T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 755
KARAR NO : 2017 / 1
KARAR TR : 20.2.2017
ÖZET : Asliye Ticaret Mahkemesinde sözleşmenin ifası ve tazminata ilişkin olarak açılan davada, İdare Mahkemesinde açılan davalarda verilen kararların hukuki etki ve sonuçları ile bağlantılı bir istemde bulunulmuş ise de, bu dava ile İdare Mahkemesinde idari işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların konusu ve dayandığı hukuki sebeplerin birbirinden farklı olduğu; öte yandan, Asliye Ticaret Mahkemesinin, İdare Mahkemesince verilen kararlardan bağımsız olarak farklı hukuki değerlendirmeler yaptığı; bu hali ile konusu ve sebepleri farklı olan davalara ilişkin olarak idari ve adli yargı yerlerinde verilen kararlar arasında bir çelişki bulunmadığı gözetildiğinde, 2247 sayılı Yasanın 24. maddesinde öngörülen “konu ve dava sebebinin aynı olması” ve “hakkın yerine getirilmesinin imkansız bulunması” koşullarını taşımayan hüküm uyuşmazlığının giderilmesi BAŞVURUSUNUN REDDİ gerektiği hk. K A R A R HükümUyuşmazlığının Giderilmesi İsteminde Bulunan (Davacı : A ve A P. Otopark Yönetimi veSistemleri Ticaret Anonim Şirketi Vekilleri : Av. M.T., Av. A.D. Karşı Taraf (Davalılar) :1-Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekilleri : Av. A.T., Av.S.S. 2-İ.K. (Kocaeli Büyükşehir BelediyeBaşkanı-Sadece adliyargı yerinde) Vekili : Av. E.T. O L A Y :I- Davacı Şirket vekilleri; davalı İdarenin, Kocaeli ilidahilinde ana arter, meydan, cadde ve sokaklarda parkomat veya uygungörülecek şekil ve teknoloji ile tesis ve teçhiz edilecekotopark yerlerinin işletilmesine ait idari şartname gereğiyaptığı ihaleyi Kocaeli Spor Kulübü Derneğininaldığını, aralarında bir sözleşme akdedilmesiyleihale işleminin tamamlandığını; BüyükşehirBelediyesi ile sözleşme imzaladıktan sonra, parkomat ihalesiidari şartnamesinin 9. maddesindeki “İhaleyi alan derneğinuygun görmesi halinde, ihale edilen iş 3. şahıslarmarifetiyle yerine getirilebilir” hükmü gereği KocaeliSpor Kulübü ile müvekkili firma arasında 17.05.2005 tarihlibir ana sözleşme ve aynı tarihli aylık isletme bedellerininpeşin olarak alınmasını içerir bir eksözleşme tanzim edildiğini, BüyükşehirBelediyesinin bilgisi ve onayıyla belediyenin park yeri olarak ilanettiği yerlerin, işletmeci müvekkili şirkete doğrudanteslim edildiğini; anılan Derneğin, sözleşmeninimzalanmasından hemen sonra, kulübün çok borcuolduğundan bahsederek 3 yıllık toplam aylık kira bedelinipeşin olarak istediğini, müvekkilinin hiçbir mecburiyetiolmadığı halde, tamamen iyi niyetle, ana sözleşmeye ekbir protokol yaparak Mayıs 2008 tarihine kadar olan aylık kirabedellerini peşinen ödediğini; sözleşmeninimzalanmasını takiben Kocaeli Büyükşehir BelediyesiUlaşım Daire Başkanlığına müracaat edilerek,parkomat ihalesi idari şartnamesinde belirlenen otoparkalanlarının firmaya tesliminin talep edildiğini; UlaşımDaire Başkanlığının, idari şartnamede belirtilmişyerlerin bir bölümünü teslim etmesine karşın, bu günekadar çeşitli sebeplerle idari şartnamede bahsedilen parklanmaalanlarının tamamının müvekkiline teslim edilmediğini;teslim edilmeyen Bekirpaşa Belediyesi içerisindeki otoparkalanlarının; şartnamedeki toplam alanlarınyaklaşık % 35’i oranında olduğunu; ancak Eylül2006 tarihinden başlamak üzere Kocaeli BüyükşehirBelediyesi ve Spor Kulübü Derneğinin ihale edilen bu otoparkalanlarının müvekkili firmadan alınması içinkötü niyetle hareket etmeye başladığını; ilkolarak Kocaeli Spor Kulübü Derneğinin Müvekkili Firmaylayaptığı sözleşmeye aykırı olarak, tektaraflı sözleşmeyi feshettiğini Büyükşehir Belediyesinebildirdiğini, Belediyenin de Derneğin yasaya aykırı buyazısı üzerine 11.09.2006 tarihinde otoparkalanlarının boşaltılmasını talep ettiğini; buişleme karşı Kocaeli İdare Mahkemesindeaçtıkları E:2006/2987 sayılı davada yürütmenindurdurulmasına karar verildiğini; daha sonra SaraybahçeBelediyesi Başkanlığının, yetkisaptırmasıyla Büyükşehir Belediyesi Kanunu madde7-8’e göre otopark yönünden hiçbir yetkisi olmadığıHürriyet caddesinde, trafik kontrolleri yaparak para cezaları kestiğini,benzer bahanelerle 21.12.2006 tarihinde 5 (beş) günlük işindurdurulması kararı verdiğini; 1608 sayılı Yasadaki kuralhiçe sayılarak Hürriyet caddesinde 1.5 gün süreylefiilen çalışmanın durdurulduğunu; 25.12.2006tarihinde, Sulh Ceza Mahkemesinde anılan karara itirazda bulunmaları,Saraybahçe Belediye Başkanlığı hakkında görevikötüye kullandıkları iddiasıyla şikayetçiolmaları sonucu, Savcılığın talimatı, tespitlerüzerine belediye başkanlığı tarafından caddedekiyerlerin park görevlilerinin çalışması içinserbest bırakıldığını; belirtilen işlemlerlesonuca ulaşamayan Kocaeli Spor Kulübü Derneğinin, KocaeliBüyükşehir Belediyesi ve Saraybahçe BelediyeBaşkanlığının bu kez, özelamaçlarını UKOME’nin yetkisini kullanarak iş budavaya konu 17.01.2007 tarih, 2007/16 Sayılı kararıçıkartarak gerçekleştirmeyeçalıştıklarını; bu kararın idare hukukunungenel prensiplerine ihale idari şartnamesine, yerleşikDanıştay içtihatlarına aykırı olduğunu;kararın kamu yararı dışında, özellikleSaraybahçe Belediye Başkanının kişisel husumetiyleve Kocaeli Spor Kulübüne çıkar sağlamak saikiyle veidare mahkemesinin şu anda da yürürlükte olanYürütmenin durdurulması kararını geçersiz halegetirmek amacıyla alındığını; UKOME kararıincelediğinde kapatma gerekçelerinin maddi gerçeklere tersdüştüğünü, daha önce UKOME’ninaldığı, 12.01.2005 tarih ve 2005/52 sayılı, kamuyararına göre otopark alanı olarak tahsis edilen bu yerlerin,otopark alanı olmaktan çıkarılmasınıgerektirecek yeni şartların ortaya çıkmadığını,kaldı ki bu yerlerde park yasağı getirilmesine rağmenaraçların aynı şekilde park etmeye devam ettiğiningözlemlendiğini; her ne kadar iptali istenilen kararda, ihale idarişartnamesinin 9.maddesinin 10.bendine dayanılarak, park alanıolarak verilen yerlerin %20 oranında arttırılabileceği veyaazaltılabileceği hükmüne dayanılmışsa da yukarıdaizah edildiği üzere, müvekkili firmaya idarişartnamede belirtilen yerlerin tamamının teslim edilmediğini,teslim edilmeyen bu alanların eksiltilebilir % (20)’nin çoküzerinde olduğunu ifade ederek; Davalı BelediyeBaşkanlığı Ulaşım Koordinasyon DaireBaşkanlığının (UKOME), bir kısım otoparkalanlarının parklandırma alanından çıkartılmasınailişkin, 17.01.2007 tarih, 2007/16 sayılı kararınıniptali istemiyle, 22.01.2007 tarihli dilekçeyle, KocaeliBüyükşehir Belediye Başkanlığınakarşı idari yargı yerinde dava açmıştır. KOCAELİ1.İDARE MAHKEMESİ: 31.12.2008 gün ve E:2007/143, K:2008/1748sayı ile, “(…) Dava, Kocaeli ili merkezinde bulunanHürriyet Caddesi, Cumhuriyet Caddesi, İnönü Caddesi veİnönü Caddesinde yapılan parkomat uygulamasınınbir kısmının kaldırılarak park yasağıkonulmasına ilişkin Kocaeli Büyükşehir BelediyesiUKOME başkanlığının 17.01.2007 gün ve 2007/16sayılı kararın iptali istemiyleaçılmıştır. 23.7.2004gün ve 25531 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe 5215 sayılı BüyükşehirBelediye Kanunu’nun 7.maddesinin (f) fıkrasında,‘‘Büyükşehir ulaşım anaplânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak;ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak vekoordinasyonu sağlamak kara, deniz, su ve demiryolu üzerindeişletilen her türlü servis ve toplu taşımaaraçlar ile taksi sayılarını, bilet ücret vetarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durakyerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerindearaç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veyakiraya vermek: kanunların belediyelere verdiği trafikdüzenlemesinin gerektirdiği bütün işleriyürütmek.” Büyükşehir Belediyesiningörevleri arasında sayılmıştır. Aynıkanunu’nun 9.maddesinde, “Büyükşehir içindekikara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlütaşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içindeyürütülmesi amacıyla, Büyükşehir belediyebaşkan ya da görevlendirdiği kişininbaşkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum vekuruluş temsilcilerinin katılacağı ulaşımkoordinasyon merkezi kurulur. Büyükşehir ilçe ve ilkkademe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendirenkonuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerineüye olarak katılırlar. Ulaşım koordinasyon merkezitoplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili kamukurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (oda üstkuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun) temsilcileri de davetedilerek görüşleri alınır. Bu Kanun ileBüyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini planlama,koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş veservis araçlarının durak ve araç park yerleri ilesayısının tespitine ilişkin yetkiler ileBüyükşehir sınırları dahilinde il trafikkomisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafındankullanılır. Ulaşımkoordinasyon merkezi kararları, Büyükşehir belediyebaşkanının onayı ile yürürlüğe girer. Ulaşımkoordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgilialınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kuruluş vekuruluşlarıyla ilgililer içinbağlayıcıdır. Koordinasyonmerkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullarakatılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri,İçişleri Bakanlığı tarafındançıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”hükmüne yer verilmiştir Anılanyasal düzenleme gereğince, Büyükşehir Belediyesihudutları içerisinde ihtiyaç vs şartlara göretrafik güvenliği ve düzeninin sağlanması içinalt yapı hizmetleri ve araç park yerlerinin düzenlenmesiUKOME’nin görev ve yetkisindedir. Ancak ulaşımhizmetlerinin düzenlenmesindeki bu yetkinin kamu yararı ve hizmetgereklerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir. Davadosyasının incelenmesinden, Kocaeli BüyükşehirBelediyesi UKOME Başkanlığının 12.1.200:5 gün ve2005/52 sayılı kararı ile İzmit Merkezi ana arterlerindeücretli park yeri uygulaması yapılacak alanlarınbelirlendiği ve yapılan ihale sonucunda bu ücretli parkyerlerini işletme hakkının Kocaeli Spor KulübüDerneğine verildiği, daha sonra ise Kocaeli Spor Kulübü vedavacı Şirket arasında yapılan sözleşme ilesöz konusu alanın işletme hakkının davacıyaverildiği, fakat Kocaeli Büyükşehir Belediyesi UKOMEbaşkanlığının 17.01.2007 gün ve 2007/16sayılı kararı ile, daha önce 2005/52 sayılı kararile parkomat uygulaması yapılmasına karar verilen, HürriyetCaddesinin Leyla Atakan ve Merkez Bankası arasında kalankısmı, İnönü Caddesinin BaçKavşağı ile Cumhuriyet Parkı arasında kalankısmı, Alemdar Caddesinin tamamında parkomat uygulamasınınkaldırılmasına ve Cumhuriyet Caddesinde dikeyparklanmaların yola paralel/yatay parklanmayadönüştürülmesine karar verilmesi üzerine, bualanları kiralayarak işletmekte olan davacı Şirkettarafından, davalı idarenin kötü niyetlidavrandığı, bu alanların otopark alanı olmaktançıkarılmasına kamu yararına aykırıolduğu ve haklı bir nedeninin bulunmadığı iddiaedilerek söz Konusu UKOME Kararının iptali istemiylebakılan davanın açıldığıanlaşılmıştır. Mahkememizin29.5.2007 günlü kararı uyarınca, dava konusu edilen 2007/16sayılı UKOME Kararının, şehircilik esasları,ulaşım hizmet gerekleri ve kamu yararına uygun olupolmadığının saptanabilmesi için mahallindegerçekleştirilen keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda,bilirkişiler Harita Yük. Müh.Prof.Dr. H. Gazi Baş, YüksekŞehir Plancısı Yrd.Doç.Dr.Salim Özdoğu,İnşaat Yük.Müh. (Ulaştırma Bl.) Yrd. Doç.Dr. İrfan Pamuk tarafından düzenlenen 7.12.2007 günlübilirkişi raporu ve 31.1.2008 günlü ek bilirkişi raporundaözetle; bir yolda hareketli her aracın, bir noktada hareketine son vererek,kısa ya da uzun süreli park edeceği; dolayısıyla bununiçin de park alanlarına ihtiyaç olduğu, otoparktesisleri, yol kenarlarında hemzemin yol dışında hemzeminveya çok çatlı olarak yapılabildiği, Kentmerkezinde yer alan otoparkların, talebi karşılamada yetersizkalması üzerine, fiziksel koşulları uygun olan yollarüzerinde, kısa süreli yol-kenarı parklanmalarına izinveren çözümlerin ortaya çıktığı,“Kısa süreli otopark" talebini karşılamaküzere oluşturulacak yol-kenarı otoparklarının, kentingenel ulaştırma politikaları ile uyumlu olması, trafiksirkülasyonunu aksatmayacak şekilde düzenlenmesi ve fizikselengeller nedeniyle kullanılamayan mevcut yol kapasitelerinideğerlendiren konumda olmalarının önemkazandığı, bu nedenle otopark talebi bulunan bölgede yeralan her yol üzerinde “yol kenarı otoparkı”oluşturmak yerine “arterin konumu - kapasitesi - üzerindekitrafik değerleri - kent trafik sirkülasyon şemasıiçerisindeki yeri" gibi faktörler göz önünealınarak, her arter için, hatta aynı arterin “geometrik özellikleri”değişen kesimleri için dahi ayrı birer değerlendirmeyapılması gerektiği ve sonuç olarak; dava konusuişlem yönünden; 1)“Parkomat uygulaması” iptal edilen Hürriyet caddesininmevcut nitelikleriyle “yol - kenarı otopark düzenlemesi”açısından uygun olduğu; 2) “Yol - kenarı parkuygulaması” süren Cumhuriyet Caddesinin de, farklı yolgenişliklerine bağlı olarak, trafik akışınıen az etkileyecek şekilde “paralel ve açılı(45-60° - 90°) olarak düzenlenmesinin, trafik mühendisliğiaçısından makul olduğu; 3) Anılan “iptalkararına” konu İnönü caddesinin, “Alemdar cd.İle Musa - Kazım cd.” arasında kalan kesimde “yol -kenarı otoparkı uygulamasının uygunolmadığı; ancak, “Cumhuriyet Parkı OtobüsDurağı” ile “Abdurahman - Yüksel cd."Arasında kalan güzergah kesiminde, sadece yolun güneykenarında, yol -kenarı otoparkı” uygulamasınınuygun olduğu; 4) Yine “Parkomat uygulaması” iptal edilenAlemdar caddesinin, “Şahabettin Bilgisu ile İnönücaddeleri” arasında yer alan kesiminde, “yol-kenarıotoparkı” uygulamasının uygun olmadığı;ayrıca Fevziye Camii önünde bulunan kesimde, kitleselkullanımı özelliği göz önüne alınarak,daha kısa süreli ve kontrollü parklanmaya izin verilmesiningerekli görüldüğü; " yol-kenarı park uygulamasısüren Cumhuriyet caddesinin de farklı yol genişliklerinebağlı olarak, yeniden düzenlenmesinin trafikmühendisliği açısından makul olduğu;"parkomat uygulaması” iptal edilen Hürriyet Caddesinin5.50 m genişliğindeki kesimlerin ‘yol-kenarı otoparkdüzenlemesi” açışından uygun olduğu;toplu-taşıma ya da özel araçların yolcu indirme -bindirme amacıyla kısa-süreli duruşlarınınCumhuriyet ve Hürriyet caddelerinin uygun kesimlerindeki "parkceplerinde” yapılmak suretiyle trafik akışınınen az etkileneceği”nin belirtildiğigörülmüştür. Bu durumdadava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birliktedeğerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu edilen 2007/16sayılı UKOME Kararı öncesinde, 5216 sayılı yasaile tanınan geniş yetkinin kullanılmasına yönelik olarak,bu yetkiye uygun, konusunda uzman kişilerce geniş kapsamlıteknik alt yapı çalışmasınınyapılmadığı, sıkışmış kent merkezitrafiğini günübirlik tedbirler ile çözmeyedönük dava konusu işlemin tesisinde, kentin otoparkihtiyacı ve ulaşım hizmet gereklerinin ayrıntılıolarak incelenmesi gerekirken bu incelemenin yapılmadığı,daha önce 2005/52 sayılı UKOME Kararı ile parkomatuygulaması getirilen anların bir kısmında buuygulamanın kaldırılmasının kamu yararına uygunolduğu ancak bir kısmında kaldırılmasınınkamu yararına aykırı olduğu gibi parkomat uygulamasıkaldırılan alanların bir kısmında ise yeni birdüzenleme ile parkomat uygulamasına devam edilmesinin daha uygunolacağı anlaşıldığından, tüm buhususlar irdelenmeden ve ayrıntılı bir ön çalışmayapılmadan parkomat uygulamasının bir kısmınınkaldırılmasına ilişkin dava konusu işlemde kamuyararı, hizmet gerekleri ve hukuka uyarlık bulunmadığısonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle dava konusu işlemin İPTALİNE…” kararvermiş; temyiz edilmesi üzerine Danıştay 8.Dairesince22.5.2012 gün ve E:2009/2664, K:2012/3169 sayı ile onanan, karardüzeltme istemi de aynı Dairece, 13.12.2012 gün ve E:2012/10260,K:2012/10460 sayı ile reddedilen karar kesinleşmiştir. II- DavacıŞirket vekili bu defa, 9.8.2007 tarihli dilekçesiyle; KocaeliBüyükşehir Belediye BaşkanınınBaşkanlığında UKOME’nin, 12.01.2005 tarih, 2005/52sayılı kararıyla, Saraybahçe ve Bekirpaşabelediyeleri sınırları içinde tarif edilen yerlerdeki yolve caddelerde ücretli araç park yeri uygulamasına karar verildiğini;15.03.2005 tarihli Encümen kararıyla 07.04.2005 tarihinde 3yıllığına ihale yapıldığını;ihaleyi Kocaeli Spor Klubü Derneğininkazandığını, taraflar arasında 28.04.2005 tarihindekira sözleşmesi yapıldığını; İdariŞartnamenin 9. Maddesine göre Derneğin, 17.05.2005 tarihlisözleşmeyle İhaledeki haklarını müvekkilişirkete kiraladığını, Büyükşehir Belediyesininyer teslimlerini alt hasılat kiracısı müvekkili şirketeyaptığını; müvekkilinin anılan Derneğe17.06.2005 tarihli teslim belgesiyle üç yıllık kirabedeli olarak 1.595.000 YTL. (BirmilyonbeşyüzdoksanbeşbinYTL) toplambedeli bono ve çek olarak peşin ödediğini; BüyükşehirBelediyesinin 11.09.2006 tarih, 8043 sayılı yazıyla, althasılat kiracısı müvekkili Şirkete, Kocaeli SporKulubü sözleşmeyi feshettiği için park yerlerininboşaltılıp teslim edilmesini bildirdiğini; bu işleminiptali için açılan davada Kocaeli İdare Mahkemesince E:2006/2987sayı ile 30.10.2006 tarihinde yürütmenin durdurulmasıkararı; 02.04.2007 tarihinde ise K:2007/519 sayı ile işleminİptaline karar verildiğini; yürütmeyi durdurmakararından 51 gün sonra, Saraybahçe Belediyesi Encümeninin21.12.2006 tarih ve 1143 sayılı kararıyla 5 günsüreyle Hürriyet caddesinin trafiğe kapatıldığını;25.12.2006 tarihinde, Kocaeli Sulh ceza Mahkemesinde 2007/113D.işsayı ile dava açıldığını; yasa maddesiniçiğnediği için Saraybahçe Belediye Başkanlığıaleyhine görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle 2006/19251Hazırlık soruşturmasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu,işlemden bir buçuk gün sonra bu uygulamanın durduğunu;Saraybahçe Belediye başkanının, bu işlemindurdurulmasından 18 gün sonra UKOME’ye bu dosyadaki dava konusuolan yolların araç park trafiğine kapatılmasıiçin yazı yazdığını, KocaeliBüyükşehir Belediyesi UKOME Başkanlığının17 ocak 2007 tarihinde (3) Caddede Parkmetreli otopark uygulamasınıkaldırdığını, bu karar aleyhine İdareMahkemesinde İptal davası açıldığını;Saraybahçe Belediye Başkanlığının 07.03.2007tarih ve 362/2518 sayılı teklif yazısıyla, Cumhuriyet CaddesiEski garajlar mevkiinden A.Yüksel Caddesine kadar olan bölümdeParkomat Uygulamasının kaldırılmasını istediğini;UKOME’nin 18.04.2007 tarih ve 2007/111 sayı kararı ile buteklifin komisyona havale edildiğini, Komisyon raporundan sonra UKOME’nin16.5.2007 tarih, 2007/141 sayılı kararıyla Cumhuriyet CaddesiFevziye Camiinin önündeki yol kenarı cepleri alanınınotopark olmaktan çıkarıldığını; işleminnedeni olarak; “Fevziye Camii’nin merkezi konumda olmasınedeniyle cenazelerin bu camiye getirildiği, bu nedenle camiiönü cumhuriyet caddesinde trafik yoğunluğukazandığı ve şikayetlere neden olduğu”gerekçesinin gösterildiğini; ihalesi yapılıpsözleşmeyle teslim edilmiş yerlerde Danıştayıniçtihadı birleştirme kararında açıklanan,idari işlemlerin geri alınması koşullarınınbulunmadığını, ahde vefa ilkesine ters düştüğünü;idarenin işleminde çelişkili davranışgösterdiğini; Yönetmelikte öngörülen UKOMEToplantıları için İnşaat Mühendisleri Odasıve Şehir Planlamacıları Odasından görüşalınması zorunluğunun yerine getirilmediğini, buçeşit kararların "yoklukla malul" olduğunu; cepotopark alanı Otopark görevlilerinin Parkmetre sistemiyle,araçların kuralına uygun şekilde parklanmasınısağladığını, iddianın aksine trafikyoğunluğunu azalttığını; BüyükşehirBelediyesinin işleminin; Muvazaalı İnfaz tarifine uyduğunu;Büyükşehir Belediye Başkanlığının Alt HasılatKiracısını çıkartmak için UKOME’nintrafiği düzenlemek yetkisini kullanıp yolu araç parkalanı olmaktan çıkartılmasının, İdare Hukukundaki usul saptırması kavramının tipikörneğini oluşturduğunu; işlem nedeniyle telefisigüç ve imkansız zararlarının doğduğunuifade ederek; Kocaeli Büyükşehir Belediyesi UKOME Başkanlığının,Cumhuriyet Caddesi Fevziye Camisinin önündeki parkmetreli yolkenarı cep otopark uygulamasının kaldırılmasınailişkin 16.05.2007 tarih, K:2007/141 sayılı kararının iptalinekarar verilmesi istemiyle, Kocaeli Büyükşehir BelediyeBaşkanlığına karşı idari yargı yerinde birdava daha açmıştır. KOCAELİİDARE MAHKEMESİ: 8.9.2008 gün ve E:2007/1670, K:2008/1210sayı ile, davanın, Kocaeli il merkezinde Hürriyet Caddesi,Fevziye Camii önünde yapılan parkomat uygulamasınınkaldırılmasına ilişkin Kocaeli BüyükşehirBelediyesi UKOME Başkanlığının 16.5.2007 tarih ve2007/141 sayılı kararının iptali istemiyleaçıldığını belirttikten ve 5216sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7.maddesinin(f) fıkrası ile aynı Kanun’un 9.maddesi hükmüneyer verdikten sonra; “Anılan yasal düzenleme gereğince,Büyükşehir Belediyesi hudutları içerisindeihtiyaç ve şartlara göre trafik güvenliği vedüzeninin sağlanması için alt yapı hizmetleri vearaç park yerlerinin düzenlenmesi UKOME’nin görev veyetkisindedir. Ancak ulaşım hizmetlerinin düzenlenmesindeki buyetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarakkullanılması gerekmektedir. Davadosyasının incelenmesinden, Kocaeli Büyükşehir BelediyesiUKOME Başkanlığının 12.1.2005 gün ve 2005/52sayılı kararı ile İzmit Merkezi ana arterlerindeücretli park yeri uygulaması yapılacak alanlarınbelirlendiği ve yapılan ihale sonucunda bu ücretli parkyerlerini işletme hakkının Kocaeli Spor KulübüDerneğine verildiği, daha sonra Kocaeli Spor Kulübü iledavacı şirket arasında yapılan sözleşme ilesöz konusu alanın işletme hakkının davacışirkete verildiği, ancak bilahare, Kocaeli BüyükşehirBelediyesi UKOME başkanlığının 17.01.2007 gün ve2007/16 sayılı kararı ile; daha önce parkomatuygulaması yapılmasına karar verilen Hürriyet CaddesininLeyla Atakan ve Merkez Bankası arasında kalan kısmı,İnönü Caddesinin Baç Kavşağı ileCumhuriyet Parkı arasında kalan kısmı ve Alemdar Caddesinintamamında parkomat uygulamasının kaldırılmasınakarar verildiği, daha sonra,16.5.2007 tarih ve 2007/141 sayılıUKOME Başkanlığı kararı ile de, Hürriyet CaddesiFevziye Camii önündeki parkomat uygulamasınınkaldırılmasına karar verildiği, bu işlemin iptaliistemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşılmıştır. Uyuşmazlıkkonusu, Fevziye Camii önündeki parkomat uygulamasınınkaldırılmasına ilişkin kararın şehircilikesasları, ulaşım gerekleri ve kamu yararına uygun olupolmadığının tespiti amacıyla mahkememizce mahallindekeşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına kararverilmiş ise de, aynı bölgede daha önce parkomatuygulaması yapılmasına karar verilen yerlerin birkısmında bu uygulamanın sona erdirilmesine ilişkin UKOMEBaşkanlığının 17.01.2007 tarih ve 2007/16sayılı kararının iptali istemiyle Mahkememizin E:2007/143sayılı dosyasında açılan davada, Fevziye Camiiönünü de kapsayan bölgede gerçekleştirilenkeşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporlardakideğerlendirmeler, görülmekte olanuyuşmazlığın çözümü içinyeterli bulunduğundan yeniden aynı mahalde keşif vebilirkişi incelemesi yapılmasına gerekgörülmemiştir. MahkememizE:2007/143 sayılı dava dosyasında mevcut, yukarıdaanılan 07.12.2007 günlü bilirkişi raporu ve 01.01.2008günlü ek bilirkişi raporunda özetle; bir yolda hareketliher aracın, bir noktada hareketine son vererek, kısa ya da uzunsüreli park edeceği; dolayısıyla bunun için de parkalanlarına ihtiyaç olduğu, otopark tesislerinin, yolkenarlarında hemzemin yol dışında çok - katlıolarak yapılabildiği, kent merkezinde yer alan otoparkların,talebi karşılamada yetersiz kalması üzerine, fizikselkoşulları uygun olan yollar üzerinde, kısa süreli yol-kenarı parklanmalarına izin veren çözümler ortayaçıktığı, “Kısa süreli otopark”talebini karşılamak üzere oluşturulacak yol - kenarıotoparklarının, kentin genel ulaştırma politikalarıile uyumlu olması, trafik sirkülasyonunu aksatmayacak şekildedüzenlenmesi ve fiziksel engeller nedeniyle kullanılamayan mevcut yolkapasitelerini değerlendiren konumda olmalarının önemkazandığı, bu nedenle, otopark talebi bulunan bölgede yeralan her yol üzerinde “yol kenarı otoparkı”oluşturmak yerine “arterin konumu - kapasitesi - üzerindekitrafik değerleri - kent trafik sirkülasyon şemasıiçersindeki yeri” gibi faktörler göz önünealınarak, her arter için, hatta aynı arterin "geometriközellikleri” değişen kesimleri için dahi ayrıbirer değerlendirme yapılması gerektiği ve sonuçolarak dava konusu işlem yönünden; 1-“Parkomatuygulaması” iptal edilen Hürriyet Caddesinin mevcut nitelikleriyle“yol - kenarı otopark düzenlemesi”açısından uygun olduğu; 2) “Yol - kenarı parkuygulaması” süren Cumhuriyet Caddesinin' de, farklı yolgenişliklerine bağlı olarak, trafik akışınıen az etkileyecek şekilde “ paralel ve açılı(45° - 60°- 90° ) olarak düzenlenmesinin, trafikmühendisliği açısından makul olduğu; 3)Anılan "iptal kararına” konu İnönücaddesinin, “Alemdar Cad. İle Musa — Kazım Cad..”arasında kalan kesimde yol — kenarı otoparkı”uygulamasının uygun olmadığı; ancak, “CumhuriyetParkı Otobüs Durağı” ile “Abdurrahman —Yüksel Cad.” arasında kalan güzergah kesiminde, sadeceyolun güney kenarında, “yol-kenarı otoparkıuygulamasının uygun olduğu; 4) Yine “Parkomatuygulaması” iptal edilen Alemdar Caddesinin, “ŞahabettinBilgisu ile İnönü Caddeleri” arasında yer alankesiminde, “yol-kenarı otoparkı” uygulamasınınuygun olmadığı; ayrıca Fevziye Camii önündebulunan kesimde, kitlesel kullanım özelliği gözönüne alınarak, daha kısa süreli ve kontrollüparklanmaya izin verilmesinin gerekli görüldüğü;“ yol-kenarı park uygulaması” süren Cumhuriyetcaddesinin de farklı yol genişliklerine bağlı olarak,yeniden düzenlenmesinin, trafik mühendisliğiaçısından makul olduğu; “parkomatuygulaması” iptal edilen Hürriyet caddesinin 5.50 mgenişliğindeki kesimlerinin “yol-kenarı otoparkdüzenlemesi” açısından uygun olduğu; toplu -taşıma ya da özel araçların yolcu indirme - bindirmeamacıyla kısa-süreli duruşlarının Cumhuriyet veHürriyet caddelerinin uygun kesimlerindeki “park ceplerinde”yapılmak suretiyle trafik akışının en azetkileneceği’nin belirtildiğigörülmüştür. Bu durumdadava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Mahkememizin E:2007/143sayılı dosyasında mevcut bilirkişi raporlarınınbirlikte değerlendirilmesinden dava konusu 16.05.2007 tarih ve 2007/141sayılı karar öncesinde, 5216 sayılı yasa iletanınan geniş yetkinin kullanılmasına yönelik olarak,bu yetkiye uygun konusunda uzman kişilerce geniş kapsamlı teknikalt yapı çalışmasınınyapılmadığı, sıkışmış kent merkezitrafiğini günübirlik tedbirler ile çözmeyedönük dava konusu işlemin tesisinde, kentin otoparkihtiyacı ve ulaşım hizmet gereklerinin ayrıntılıolarak incelenmesi gerekirken bu incelemenin yapılmadığıanlaşıldığından ayrıntılı bir önçalışma yapılmadan dava konusu parkomatuygulamasının kaldırılmasına ilişkin işlemdekamu yararı, hizmet gerekleri ve hukuka uyarlıkbulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle dava konusu işlemin İPTALİNE…” kararvermiş; temyiz edilmesi üzerine Danıştay 8.Dairesince 11.6.2012gün ve E:2009/847, K:2012/4784 sayı ile onanan, karar düzeltmeistemi de aynı Dairece, 13.12.2012 gün ve E:2012/10393, K:2012/10608sayı ile reddedilen karar kesinleşmiştir. III-DavacıŞirket vekilinin bu defa, 1- Kocaeli Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı ile 2-İ.K.(BelediyeBaşkanı)’na karşı Ticaret Mahkemesinde, 29.7.2008tarihinde açtığı davaya ilişkin dilekçesinde;Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanınınbaşkanlığında UKOME’nin 12.01.2005 tarihinde, 2005/52sayılı kararıyla, Saraybahçe ve Bekirpaşabelediyeleri sınırları içinde tarif edilen yerlerde yolve caddelerde ücretli araç park yeri uygulamasına kararverildiğini; yapılan ihaleyi kazanan Kocelispor KulübüDerneği ile Büyükşehir Belediyesi arasında 28.04.2005tarihinde kira Sözleşmesi yapıldığını;İdari Şartnamenin 9. maddesine göre Derneğin, 17.05.2005tarihli sözleşmeyle İhaledeki haklarınımüvekkiline kiraladığını; müvekkilinin yertesliminden sonra üç yıllık kira bedelini Derneğepeşin ödediğini; 17.5.2005 tarihli hasılat kirası eksözleşmesine göre kiralanan yerlerin tamamı teslimedilmemiş olduğu için Derneğe 10.8.2007 tarihli ihtarnameçekildiğini, ödenmiş ve kalan senetlere istinaden320.000YTL + 260.000YTL. lik kısmın iadesi gerektiğininbildirildiğini, 320.000YTL’lik tutar için Kocaeli 5.İcraMüdürlüğünde icra takibiyapıldığını; Kocaeli BüyükşehirBelediyesinin, 11.09.2006 tarih, 8043 sayılı yazıla althasılat kiracısı müvekkili Şirkete, Kocaeli Spor Kulübünün, alt hasılat kiracısı şirketle sözleşmeyifeshettiği için park yerlerinin boşaltılıp teslimedilmesini bildiren bir işlem yaptığını, bu işleminiptali için açılan davada Kocaeli İdare Mahkemesinin2006/2987E. Sayılı dosyada 30.10.2006 tarihinde yürütmenindurdurulmasına, 02.04.2007 tarih, 2007/519 sayılı kararlada işlemin İptaline karar verdiğini; Saraybahçe BelediyesininYürütmeyi durdurma kararından 51 gün sonra, Encümenkararıyla 5 gün süreyle Hürriyet caddesini trafiğekapattığını; iptal davası ve görevikötüye kullanmayla ilgili Belediye Başkanı hakkındasavcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu; UKOME Başkanlığının17.1.2007 tarihinde (3) Caddede Parkmetreli otopark uygulamasınıkaldırdığını, bu karar aleyhine Kocaeli İdareMahkemesinde 22 ocak 2007 tarihinde davaaçıldığını; UKOMEBaşkanlığının 6.05.2007 tarih, 2007/141sayılı kararıyla Cumhuriyet caddesi Fevziye Camiinin önündekiyol kenarı cepleri alanının otopark olmaktançıkarıldığını; Kocaeli İdareMahkemesinin 04 Mart 2008 tarih 2007/143 E. sayılı dosyasıylaKocaeli Büyükşehir Belediyesi UKOME Başkanlığının,17.01.2007 tarih, 2007/16 K.sayılı kararıyla otoparkişletmeciliği yapılan Hürriyet caddesi veİnönü caddesinin Cumhuriyet Parkı Otobüsdurağı ile Abdurrahman Yüksel caddesi arasında kalan yolungüney kesiminde; işlemin yürütmenin durdurulmasınakarar verildiğini; Kocaeli İdare Mahkemesince 07 Mart 2008 tarihli2007/1670E. sayılı dosyasında, Cumhuriyet Caddesi FevziyeCamiinin Önündeki yol kenarı cepleri alanının otoparkolmaktan çıkarma kararının yürütülmesinindurdurulmasına karar verdiğini; karara yapılan itirazın SakaryaBölge İdare Mahkemesince reddedildiğini; BüyükşehirBelediyesinin, 30.04.2008 tarihli, Sayı M 41 KBB 014 04 /42987 Tahliyekonulu yazı ile 1. Kiracısı Kocaeli Spor Kulübü Derneğine,otopark alanlarının boşaltılması ve kendilerine22 Haziran 2008 tarihinde teslimi için bildirimdebulunduğunu; Derneğin de, alt hasılat kiracısı müvekkilişirkete 13 Mayıs 2008 tarihli yazıyla, Belediyenin yazısıekiynde, otopark alanlarının 22 Haziran 2008 teboşaltılarak kendilerine teslimini istediğini; 17 Mayıs2008 tarihli yerel gazetede, Kocaeli Büyükşehir Belediyesitasarrufundaki yerlerde ana arter cadde, meydan ve sokaklarda 600araçlık otopark işletilmesi işinin 3 yılsüreyle ihaleye çıkartıldığı ilanınınyayınlandığını; müvekkili şirketinİhaleye istekli olarak teklif verdiğini; ihaleye katılmaiçin, Spor Kulübü olma şartı nedeniyle içzarfın açılmayarak, ihaleye katılmayacaklarınınihale komisyonu tarafından tutanağa bağlandığını;tarife uyan Kocaelispordan başka bir istekli bulunamadığıiçin anılan Kulübün yıllık 21 bin YTL kirateklifiyle Otopark alanlarının kiracısı olduğunu; Altkiracı müvekkili şirketin, Kocaeli 3. Noterliğivasıtasıyla, 20 Haziran 2008 tarih, 14488 sayısıylagönderdiği ihtarnamede, Büyükşehir belediyesininotopark uygulamasını iptal ettiği ve Kocaeli İdareMahkemesinin Yürütmenin durdurulması kararınıverdiği Hürriyet caddesi ve İnönü caddesininCumhuriyet Parkı Otobüs durağı ile Abdurrahman Yükselcaddesi arasında kalan yolun güney kesiminde; Fevziye camiiönündeki otopark alanlarında parkmetreli Otoparkişletmeciliği uygulamasına Üç yıllık kirasözleşmesi dolana kadar devam edileceğini bildirildiğini;Büyükşehir Belediyesince Kocaeli İdare Mahkemesinin30.10.2006 tarihli kararının muvazaalı infaz edildiğini; "Altkiracıyı çıkarmak amacıyla kapatılan Hürriyetcaddesi ve Fevziye camii önündeki yol kenarı otoparkalanlarının 28 Mayıs 2008 tarihinde yeniden otopark olarakişletilmek üzere ihaleye çıkartıldığını,katılımcı olarak önceden bütün özelikleriyletarif edilen Kocaeli Spor Kulübüne sözleşmeyle kiralandığını;Büyükşehir belediye zabıtasının tahliyeyisağlamak için Alt hasılat kiracısı şirketinpersonelinin çalışmasını engellemesinin YetkiYönünden hukuka aykırı olduğunu;Büyükşehir Belediyesinin, Kocaeli İdare MahkemesininYürütmenin durdurulması kararıyla, kiracınınotopark uygulaması sahasına döndüğü süreyekadar kiracının kullanamadığı süreyi hesabakatmadığını; kira ilişkisinde, Kiracının kiralananıkullanabilirse işlediğini, kullanamazsa sürenin durduğunu;alt hasılat kiracısının Büyükşehirbelediyesinin kiralanan alanlarda çalışmaya müsaadeetmemesi nedeniyle Borçlar Hukuku açısındanhaklarının bulunduğunu; Kocaeli Büyükşehir Belediyesininborçlu temerrüdüne düştüğünü,çünkü alt kiracıya kira süresinin kalankısmını yerine getirmesi açısından (aynen ifa)imkansızlık sayılabilecek bir güçlük bulunmadığını;alt kiracı şirketin, borçlu temerrüdüiçindeki Büyükşehir belediyesinin borcunu yerinegetirmesi için B.K. 106’daki alacaklının seçimlikhaklarından aynen ifayı seçtiğini; Büyükşehirbelediyesinin, alt kiracıyla arasında sözleşmeilişkisi olmadığı için, borcuolmadığı savunmasında bulunamayacağını,üçüncü kişiyi koruyucu etkili sözleşmemüessesinin temel hukuk kurallarından olduğunu; ayrıcaBüyükşehir Belediyesinin, kiralanan alanlarınsözleşme süresince kullanımını haksızfiiliyle engellediğini; Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin,kamu yararı dışında 3. kişi Kocaeli SporKulübü Derneğini koruma amacıyla hareket ettiğini; 28Mayıs 2008 tarihli otopark alanlarının işletilmesi konuluihalesine, bir yıllık 600 bin YTL veren Otopark işletmecisi müvekkilişirketin katılımının, spor kulübüolmadığı için engellendiğini, tek başınakatılan Spor Kulübü olmak şartınıtaşıyan Kocaeli Spor Kulübü Derneğine " otoparkalanlarının işletmesi işinin yıllık 21 bin YTL.yeverildiğini; Kocaeli İdare Mahkemesinin verdiğiYürütmenin durdurulması kararlarıyla hukukaaykırılığı dava sürecinin şu ankiaşamalarına kadar tesbit olunmuş ve idari işleminuygulanmasından, durdurulduğu tarihe kadar uzun bir sürekullanılamamış kira haklarının aynen ifa yerinetazminata çevirerek kamu hâzinesinden karşılanmasıdurumunda, kanunun tarif ettiği tipte bir kamu zararının ortayaçıkacağını; halbuki Büyükşehir Belediyesininotopark uygulamasını durdurduğu, özellikle Hürriyetcaddesi Cumhuriyet caddesi Fevziye camii önünde Alt kiracışirketin İdari işlem nedeniyle işletemediğisüreler zarfında, otopark uygulamasının filenkontrolsüz ve bir kaos şeklinde devam ettiğini, BüyükşehirBelediyesinin ise yalnızca seyirci kaldığını ifadeederek; Alt Kiracı Müvekkili Şirketin, yukarıda belirtilennedenlerle kiraya verenlerin kusurlu sübjektif fiilleriyle kapanan veİdare Mahkemesinde açtıkları iptal davasındayürütmenin durdurulması kararları sonucundaaçılabilen, kiracılık haklarınınkullanılamadığı süreler içinaşağıda, Hürriyet caddesi ve Cumhuriyet caddesiFevziye camii önündeki otopark alanlarıyla İnönücaddesinin Cumhuriyet Parkı Otobüs durağı ile AbdurrahmanYüksel caddesi arasında kalan yolun güney kesiminde; parkmetreliOtopark işletmeciliği uygulamasına Üçyıllık kira sözleşmesi dolana kadar devam etme yolundakiaynen ifa seçimlik haklarını kullandıklarından,Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin 30.04.2008 tarihli M 41 KBB 01404 M2987 Tahliye Sayılı otopark alanlarınınboşatılarak tahliye edilmesi işleminin öncelikle ihtiyatitedbir yoluyla durdurulmasını ve terditli dava ile asıl veikincil taleplerini şu sıralama içinde istediklerinibelirterek; Asıl talep olarak, Büyükşehir Belediyesininkapattığı, İdare Mahkemesinin Yürütmenindurdurulması kararlarının infazına kadar Altkiracının, kullanamadığı kira sürelerinin BorçlarKanunu mad. 106/2 uyarınca aynen ifa yoluyla yerine getirilmesi; yedek,yardımcı, ikincil talep olarak, bu talebin mahkemetarafından kabul edilmemesi halinde, fazlaya dair hakları saklıkalmak üzere, şimdilik müspet zararının birkısmı olan 600.000 YTL’sinin, işleyecek ticari faizoranıyla Büyükşehir Belediyesi tüzelkişiliğinin ödemesine ve ayrıca İdari Yargılamausulü kanunu 28/4 uyarınca, olaylar kısmında anlattıklarıgerçeklerle ispat edildiği gibi, mahkeme kararlarınışekli, muvazaalı infaz ederek yerine getirmeyenBüyükşehir Belediye Başkanının şahsentazminatla sorumlu tutulması istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. KOCAELİ2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ: 10.1.2012 gün ve E:2011/83,K:2012/10 sayı ile, Davacıvekilinin dava dilekçesini, davalılardan KocaeliBüyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinincevap dilekçesini ve diğer davalı İ.K.’nunvekilinin cevap dilekçesini özetledikten, dava dosyasındakidelillere yer verdikten sonra; “HUKUKİ NİTELENDİRME VEDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Davacı,davalı belediyenin kararı nedeniyle kullanamadığı parkyerlerinin yürütmeyi durdurma kararına kadar olan sürekadar kendisine teslimi ve aynen ifa süresi verilmesi, değilsemüspet zararının tazminini istemektedir. Davacıile davalı Belediye arasında hukuki anlamda bir kiracılıkilişkisi bulunmamaktadır. Davacı alt kiracı kiralayanıile asıl kiralayan arasındaki kira sözleşmesine tarafolmadığından alt kiracının asıl kiralayanakarşı aynen ifa telep edemeyeceği, sözleşmedendoğan müspet zararını isteyemeyeceğini belirtmekgerekir. Asılkiralayan tarafından sözleşmenin feshi ya da akdinifasını imkansız hale getirmesi nedeniyle bundan doğanzararı talep etme hak ve yetkisi kiracı Kocaelispor KulübüDerneği'ne aittir. Fakat ilk kiralayan ve kiracı sırf altkiracıyı zarara uğratmak için ilk kirasözleşmesini bozmuşlarsa BK.nun 41/2 maddesi gereğinceöngörülen genel davranış kurallarını ihlalettikleri için davalıya vermiş oldukları zararıtazmin etmekle yükümlü olurlar. Kirasözleşmesinin tarafları davacı ile dava dışıdernektir. Davalı Büyükşehir Belediyesi 3. kişidurumundadır. Davacı vekili davalı Belediye'nin 3. kişiyikoruyucu etkili sözleşme kavramına göre sorumluolduğunu iddia etmiş ise de Türk hukukunda bu kavramaaçıkça yer verilememekle birlikte bunu karşılarnitelikte dürüstlük kuralı (MK 2) gereğinceyapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda da davalıBelediye'nin kötüniyeti ispat edilememiştir. Davacısözleşmenin tarafı olmayan Belediye'den akdin ifasınıisteyemez. Kiralayanın fesih kararı gereği sadecekiracısı olan Kocaelispor Derneği aynen ifa ve tazminat talepedebilir. Davacı alt kiracının sözleşmeden doğanhaklarını sözleşmenin tarafı olmayan tarafakarşı ileri süremez. Velevki sözleşmenin tarafıolmayan 3. kişinin BK.nun 41. maddesinde belirtilen bir şekildehaksız fiili olmasın. Davacı tarafından ibraz edilendelillere göre davalı Belediye ve Belediye Başkanıdavalıların BK anlamında kast ya da kusurları olduğuispat edilememiştir. Davacıvekili ayıba karşı tekeffül hükümleri gereğidavalının sorumlu olduğunu savunmuştur. Kiralayanınborçları başlıklı Borçlar Kanununun 272.maddesine göre hasılat kirası sözleşmesinde dekiralayanın önde gelen borcu, adi kira sözleşmelerindeolduğu gibi kiralananın, sözleşmeninöngördüğü kullanmaya ve işletmeye elverişlidurumda teslim ve kiralananı sözleşme süresinceöngörülen kullanmaya ve işletmeye elverişli durumdabulundurmaktır. BorçlarKanununun 249. ve 250. maddeleri gereğince de kiralanan yer kullanmayaelverişli şekilde teslim edilmemişse, ( BK.nun 249/II-III) ya daelverişli olarak teslim edilmekle beraber sonradan kullanmayaelverişsiz hale gelmişse ( B.K. md.250 ) kiralayan yasadankaynaklanan ayıba karşı tekeffül borcundanötürü kiracıya karşı sorumludur. Bu gibidurumlarda kiracı Borçlar Kanununun 250. maddesindeöngörülen hüküm nedeniyle ücretten uygun birmiktarın indirilmesini isteyebileceği gibi eğer talep etmişve ancak ortaya çıkan ayıp kiralayan tarafından uygunsürede giderilmemişse akdin feshini de isteyebilir. DavalıBelediye davacının kiralayanı olmadığındanayıba karşı tekeffülyükümlülüğü de yoktur. Kaldı ki İdareMahkemesinin iptal kararları gerekçe gösterilerekayıplı ifanın gerekleştiği savunmasına da itibaredilemez. DAVALI İBRAHİMKARAOSMANOĞLU BAKIMINDAN; Davacı,davalı Belediye Başkanı İ.K.'ndan da İYUK.nun 28/4maddesi gereği yargı kararının derhal uygulamamaktandolayı tazminattan şahsen sorumlu olması istenerek tazminatisteminde bulunulmuştur. İdariyargı kararlarının kamu görevlilerince yerine getirilmemesinedeniyle açılacak davalar 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 28/4. maddesinde düzenlenmiştir. İYUKMadde 28 - 1.(Değişik: 10/6/1994-4001/13 md.) Danıştay,bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa veyürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarınınicaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veyaeylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekildekararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günügeçemez Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgilidavalarda verilen kararlar hakkında, bu kararlarınkesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir. 2-(Değişik:10/6/1994-4001/13 md.) Tam yargı davaları hakkındaki kararlardanbelli bir miktarı içerenler genel hükümler dairesindeinfaz ve icra olunur. 3-Danıştay,bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarınagöre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idarealeyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminatdavası açılabilir. 4-Mahkemekararlarının (otuz) gün içinde kamugörevlilerince kasten verine getirilmemesi halinde ilgili, idare aleyhinedava açabileceği gibi, kararı yerine getirmeyen kamugörevlisi aleyhine de tazminat davası açılabilir. İdareMahkemesinin yürütmeyi durdurma kararı 07.03.2008 ve 04.03.2008olup, bu kararların tebliğinden itibaren 30 gün içindemahkeme kararı uygulanmalıdır. UKOMEBaşkanlığı 09.04.2008 tarihli kararı ile idaremahkemesi kararının uygulanmasına karar vermiş olup İYUK.nun28.maddesindeki tazminat yasal şartları daoluşmamıştır. Borçlar Kanunun 41. maddesianlamında bir haksız fiili de tespit edilemediğindendavanın bu sebeple de reddi gerekmiştir. Davacıaynen ifayı ve akdin ifa edilememesinden doğan müspetzararını da sözleşme hükümleri gereği kendikiralayanından talep edebilir. Ayıba karşı tekeffül yada BK.nun 41. maddesi gereği de davalıların kast vekusurları olmadığından tazminat isteminin reddine kararverilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davacıile dava dışı Kocaeli Spor Kulübü Derneğiarasında yapılan kira sözleşmesinden kaynaklananborç ilişkisinde davalılara husumetdüşmeyeceğinden davalıların sözleşmeninifasında BK. 41 maddesinde belirtilen şekilde kusurları dabulunmadığından açılan davanınREDDİNE…” karar vermiş; temyiz edilmesi üzerineYargıtay 6.Hukuk Dairesince, 11.9.2012 gün ve E:2012/6668,K:2012/11371 sayı ile onanan, karar düzeltme istemi de aynıDairece, 4.4.2013 gün ve E:2012/19030, K:2013/6187 sayı ilereddedilen Mahkeme kararı kesinleşmiştir. UYUŞMAZLIKMAHKEMESİNDEN İSTEK: Davacı Şirket vekili,Uyuşmazlık Mahkemesine sunulmak üzere Kocaeli 2.Asliye TicaretMahkemesine verdiği 20.8.2015 tarihli dilekçesinde; “ HÜKÜMUYUŞMAZLIĞI KONUSU: 1.İdareMahkemelerinin verdiği yürütmenin durdurulması ve iptalkararları: 1.1.ÜstKiraya veren Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Alt kiracıyazarar vermek için UKOME başkanlığı yoluyla 17 Ocak2007 tarihinde bazı caddelerde otopark yapılmasınıyasaklamıştır. Altkiracı, bu işlemin iptali için Kocaeli İdareMahkemesi’nde 2007/143 E. sayılı dosyasıyla davaaçmış, 04 Mart 2008 tarihinde yürütmesinindurdurulmasına ve arkasından 31 Aralık 2008 tarih, 2008/1748 K.sayısıyla işlemin iptaline karar verilmiştir. 1.2.KocaeliBüyükşehir Belediyesi’nin, Alt kiracıya zarar vermekamacıyla, Kocaeli Cumhuriyet caddesi Fevziye Camii önündeki yolkenarı otopark uygulamasını yasaklayan ikinci İşlemi,ve Kocaeli İdare Mahkemesi’nin 2007/1670 E., 07 Mart 2008 tarihliyürütmenin durdurulması kararı ve 08.09.2008 tarih,2008/1210 K. sayılı iptal kararı. Bu her ikikarar da, Danıştay sürecinden geçerek 13 Aralık 2012tarihinde kesinleşmiştir. 2.Altkiracı, Yürütmenin durdurulması kararınınuygulanmasına kadar kullanamadığı içinkaybettiği kira süresini Kocaeli 2. Asliye TicaretMahkemesi’nde aynen ifa veya tazminat davasıyla istemiştir. Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesi, 2011/83 E., 10 Ocak 2012 tarih, 2012/10 K.sayılı kararında; Alt kiracınınkullanamadığı kira süresi aşağıdakiyazılı olduğu şekilde belirtilmiştir. MahkemeKararı gerekçesi 2. Sayfa Deliller başlıklıkısım 4 numaralı sıra başlığında,:“ alt kiracı olan davalının (maddi hata Davacıolması gerekir) Hürriyet caddesinde 14 ay 18 gün Cumhuriyetcaddesi Fevziye Camii önünde 9 ay 20 gün, Yüksel Caddesindeise 14 ay 18 günlük kullanamadığıanlaşılmaktadır." tespitine yer verilmiştir”,fakat, davayı; alt kiracıyla üst kiraya veren KocaeliBüyükşehir belediyesi arasında sözleşmeolmadığı için, sözleşmenin nisbiliğiprensibi gerekçesiyle reddetmiştir. Bu karar daYargıtay sürecinden geçerek 04.04.2013 tarihindekesinleşmiştir İYUKmadde 2’ye göre idari işlemlerin iptali, idari işlemlerinhukuka aykırı olduğunun ispatıdır İdare mahkemelerininyürütmenin durdurulması ve iptal kararları; geriyedönük, ve sanki o işlem hiç yapılmamışgibi eski durumun geriye tesis edilmesi sonucunu doğurduğunagöre; alt kiracının Yürütmenin durdurulmasıkararının uygulanmasına kadar kullanamadığı kirasüresi, aynen ifa veya tazminat (eski B.K 106) (yeni BK. Mad.125)şeklinde neden kullandırılamıyor sorusuçözümsüz kalmıştır. UyuşmazlıkMahkemesi Kanunu Madde 24 "...kararlar arasındaki çelişkiyüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerdehüküm uyuşmazlığının varlığıkabul edilir.” şartı gerçekleşmiştir. HükümUyuşmazlığı olan dava dosyaları: 1. Kocaeli İdareMahkemesi’nin 2007/143 E.- 31 Aralık 2008 tarihli 2008/1748K.Sayılı 2. Kocaeli idare Mahkemesi’nin 2007/1670E., 31aralık 2008 tarihli, 2008/1210K. sayılı iptal kararları 3.Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/83E., 10 Ocak 2012 tarih,2012/10 sayılı dosyası SONUÇVE TALEP: Yukarıda açıkladığım nedenlerle;Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin İdare Mahkemelerinde iptaledilen işlemleri yüzünden, davacı kiracınınkullanamamış olduğu kira süresini makable şamil olarakaynen alması eşyanın tabiatı gereğidir. Bugerçeği inkar edecek şekilde hüküm uyuşmazlığınaneden olan Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, 2011/83E., 10 Ocak 2012tarih 2012/10 sayılı kararınınkaldırılmasına…” karar verilmesi istemiyleUyuşmazlık Mahkemesine başvuruda bulunmuştur. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasanın 24. ve 16. maddelerine göre ilgiliBaşsavcıların yazılı düşünceleriistenilmiştir. YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCISI;”(…) İdari ve adli yargı kararlarıarasında oluştuğu ileri sürülen hükümuyuşmazlığının çözümüiçin; öncelikle hükümuyuşmazlığının oluşupoluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir. 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 2592 sayılıKanun ile değişik 24. maddesinin birinci fıkrasında,“1 nci maddede gösterilen yargı mercilerinden en az ikisitarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarakverilmiş veya kesinleşmiş aynı konuya ve sebebeilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesi olanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabul edilir.”hükmü yer almaktadır. Anılan hükme göre,hüküm uyuşmazlığının varlığıiçin: a-Uyuşmazlıkyaratan hükümlerin, adli, idari veya askeri yargı mercilerindenen az ikisi tarafından verilmesi, b-Konu, davasebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması, c-Her ikikararın da kesinleşmiş olması, d-Kararlardadavanın esasının hükme bağlanması, e-Kararlararasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesininolanaksız bulunması, Koşullarınınbirlikte gerçekleşmesi aranmaktadır. Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülenkararların incelenmesinde; ortada, adli ve idari yargı yerlerinceverilmiş ve yasa yollarına başvurularak şeklenkesinleşmiş; tarafları kısmen aynı olankararların bulunduğu ve tüm kararlarda da davanınesasının hükme bağlandığı ve yasa yollarınıntüketildiği anlaşılmıştır. Ancak,anılan Mahkemelerce verilen hükümlerin konu ve dava sebebinin aynıolup olmadığı konusunun ayrıca incelenmesinde faydabulunmaktadır. Kocaeliİdare Mahkemesindeki davalar; Kocaeli BüyükşehirBelediyesinin 07/04/2005 tarih ve 243 sayılı encümen kararıile belediye uhdesindeki bir kısım cadde ve sokaklardaki otopark yerlerininişletilmesi işinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunuhükümlerine göre, 3 yıl süre ile davacışirketin kiralayanı olan Kocaeli Spor Kulübü Derneğineihale edildiği, kiralayan Derneğin de Belediyeden ihaleylekiraladığı park yerlerinin işletmesini davacışirket ile arasında imzaladığı sözleşmeyegöre 3 yıl süre ile alt kiraya verdiği, ancaksözleşmeye konu bazı cadde ve sokaklardaki parkomatuygulamasının bir kısmının kaldırılarak parkyasağı konulmasına ilişkin KocaeliBüyükşehir Belediyesi UKOME Başkanlığının17/01/2007 tarih 2007/16 ve 16/05/2007 tarih 2007/141 sayılıkararlarının iptal edilmesi istemiyle açılmışve Mahkemenin 31/12/2008 tarih ve 2007/143 Esas 2008/1748 Karar sayılıve 08/09/2008 tarih ve 2007/1670 Esas 2008/1210 Karar sayılı kesinleşmişkararları ile davaya konu işlemlerde kamu yararı, hizmetgerekleri ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucunaulaşıldığı gerekçesiyle işlemleriniptaline karar verilmiştir. KocaeliAsliye 2. Ticaret Mahkemesindeki dava ise, 30/03/2008 tarihli otopark alanlarınınboşaltılarak tahliye edilmesi işleminin öncelikle ihtiyatitedbir yoluyla durdurulmasına ve terditli olarak,Büyükşehir Belediyesinin kapattığı, İdareMahkemesince verilen yürütmenin durdurulmasıkararlarının infazına kadar alt kiracının kullanamadığıkira sürelerinin Borçlar Kanunu 106/2. maddesi uyarınca aynenifa yoluyla yerine getirilmesi, olmadığı takdirde, fazlaya dairhakları saklı kalmak üzere, İdare Mahkemesince verilen yürütmeyidurdurma kararlarının uygulanmasına kadar olan müspetzararın bir kısmı olan 600.000 YTL’nin işleyecekticari faiz oranıyla Büyükşehir Belediyesi tüzelkişiliğince ödenmesi ve ayrıca İYUK'nun 28/4. maddesiuyarınca mahkeme kararlarını yerine getirmeyenBüyükşehir Belediye Başkanının şahsentazminatla sorumlu tutulması istemiyle açılmış veMahkemece davacı ile dava dışı Kocaeli Spor KulübüDerneği arasında yapılan kira sözleşmesindenkaynaklanan borç ilişkisinde davalılara husumetdüşmeyeceği, davalıların sözleşmeninifasında BK'nun 41. maddesinde belirtilen şekilde de kusurlarıbulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine kararverildiği anlaşılmıştır. Bu durumagöre, İdare Mahkemesindeki davaların, otoparkuygulamasının kaldırılmasına ilişkin idariişlemlerin iptaline; Asliye Ticaret Mahkemesindeki davanın ise iptalkararlarına konu olan idari işlemler nedeniyle kiracılıkhaklarının kullanılamadığı sürelerinsözleşmedeki sürelere eklenmesi, bu olmadığıtakdirde bu sürelerde kullanılamayan kiracılık haklarınedeniyle doğan müspet zararın tazminine ilişkinolması karşısında, İdare Mahkemesi kararları ileAsliye Ticaret Mahkemesi kararı arasında hükümuyuşmazlığı bulunduğunun kabulü içingerekli olan koşullardan, "konu ve dava sebebinin aynı olması"koşulunun gerçekleşmediği sonucunavarılmıştır. SONUÇ: Açıklanannedenlerle, adli ve idari yargı mercileri tarafından esasailişkin olarak verilen ve kesinleşen mahkeme kararlarınınkonuları ve dava sebeplerinin aynı olmaması vedolayısıyla kararlar arasında çelişkibulunmaması karşısında, hakkın yerine getirilmesiniolanaksız kılan bir durum görülmediği için,2247 sayılı Kanunun 24. maddesinde belirtilen koşullarınbirlikte gerçekleşmediği düşüncesiyle sözkonusu başvurunun reddi gerekmektedir.” yolundadüşünce vermiştir. DANIŞTAYBAŞSAVCISI : “(…)Adli ve idari yargı kararları arasındaoluştuğu ileri sürülen hükümuyuşmazlığının çözümüiçin öncelikle hükümuyuşmazlığının oluşup oluşmadığınınbelirlenmesi gerekir. 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 2592 sayılıKanun ile değişik 24. maddesinin 1. fıkrasında, “1inci maddede gösterilen yargı mercilerinden en az ikisitarafından görevle ilgili olmaksızın kesin olarakverilmiş veya kesinleşmiş aynı konuya ve sebebeilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesi olanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabuledilir.” hükmü yer almaktadır. Anılanhükme göre, hüküm uyuşmazlığınınvarlığı için; a) Uyuşmazlıkyaratan hükümlerin adli, idari veya askeri yargı mercilerindenen az ikisi tarafından verilmesi, b) Konu, davasebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması, c) Her ikikararın da kesinleşmiş olması d) Kararlardadavanın esasının hükme bağlanması, e) Kararlararasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesininolanaksız bulunması, koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.. Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülenkararların incelenmesinden, adli ve idari yargı yerlerinceverilmiş ve yasa yollarına başvurularak kesinleşmişkararların olduğu, bu kararlarda İ.K. hariçtarafların aynı olduğu anlaşılmaktadır. Her ikiyargı yerinde açılan davalar konu ve sebep yönündenincelendiğinde; İdariyargı yerinde; Kocaeliİdare Mahkemesinde açılan davalarda; davaya konuişlemlerde kamu yararı, hizmet gerekleri ve hukuka uyarlıkbulunmadığı gerekçesiyle işlemlerin iptaline kararverilmiştir. Adliyargı yerinde; KocaeliAsliye 2. Ticaret mahkemesince; davacı ile davalı Belediyearasında hukuki anlamda bir kiracılık ilişkisibulunmadığı, kira sözleşmesinin taraflarınındavacı ile dava dışı Kocaeli Spor KulübüDerneği olduğu, alt kiracı durumunda olan davacınınaynen ifa ve akdin ifa edilememesinden doğan müspetzararını sözleşme hükümleri gereği kendikiralayanından talep edebileceği, asıl kiralayan Belediye tarafındansözleşmenin feshi ya da akdin ifasının imkansız halegetirilmesinden doğan zararı talep etme hak ve yetkisinin kiracıDerneğe ait olduğu, davacı ile dava dışı Dernekarasında yapılan kira sözleşmesinden kaynaklananborç ilişkisinde davalılara husumetdüşmeyeceği, davalıların sözleşmeninifasında, Borçlar Kanununun 41. maddesinde belirtilen şekildekusurlarının da bulunmadığı gerekçesiyle davareddedilmiştir. Yukarıdaaktarılan Mahkeme kararlarına ait dosyaların incelenmesindenanlaşılacağı üzere, Kocaeli BüyükşehirBelediyesi tarafından bazı sokaklarda parkomat uygulamasıbaşlatılarak ihale yapılmak suretiyle Kocaeli SporKulübü Derneğine kiraya verilen bu yerlerin işletmehakkı, ihale şartnamesindeki hüküm uyarınca Dernek ilealt kiracı sıfatıyla davacı şirket arasındasözleşme yapılarak davacı şirkete devredilmiştir.Kocaeli Büyükşehir Belediyesi UKOMEBaşkanlığının parkomat uygulamasınınkaldırmasına yönelik işlemlerinin iptali istemiyledavacı şirket tarafından İdare Mahkemesindeaçılan davada, yürütmenin durdurulmasına kararverilmesi üzerine, davacı şirket, Asliye Ticaret Mahkemesinde,YD kararı verilen tarihe kadar geçen süredekiracılık haklarını kullanamadığından bahisleDernek ile yapılan sözleşmenin süresininuzatılması ya da uğradığı zararın tazminiistemiyle dava açmıştır. Buaçıklamalar karşısında, Asliye Ticaret Mahkemesindeaçılan davada, İdare Mahkemesinde açılan davalardaverilen kararların hukuki etki ve sonuçları ilebağlantılı bir istemde bulunulmuş ise de,sözleşmenin ifası ve tazminata ilişkin olarakaçılmış olan bu dava ile İdare Mahkemesinde idariişlemlerin iptali istemiyle açılan davaların konusu vedayandığı hukuki sebeplerin birbirinden farklı olduğuaçıktır. Nitekim, Asliye Ticaret Mahkemesi, İdareMahkemesince verilen kararlardan bağımsız olarak farklıhukuki değerlendirmeler yapmıştır. Kaldı ki,uyuşmazlığın çözümü içinuygulanan Kanun kuralları gereği, öncelikle davalılarınbu davanın tarafı olamayacağı belirlenerek davanınusulden reddine karar verilmiştir. Bu hali ilekonusu ve sebepleri farklı olan davalara ilişkin olarak idari ve adliyargı yerlerinde verilen kararlar arasında bir çelişkibulunmamakta olup, bu kararlar nedeniyle bir hakkın yerine getirilmesininolanaksız olduğundan ve hükümuyuşmazlığı bulunduğundan söz edilemeyecektir. SONUÇ:Açıklanan nedenlerle, Kocaeli İdare Mahkemesinin 8.9.2008gün ve E:2007/1670, K:2008/1210 sayılı ve 31.12.2008 gün veE:2007/143, K:2008/1748 sayılı kararları ile Kocaeli 2. AsliyeTicaret Mahkemesinin 10.1.2012 gün ve E:2011/83, K:2012/10sayılı kararı arasında hükümuyuşmazlığı bulunmadığından başvurununreddine karar verilmesi gerekeceği…” yolundadüşünce vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan20.2.2017 günlü toplantısında: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in 2247 sayılı Yasa’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın başvurununreddi gerektiğine ilişkin sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un“Mahkemenin görevi” başlığınıtaşıyan 1. maddesinde, “UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli, idari ve askeri yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir” denilmiş; 24. maddesinde(Değişik birincifıkra: 21/1/1982 - 2592/7 md.) ise, 1 ncimaddede gösterilen yargı mercilerinden en az ikisi tarafından,görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veyakesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişkiyüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerdehüküm uyuşmazlığınınvarlığının kabul edileceği belirtilmiştir. Anılanhükme göre, hüküm uyuşmazlığınınvarlığı için: a)Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli, idari veya askeriyargı mercilerinden en az ikisi tarafından verilmesi, b) Konu, davasebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması, c) Her ikikararın da kesinleşmiş olması, d) Kararlardadavanın esasının hükme bağlanması, e) Kararlararasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesininolanaksız bulunması koşullarının birliktegerçekleşmesi aranmaktadır. Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen adli veidari yargı kararlarının incelenmesinden; ortada adli ve idariyargı yerlerince verilmiş kararlar bulunduğu; davalarıntaraflarının, İ.K. hariç aynı olduğuanlaşılmaktadır. Kararlardaişin esasının hükme bağlanmasınınincelenmesi: Davacı Ave A P. Otopark Yönetimi ve Sistemleri Tic. A.Ş.tarafından, Kocaeli il merkezinde bulunan Hürriyet Caddesi,Cumhuriyet Caddesi, Alemdar Caddesi ve İnönü Caddesindeyapılan parkomat uygulamasının bir kısmınınkaldırılarak park yasağı konulmasına ilişkinKocaeli Büyükşehir Belediyesi UKOME Başkanlığının17.01.2007 gün ve 2007/16 sayılı kararının iptaliistemiyle Kocaeli Büyükşehir BelediyeBaşkanlığına karşı açılan davadaKocaeli 1.İdare Mahkemesinin 31.12.2008 gün ve E:2007/143,K:2008/1748 sayı ile, dava konusu işlemin iptaline kararverdiği, temyiz edilmesi üzerine Danıştay 8.Dairesince22.5.2012 gün ve E:2009/2664, K:2012/3169 sayı ile onanan, karardüzeltme istemi de aynı Dairece, 13.12.2012 gün ve E:2012/10260,K:2012/10460 sayı ile reddedilen kararın kesinleştiği; yineA ve A P. Otopark Yönetimi ve Sistemleri Tic. A.Ş. tarafından,Kocaeli il merkezinde Hürriyet Caddesi, Fevziye Camii önündeyapılan parkomat uygulamasının kaldırılmasınailişkin Kocaeli Büyükşehir Belediyesi UKOMEBaşkanlığının 16.5.2007 tarih ve 2007/141sayılı kararının iptali istemiyle KocaeliBüyükşehir Belediye Başkanlığınakarşı açılan davada, Kocaeli İdare Mahkemesinin8.9.2008 gün ve E:2007/1670, K:2008/1210 sayı ile, dava konusuişlemin iptaline karar verdiği, temyiz edilmesi üzerineDanıştay 8.Dairesince 11.6.5.2012 gün ve E:2009/847, K:2012/4784sayı ile onanan, karar düzeltme istemi de aynı Dairece,13.12.2012 gün ve E:2012/10393, K:2012/10608 sayı ile reddedilen bukararın da kesinleştiği; son olarak, Davacı A ve A P.Otopark Yönetimi ve Sistemleri Tic. A.Ş. tarafından, 30/03/2008tarihli otopark alanlarının boşaltılarak tahliye edilmesiişleminin öncelikle ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması veterditli olarak, Büyükşehir Belediyesininkapattığı, İdare Mahkemesince verilen yürütmenindurdurulması kararlarının infazına kadar altkiracının kullanamadığı kira sürelerininBorçlar Kanunu 106/2. maddesi uyarınca aynen ifa yoluyla yerinegetirilmesi, olmadığı takdirde, fazlaya dair haklarısaklı kalmak üzere, İdare Mahkemesince verilenyürütmeyi durdurma kararlarının uygulanmasına kadarolan müsbet zararın bir kısmı olan 600.000 YTL’ninişleyecek ticari faiz oranıyla Büyükşehir Belediyesitüzel kişiliğince ödenmesi ve ayrıca İYUK'nun28/4. maddesi uyarınca mahkeme kararlarını yerine getirmeyenBüyükşehir Belediye Başkanının şahsentazminatla sorumlu tutulması istemiyle 1-Kocaeli BüyükşehirBelediye Başkanlığı ile 2-İ.K.(Belediye Başkanı)’nakarşı açılan davada Kocaeli 2.Asliye TicaretMahkemesinin, 10.1.2012 gün ve E:2011/83, K:2012/10 sayı İle,davacı ile dava dışı Kocaeli Spor KulübüDerneği arasında yapılan kira sözleşmesindenkaynaklanan borç ilişkisinde davalılara husumetdüşmeyeceği, davalıların sözleşmeninifasında BK'nun 41. maddesinde belirtilen şekilde dekusurlarının bulunmadığı gerekçesiyledavanın reddine karar verdiği, temyiz edilmesi üzerineYargıtay 6.Hukuk Dairesince, 11.9.2012 gün ve E:2012/6668,K:2012/11371 sayı ile onanan, karar düzeltme istemi de aynıDairece, 4.4.2013 gün ve E:2012/19030, K:2013/6183 sayı ile reddedilenMahkeme kararının kesinleştiğianlaşılmıştır. Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülenkararların incelenmesinden, adli ve idari yargı yerlerince verilmişve yasa yollarına başvurularak kesinleşmiş kararlarınolduğu görülmüştür. Konu ve davasebebinin aynı olup olmadığının incelenmesi: Olayda, KocaeliBüyükşehir Belediyesi tarafından bazı cadde vesokaklarda parkomat uygulaması başlatılarak ihale yapılmaksuretiyle Kocaeli Spor Kulübü Derneğine kiraya verilen buyerlerin işletme hakkının, ihale şartnamesindekihüküm uyarınca Dernek ile alt kiracı sıfatıyladavacı şirket arasında sözleşme yapılarakdavacı şirkete devredildiği; KocaeliBüyükşehir Belediyesi UKOMEBaşkanlığının parkomat uygulamasınınkaldırmasına yönelik işlemlerinin iptali istemiyledavacı şirket tarafından İdare Mahkemesindeaçılan davalarda, işlemlerde kamu yararı, hizmetgerekleri ve hukuka uyarlık bulunmadığıgerekçeleriyle davaya konu işlemlerin önceyürütülmesinin durdurulmasına, daha sonra iptaline kararverilmiş olduğu; adli yargı yerinde ise; otoparkalanlarının boşaltılarak tahliye edilmesinin istenilmesi veöncesinde idare mahkemesince park alanlarınınkaldırılmasına/ sınırlandırılmasınailişkin işlemlerin yürütmenin durdurulması ve iptalkararları verilmesi üzerine, davacı şirketin,yürütmenin durdurulması kararı verilen tarihe kadargeçen sürede kiracılık haklarınıkullanamadığından bahisle Dernek ile yapılansözleşmenin süresinin uzatılması ya dauğradığı zararın tazmini istemiyle davaaçıldığı görülmektedir. Bubağlamda, Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada,İdare Mahkemesinde açılan davalarda verilen kararlarınhukuki etki ve sonuçları ile bağlantılı bir istemdebulunulmuş ise de, sözleşmenin ifası ve tazminatailişkin olarak açılmış olan bu dava ile İdareMahkemesinde idari işlemlerin iptali istemiyle açılandavaların konusu ve dayandığı hukuki sebeplerin birbirindenfarklı olduğu; öte yandan Asliye Ticaret Mahkemesinin,İdare Mahkemesince verilen kararlardan bağımsız olarakfarklı hukuki değerlendirmeler yaptığı, davacıile dava dışı Kocaeli Spor Kulübü Derneğiarasında yapılan kira sözleşmesinden kaynaklananborç ilişkisinde davalılara husumetdüşmeyeceği, davalıların sözleşmeninifasında Borçlar Kanununda belirtilen şekilde dekusurlarının bulunmadığı gerekçesiyledavanın reddine karar verdiği anlaşılmıştır. Bu hali ilekonusu ve sebepleri farklı olan davalara ilişkin olarak idari ve adliyargı yerlerinde verilen kararlar arasında bir çelişkibulunmamakta olup, bu kararlar nedeniyle bir hakkın yerine getirilmesininolanaksız olduğundan ve hükümuyuşmazlığı bulunduğundan söz edilemeyeceğiaçıktır. Açıklanan nedenlerle 2247sayılı Yasanın 24. maddesinde öngörülen“konu ve dava sebebinin aynı olması” ve “hakkınyerine getirilmesinin imkansız bulunması” koşullarınıtaşımayan başvurunun reddine kararverilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : 2247 sayılı Yasa’nın 24.maddesinde öngörülen koşullarıtaşımayan BAŞVURUNUN REDDİNE, 20.2.2017gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy