullanımamacının "yük nakli-hususi" olarak tesciledildiği görülmüştür.
Bu durumda, aracın ruhsatında açıkçakamyonet olarak belirtildiği ve yük taşımak amacıylatescil edildiği görülmekte olup, bu araçların,21.07.2005 tarihine kadar “yük taşımak üzere imaledilmiş” araç olarak tanımlandığı veticari araç sınıfında yorumlanmışaraçlar olduğu; ancak, GümrükMüsteşarlığının 8 Seri No'lu GümrükGenel Tebliği (Tarife-Sınıflandırma Kararları) ile buaraçlardan şoför mahallinin arkasında koltuğu veyacamı bulunanların 21.07.2005 tarihinden itibaren binek otomobilisınıfına dahil edildiği; söz konusu tebliğdebelirlenen özelliklere göre; hem yolcu hem de yüktaşıyabilen araçlardan şoförün arkasındada koltuğu, yanda camları olan araçların binek otomobilisayıldığı, bu araçların sadece öndeşoför ve bir yolcu koltuğu bile olsa, aracın arkakısmında emniyet kemeri veya emniyet kemeri montajı içintertibat, koltuk ve emniyet ekipmanı için sabit tertibat, arkakısım yolcu bölümü de döşemeyle kaplıise ve yine havalandırma, iç aydınlatma veya küllükbulunuyorsa, yolcu bölümü ile arka bölüm arasındasabit bir panel veya bariyer bulunmuyorsa bu araçların da binekotomobili sınıfına dahil edildiği; sonuç olarak buaraçların ticari araç olmayan binek otomobilsayıldığı görülmektedir.
Dolayısıyla ihtilaf konusu aracın nitelikleri itibariyleyukarıda anılan mevzuatta tanımlanan 87.03 GTİPkapsamında binek otomobili ve esas itibariyle insan taşımaküzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlarvasfında olduğu sonucuna varıldığından, sözkonusu aracın ihale yolu ile satışında uygulanmasıgereken katma değer vergisinin %1 olduğu anlaşılmakta olup;davacı tarafından satın alınan araca %18 oranındakatma değer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesindehukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, icra dairesiaracılığı ile almış olduğuaraçiçin yersiz ödendiği ileri sürülen %18 katmadeğer versininin %17 lik kısmının iade edilmesi istemiyleaçılandavanın reddine karar veren Eskişehir 1. VergiMahkemesinin 30/12/2014 tarih ve E:2014/556, K:2014/1005 sayılıkararının kaldırılmasına, hukuk ve usule uygun bulunanEskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün veE:2014/684, K:2014/684 sayılı kararının kabulü ve busuretlehüküm uyuşmazlığının giderilmesinekarar verilmesi gerekmiştir.
S O N U Ç : İcra dairesi aracılığı ilealmış olduğu araç için yersiz ödendiğiileri sürülen %18 katma değer versininin %17 likkısmının iade edilmesi istemiyle açılandavanınreddine karar veren Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30/12/2014 tarih veE:2014/556, K:2014/1005 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, hukuk veusule uygun bulunan Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014gün ve E:2014/684, K:2014/684 sayılı KARARININ KABULÜ ve busuretle HÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİNE,25.03.2019 gününde, davanın esası bakımındanOYBİRLİĞİ, ve usul yönünden ise ÜyelerSüleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un KARŞIOYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
KARŞI OY
Uyuşmazlık, E.K. tarafından, Eskişehir 1. İcraMüdürlüğü'nün ihalesi sonucu satınalınan araca ilişkin olarak İcraMüdürlüğünce verilen beyanname ile beyan edilen %18oranındaki katma değer vergisinin 13.6.2014 tarihli tahsilat makbuzuile davacıdan tahsil edilmesi üzerine davacı tarafındanödemiş olduğu katma değer vergisinin %17 oranınaisabet eden kısmının kaldırılması vetarafına iadesi isteminden doğmuştur.
Davacıdan tahsil edilen katma değer vergisinin iadesiistemiyle açılan davanın görüm veçözümünde idari yargı içerisinde yer alanvergi mahkemesinin görevli olması nedeniyle her iki yargıyerinin kararının kaldırılması suretiyleuyuşmazlığın esası hakkında hükümtesisi yoluna gidilmesi gerektiği oyu ile karara usul yönündenkatılmıyoruz.
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy