Uyuşmazlık Mahkemesi - Hukuk Bölümü - Hüküm Uyuşmazlığı - 04.01.2016 - Hüküm Uyuşmazlığı Olduğuna Dair

                       T.C.

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

            HUKUK BÖLÜMÜ

            ESAS NO      : 2015 / 489

            KARAR NO : 2016 / 112

            KARAR TR  : 14.3.2016

ÖZET: Maden haklarının sahibi olan Anonim Şirketin yapmış olduğu genel kurulun iptali istemiyle adli yargı yerinde açılan davada iptal kararı verilmekle beraber, aynı mahkemenin tavzih kararında bu hükmün maden haklarının devri işleminin iptalini kapsamadığının ifade edilmesi karşısında; Genel Kurulda seçilen üyelerin teşkil ettiği Yönetim Kurulunun tasarrufuyla maden haklarının, hüküm uyuşmazlığının giderilmesi talebinde bulunan özel şahsa bedeli mukabili devredilmesi işleminin iptali istemiyle yeniden adli yargı yerinde açılan davanın, bu gelişmeler dışında tescille hak iktisap eden iyiniyetli davalının (maden haklarını devralan üçüncü kişinin) bu haklarının Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca korunması gerektiği gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen ve kesinleşen kararının hukuka uyarlı düşmesi itibariyle,

        Maden haklarının anılan şirkete ait olduğu yolunda verilen ve kesinleşen iki ayrı idare mahkemesi kararının usul ve hukuka uyarlı olmadığı sonucuna varılmakla;

        Anılan İdari Yargı kararlarının KALDIRILMASI ve adli yargı kararının BENİMSENMESİ suretiyle HÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİ gerektiği hk.

 

    K  A R  A  R

HükümUyuşmazlığının

giderilmesini isteyen             :M.E.B.

Vekili                                     :Av. M.E.K.

Karşı Taraf                           : 1-Enerji veTabii Kaynaklar Bakanlığı (Davalı)

2-K. Yapıve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Adli Yargıda davalı,İstanbul 6.İdare Mahkemesi’nin dosyasında davalıyanında müdahil, İstanbul 5. İdare Mahkemesi’nindosyasında davacı)

3-Y.A.(AdliYargıda davacı)

 

İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2002/1613 Esas, 2006/633 Karar

sayılıdosyasında

Davacı                        :Y. A.

Vekili                         :Av. KemalHanağası

Davalılar                    : 1- M.E.B.

Vekili                         :Av. ÇetinKaya

                                    2- K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.

 

İstanbul 6.İdare Mahkemesi’nin 2007/817 Esas, 2008/2199 Karar

Sayılıdosyasında

 

Davacı                        : M.E.B.

Vekili                         :Av. M.E.K.

Davalı                        : Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığı

Müdahil                     : K. Yapı veMaden Sanayi ve Ticaret A.Ş.

 

İstanbul 5.İdare Mahkemesi’nin 2009/1266 Esas, 2009/2115 Karar

Sayılıdosyasında

 

Davacı                        : K. Yapı veMaden Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Vekili                         : Av. R.Y.

Davalı                        : Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığı

Müdahil                     : M.E.B.

Vekilleri                     : Av. N.B. &Av. M.E.K.

 

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNDENİSTEK:Davacı M.E.B. vekili talep dilekçesinde;

“1-K. Yapı ve Maden Sanayi veTicaret A.Ş’nin sahibi olduğu İstanbul ili Çatalcailçesi Ormanlı köyü mevkiinde bulunan İR:2817 noluMaden işletme ruhsatını 2001 yılında ekonomik olarakborçlarını ödeyemez duruma düşmesi nedeniyleİstanbul 9. İcra Müdürlüğünün 2001/5073ve 2001/24160 esas sayılı dosyaları ile kanuni takibeuğramış (110.000 USD tutarında) ve ayrıcahakkında kanuni takibe geçilmemiş (225.000 USD tutarında)sahip olduğu maden sahasını satılığaçıkarmıştır.

2.Müvekkilimiz ile K. Yapı veMaden Sanayi ve Ticaret A.Ş.'inin yetkilileri arasında yapılanalım-satın görüşmeleri sonucunda IR:2817 nolusahanın 335.000-USD bedelle alım-satımında antlaşmayavarılmıştır. Bundan sonra K. Yapı ve Maden Sanayi veTicaret A.Ş. yönetim kurulu 5.2.2002 tarihinde 2002/34sayılı kararı ile sahip olduğu İR:2817sayılı maden işletme ruhsatının ve işletmeizninin müvekkilimiz M.E.B.’e devrine karar vermiştir. Bukarardan sonra maden işletme ruhsatı sahibi şirket ilemüvekkilimiz M.E.B. arasında maden işletme ruhsatınındevri konusunda sözleşme yapılmış ve busözleşme 26.02.2002 tarihinde Enerji ve tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğünce maden siciline (İR:2817 (SİCİL3229)tescil edilmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar BakanlığıMaden işleri Genel Müdürlüğünün 26.2.2002tarihli 2469 sayılı yazısı üzerine söz konusumaden sahası müvekkilimize İstanbul Valiliğince teslimedilmiştir. Müvekkilimiz teslim aldığı sahayıişletebilmek için gerekli olan yatırımlar içinyaklaşık 750.000 USD daha borçlanma yolu ile para temin ederekgerekli yatırımları yapıp işletmeyebaşlamıştır.

3.Maden İşleri GenelMüdürlüğü nezdinde yapılan bu devirden önce,devir eden şirkete ait Ticaret Sicil Gazetesi, Şirket Karar Defterive işlemin yetkili kişilerce yapıldığına dairdiğer belgeler incelenerek ruhsatın devrine engel herhangi birdurumun olmadığı tespit edilmiştir. Nitekimmüvekkilimin iyi niyetle iktisap ettiği ruhsat devrine istinadenMaden İşleri Genel Müdürlüğü de sözkonusu ruhsatın işletme hakkını müvekkilim adına26.02.2002 tarihinde tescil etmiştir. Devir tarihinde atıl durumdabulunan kum ocağı, ilave yatırımlar yapıldıktansonra 16.05.2005 tarihine kadar inkıtasız müvekkilim M.E.B.tarafından işletilmiştir.

4.Maden İşleri GenelMüdürlüğünün 17.05.2005 tarih ve 151136sayılı yazısıyla Davacı adına tescilli olanruhsatın iptal edilerek K. A.Ş.ye iade edildiği 20.05.2005tarihinde müvekkile bildirilmiştir. İdare, ruhsat devrininiptaline ilişkin işleme dayanak olarak, şirketortaklarından Y.A.’nın 26.12.2001 tarihinde yapılanolağanüstü genel kurulun iptaline yönelik, İstanbul3.Ticaret Mahkemesinin 16.12.2004 tarih ve 2004/1359 sayılıkararını göstermiştir.

B-HükümUyuşmazlığına Konu Kararların değerlendirilmesi:

I-Ticaret Mahkemesi KararlarıYönünden Değerlendirme:

a-İstanbul 3.Ticaret Mahkemesinin2002/7 Esas ve 2004/1359 K. sayılı kararı;

İstanbul Asliye 3. TicaretMahkemesinin 2002 / 7 Esas sayılı dosyasında K. Yapı veMaden Sanayi ve Ticaret A.Ş aleyhine, açılan davaile"19.12.2001      tarihinde yapılan genelkurulun ve alman kararların iptali" istenmiştir. İstanbulAsliye 3. Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonunda 2002/7 Esas,2004/1359 sayılı karar ile 19.12.2001 tarihinde yapılan genelkurulun ve alınan kararların iptaline karar verilmiştir.

İstanbul 3.Ticaret Mahkemesininkararında öngörülen iptalin iyi niyetli 3.şahıslara (dolayısıyla müvekkilime) yapılan devirişlemini de kapsayıp kapsamadığının davacı Y.A.tarafındansorulması üzerine, anılan Mahkeme tarafından 29.03.2005tarihinde bir tavzih kararı ısrar edilmiştir. Tavzihkararında, verilen iptal kararının genel kurulda alman kararlarile sınırlı olduğu ve Maden Ruhsatının devrininiptalini kapsamadığının son derece açıkolduğu ifade edilmiştir.

b-İstanbul 7.Ticaret Mahkemesinin2002/1613 Esas ve2006/632 K. Sayılı kararı;

K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretA.Ş. ortağı Y.A.tarafından müvekkilimiz ve K.Yapı ye Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş aleyhine İstanbul Asliye 7.Ticaret Mahkemesine "İR:2817 no'lu Maden İşletmeRuhsatı Devrinin İptali" İçin açılandavada mahkemece verilen kararda özetle; İSTANBUL ASLİYE 3.TİCARET MAHKEMESİ KARARI SADECE GENEL KURUL KARARLARININİPTALİNE İLİŞKİN OLUP HİÇBİRŞEKİLDE ŞİRKET İLE 3. ŞAHIS ARASINDAKİMÜLKİYET UYUŞMAZLIĞINI ÇÖZERNİTELİKLE BİR KARAR OLMADIĞI, BU KONUDAKİUYUŞMAZLIĞIN MAHKEME DOSYASINDA DAVA KONUSU OLDUĞU,İYİ NİYETLE İKTİSAP ETTİĞİNİİLE SUREN 3. ŞAHSA KARŞI AÇILMIŞ BULUNAN DERDESTDAVA VAR İKEN İDARENİN HİÇBİR ŞEKİLDEBU UYUŞMAZLIĞI GÖRMEZDEN GELEREK NİZALI ŞEYİNMÜLKİYETİNİ DEĞİŞTİRECEKNİTELİKTE BİR İŞLEM YAPMA YETKİSİNİN BULUNMADIĞI,DOSYAMIZDAKİ DAVANIN SONUCUNA GÖRE MÜLKİYET DURUMUAÇIKLIĞA KAVUŞACAĞINDAN İDAREMAHKEMESİNDEKİ DAVA SONUCUNUN BEKLENİLMESİNİN DEMÜMKÜN OLMADIĞI, TAM AKSİNE İDAREMAHKEMESİNİN ADLİ YARGIDAKİ DAVA SONUCUNUBEKLEMESİNİN GEREKTİĞİNİ BELİRTEREK, DAVALI M.E.B.'ÜNİYİ NİYETLE İKTİSAP EDEN 3. ŞAHIS OLDUĞUSABİT OLDUĞUNA GÖRE BU İKTİSAP ÖNCESİNDEYAPILAN VE GEÇERSİZ OLDUĞU ANLAŞILAN VE İPTALEDİLEN OLAĞANÜSTÜ GENEL KURULDA ALINAN KARARLARIN DAVALIYAYAPILAN DEVİR İŞLEMİNİ ETKİLEYİPETKİLEMEYECEĞİ TARTIŞMA KONUSUDUR. ZİRA BUİŞLEMİN YAPILMASI İÇİN VEKÂLET VERENNAZİR KAYACIK'IN ŞİRKET YETKİLİSİSEÇİLMESİ İSTEMİ DE İPTALEDİLMİŞTİR. ANCAK TÜM BU USULSÜZİŞLEMLER TİCARET SİCİLİNE TESCİL VEİLAN EDİLMİŞTİR. DAVALI DA BUNA DAYANARAKMÜLKİYET İKTİSAP ETMİŞTİR. GEREKDOKTRİNDE VE GEREKSE YARGITAY UYGULAMASINDA DA BU ŞEKİLDEİPTAL KARARLARININ ŞİRKETİN İÇİLİŞKİSİNDE BOZUCU YENİLİK DOĞURANBİR HÜKÜM OLDUĞU, ANCAK İPTAL KARARI VERİLMEDENÖNCE İYİ NİYETLİ 3.ŞAHISLARCA BU KURUL KARARINADAYANARAK KAZANILMIŞ HAKLAR VARSA BU İŞLEMLERDEN DOĞANHAKLARIN SAKLI OLDUĞU VE GEÇERLİ KABUL EDİLMESİGEREKTİĞİ KABUL EDİLMEKTEDİR. TOPLANAN DELİLLEREGÖRE İYİ NİYETLİ 3. ŞAHIS OLARAK HAKİKTİSAP EDEN DAVALI M.E.B. ALEYHİNE AÇILAN DAVANIN HAKSIZOLDUĞU, BU DAVALI ALEYHİNE OLUŞAN TESCİLİN KORUNMASIGEREKTİĞİ" GEREKÇESİYLE 14.12.2006 TARİHVE 2002/1613 ESAS, 2006/633 SAYILI KARAR İLEMÜVEKKİLİMİZ YÖNÜNDEN RED VE DİĞERDAVALI ŞİRKET YÖNÜNDEN AÇILMAMIŞ SAYILMASINAKARAR VERİLMEK SURETİYLE SONUÇLANMIŞ VE BU KARARKESİNLEŞMİŞTİR.

II-İdare Mahkemesi KararlarıYönünden Değerlendirme:

a- İstanbul 2. İdareMahkemesinin 2009/507 E. Ve 2009/554 K. Sayılı kararı;

İstanbul 2. İdare Mahkemesinevermiş olduğumuz dilekçe ile dava konusu madenocağının İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2002/1613Esas sayılı kararı ile müvekkile iade edildiğinibelirterek davanın konusuz kaldığı gerekçesiyledavadan vazgeçtiğimizin bildirilmesi üzerine İstanbul 2.İdare Mahkemesi vermiş olduğu kararda özetle;Danıştay'ın bozma kararma uyulmasına ve davadan feragatedilmesi nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına kararverilmiştir. Verilen bu karar kesinleşmiştir.

b- İstanbul 6. İdareMahkemesinin 2007/817 E. Ve 2008/2199 K. Sayılı kararı;

İstanbul 6. İdare Mahkemesinin2007/817 Esas sayılı dosyası ile açmış olduğumuzdava 29.12.2008 tarihinde ve 2008/2199 Karar sayılı karar ile kabuledilmiştir.

Enerji Ve Tabii KaynaklarBakanlığı İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 29.12.2009tarih ve E.2007/817, K.2008/2199 sayılı kararını temyizetmiştir. Temyiz incelemesine bakan Danıştay 8. DaireBaşkanlığı 24.11.2009 Tarih, 2009/5070 E. 2009/6940 K.sayılı kararı ile İstanbul 6.İdare Mahkemesininkararını onamıştır.

Enerji Ve Tabii KaynaklarBakanlığı Danıştay 8. DaireBaşkanlığı kararına karşı karardüzeltme yoluna başvurmuştur. Danıştay 8. DaireBaşkanlığı 13.07.2010 Tarih, 2010/3122 E. ve 2010/4198 K.sayılı kararı ile Enerji Ve Tabii KaynaklarBakanlığının talebini kabul ederek İstanbul 6.İdare Mahkemesinin 29.12.2009 tarih, 2007/817 E. 2008/2199 K.sayılı kararını bozmuştur.

Bozma işleminden sonraİstanbul 6. İdare Mahkemesi bozma kararına uyarak 12.11.2010Tarih ve 2010/2271 E.2010/1874 K. sayılı kararı ile davanınreddine karar vermiştir. Yapmış olduğumuz temyiz başvurusuüzerine Danıştay 8. Daire Başkanlığı04.12.2012 tarih, 2011/1303 E. ve 2012/10051 K. sayılı kararıile temyiz başvurumuzu reddetmiş, bu karar üzerineyapmış olduğumuz karar düzeltme talebimizDanıştay 8. Daire Başkanlığı 20.11.2013 tarih,2013/9585 E. ve 2013/8463 K. sayılı kararı ilereddedilmiştir.

c- İstanbul 5. İdareMahkemesinin 2009/1266 E. ve 2009/2115 K. sayılı kararı;

K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretA.Ş. tarafından maden ruhsatının İstanbul 6.İdare Mahkemesin kararından sonra müvekkile verilmesindendolayı davalı bakanlık aleyhine dava açmıştır.

Davaya bakan İstanbul 5. İdareMahkemesinin 24.12.2009 tarih ve 2009/1266 E, 2009/2115K. sayılıkararında özetle; Davacı şirket adına madenişletme ruhsatının devrini sağlayan İstanbul Asliye 3.Asliye Ticaret Mahkemesi kararı, sadece 19.12.2001 tarihli olağanüstügenel kurul kararının iptaline yönelik bir karar olup, davakonusu maden sahası ile ilgili mülkiyetuyuşmazlığını çözer nitelikte bir kararolmadığı gibi, davacı şirketin ortağı Y.A.’ın,M.E.B. ve K. Yapı ve Maden San. ve Tic. A.Ş. Aleyhine “Madenİşletme Ruhsatının Devrinin İptali” istemiyleİstanbul 7. Ticaret Mahkemesi’nde açtığıdavada Mahkemenin 14.12.2006 tarihinde kesinleşen 31.10.2006 tarih veE:2002/1613, K:2006/633 sayılı kararında mahkemeceMÜLKİYETE DAİR UYUŞMAZLIK KESİN OLARAK KARARA BAĞLANMIŞOLUP, söz konusu kararda iyi niyetli üçüncüşahıs olarak hak iktisap eden M.E.B. aleyhine açılandavanın reddine karar verildiğianlaşıldığından, bakılan davanın reddigerektiği sonucuna varılmıştır.’ denilerekhaklı olarak K. Yapı ve Maden San. ve Tic. A.Ş. aleyhinedavayı reddetmiştir.

K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretA.Ş. İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 24.12.2009 tarih ve2009/1266 E, 2009/2115K. Sayılı kararını temyizetmiştir. Temyiz incelemesine bakan Danıştay 8. Daire Başkanlığı13.07.2013            tarihve 2010/681 E, 2010/4199 K. Sayılı kararı ile İstanbul5.İdare Mahkemesinin kararını bozmuştur.

Enerji Ve Tabii KaynaklarBakanlığı ve müvekkil Danıştay 8. DaireBaşkanlığı 13.07.2013 tarih ve 2010/681 E, 2010/4199 K.sayılı kararına karşı karar düzeltme yolunabaşvurmuştur.

Danıştay 8. Dairesince15.03.2011 tarih ve 2010/9532 E, 2011/1595 K. Sayılı kararı ilebu talebimiz reddedilmiştir.

İstanbul 5. İdare Mahkemesibozma kararma uyarak 29.12.2011 tarih ve 2011/1131 E. 2011/2253sayılı kararı ile davanın kabulüne kararvermiştir. Yapmış olduğumuz temyiz başvurusuüzerine Danıştay 8. Daire Başkanlığı30.10.2013      tarih, 2012/4425 E. ve 2013/7331 K.Sayılı kararı ile temyiz başvurumuzu reddetmiştir. Bukarar üzerine yapmış olduğumuz karar düzeltme talebimizDanıştay 8. Daire Başkanlığı 10.09.2014 tarih,2014/3597 E. ve 2014/6195 K. Sayılı kararı ilereddedilmiştir.

Müvekkilin iyi niyetlealmış olduğu maden işletme ruhsatı, aleyhineİstanbul 7. Ticaret Mahkemesinde açılan davayıkazanmasına rağmen, davalı bakanlıkça verilenhaksız kararla iptal edilmiştir.

Bilindiği üzere;

Anayasamızın 2. maddesinde;Devletimizin nitelikleri sayılmış ve sosyal bir hukuk Devletiolduğu vurgulanmış, 5. maddesinde; Devletin temel amaç vegörevleri sayılarak; kişilerin ve toplumun refah, huzur vemutluluğunu sağlamak; kişinin temel hâk vehürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriylebağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik vesosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevivarlığının gelişmesi için gereklişartları hazırlamaya çalışmak görevine yerverilmiştir.

Anayasanın 35. Maddesindebelirtilen Mülkiyet hakkının ihlal edilmiştir. - Herkes,mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamuyararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyethakkının kullanılması toplum yararına aykırıolamaz.

Anayasa’nın “Hak aramahürriyeti” kenar başlıklı 36. maddesinin birincifıkrası şöyledir: “Herkes, meşru vasıta veyollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önündedavacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanmahakkına sahiptir.”

Davalı bakanlık,müvekkilin iyi niyetle almış olduğu Maden işletmeruhsatının satış işlemlerinde görevliİstanbul 7. Ticaret Mahkemesinin kesinleşen kararına rağmengörevsiz İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararlargerekçe gösterilerek Maden işletme ruhsatının iptaldavacı müvekkili mağdur etmiştir.

Yine AİHS'de belirtilen

a)Sözleşmenin 6/1.Maddesinin"adil yargılanma hakkının",

b)Sözleşmenin 13. MaddesininEtkili başvuru hakkı

Bu Sözleşme'detanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilenherkes, ihlal fiili resmi görev yapan kimseler tarafından busıfatlarına dayanılarak yapılmış da olsa, ulusalbir makama etkili bir başvuru yapabilme hakkına sahiptir.

c)Sözleşmeye  Ek 1.protokolün 1. maddesinin " mülkiyet hakkının"ihlal edildiğinin AİHS Ek 1. Protokol

Madde 1 - Mülkiyetin korunması

Her gerçek ve tüzelkişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygıgösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamuyararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararasıhukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksunbırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin,mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasınıdüzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya paracezalarının ödenmesini sağlamak için gerekligördükleri yasaları uygulama konusunda sahip olduklarıhakka halel getirmez.

1789 Fransız İnsan veYurttaş Hakları Bildirgesi Madde 17- ‘Mülkiyet dokunulmazve kutsal bir hak olduğu için, yasaların belirlediğikamusal gereklilik açıkça doğmadıkça vemeşru bir tazminat ödenmedikçe kimse bu haktan yoksunbırakılamaz.’denilerek, bireyin doğal vezamanaşımına uğramayan haklarından biri olarak kabuledilen mülkiyet hakkının dokunulamaz ve kutsal bir hakolduğu ifade edilirken, istisnai koşullarda bu haktanyoksunluğun mümkün olabileceği belirtilmektedir.

İnsan Hakları EvrenselBeyannamesi Madde 17- ‘1. Herkesin tek başına veyabaşkalarıyla ortaklaşa mülkiyet hakkı vardır. 2.Hiç kimse keyfi olarak mülkiyetinden yoksun bırakılamaz.’denilerek herkesin tek başına veya başkalarıyla birliktemülkiyet hakkına sahip olduğu ve bu haktan keyfi olarak mahrumbırakılamayacağı belirtilir.

Benzer bir ifade Avrupa İnsanHakları Sözleşmesi Ek 1. Protokol Madde l’de yeralmaktadır: ‘Her gerçek ve tüzel kişinin mal vemülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini istemehakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle veyasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukungenel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksunbırakılabilir.’

3213 sayılı Maden Kanunu'nun38. maddesinde. 'Bütün maden hakları ve faaliyetleri ile ilgiliteknik ve mali konuları havi maden sicili, yönetmeliktebelirtildiği şekilde (Değişik ibare:5177- 26.5.2004 / m.37)"Genel Müdürlük" tarafından Madenhaklarının devir, intikal, haciz, rehin ve ipotek veya sona ermedurumları bu sicile işlenir. Maden sicili alenidir, ilgililer sicilkayıtlarının maden sicil memurlarından biri huzurundagösterilmesini isteyebilir. Maden sicilindeki kayıtlarınbilinmediği iddia edilemez. Madenler üzerine iktisap edilecek haklartescil edilmedikçe hüküm ifade etmez.' hükmü yeralmaktadır.

Müvekkilimiz maden sicilinegüvenerek, maden ruhsatını devir almış ve bu devirdavalı bakanlıkça da uygun bulunarak tescil edilmiştir.İlk başta 1.000.000 USD tutarında devir bedeli veyatırım için harcama yapmış, bunları bugüniçin geri alamamıştır. Maden ruhsatını devredenşirket ve ortakları sebepsiz zenginleşmiş durumdadır.

Bu durumda müvekkiliminzararlarından doğrudan davalı bakanlık sorumludur.Kişiler arasında, özel hukuk hükümlerine tabi birişlemden doğan uyuşmazlıkların çözümyeri adli yargı makamlarıdır. Adli yargı mahkemesinceverilen ve kesinleşen ve davalının sicilini tutmak durumundaolduğu maden sicilindeki hakkı belirleyen ilamın aksini savunmakhukuk devleti ilkeleri ile bağdaşmamaktadır. Kaldı ki,davaya konu somut olayda, maden ruhsatının devrinigerçekleştiren ve devreden konumdaki şirket tarafındanmüvekkilimize karşı açılmış bir dava dayoktur.

Yukarıda detaylı birşekilde anlatıldığı üzere Danıştay 8.Dairenin, İstanbul 6. İdare Mahkemesinin müvekkil lehine verilenkararları bozduğunda ileri sürmüş olduğuiddiaların aksine taraflar arasında yani M.E.B., Y.A.ve K. Yapıve Maden San. ve Tic. A.Ş. arasındaki sorun Maden Kanunu ve MadenKanunu Uygulama Yönetmenliğinden kaynaklanan bir sorun değildir.Zira ortada olan sorun K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin19.12.2001 Tarihinde yapılan olağan üstü genel kurul, genelkurulda alınan kararların iptali ve bu iptalin iyi niyetliüçüncü kişileri bağlayıpbağlamayacağı sorunudur. Bu sorunda İstanbul 3. Asliye veİstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesinleşenkararlarından sonra ortadan kalkmıştır. Var olan sorununuyuşmazlıkların idari yargı yerinde incelenmeyeceğiaçıkça ortadadır. Zira K. Yapı ve Maden Sanayi veTicaret A.Ş. tarafından İstanbul 5. İdare Mahkemesindeaçılan davada verilen 24.12.2009 tarih ve 2009/1266 E, 2009/2115K.Sayılı kararda özetle; ‘...İstanbul 7. TicaretMahkemesi’nde açtığı davada Mahkemenin 14.12.2006tarihinde kesinleşen 31.10.2006 tarih ve E:2002/1613, K:2006/633sayılı kararında mahkemece mülkiyete dairuyuşmazlık kesin olarak karara bağlanmış olup,söz konusu kararda iyi niyetli üçüncüşahıs olarak hak iktisap eden M.E.B. aleyhine açılandavanın reddine karar verildiğianlaşıldığından, bakılan davanın reddigerektiği sonucuna varılmıştır.’ denilerekhaklı olarak davayı reddetmiştir.

Bu nedenle İstanbul 6. İdareMahkemesi ve İstanbul 5. İdare Mahkemesinin kararları ileİstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararları arasındaortaya çıkan hükümuyuşmazlığının giderilmesi için Mahkemenizebaşvurma zarureti hasıl olmuştur.

SONUÇ VE İSTEM:Yukarıda açıkladığımız nedenlerle,uğranılmış olunan maddi ve manevi tazminata ilişkinhaklarımız saklı kalmak koşulu ile;

1-İstanbul 6. İdareMahkemesinin 12.11.2010 tarih ve 2010/2271 E., 2010/1874 K. ve İstanbul 5.İdare Mahkemesinin 2009/1266 E. ve 2009/2115 K. sayılıkararlarının kaldırılması ile,

2-Hukuk ve usule uygun olanİstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2002/1613E. 2006/633K.Sayılı kararının kabulüne, karar verilerekHÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİNE,

3-Yargılama    giderlerive ücreti vekâletin davalı idare üzerindebırakılmasına karar verilmesi bilvekale talep olunur.”şeklinde talepte bulunmuştur.

Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 24 ve 16. maddelerine göreilgili Başsavcıların düşünceleriistenmiştir.

OLAY:Davacı Y.A.vekili,M.E.B. ve K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.’yidavalı olarak göstermek suretiyle adli yargıdaaçmış olduğu 30.10.2002 tarihli davanındava dilekçesinde özetle;“Müvekkil 2 numaralıdavalı K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ninhissedarıdır. Kuruluş ana sözleşmesi (Ek-1) ilehissedar olmayan müvekkili bilahare hisse devri ile anılanşirketin ortağı olmuştur. Müvekkilin ortaklığıve yönetim kurulu başkanı olduğu 27.09.2000 tarihliolağan genel kurul toplantısı ile alman kararlar 09 Kasım2000 tarih ve 5171 sayı numaralı Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmışolup, iş bu gazeteyi de dilekçemize Ek - 2 olarak sunuyoruz.

Davalı şirketin kuruluşana sözleşmesinin 8 numaralı ve Hisse Nevi ve Senetlerinin Devribaşlıklı maddesinde görüleceği üzeretüm ortakların yazılı onayı olmadan hisselerin devirtemliki ve satışı yapılamaz hisse devirleri özelyazılı onaya tabi tutulmuştur. Müvekkilin hisse deviralması ise Ek-2 olarak sunulan Ticaret Sicili Gazetesi’ndegörüleceği üzere ilan edilmekle tüm ortaklarınyazılı onayıyla gerçekleşmiştir.

Müvekkilinhissedarlığına dair yukarıda açıklanansafahatı takiben, 19.12.2001 tarihinde anılan şirkettarafından hiçbir ilan ve toplantı prosedürüneuyulmadan bir olağanüstü genel kurul toplantısıyapılmış ve bu toplantıya hissedar olmayan kişilerinde katılımı ile şirket yönetim kuruluseçilmiştir. Bahis konusu olağanüstü genel kurultoplantısı ile alınan kararlar 28 Aralık 2001 tarih ve 5454sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış olupanılan gazeteyi dilekçemiz ekinde Ek-3 olarak sunuyoruz.

Yukarıda 3 numaralı maddedebelirtilen 19.12.2001 tarihli olağanüstü genel kurulun iptaliistemiyle tarafımızdan açılan dava hali hazırdaİstanbul 3 Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2002/7 Esas numaralıdosyasıyla devam etmekte olup, bir sonraki duruşması 25.01.2003tarihine atılı bulunmaktadır.

Ancak; geçersiz ortaklıkpayları ve yasal gerekleri yerine getirilmeden yapılanolağanüstü genel kurul toplantısı ile alınankararların ticaret sicili gazetesinde yayımlanmasınıtakiben üçüncü şahıslaraçısından bağlayıcı nitelik arz edenyönetim kurulu, şirketi ve ortakları açık birşekilde zarar sokacak nitelikte eylemlerde bulunmuşlardır.

Nitekim İstanbul 3 Asliye TicaretMahkemesi’nin 2002/7 Esas sayılı dosyası ileyürüyen davamızla iptalini istediğimizolağanüstü genel kurulda alınan kararlara istinadenalınan yetki çerçevesinde şirketle hiçbirilişkisi olmayan ve her ne şekilde olursa olsunortaklığına müvekkilimin muvafakat etmediği N.K.adlı şahsın yetkili kılınmasınımüteakip, bu şahıs tarafından T.C. Bakırköy 8.Noterliği’nden düzenlenen 07.02.2002 tarih ve 036604 yevmiyenumaralı vekaletnameyle A.oğlu 1971 Ankara doğumlu C.D. ve Y.oğlu 1964 Ankara doğumlu F.T. isimli şahıslar N.K.tarafından şirket adına, şirketin işletmeruhsatına sahip olduğu ve faaliyet konusunun temelini oluşturanve T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İsleriGenel Müdürlüğü'nden alınma İstanbulİli 110088976 Er No. İR:2817 (Sicil:3229) (Maden) Kuvars Kumuişletme ruhsatının M.E.B. adlı üçüncübir şahsa devredilmesi için vekil tayin edilmişlerdir.İş bu vekaletname örneğini dilekçemize Ek-4 olaraksayın mahkemenize arz ediyoruz.

Yukarıda bahsedilen vekaletnameylevekil olanlar tarafından bahse konu MADEN İŞLETME RUHSATIBakanlığa bağlı Maden İşleri GenelMüdürlüğü nezdinde diğer davalı M.E.B.adlı şahsa DEVREDİLMİŞTİR. Bu devir işleminedair belgeyi de dilekçemize EK-5 olarak sunmaktayız.

Sayın Mahkemenizden iptalini talepetmiş olduğumuz devir işleminin garabeti bununla dabitmemektedir. Devir işlemine dair sunulan belgedengörüleceği ve yukarıda yapılan izahat ve sunulanvekaletnameler dikkate alındığındagörüleceği üzere N.K. tarafından bahse konu devirişleminin yapılması için Bakırköy 8.Noterliğinin 07.02.2002 tarih ve 3604 yevmiye numaralıvekaletnamesiyle vekil tayin ettiği F.T. ve C.D. adlışahıslar iş bu maden ruhsatını devretmek üzereilgi vekaletnameyle vekil sıfatıyla yetkilikılınmışlardır. Ancak her nedense devredenvekillerinden olan C.D. adlı şahıs aynı zamanda devralan M.E.B.vekili olarak yine Bakırköy 8. Noterliğinden alınma 07.02.2002(Diğer vekaletnameyle aynı tarihi taşımaktadır) tarihve 3601 yevmiye numaralı vekaletnamesiyle devralan adına devirsözleşmesini imzalamıştır.

Tarafımızdanaçılmış bulunan ve halihazırda İstanbul 3Asliye Ticaret Mahkemesinin 2002/7 Esas sayılı dosyasıylayürüyen iptalini istediğimiz bu usulsüzolağanüstü genel kurul toplantısıyla alınankararlar çerçevesinde açıkça şirketinmalvarlığı ve yaşama nedenini ortadankaldırılarak ortaklar ve şirket zarara uğratılmayaçalışılmaktadır. Müvekkilin aldığıduyumlar çerçevesinde iş bu ruhsatı alan M.E.B.adlı şahıs da ruhsatını üçüncübir şahsa devretmek üzeredir.

Devir işlemine konu madenruhsatı ile işletilebilen Kuvars Kumu niteliğindeki kumocağını devralan davalı M.B. devri takiben ocaktahiçbir işletme girişiminde dahi bulunmamıştır.

Değeri döviz cinsindenmilyonlarla ifade edilebilecek boyutta olan bu çaptaki birvarlığın devir alan tarafından işletilmemesi veyaişletmek için hiçbir girişimde bulunulmaması dahibu devir işleminin sadece müvekkilin şirkettekihaklarının haleldar edilmesi amacıyla yapılanmuvazaalı bir işlem olduğunun kanıtıdır.

Yukarıda belirtilen nedenlerleöncelikle şirketin ana malvarlığınıoluşturan bahse konu maden işletme ruhsatının, devralandavalı M.E.B. tarafından üçüncü bir şahsadevredilmesinin engellenmesi için esasa dair hükümdenönce ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmekteyiz. Bilahareaçıkça devredenlerle devralan arasındaki muvazaalıişleme istinaden bahse konu devir işleminin iptalini talep etmezorunluluğumuz doğmuştur.

İSTEM - SONUÇ: Yukarıdaarz ve izah, edilen, nedenlerle;

Esasa dair hükümden önceanılan ruhsatın davalı M.E.B. tarafındanüçüncü bir şahsa devrinin önlenmesi içinihtiyati tedbir kararı verilmesini,

Davalılar arasındagerçekleşmiş bulunan ve Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü’nden ruhsatlı İstanbulİli 1108976 Er. No İR.2817 ruhsat numaralı (Sicil.3229) dakayıtlı (MADEN) Kuvars Kumu ruhsatı ile tescilli işletmeruhsatının devrinin iptaline karar verilmesini

Yargılama giderleri ile ücretivekaletin karşı tarafa yükletilmesini, saygılarımlavekil olarak arz ve talep ederim.” demek suretiyle adli yargıyerinde dava açmıştır.

İstanbul 7. Asliye TicaretMahkemesi:31.10.2006 gün ve E:2002/1613, K:2006/633 sayılı kararındaözetle; “(...)Davalı M.E.B.'ün iyi niyetle iktisap edenüçüncü şahıs olduğu sabit olduğunagöre,bu iktisap öncesinde yapılan ve geçersiz olduğuanlaşılarak iptal edilen olağanüstü genel kuruldaalınan kararların, davalıya yapılan devir işleminietkileyip etkilemeyeceği tartışma konusudur. Zira buişlemin yapılması için vekaletname veren N.K.'ınşirket yetkilisi seçilmesi işlemi de iptal edilmiştir.Ancak tüm bu usulsüz işlemler ticaret sicilinde tescil ve ilanedilmiştir. Davalı da buna dayanarak mülkiyet iktisapetmiştir.

T.T.K.'nun 383.Maddesi'ne göre"Kararın iptaline dair ilam, katileştikten sonra bütünpay sahipleri hakkında hüküm ifade eder." düzenlemesimevcuttur. Üçüncü şahısların haklarıyönünden burada açık bir düzenleme mevcutdeğilse de, bu tür resmi kayıtlara güvenerek bir mal veyahak iktisap eden üçüncü şahıslarınhaklarının korunması gerektiği genel bir hukuk ilkesidir.Kanun hükmünün mefhumu muhalifinden de bu anlamçıkmaktadır. Nitekim gerek doktrinde ve gerekse Yargıtayuygulamasında da bu şekilde iptal kararlarınınşirketin iç ilişkisinde bozucu yenilik doğuran birhüküm olduğu, ancak iptal kararı verilmeden önce iyiniyetli 3.şahıslarca bu genel kurul kararına dayanakkazanılmış haklar varsa bu işlemlerden doğanhakların saklı olduğu ve geçerli kabul edilmesigerektiği kabul edilmektedir. Zaten T.T.K.'nm 38. ve 39.Maddeleri'ndeticaret sicilinin üçüncü şahıslara etkisi vesicile itimat prensibi açıkça düzenlenmiştir.Ticaret sicilinde tescil ve ilan edilen hususlar üçüncüşahıslar bakımından bağlayıcıdır.Üçüncü şahıs bunu bilmediğini ilerisüremeyeceği gibi, tescil ve ilan edilen bir hususun aksineiddialarla üçüncü şahısların haklarınınihlal edilmesi de mümkün değildir.

Toplanan delillere göre, iyiniyetli üçüncü şahıs olarak hak iktisap edendavalı M.E.B.aleyhinde açılan davanın haksızolduğu, bu davalı aleyhine oluşan tescilin korunmasıgerektiği anlaşılmakla, aşağıdaki hükümkurulmuştur.

HÜKÜM:

Davalı K. Yapı ve Maden San.ve Tic. A.Ş. aleyhindeki davanın 30/01/2006 tarihinde takipsizbırakıldığı ve 3 ay içinde yenilenmediğianlaşılmakla HUMK. 409.Maddesi gereğince AÇILMAMIŞSAYILMASINA,

Davalı M.E.B. aleyhindeki davayerinde görülmediğinden REDDİNE,”demek suretiyledavalı M.E.B. yönünden davanın reddine karar vermiş vekarar temyiz edilmeksizin 14.12.2006 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacı M.E.B. vekili Enerji veTabii Kaynaklar Bakanlığı’nı davalı olarakgöstermek suretiyle idari yargıda açmış olduğu25.04.2007 tarihli dava dilekçesinde özetle;  “A-MaddiOlayın İzahı: 1-İstanbul ili Çatalca ilçesiOrmanlı köyü mevkiinde bulunan İR:2817 nolu madenişletme ruhsatı K. A.Ş adına kayıtlı iken26.02.2002 tarihinde müvekkilim M.E.B.’e belli bir değerledevredilmiştir.

2-Maden İşleri GenelMüdürlüğü nezdinde yapılan bu devirden önce,devreden şirkete ait Ticaret Sicil Gazetesi, Şirket Karar Defteri veişlemin yetkili kişilerce yapıldığına dairdiğer belgeler incelenerek ruhsatın devrine engel herhangi birdurumun olmadığı tespit edilmiştir.

3-Nitekim müvekkilimin iyi niyetleiktisap ettiği ruhsat devrine istinaden Maden İşleri GenelMüdürlüğü de söz konusu ruhsatınişletme hakkını müvekkilim adına 26.02.2002 tarihindetescil etmiştir. Devir tarihinde atıl durumda bulunan kumocağı, ilave yatırımlar yapıldıktan sonra16.05.2005 tarihine kadar inkıtasız müvekkilim M.E.B.tarafından işletilmiştir. Ancak Maden İşleri GenelMüdürlüğünün 17.05.2005 tarih ve 151136sayılı yazısıyla müvekkilim adına tescilli olanruhsatın iptal edilerek K. A.Ş.ye iade edildiği 20.05.2005tarihinde tarafımıza bildirilmiştir.

4-İdare, ruhsat devrinin iptalineilişkin işleme dayanak olarak, şirket ortaklarından Y.A.’ın26.12.2001 tarihinde yapılan olağanüstü genel kuruluniptaline yönelik İstanbul 3. Ticaret Mahkemesinin 16.12.2004 tarih ve2004/1359 sayılı kararını göstermektedir.

5-Bu karar ise, şirketinyapmış olduğu Genel Kurul ile bu Genel Kurulda alınankararların geçersiz olduğunu içermektedir. Bu aradaİstanbul 3.Ticaret Mahkemesinin kararında ön görüleniptalin iyi niyetli 3. şahıslara (dolayısıylamüvekkilime) yapılan devir işlemini de kapsayıpkapsamadığının davacı Y.A.tarafındansorulması üzerine, anılan mahkeme tarafından 29.03.2005tarihinde bir tavzih kararı verilmiştir. Tavzih kararında,verilen iptal kararının genel kurulda alınan kararlar ilesınırlı olduğu ve maden ruhsatının devrininiptalini kapsamadığının son derece açıkolduğu ifade edilmiştir.

6-Diğer taraftan, bugerçeği bilen Y.A.ruhsat devrinin iptali için 30.10.2002tarihinde İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde davaaçmıştır. İstanbul 7.Ticaret Mahkemesimüvekkilimin işlettiği Maden Ruhsatı üzerineİhtiyati Tedbir koymak suretiyle dava sonuçlanıncaya kadarbaşkasına devir edilemeyeceğine karar vermiştir. Hemİhtiyati Tedbir kararına ve hem de yukarıda belirtilen tavzihkararına rağmen, İdarenin, müvekkilim adına Tesciledilen ruhsatı iptal etmesi üzerine, bu haksız işleminiptali için İstanbul 2.İdare Mahkemesindetarafımızdan dava açılmıştır.

7-İstanbul 7.Ticaret Mahkemesi ise,31.10.2006 tarih ve 2006/633 sayılı kesinleşen kararıyla Y.A.’INaçmış olduğu ruhsatın devrinin iptaline dairdavanın reddini, Genel Kurul ile Genel Kurulda alınan kararlarıniptal edilmiş olmasının 3.şahıslara yapılanişlemleri bağlamadığını ve müvekkilimadına yapılan ruhsat devrinin geçerli olduğunuhüküm altına almıştır.

8-İstanbul 7.Ticaret Mahkemesininkesinleşen kararı Maden İşleri GenelMüdürlüğüne ibraz edildikten sonra, idareruhsatın devrini tekrar müvekkilim adına tescil etmiştir.

9-Bu arada tarafımızdanİstanbul 2.İdare Mahkemesinde açılan dava red kararıile 13.01.2007 tarihinde sonuçlanmıştır. İstanbul2.İdare Mahkemesinin 2005/1879 Esas ve 2007/387 Karar sayılıkararına istinaden Maden İşleri GenelMüdürlüğü B.15.0.MGM.0.03.02.00.40. 401990sayılı talimat yazısı ile müvekkilimin elinde olanruhsatı iptal etmiş ve tekrar K. Yapı ve Maden San. Ve Tic.A.Ş –Y.A.’a devretmiştir.

B-İdarenin İşlemineİlişkin Değerlendirme;

1-ENERJİ VE TABİİKAYNAKLAR BAKANLIĞI (Maden İşleri GenelMüdürlüğü), İstanbul 3. Asliye Mahkemesinin2002/7 E. ve 2004/1359 K. Sayılı kararının müvekkilinsözleşmesini de iptal etmiş olduğu zehabınakapılmış ve özel hukuk sözleşmesiçerçevesinde iyi niyetli 3. şahıslarlayapılmış olan akdi bozma yetkisini kendisindegörmüştür. Bu İdareningerçekleştirdiği ilk işlemdir. Ne var ki, 3. TicaretMahkemesinin anılan tavzih kararı hem talep ve hem de hükümitibariyle müvekkilin sözleşmesinin iptaliniiçermemektedir. Bilindiği üzere, genel kurulun iptali, sadeceŞirket içinde geçmişe etkili hükümlerdoğuran, ancak 3. şahıslarla yapılmışişlemlerde geçmişe etkili sonuç doğurmayanniteliktedir.

2-Esas görevli mahkeme olanİstanbul 7.Ticaret Mahkemesinin 2002/1613 E., 2006/633 K. sayılıkararı müvekkilim M.E.B.’ün 3.iyi niyetli hak iktisap edenkişi olduğunu çok açık bir şekilde kararaltına almıştır. Müvekkilim bu kararınkesinleşmesinin ardından ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLARBAKANLIĞI (Maden İşleri GenelMüdürlüğüne müracaat etmiştir. İdare26.01.2007 tarih B.15.0.MGM.0.03.00.02.400450 sayılı talimatıile ruhsatın tekrar müvekkilim adına tesciline kararvermiştir.

3-M.E.B. tarafındanaçılmış, iki yıl süren ve hiçbirişlem görmeyen İstanbul 2.İdare Mahkemesi 2005/1879 esasnolu davasında 2007/387 sayılı karar ile “davanınreddi” kararı verilmiştir. Müvekkilim bu haksızkararı temyiz etmekle kalmayıp şikâyet yoluna dabaşvurmuştur. Çünkü davanın serüvenli veilginç gidişatından öte İstanbul 2.İdareMahkemesi Kararı, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesininverdiği tavzih kararı ve İstanbul 7.Ticaret Mahkemesikararlarını yok sayarak yanlış ve haksız bir kararvermiştir. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI (Madenİşleri Genel Müdürlüğü) bu haksız vekafa karıştıran karara karşı Bakanlığınhukuk müşavirliğinden görüş talebindebulunmuştur. Ne var ki, İstanbul 2.İdare Mahkemesininkararı idarenin yaptığı ilk işleme ait olmasınave idarenin ikinci işlemi ile ortadan kalkmış olmasınarağmen Hukuk müşavirliği İstanbul 7.Ticaret Mahkemesikararma istinaden müvekkilim adına tescil edilen ruhsatıİstanbul 2.İdare Mahkemesinin kararını gerekçegöstererek, İdareye ruhsatın tekrar haksız veyanlış olarak tekrar K. A.Ş. adına tesciliyönünde görüş beyan etmiş ve İdaredeişlemi gerçekleştirmiştir.

4-Ekte sunulan belgelerden deanlaşılacağı gibi, devir iptaline ilişkin davanıngörüldüğü İstanbul 7.Ticaret Mahkemesi,müvekkilim M.E.B. adına tescilli olan ruhsatın üzerineihtiyati tedbir koyarak dava sonuçlanıncaya kadar herhangi birinedevredilmesini engellemiştir. Bu karara rağmen İdareninyaptığı işlem ve İstanbul 2.İdare Mahkemesininbunu onaylaması hukukla bağdaşmayan ilginç bir durumdur.İdarenin bakış açısıylabakıldığında ihtiyati tedbir kararlarınınhiçbir hükmü ve anlamı kalmamaktadır. Hâlbukiİhtiyati tedbir kararına uymamanın sadece hak ihlalinideğil, aynı zamanda suç oluşturduğunu hukukçuolmayanlar bile bilmektedir.

5-İstanbul 2.İdare Mahkemesikararında Anayasa maddelerine atıf yapılması veözellikle yargı kararlarına uyma zorunluluğuna vurguyapılması şaşırtıcıdır. Anayasanınbu dava ile ilgisinin ne boyutta olduğu doğrusu merak etmeyedeğer. Belki de sayın mahkeme, tehdit kokan bu vurgulamalarla idareyietkilemeye ve tereddüde düşürmeyeçalışmaktadır. Nitekim İdare, İstanbul7.Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 2.İdare Mahkemesinin kararlarıkarşısında kararsızlığadüşmüş bulunmaktadır. Oysaki İstanbul2.İdare Mahkemesinin kararı Maden İşleri GenelMüdürlüğünün müvekkiliminruhsatını iptal eden birinci işlemine ait olduğu ve buişlemin de ruhsatın bize tekrar verilmesiyle ortadankalktığı aşikârdır.

6-Genel Müdürlükİstanbul 7.Ticaret Mahkemesinin kararına dayanarak ruhsatıtekrar müvekkilim adına tescil ettiğine göre, birinciişlem ortadan kalkmış ve İstanbul 2.İdare Mahkemesikararının uygulanma imkânı kalmamıştır.İdarenin müvekkilime devrettiği ruhsat işleminekarşı K. A.Ş.’nin İstanbul 1.İdare Mahkemesindedava açtığı sabittir. Ne var ki, İstanbul1.İdare Mahkemesinden davanın derdest olduğunu ve taraflarıbildirir derkenar dilekçemizi Maden İşleri GenelMüdürlüğü’ne sunduğumuz halde dikkatealınmamıştır. İstanbul 1.İdare Mahkemesindekidava sonuçlanıncaya kadar herhangi bir uygulamaya gidilmemesigerekirken İdarenin tekrar ruhsatımızı iptal etmesianlaşılır gibi değildir.

Hal böyle olunca, ENERJİ VETABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI hukuk müşavirliği veMaden İşleri Genel Müdürlüğününgerçekleştirdiği haksız ve yanlış işlemlersebebiyle müvekkilim hak kaybına uğramış veuğramaya devam etmektedir. Bu sakat işlem müvekkilin hakkaybını sonuçlandırmakla kalmamış, adetamahkeme yerine geçerek yetki ve hak gaspında bulunmuştur.

SONUÇ ve İSTEM:

a- Kısaca arz ve izah edilen vere’sen dikkate alınacak sebeplerle Öncelikle İYUK52.maddesi gereğince dava sonuçlanıncaya kadar ENERJİ VE TABİİKAYNAKLAR BAKANLIĞI Maden İşleri GenelMüdürlüğünün ruhsat iptaline ilişkinişleminin YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI’NA kararverilmesini,

b- Maden İşleri GenelMüdürlüğünün 19.04.2007 tarih ve 401990sayılı talimatı ile ruhsat iptali kararınınİPTALİNE, ruhsatın tekrar müvekkilim adınaTESCİLİNE karar verilmesini saygılarımla vekâletenarz ve talep ediyorum.” demek suretiyle bu kez idari yargı yerindedava açmıştır.

İstanbul 6.İdare Mahkemesi: 29.12.2008gün ve E:2007/817, K:2008/2199 sayılı kararı ile özetle;“Dava;davacı adına devredilen maden işletme ruhsatınıniptaline ilişkin işlemin iptali istemiyleaçılmıştır.

2709 sayılı TürkiyeCumhuriyeti Anayasası’nın “CumhuriyetinNitelikleri” başlıklı 2. maddesinde; “TürkiyeCumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adaletanlayışı içinde, insan haklarına saygılı,Atatürk Milliyetçiliğine bağlı,başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik laikve sosyal bir Hukuk Devletidir.” kuralına yer verilmiş,“Mahkemelerin Bağımsızlığı”başlıklı 138. maddesinin 4. fıkrasında, “Yasamave yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymakzorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarınıhiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerinegetirilmesini geciktiremez.” hükmü düzenlenmiştir.

2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun “KararlarınSonuçlan” başlıklı 28. maddesinin 1. bendinde,“Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare veVergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasınailişkin kararlarının icaplarına göre idare,gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Busüre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğindenbaşlayarak otuz günü geçemez. Ancak, haciz veya ihtiyatihaciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bukararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesisedilir.” kuralı hüküm altınaalınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuathükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; idari yargıyerlerince verilen kararların uygulanıp-uygulanmaması konusundaidarenin herhangi bir takdir yetkisine sahip olmadığı, bukararların doğruluğunu tartışma ve buna göreuygulama yetkisinin bulunmadığı, idarelerin bu alandakiyetkilerinin “bağlı yetki” niteliğinde olduğu,idari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin yapıldığıiptal davasında, davacıların ihlale uğrayan menfaatininkorunması yanında, kamu yararının korunmasının dasöz konusu olduğu açıktır.

Dava dosyasınınincelenmesinden; K. Yapı ve Maden San. ve Tic. A. Ş. adınakayıtlı bulunan İstanbul ili, Çatalca ilçesiOrmanlı köyü mevkiinde yer alan İR:2817 sayılıMaden işletme ruhsatının 26.02.2002 tarihinde davacıyadevredildiği, 19.12.2001 tarihinde yapılan şirketolağanüstü genel kurul kararlarının İstanbul 3.Ticaret Mahkemesi’nin 16.12.2004 gün ve E:2002/7;K:2004/1359sayılı kesinleşmiş kararı ile iptal edilmesiüzerine devir işlemiyle davacı adına düzenlenen ruhsatiptal edilerek yerin K. Yapı ve Maden San. ve Tic. A.Ş.’ye iadeedildiği, ruhsat devrinin iptali için İstanbul 7. TicaretMahkemesinde açılan davada ise Mahkemenin 31.10.2006 gün veE:2002/1613; K:2006/633 sayılı kesinleşmiş kararıylaiyi niyetli üçüncü kişi olarak hak iktisap eden M.E.B.adına yapılan tescilin korunması gerektiğigörüşüyle davanın reddedildiği, bununüzerine ruhsat devri kabul edilerek tekrar davacı adına tescilişlemi tesis edildiği, akabinde devir işlemi iptal edilerekruhsatın K. Yapı ve Maden San. ve Tic. A. Ş. adınatesciline ilişkin işlemin iptali istemiyle İstanbul 2.İdare Mahkemesi’nde açılan davada Mahkemenin 13.01.2007gün ve E:2005/1879;K:2007/387 sayılı kararıylaİstanbul 3. Ticaret Mahkemesi kararı uyarınca davacı M.E.B.adına olan ruhsatın iptal edilerek şirket adınadüzenlenmesi yönünde tesis edilen işlemin hukuka uygunolduğu gerekçesiyle davanın reddedilmesine istinadendavacı adına tescil edilen ruhsat iptal edilerek yeniden K. Yapıve Maden San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlendiği,İstanbul 2. İdare Mahkemesi’nde davacı tarafındanaçılan davadan temyiz aşamasında feragat edilmesidolayısıyla Danıştay Sekizinci Dairesi’nin 07.11.2007gün ve E:2007/3161;K:2007/5820 sayılı kararı ile temyizekonu mahkeme kararının bozulduğuanlaşılmıştır.

Dava konusu olayda İstanbul 3.Ticaret Mahkemesi’nin 16.12.2004 tarihli kararı gerekçeyapılarak davacı adına düzenlenmiş olan İR:2817sayılı ruhsat iptal edilerek dava dışı şirketadına düzenlendiği, İstanbul 7. Ticaret Mahkemesi’nin31.10.2006 tarihli kararı doğrultusunda ise şirket adınadüzenlenen ruhsatın yineden davacı adınadüzenlendiği, akabinde İstanbul 2. İdareMahkemesi’nin 13.01.2007 tarihli kararı uyarınca davacıadına düzenlenen ruhsatın son kez dava dışışirket adına tesis edildiği, dava konusu işlemindayanağını teşkil eden İstanbul 2. İdareMahkemesi’nin 13.01.2007 gün ve E:2005/1879;K:2007/387sayılı kararının ise feragat hakkında bir kararverilmek üzere Danıştay Sekizinci Dairesi’nin 07.11.2007gün ve E:2007/3161;K:2007/5820 sayılı kararı ilebozulduğu görülmüştür.

Bu durumda, idarelere mahkemekararlarının uygulanması yönünde bir takdir hakkıtanınmadığı açık olmakla birlikte mahkemekararı uyarınca tesis edilen işlemin dayanağı mahkemekararının temyiz incelemesi sonucunda bozulmuş olmasıkarşısında yasal dayanağı kalmayan dava konusuişlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; davakonusu işlemin iptaline,” şeklinde karar vermiştir.

İş bu karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 8.Dairesi24.11.2009 gün ve E:2009/5074, K:2009/6940 sayılı ilamı ileözetle; “… Hüküm veren Danıştay SekizinciDairesince K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nındavalı idare yanında davaya katılma talebi kabul edildikten ve2577 sayılı yasanın 17. maddesi uyarıncadavacının duruşma istemi reddedildikten sonra işingereği görüşüldü:

İdare ve Vergi Mahkemeleritarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenipbozulabilmeleri 2577 sayılı idari Yargılama UsulüYasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılınedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İdare Mahkemesince verilenkararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup,bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından,temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına veyargılama giderlerinin temyiz isteminde bulunan üzerindebırakılmasına” şeklinde karar vermiş,davalı vekilince karar düzeltme istemi üzerine Danıştay8.Dairesi 13.07.2010 gün ve E:2010/3122, K:2010/4198 sayılıilamı ile özetle; “… Olayda, dava konusu işlemedayanak alınan İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 13.02.2007 tarih veK.2007/387 sayılı kararının, feragat nedeniyle ortadankalkması ve 2577 sayılı Yasanın 31.maddesi ile yollamadabulunulan HUMK.nun 95.maddesi uyarınca feragatin kesin hükmünhukuki neticelerini meydana getirmesi karşısında, belirtilenhukuki durum uyarınca ortada işin esasına yönelik birmahkeme kararının bulunmaması, işlemin iptal edilmemesi,geri alınmaması nedeniyle İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 13.02.2007tarih ve K.2007/387 sayılı davanın reddine ilişkinkararına konu olan "K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretA.Ş.'nin uhdesinde iken M.E.B.'e devredilen İR:2817 sayılımaden ruhsatının devir işleminin Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığınca iptal edilerek, ruhsatın yeniden K. Yapıve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş adına tesciline ilişkin 17.5.2004günlü ve 151136 sayılı" işlemin ortadankalktığından söz edilemeyeceğitartışmasızdır.

Bu durumda, hukuk alemindekivarlığını koruduğu tartışmasız olan"ruhsatın yeniden K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Şadına tesciline ilişkin" işlemin sonucu olarak"İR:2817 sayılı maden işletme ruhsatının K.Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına tesciledildiğine, ruhsat ile iznin kullanılan ve kullanılmayantüm sevk fişlerinin ve diğer belgelerin verilmesigerektiğine" ilişkin dava konusu işlemde hukukaaykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, davanın reddedilmesigerekirken, aksi yönde verilen Mahkeme kararında yasal isabetgörülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle,İstanbul 6. idare Mahkemesi kararının bozulmasına vedosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeyegönderilmesine’’ şeklinde karar vermiştir.

İstanbul 6. İdare Mahkemesi:Danıştay’ın bozma ilamına uyduktan sonra 12.11.2010gün ve E:2010/2271, K:2010/1874 sayılı kararı ileözetle; “2709 sayılı Türkiye CumhuriyetiAnayasası'nın "Cumhuriyetin Nitelikleri"başlıklı 2. Maddesinde; "Türkiye Cumhuriyeti, toplumunhuzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışıiçinde, insan haklarına saygılı, AtatürkMilliyetçiliğine bağlı, başlangıçtabelirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik laik ve sosyal bir HukukDevletidir." kuralına yer verilmiş, "MahkemelerinBağımsızlığı" başlıklı138.maddesinin 4.fıkrasında, "Yasama ve yürütmeorganları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; buorganlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretledeğiştiremez ve bunların yerine getirilmesinigeciktiremez." hükmü düzenlenmiştir.

2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun "KararlarınSonuçları" başlıklı 28. maddesinin 1.bendinde,"Danıştay, Bölge İdare Mahkemeler, İdare ve VergiMahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkinkararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizinişlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu sürehiçbir şekilde kararın idareye tebliğindenbaşlayarak otuz günü geçemez. Ancak, haciz veyaihtiyaç i haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlarhakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlemtesis edilir." kuralı hüküm altınaalınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuathükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; idari yargıyerlerince verilen kararların uygulanıp-uygulanmaması konusundaidarenin herhangi bir takdir yetkisine sahip olmadığı, bukararların doğruluğunu tartışma ve buna göreuygulama yetkisinin bulunmadığı, idarelerin bu alandakiyerlerinin "bağlı yetki" niteliğinde olduğu,idari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin yapıldığıiptal davasında, davacıların ihlale uğrayan menfaatininkorunması yanında, kamu yararının korunmasının dasöz konusu olduğu açıktır.

Dava dosyasınınincelenmesinden; K. Yapı ve Maden San. Ve Tic. A.Ş. Adınakayıtlı bulunan İstanbul İli, Çatalcaİlçesi, Ormanlı Köyü mevkiinde yer alan IR:281 7sayılı maden işletme ruhsatının 26/02/2002 tarihindedavacıya devredildiği, 19/12/2001 tarihinde yapılan şirketolağanüstü genel kurul kararlarının İstanbul 3.Ticaret Mahkemesi'nin 16/12/2004 gün ve E:2002/7 K:2004/1359sayılı kesinleşmiş kararı ile iptal edilmesiüzerine devir işlemiyle davacı adına düzenlenen ruhsatiptal edilerek yerine K. Yapı ve Maden San. Ve Tic. A.Ş.'ye iade edildiği,ruhsat devrinin iptali için İstanbul 7. Ticaret Mahkemesi'ndeaçılan davada ise Mahkemenin 31/10/2006 gün ve E:2002/l 613,K:2006/633 sayılı kesinleşmiş kararıyla iyi niyetliüçüncü kişi olarak hak iktisap eden M.E.B.adına yapılan tescilin korunması gerektiğigörüşüyle davanın reddedildiği, bununüzerine ruhsat devri kabul edilerek tekrar davacı adına tescilişlemi tesis edildiği, akabinde devir işlemi iptal edilerekruhsatın K. Yapı ve Maden San. Ve Tic. A.Ş. Adına tescilineilişkin işlemin iptali istemiyle İstanbul 2. İdareMahkemesi'nde açılan davada Mahkemenin 13/01 2007 gün veE:2005/1879, K:2007/387 sayılı kararıyla İstanbul 3.Ticaret Mahkemesi kararı uyarınca davacı M.E.B. adına olanruhsatın iptal edilerek şirket adına düzenlenmesiyönünde tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğugerekçesiyle davanın reddedilmesine istinaden davacıadına tescil edilen ruhsat iptal edilerek yeniden K. Yapı ve MadenSan. Ve Tic. A.Ş. adına düzenlendiği, İstanbul 2.idare Mahkemesi'nde davacı tarafından açılan davadantemyiz aşamasında feragat edilmesi dolayısıylaDanıştay Sekizinci Dairesi'nin 07/11/2007 gün ve E:2007/3161,K:2007/5820 sayılı kararı ile temyize konu Mahkemekararının bozulduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu olayda İstanbul 3.Ticaret Mahkemesi'nin 16.12.2004 tarihli kararı gerekçeyapılarak davacı adına düzenlenmiş olan 1R:2817sayılı ruhsat iptal edilerek dava dışı şirketadına düzenlendiği, İstanbul 7. Ticaret Mahkemesi'nin31/10/2006 tarihli kararı doğrultusunda ise şirket adınadüzenlenen ruhsatın yeniden davacı adınadüzenlendiği, akabinde İstanbul 2. İdare Mahkemesi'nin13/01/2007 tarihli kararı uyarınca davacı adınadüzenlenen ruhsatın son kez dava dışı şirketadına tesis edildiği, dava konusu işlemindayanağını teşkil eden İstanbul 2. İdareMahkemesi'nin 13/01/2007 gün ve E:2005/1879. K:2007/387 sayılıkararının ise feragat hakkında bir karar verilmek üzereDanıştay Sekizinci Dairesi'nin 07/11/2007 gün ve E:2007/3161,K:2007/5820 sayılı kararı ile bozulduğugörülmüştür.

Öte yandan, dava konusu işlemedayanak alınan İstanbul 2. İdare Mahkemesi'nin 13/01/2007 tarihve K:2007/387 sayılı kararının, feragat nedeniyle ortadankalkması ve 2577 sayılı Yasanın 31.maddesi ile yollamadabulunulan HUMK.'nun 95.maddesi uyarınca feragatin kesin hükmünhukuki neticelerini meydana getirmesi karşısında, belirtilenhukuki durum uyarınca ortada işin esasına yönelik birmahkeme kararının bulunmaması, işlemin iptal edilmemesi,geri alınmaması nedeniyle İstanbul 2. idare Mahkemesi'nin13/01/2007 tarih ve K:2007/387 sayılı davanın reddineilişkin kararına konu olan "K. Yapı ve Maden Sanayi veTicaret A.Ş.'nin uhdesinde iken M.E.B.'e devredilen 1R:2817sayılı maden ruhsatının devir işleminin Enerji veTabii Kaynaklar Bakanlığı'nca iptal edilerek ruhsatınyeniden K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A,Ş. Adına tescilineilişkin 17/05/2004 günlü 151136 sayılı işleminortadan kalktığından söz edilemeyecektir.

Bu durumda, hukuk alemindekivarlığını koruduğu tartışmasız olan"ruhsatın yeniden K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.Adına tesciline ilişkin" işlemin sonucu olarak IR:2817sayılı maden işletme ruhsatının K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescil edildiğine, ruhsat ile izninkullanılan ve kullanılmayan tüm sevk fişlerinin vediğer belgelerin verilmesi gerektiğine ilişkin dava konusuişlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanannedenlerle;davanın reddine,” şeklinde karar vermiştir.

İşbu karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 8. Dairesi04.12.2012 gün ve E:2011/1303, K:2012/10051 sayılı ilamıile özetle;kararın onanmasına karar vermiş, davacıvekilince yapılan karar düzeltme istemi üzerineDanıştay 8.Dairesi 20.11.2013 gün ve E:2013/9585, K:2013/8463sayılı ilamı ile özetle; karar düzeltme istemininreddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.

Davacı K. Yapı ve Maden Sanayive Ticaret A.Ş. vekili Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı’nı davalı olarak göstermeksuretiyle idari yargıda açmış olduğu 30.07.2009havale tarihli dava dilekçesinde özetle; “Önceliklemüvekkil şirket nezdinde ve zilyetliğinde iken dava konusuişleme esas İstanbul İli Çatalca İlçesiİR 2817 sayılı kum ocağı sahasının 30Haziran 2009 tarihinde teslim edildiğinden müvekkil şirketçeyaptırılan, maddi değeri yüksek ve gayrimenkulniteliğinde olan birçok yapının 3. şahsınelinde olması ve zarara uğraması halinde müvekkilşirket açısından telafisi imkansız sonuçlardoğuracağından yine idarece yapılan işlemlerinAÇIKÇA hukuka aykırı (feragat edilen ve kesinleşenilam olması sebebiyle) olması sebebiyle İVEDİ olarakİYUK’nun 27. maddesi gereğince YÜRÜTMENİNDURDURULMASINA karar verilmesini talep etmekteyiz.

İstanbul İli Çatalcaİlçesi İR 2817 sayılı KUM OCAĞIişletmesine ait ruhsat; müvekkil şirkete aitken usulsüzolarak gerçekleştirilen 19.12.2001 tarihli olağanüstügenel kurul ve bu kurulda alınan kararla 3. şahıs M.E.B.’edevredilmiştir.

Bu genel kurulda iş butoplantıdan haricen haberdar olan şirket ortağı Y.A.genelkurulun usulüne göre yapılmadığını vealınan kararlara bu sebeple iştirak etmediğini beyan etmişve bu beyan şerhini de genel kurul toplantı tutanağınaişletmiştir. 19.12.2001 tarihli genel kurul kararı da muhalefetşerhiyle birlikte 28 ARALIK 2001 tarihinde 5454 sayılı ticaretsicil gazetesinde ilan edilmiştir. Sonrasında ise eski yönetimkurulu başkanı ve muhalefet şerhi sahibi Y.A.19.12.2001 tarihliolağan üstü genel kurulun ve alınan kararların iptaliiçin şirket aleyhine dava açmış ve İSTANBUL3. TICARET MAHKEMESİNİN 16.12.2004 tarihli 2002/7 E.2004/1359 K. Noluve 25.01.2005 tarihinde kesinleşen ilamıyla olağanüstü genel kurulu ve alınan kararları iptal ettirmişve tekrar yönetim kurulu başkanı sıfatınıkazanmıştır.

Bu süreç devam ederken yineeski yönetim kurulu başkanı olan Y.A.tarafından madenruhsatının iptaline ilişkin olarak hem şirket hem deruhsatın o günkü sahibi M.E.B.’e görevsiz olanİstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2002/1613 E. Davaaçmış ancak dosya takip edilmemiş olup 3.şahsın takip etmesiyle 3. şahsın iyi niyetli olduğugerekçesiyle dava reddedilmiş şirketaçısından ise takip edilmediğindenaçılmamış sayılmasına karar verilmiştir.(Ticaret sicilde muhalefet şerhi olması sebebiyle genel kurulunusulsüzlüğünden 3.şahsın haberdar olmamasıimkansızdır. İyi niyetli bile olsa iyi niyet başka birininşahsi ve ayni hakkını elinden alınmasına sebep olamaz.3.şahıs 17.asliye hukuk mahkemesine başvurarak 2006/59 E. davadosyasıyla genel kurulda alınan kararların tespiti ile iyiniyetle iktisabının tespiti davası açılmışancak iş bu dava REDDEDİLMİŞ ve 29.04.2009 tarihindeKESİNLEŞMİŞTİR.

Hem şirket eski yönetim kuruluBaşkanı Y.A.hem de 3. şahıs M.E.B.’ün her ikikararı idareye ibrazıyla idare iki kararı da incelemiş veruhsat devrine dayanak olan işlem iptal edildiğinden İŞLEMYOK HÜKMÜNDE SAYILIP MUTLAK BUTLANLA BATILDIR gerekçesiyleilamını yani ek 3 de ibraz edilen kararın hak ve hukuka dahauygun olduğunu, nitekim iyi niyetli bile olsa bunun kimseninkazanılmış ayni hakların elinden alınmasına engelolamayacağı için ruhsat tekrar ŞİRKET adınaçıkarılmıştır.

3.şahıs M.E.B. genel kurulunve alınan kararların iptaline ve bu süreçte iyi niyetliiktisaba ilişkin elinde bulunan ilamlar gereğince davalı idarecegenel kurul kararının iptaline ilişkin ek 5 de ibraz edilenkararın uygulanması gerektiği şeklindeki idarenin buişleminin iptali için İSTANBUL 2.İDAREMAHKEMESİNİN 2005/1879 E. (EK 8) dava dosyasıyla idare aleyhinedava açmış ve iş bu dava “Maddi ve hukukikoşullara uygulanabilir nitelikte olan vargı kararlarınınaynen ve gecikmeksizin uygulanmaktan başka bir seçeneğibulunmayan idarenin işleminin hukuka uygun olduğu...”gerekçesiyle REDDEDİLMİŞTİR.Görüldüğü üzere hali hazırda iptali talepedilen işleme dayanak teşkil eden her iki mahkeme ilamı dahaönce yine dava konusu edilmiş ve kesinleşen bu iki karardanOlağanüstü Genel Kurul kararının iptali konulu(İSTANBUL 3. TİCARET MAHKEMESİNİN 16.12.2004 tarihli 2002/7E.2004/1359 K.) ilamı ve bu ilam dolayısıyla yapılanişlemin doğru olduğu konusunda idari mahkemece verilmiş birkarar olduğundan idarenin işlemi hak ve hukukaaykırıdır.

İş bu RED kararı çıktıktansonra ancak tebliğ aşamasındayken davacı M.E.B.açtığı bu davadan HUMK 91.maddesi gereğince FERAGATetmiş ancak karar tebliğ edildiğinden, feragat hakkındakarar verilememiş ve davacı tarafından karar temyizedilmiştir. Danıştay 8.Daire 2007/3161 E. Nosuyla temyizincelemesi yapılmış davacının davasından feragatetmesi sebebiyle “... feragat hakkında da karar verilmeküzere... ” şeklindeki gerekçeyle dosyayıbozulmuş ve yerel mahkemeye göndermiştir.

Yerel mahkeme de Danıştay 8.Dairenin bozma ilamına uyarak ““ 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. maddesine atıftabulunan HUMK’nun 91. maddesi gereğince “davacı netice-italebinden vazgeçmiş olduğundan...” davayı FERAGATsebebiyle REDDETMİŞ ve bu kararKESİNLEŞMİŞTİR.

Bu kararla birlikte yukarıda 2 nolubendte iptalini istediğimiz işleme dayanak olan ve müvekkilşirkete yapılan tescilin kesinlik kazandığını busebeple de davalı idarece de temyiz edilen ve 3.şahıs M.E.B.’edevre ilişkin dayanak olan İstanbul 6.İdare Mahkemesinin2007/817 E. 2008/2199 K. Nolu ilamına dayanak teşkil eden ilamınkesinleştiğini ve bu sebeple de ruhsatın tekrar müvekkilşirket adına tescilini talep etmemize rağmen bu talebimizdeuygun görülmeyerek iş bu karar gerekçe gösterilerekREDDEDİLMİŞTİR.

Davalı idarenin 1 nolu bendtekiilamı baz alarak ruhsatın iptal edilmesi, bu kararda da davalıidarenin müvekkil şirket lehine ruhsat verdiği işleminBOZULARAK Danıştay’dan geldiğini gerekçegöstermesi, ancak bu ilamda bozulma sebebinin feragat olduğunudavalı idarenin bilmesi ve feragat kararının kendisinetebliğ edildikten ve temsilci sıfatıyla ruhsatın tekrarmüvekkil şirkete devrine ilişkin talebimiz olmasınarağmen iş bu talebimiz MKYDY‘in 70.maddesi gereğinceREDDEDİLMİŞTİR. Bu sebeple de yukarıda Dava konusukısmında 2. bendte belirtilen İYUK’nun 5. maddesigereğince l.bentdeki işlemle aralarında illiyet bağıolan işlemin iptali için de iş bu davayı açmazaruriyeti hasıl olmuştur.

NETİCE İSTEM: Yukarıdaarz ve izah ettiğimiz nedenlerle;

1-İYUK’nun   27.maddesigereğince teminatlı veya teminatsız olarakYÜRÜTMEYİ DURDURMA kararı verilmesine;

2-Davalı idarenin 17.06.2009 tarihve 4-2689 sayılı işlem ve 14.07.2009 tarih ve 403364 sayınolu idari işlemlerin İPTALLERİNE

3-Yargılama giderleri veavukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine kararverilmesini saygılarımla arz ve talep ederiz.” şeklindekigerekçesiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.

İstanbul 5. İdare Mahkemesi: 24.12.2009gün ve E:2009/1266, K:2009/2115 sayılı kararı ileözetle; “Dava, davacı şirket tarafından İstanbulİli, Çatalca ilçesi dahilinde bulunan Sicil. 3229(İR:2817) sayılı sahasınınüçüncü kişilere devrinin önlenerek sözkonusu alana ilişkin maden ruhsat hakkının adına tesciledilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin17.06.2009 tarih ve 402689 sayılı işlem ile 14.07.2009 tarih ve403364 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2709 sayılı TürkiyeCumhuriyeti Anayasası'nın "Cumhuriyetin Nitelikleri"başlıklı 2. maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti, toplumunhuzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışıiçinde, insan haklarına saygılı, Atatürkmilliyetçiliğine bağlı, başlangıçtabelirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik laik ve sosyal bir HukukDevletidir" kuralına yer verilmiş;

"MahkemelerinBağımsızlığı" başlıklı 138.maddesinin 4. fıkrasında, " Yasama ve yürütmeorganları ile idare, mahkeme uymak zorundadır; bu organlar ile idare,mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez vebunların yerine getirilmesini geciktiremez" hükmüne yerverilmiştir.

2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun "KararlarınSonuçları" başlıklı 28. maddesinin 1. bendinde,"Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare veVergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasınailişkin kararlarının icaplarına göre idare,gecikmeksizin işlem veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu sürehiçbir şekilde kararın idare tebliğinden başlayarakotuz günü geçemez. Ancak, haciz ve ihtiyati hacizuygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bukararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesisedilir" kuralı hüküm altınaalınmıştır.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun"Hakların Bölünmezliği, Devri ve İntikali"başlıklı 5. maddesinde; maden ruhsatları ve buluculukhakkının devredilebileceği hükme bağlanmışolup, Maden Kanunu'na dayalı olarak çıkartılan MadenYönetmeliği'nin "Devir" başlıklı 70.maddesinde, maden ruhsat ve sertifikalarının talep halinde , hukukibir sakınca bulunmadığı takdirde, Maden Kanunu'nun 6.maddesindeki maden haklarını kullanma ile ilgili şartlantaşıyan gerçek veya tüzel kişilere GenelMüdürlükçe devir edilebileceği, ruhsatı veyasertifikayı devir alacak kişinin, devir alacağı ruhsatadair Kanundan doğan bütün hak ve vecibelerini ruhsatauygulanmış yaptırımlar ileyükümlülükleri kabul ettiğini ruhsat sahibinin deruhsatını bütün hak ve vecibeleri ile devir etmekistediğini belirten Ek-form 15 ' teki örnek dilekçe ile GenelMüdürlüğe müracaat etmeleri gerektiği...."hükme bağlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden;İstanbul ili, Çatalca ilçesi, Ormanlı KöyüMevkiinde bulunan kuvars kumu madeni çıkartılan İR 2817(sicil:3229) maden sahasının ve ruhsatının davacışirkete ait olduğu, davacı şirketin 08.06.2001 tarihliolağan genel kurul toplantısında yönetim kuruluüyeliklerine 3 yıl süre ile Y.A., B.Ö. ve M.B.'ınseçildikleri, davacı şirketin 19.12.2001 tarihliolağanüstü genel kurul toplantısında ise yönetimKurulu üyeliklerine N.K., T.S., A.A.’ın 3 yıl süreile seçildikleri, yönetim kurulu üyeliğine seçilenN.K.'ın C.D.’ye vermiş olduğu vekaletname ile şirketiM.E.B.'e 26.02.2002 günlü Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü işlemi ile devrettiği, davacışirketin eski yönetim kurulu üyesi olan Y.A.'ınİstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 19.12.2001 günlüolağanüstü genel kurul toplantısının iptaliistemiyle açtığı davada; Mahkemenin 16.12.2004 gün,E:2002/7, K:2004/1359 sayılı kararı ile davanınkabulüne ve 19.12.2001 günlü olağanüstü genelkurul kararının geçersiz olması nedeni ile iptaline kararverildiği, bu arada davacı şirketin ortağı Y.A.'ınM.E.B. ve K. Yapı ve Maden San. Ve Tic.A.Ş. aleyhine "Madenİşletme Ruhsatının Devrinin İptali" istemiyleİstanbul Asliye 7. Ticaret Mahkemesi'nde açtığıdavada Mahkemenin 14.12.2006      tarihindekesinleşen 31.10.2006 tarih ve E:2002/1613, K:2006/633 sayılıkararı ile "davalı M.E.B.'ün iyi niyetle iktisap edenüçüncü şahıs olduğu sabit olduğunagöre, bu iktisap öncesi yapılan ve geçersiz olduğuanlaşılarak iptal edilen olağanüstü genel kuruldaalman kararların, davalıya yapılan devir işlemini etkileyipetkilemeyeceğinin tartışma konusu olduğu, ancak tüm buusulsüz işlemlerin ticaret sicilinde tescil ve ilan edildiği,davalının da buna dayanarak mülkiyet iktisap ettiği,ticaret sicilinde ilan edilen hususların üçüncüşahıslar bakımından bağlayıcı olduğu veiyi niyetli üçüncü şahıs olarak hak iktisapeden davalı M.E.B. aleyhine açılan davanın haksızolduğu ve davalı aleyhine oluşan tescilin korunmasıgerektiği" gerekçesiyle M.E.B. aleyhindeki davanınreddine karar verildiği; bu arada İstanbul 3.Asliye TicaretMahkemesi'nin 16.12.2004 gün, E:2002/7, K:2004/1359 sayılıkararına istinaden M.E.B. adına tescil edilen ruhsat iptal edilerekmaden ruhsatının davacı şirket adına tesciledildiği, ardından M.E.B.'ün maden ruhsatınınİstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi kararı gereğincedavacı şirket adına tesciline ilişkin işlemekarşı açtığı iptal davasında İstanbul2. İdare Mahkemesi'nin 28.06.2005 tarih ve E:2005/1879 sayılıdosyasında verdiği yürütmenin durdurulması istemininsavunmaya kadar kabulüne ilişkin karar üzerine ruhsatıntekrar M.E.B. adına tescil edildiği, mahkemenin 17.10.2005 tarihliyürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkinkararı üzerine ruhsatın tekrar davacı şirketadına tescil edildiği, mahkemece 13.02.2007 gün ve E:2005/1879,K:2007/387 sayılı esas kararı ile davanın reddine kararverildiği ve kararın davacı M.E.B. tarafından temyizedildiği; söz konusu dava henüz kesinleşmemişken davakonusu ruhsatın İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.10.2006tarih ve E:2002/1613, k:2006/633 sayılı kararı esas alınaraktekrar M.E.B. adına tescil edildiği, bu tescil işleminin iptaliistemiyle ise davacı şirket tarafından İstanbul 1.İdare Mahkemesinin E:2007/309 sayılı dosyasındaaçılan davada mahkemenin 29.06.2007 gün ve K:2007/l675sayılı kararı ile "dava konusu hukukiuyuşmazlığın nedenini teşkil eden IR 2817sayılı maden sahasının işletme ruhsatınınİstanbul 2. idare Mahkemesinin 13.02.2007 gün ve E:2005/1879,K:2007/387 sayılı kararı doğrultusunda M.E.B. adınayapılan maden siciline tescilin iptal edilerek 13.04.2007 günlüişlemle davacı şirket adına sicile tecil edildiğianlaşıldığından ortada yürütülmesigereken bir işlem kalmadığı" gerekçesiyle kararverilmesine yer olmadığı şeklindesonuçlandığı, ve İstanbul 2. İdare Mahkemesinin13.02.2007         gün veE:2005/1879, K:2007/387 sayılı kararı doğrultusundasöz konusu ruhsatın 16.04.2007 tarihli işlemle davacışirket adına tescil edildiğine ilişkin bilginin M.E.B.'etebliğ edilmesi üzerine, söz konusu tescil işleminin iptaliistemiyle M.E.B. tarafından İstanbul 6. idare Mahkemesinin 2007/817esas sayılı dosyasında dava açıldığı,bu arada M.E.B. tarafından temyiz edilen İstanbul 2. İdareMahkemesinin 13.02.2007 gün ve E:2005/1879, K:2007/387 sayılıkararının temyiz aşamasında M.E.B. tarafından davadanferagat edilmesi sebebiyle Danıştay 8. Dairesinin 07.11.2007 günE:2007/3161, K:2007/5820 sayılı kararı ile "feragat istemigöz önüne alınarak yeniden bir karar verilmesigerektiği" gerekçesiyle bozulması üzerine, İstanbul2. İdare Mahkemesinin 26.03.2009 gün E:2009/507, K:2009/554sayılı " feragat nedeniyle karar verilmesine yerolmadığına" kararı verildiği; bunun üzerineise İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 13.02.2007 gün veE:2005/1879, K:2007/387 sayılı kararı doğrultusundasöz konusu ruhsatın 16.04.2007 tarihli işlemle davacışirket adına tescil edildiğine ilişkin bilginin M.E.B.'etebliğ edilmesi üzerine, söz konusu tescil işleminin iptaliistemiyle M.E.B. tarafından İstanbul 6. idare Mahkemesineaçtığı davada mahkemenin 29.12.2008 gün veE:2007/817, K:2008/2199 sayılı kararında " idareleremahkeme kararının uygulanması yönünde bir takdirhakkı tanınmadığı açık olmakla birlikteMahkeme kararı uyarınca tesis edilen işlemin dayanağıMahkeme kararının temyiz incelemesi sonucunda bozulmuşolması karşısında yasal dayanağı kalmayan davakonusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucunavarıldığı" gerekçesiyle dava konusuişlemin iptaline karar vermesi üzerine, dava konusu edilenişlemler ile IR 2817 sayılı ruhsatın davacışirket adına tescil işleminin iptal edilerek M.E.B. adınatesciline karar verilmesi üzerine bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacı şirketadına maden işletme ruhsatının devrini sağlayanİstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesi kararı, sadece 19.12.2001tarihli olağanüstü genel kurul kararının iptaline yönelikbir karar olup, dava konusu maden sahası ile ilgili mülkiyetuyuşmazlığını çözer nitelikte bir kararolmadığı gibi; davacı şirketin ortağı Y.A.'ınM.E.B. ve K. Yapı ve Maden San. ve Tic.A.Ş. aleyhine "Madenİşletme' Ruhsatının Devrinin İptali" istemiyleİstanbul Asliye 7. Ticaret Mahkemesi'nde açtığıdavada, Mahkemenin 14.12.2006 tarihinde kesinleşen 31.10.2006 tarih veE:2002/1613, K:2006/633 sayılı kararında mahkemecemülkiyete dair uyuşmazlık kesin olarak kararabağlanmış olup, söz konusu kararda iyi niyetli üçüncüşahıs olarak hak iktisap eden M.E.B. aleyhine açılandavanın reddine karar verildiğianlaşıldığından, bakılan davanın reddigerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle,davanın reddine,” şeklinde karar vermiştir.

İşbu karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 8. Dairesi13.07.2010 gün ve E:2010/681, K:2010/4199 sayılı ilamı ileözetle; “Uyuşmazlık, İstanbul İli,Çatalca İlçesi içinde bulunan İR:2817 (Sicil3229) sayılı sahanın üçüncü kişileredevrinin önlenerek söz konusu alana ilişkin maden ruhsathakkının adına tescil edilmesi istemiyle yaptığıbaşvurunun reddine ilişkin Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü'nün 17.06.2009 gün ve 402689/19621sayılı işlemi ile 14.07.2009         günve 403364-48470 sayılı işleminin iptali istemindendoğmuştur.

5177 sayılı Yasayladeğişik 3213 sayılı Maden Yasasının 1.maddesinde," bu Kanun madenlerin aranması işletilmesi,üzerinde hak sahibi olunması ve terk edilmesi ile ilgili esas veusulleri düzenler." kuralına yer verilmiş, 5. maddesinde;maden ruhsatları ve bulucuk hakkının devredilebileceğihükme bağlanmış, 24. maddesinde işletme ruhsatıve madenin işletilmesinde uygulanacak kurallar belirlenmiş, 27.maddesinde ise "işletme izni devredilemez. İşletmeruhsatı bir bütün olarak ve Yönetmelikte belirtilecekesaslar çerçevesinde devredilebilir." Kuralıgetirilmiş, Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde de MadenYasasının uygulanması ile ilgili usul ve esaslar düzenlenmişve anılan Yönetmeliğin "Devir" başlıklı70. maddesinde, maden ruhsat ve sertifikalarının talep halinde,hukuki bir sakınca bulunmadığı takdirde, MadenYasasının 6. maddesindeki maden haklarını kullanma ileilgili şartları taşıyan gerçek veya tüzelkişilere Genel Müdürlükçe devir edilebileceği,ruhsatı veya sertifikayı devir alacak kişinin, deviralacağı ruhsata dair yasadan doğan bütün hak vevecibelerini ruhsata uygulanmış yaptırımlar ileyükümlülükleri kabul ettiğini ruhsat sahibinindilekçe ile Genel Müdürlüğe müracaat etmelerigerektiği..." kuralına yer verilmiştir.

Dava dosyasınınincelenmesinden, İstanbul İli, Çatalca İlçesi,Ormanlı Köyü mevkiinde bulunan kuvars kumu madeniçıkartılan İR:2817 ( Sicil 3229) madensahasının ve ruhsatının davacı şirkete aitolduğu, davacı şirketin 08.06.2001 tarihli olağan genelkurul toplantısında yönetim kurulu üyeliklerine 3 yılsüre ile Y.A., B.Ö. ve  M.B.'ın seçildikleri,19.12.2001 tarihli olağanüstü genel kurultoplantısında ise yönetim kurulu üyeliklerine N.K., T.S., A.A.'ın3 yıl süre ile seçildikleri, yönetim kurulu üyeliğineseçilen N.K.'ın C.D.'ye vermiş olduğu vekaletname ileşirketi M.E.B.'e 26.02.2002 günlü Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü'nün onay işlemi iledevrettiği, davacı şirketin eski yönetim kurulu üyesi olanY. A.'ın İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde 19.12.2001günlü olağanüstü genel kurultoplantısının iptali istemiyle açtığıdavada; 16.12.2004 gün ve E:2002/7, K:2004/1359 sayılı karar iledavanın kabulüne ve 19.12.2001 günlüolağanüstü genel kurul toplantısının iptalinekarar verildiği, bu karara istinaden M.E.B. adına tescil edilenruhsat iptal edilerek maden ruhsatın K. Yapı ve Maden Sanayi veTicaret A.Ş. adına tescil edildiği, M.E.B. tarafından K.Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin uhdesinde iken adınadevredilen İR.2817 sayılı maden ruhsatının devirişleminin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca iptaledilerek, ruhsatın yeniden K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretA.Ş adına tesciline ilişkin 17.5.2004 günlü ve 151136sayılı" işleminin iptali istemiyle davaaçıldığı, İstanbul 2. İdare Mahkemesinin13.2.2007 gün ve E:2005/1879, K:2007/387 sayılı kararı ile"maden ruhsatı devrine esas teşkil eden devir iradesinintemelini oluşturan şirket olağanüstü genel kurulu vekurulda alınan kararlar kesinleşmiş yargı kararı ileiptal edildiğinden anılan yargı kararını uygulamaktanbaşka seçeneği olmayan idarenin dayanaksız kalan ruhsatdevrinin iptaline ilişkin olarak tesis ettiği işlemde hukukaaykırılık bulunmadığı" gerekçesiyledavanın reddine karar verildiği, bu kararın temyiziaşamasında davacı M.E.B.'ün davadan feragat etmesinedeniyle Danıştay 8.Dairesinin 07.11.2007 tarih ve E:2007/3161K:2007/5820 sayılı kararı ile davacının feragat istemihakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararınbozularak Mahkemesine gönderildiği, bozma kararına uyularakİstanbul 2. İdare Mahkemesinin 26.03.2009 tarih ve E:2009/507K:2009/554 sayılı kararı ile feragat nedeniyle karar verilmesineyer olmadığına karar verildiği, bu arada K. Yapı veMaden Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ortağı olan Y.A.'ın, M.E.B.ve K. Yapı ve Maden Sanayi ve Tic.A.Ş. aleyhine "Madenİşletme Ruhsatının Devrinin İptali" istemiyleİstanbul Asliye 7. Ticaret Mahkemesinde dava açtığı,bu davada, Mahkemenin 14.12.2006 tarihinde kesinleşen 31.10.2006 tarih veE:2002/1613, K:2006/633 sayılı kararı ile "davalı M.E.B.'üniyi niyetle iktisap eden üçüncü şahısolduğuna göre, bu iktisap önceki yapılan ve geçersizolduğu anlaşılarak iptal edilen olağanüstü genelkurulda alınan kararların, davalıya yapılan devir işleminietkileyip etkilemeyeceğinin tartışma konusu olduğu, ancaktüm usulsüz işlemlerin ticaret sicilinde ilan edilenhususların üçüncü şahıslarbakımından bağlayıcı olduğu ve iyi niyetliüçüncü şahıs olarak hak iktisap edendavalı M.E.B. aleyhine açılan davanın haksızolduğu ve davalı aleyhine oluşan tescilin korunmasıgerektiği" gerekçesiyle M.E.B. aleyhindeki davanınreddine karar verildiği, diğer yandan, İstanbul 2. İdareMahkemesinin 26.03.2009 tarih ve E:2009/507 K:2009/554 sayılıkararı ile feragat nedeniyle karar verilmesine yerolmadığına kararı üzerine "maden işletmeruhsatının K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.adına tescil edildiğine, ruhsat ve iznin kullanılan vekullanılmayan tüm sevk fişlerinin ve diğer belgelerinverilmesi gerektiğine ilişkin Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü'nün 19.04.2007 gün ve 12673sayılı işleminin" tebliği sonucunda M.E.B.tarafından anılan işlemin iptali istemiyle davaaçıldığı, İstanbul 6. İdare Mahkemesi'nin29.12.2008 gün ve E:2007/817, K:2008/2199 sayılı kararı ile" İstanbul 7. Ticaret Mahkemesi'nin 31.01.2006 tarihli kararıdoğrultusunda yeniden M.E.B. adına düzenlenmiş ise deİstanbul 2. İdare Mahkemesinin 13.01.2007 gün ve E:2005/1879,K:2007/387 sayılı kararı feragat hakkında bir kararverilmek üzere Danıştay Sekizinci Dairesinin 07.11.2007 günve E:2007/3161, K:2007/5820 sayılı kararı ilebozulduğundan, İdarelere Mahkeme kararının uygulanmasıyönünde bir takdir hakkı tanınmadığıaçık olmakla birlikte, Mahkeme kararı uyarınca tesisedilen işlemin dayanağı Mahkeme kararının temyizincelemesi sonucunda bozulmuş olması karşısında yasaldayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlıkbulunmadığı sonucuna varıldığı"gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline kararverildiği, söz konusu kararın Dairemizin 13.07.2010 gün veE:2010/3122, K:2010/4198 sayılı kararı ile "dava konusuişleme dayanak alınan İstanbul 2.idare Mahkemesinin 13.02.2007tarih ve K.2007/387 sayılı kararında davadan feragatedilmiş ise de ortada işin esasına yönelik bir mahkemekararının bulunmaması, işlemin iptal edilmemesi, gerialınmaması nedeniyle davaya konu işlemin ortadankalktığından söz edilemeyeceğinden, hukuk alemindekivarlığını koruduğu tartışmasız olansöz konusu işlemin sonucu olarak İR:2817 sayılı madenişletme ruhsatının K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretA.Ş. adına tescil edildiğine, ruhsat ile iznin kullanılanve kullanılmayan tüm sevk fişlerinin ve diğer belgelerinverilmesi gerektiğine ilişkin dava konusu işlemde hukukaaykırılık bulunmadığı" gerekçesiyleiptale ilişkin kararın bozulduğu anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince; olayda,davacı şirket adına maden işletme ruhsatınındevrini sağlayan İstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesi kararı,sadece 19.12.2001 tarihli olağanüstü genel kurul kararınıniptaline yönelik bir karar olup, dava konusu maden sahası ile ilgilimülkiyet uyuşmazlığını çözernitelikte bir karar olmadığı gibi, davacı şirketinortağı Y.A.'ın, M.E.B. ve K. Yapı ve Maden Sanayi veTic.A.Ş. aleyhine "Maden İşletme RuhsatınınDevrinin İptali" istemiyle İstanbul Asliye 7. TicaretMahkemesinde açtığı davada, 14.12.2006 tarihindekesinleşen 31.10.2006 tarih ve E:2002/1613, K:2006/633 sayılıkararında Mahkemece mülkiyete dair uyuşmazlık kesin olarakkarara bağlanmış olup, söz konusu kararda iyi niyetliüçüncü şahıs olarak hak iktisap eden M.E.B.aleyhine açılan davanın reddine karar verildiğigerekçesiyle temyizen bakılan davanın reddine kararverilmiştir.

Yukarıda bahsedilen MadenYasası ve Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin birliktedeğerlendirilmesinden, maden işletme ruhsatının iptaline vetescile ilişkin hususlar idarece verilecek karar sonucundaoluşmaktadır.

Şu hale göre, söz konusuişleme ilişkin olarak çıkacakuyuşmazlıkların idari yargı yerinde inceleneceği,Ticaret Mahkemesince bu konuda karar verilemeyeceği, İstanbul7.Ticaret Mahkemesi'nin 31.10.2006 tarih ve E:2002/1613 K:2006/633sayılı kararı ile iyi niyetli üçüncükişi olarak iktisap eden davacı M.E.B. adına yapılantescilin korunması gerektiği yolundaki kararının ancak tazminatdavasının dayanağı olacağıaçıktır.

Bu durumda, davaya konu İR:2817sayılı maden işletme ruhsatının K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescil edildiğine, ruhsat ve izninkullanılan ve kullanılmayan tüm sevk fişlerinin vediğer belgelerin verilmesi gerektiğine ilişkin" Enerji veTabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü'nün 19.04.2007 gün ve 12673sayılı işlemi Dairemizin 13.07.2010 gün ve E:2010/3122,K:2010/4198 sayılı kararı ile hukuka uygun bulunduğundan,sahanın K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. adınatescil edilmesi gerekeceği de tabiidir.

O itibarla, anılan sahanınüçüncü kişilere devrinin önlenerek sözkonusu alana ilişkin maden ruhsat hakkının K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescil edilmesi istemiyle yapılanbaşvurunun reddine ilişkin Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü'nün dava konusu işleminde hukukauyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle,İstanbul 5. İdare Mahkemesi kararının bozulmasına vedosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeyegönderilmesine” şeklindeki gerekçesiyle hükmünbozulmasına karar vermiş, davalılar vekillerince karardüzeltme talebinde bulunulması üzerine Danıştay 8.Dairesi 15.03.2011 gün ve E:2010/9532, K:2011/1595 sayılıilamı özetle; karar düzeltme isteminin reddine karar vermişve karar kesinleşmiştir.

Bu aşamadan sonra söz konusudava dosyası İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 2011/1131 Esassırasına kaydedilmiştir.

İstanbul 5. İdare Mahkemesi:Danıştay’ın bozma ilamına uyduktan sonra 29.12.2011gün ve E:2011/1131, K:2011/2253 sayılı kararı ileözetle; “5177 sayılı Yasayla değişik 3213sayılı Maden Yasasının 1. maddesinde, " bu Kanunmadenlerin aranması işletilmesi, üzerinde hak sahibiolunması ve terk edilmesi ile ilgili esas ve usulleri düzenler."kuralına yer verilmiş, 5. maddesinde; maden ruhsatları vebuluculuk hakkının devredilebileceği hükme bağlanmış,24. Maddesinde işletme ruhsatı ve madenin işletilmesindeuygulanacak kurallar belirlenmiş, 27. maddesinde ise “işletmeizni devredilemez, işletme ruhsatı bir bütün olarak veYönetmelikte belirtilecek esaslar çerçevesindedevredilebilir." kuralı getirilmiş, Maden Kanunu UygulamaYönetmeliğin "Devir" başlıklı 70.maddesinde, maden ruhsat ve sertifikalarının talep halinde, hukukibir sakınca bulunmadığı takdirde, Maden Yasasının6. maddesindeki maden haklarını kullanma ile ilgilişartları taşıyan gerçek veya tüzelkişilere Genel Müdürlükçe devir edilebileceği,ruhsatı veya sertifikayı devir alacak kişinin,deviralacağı ruhsata dair yasadan doğan bütün hak vevecibelerini ruhsata uygulanmış yaptırımlar ileyükümlülükleri kabul ettiğini ruhsat sahibinindilekçe ile Genel Müdürlüğe müracaat etmelerigerektiği..." kuralına yer verilmiştir.

Dava dosyasınınincelenmesinden; İstanbul ili, Çatalca İlçesi,Ormanlı Köyü Mevkiinde bulunan kuvars kumu madeniçıkartılan İR 2817 (sicil:3229) maden sahasınınve ruhsatının davacı şirkete ait olduğu, davacışirketin 08.06.2001 tarihli olağan genel kurultoplantısında yönetim kurulu üyeliklerine 3 yılsüre ile Y.A., B.Ö. ve M.B.'ın seçildikleri, davacışirketin 19.12.2001 tarihli olağanüstü genel kurultoplantısında ise yönetim Kurulu üyeliklerine N.K., T.S., A.A.’ın3 yıl süre ile seçildikleri, yönetim kuruluüyeliğine seçilen N.K.'ın C.D.’ye vermişolduğu vekaletname ile şirketi M.E.B.'e 26.02.2002 günlüEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü işlemi ile devrettiği, davacışirketin eski yönetim kurulu üyesi olan Y.A.'ınİstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 19.12.2001 günlüolağanüstü genel kurul toplantısının iptaliistemiyle açtığı davada; Mahkemenin 16.12.2004 gün,E:2002/7, K:2004/1359 sayılı kararı ile davanınkabulüne ve 19.12.2001 günlü olağanüstü genelkurul kararının geçersiz olması nedeni ile iptaline kararverildiği, bu arada davacı şirketin ortağı Y.A.'ınM.E.B. ye K. Yapı ye Maden San. Ve Tic.A.Ş. aleyhine "Madenİşletme Ruhsatının Devrinin iptali" istemiyleİstanbul Asliye 7. Ticaret Mahkemesi'nde açtığıdavada Mahkemenin 14.12.2006 tarihinde kesinleşen 31.10.2006 tarih veE’2002/1613, K:2006/633 sayılı kararı ile"davalı M.E.B.'ün iyi niyetle iktisap edenüçüncü şahıs olduğu sabit olduğunagöre, bu iktisap öncesi yapılan ve geçersiz olduğuanlaşılarak iptal edilen olağanüstü genel kuruldaalınan kararların , davalıya yapılan devir işleminietkileyip etkilemeyeceğinin tartışma konusu olduğu, ancaktüm bu usulsüz işlemlerin ticaret sicilinde tescil ve ilanedildiği, davalının da buna dayanarak mülkiyet iktisapettiği, ticaret sicilinde ilan edilen hususlarınüçüncü şahıslar bakımındanbağlayıcı olduğu ve iyi niyetliüçüncü şahıs olarak hak iktisap edendavalı M.E.B. aleyhine açılan davanın haksızolduğu ve davalı aleyhine oluşan tescilin korunması gerektiği"gerekçesiyle M.E.B. aleyhindeki davanın reddine kararverildiği; bu arada İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin16.12.2004 gün, E:2002/7, K:2004/1359 sayılı kararınaistinaden M.E.B. adına tescil edilen ruhsat iptal edilerek madenruhsatının davacı şirket adına tescil edildiği,ardından M.E.B.'ün maden ruhsatının İstanbul 3. AsliyeTicaret Mahkemesi kararı gereğince davacı şirket adınatesciline ilişkin işleme karşı açtığıiptal davasında İstanbul 2. İdare Mahkemesi'nin 28.06.2005 tarihve E:2005/1879 sayılı dosyasında verdiğiyürütmenin durdurulması isteminin savunmaya kadar kabulüneilişkin karar üzerine ruhsatın tekrar M.E.B. adına tesciledildiği, mahkemenin 17.10.2005 tarihli yürütmenindurdurulması isteminin reddine ilişkin kararı üzerineruhsatın tekrar davacı şirket adına tescil edildiği,mahkemece 13.02.2007 gün ve E:2005/1879, K2007/387 sayılı esaskararı ile davanın reddine karar verildiği ve kararındavacı M.E.B. tarafından temyiz edildiği; söz konusu davahenüz kesinleşmemişken dava konusu ruhsatın İstanbul7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.10.2006 tarih ve E:2002/l613, k:2006/633sayılı kararı esas alınarak tekrar M.E.B. adına tesciledildiği, bu tescil işleminin iptali istemiyle ise davacışirket tarafından İstanbul 1. İdare Mahkemesinin E:2007/309sayılı dosyasında açılan davada mahkemenin29.06.2007 gün ve K:2007/l 675 sayılı kararı ile "davakonusu hukuki uyuşmazlığın nedenini teşkil eden IR2817 sayılı maden sahasının işletmeruhsatının İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 13.02.2007gün ve E:2005/1879, K:2007/387 sayılı kararı doğrultusundaM.E.B. adına yapılan maden siciline tescilin iptal edilerek13.04.2007 günlü işlemle davacı şirket adınasicile tecil edildiği anlaşıldığından ortadayürütülmesi gereken bir işlemkalmadığı" gerekçesiyle karar verilmesine yerolmadığı şeklinde sonuçlandığı, veİstanbul 2. İdare Mahkemesinin 13.02.2007 gün ve E:2005/1879,K:2007/387 sayılı kararı doğrultusunda söz konusuruhsatın 16.04.2007 tarihli işlemle davacı şirket adınatescil edildiğine ilişkin bilginin M.E.B.'e tebliğ edilmesiüzerine, söz konusu tescil işleminin iptali istemiyle M.E.B.tarafından İstanbul 6. idare Mahkemesinin 2007/817 esassayılı dosyasında dava açıldığı, buarada M.E.B. tarafından temyiz edilen İstanbul 2. İdareMahkemesinin 13.02.2007 gün ve E:2005/1879, K:2007/387 sayılı kararınıntemyiz aşamasında M.E.B. tarafından davadan feragat edilmesisebebiyle Danıştay 8. Dairesinin 07.11.2007 gün E:2007/3161,K:2007/5820 sayılı kararı ile "feragat istemi gözönüne alınarak yeniden bir karar verilmesi gerektiği"gerekçesiyle bozulması üzerine, İstanbul 2. İdareMahkemesinin 26.03.2009 gün E:2009/507, K:2009/554 sayılı "feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına"kararı verildiği; bunun üzerine ise İstanbul 2. İdareMahkemesinin 13.02.2007 gün ve E:2005/l 879, K:2007/387 sayılıkararı doğrultusunda söz konusu ruhsatın 16.04.2007 tarihliişlemle davacı şirket adına tescil edildiğineilişkin bilginin M.E.B.'e tebliğ edilmesi üzerine, sözkonusu tescil işleminin iptali istemiyle M.E.B. tarafındanİstanbul 6. İdare Mahkemesine açtığı davadamahkemenin 29.12.2008 gün ve E:2007/817, K:2008/2199 sayılıkararında " idarelere mahkeme kararının uygulanmasıyönünde bir takdir hakkı tanınmadığıaçık olmakla birlikte Mahkeme kararı uyarınca tesisedilen işlemin dayanağı Mahkeme kararının temyizincelemesi sonucunda bozulmuş olması karşısında yasaldayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlıkbulunmadığı sonucuna varıldığı"gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar vermesiüzerine, dava konusu edilen işlemler ile İR 2817sayılı ruhsatın davacı şirket adına tescilişleminin iptal edilerek M.E.B. adına tesciline karar verilmesiüzerine bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.

Yukarıda bahsedilen MadenYasası ve Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin birliktedeğerlendirilmesinden, maden işletme ruhsatının iptaline vetescile ilişkin hususlar idarece verilecek karar sonucundaoluşmaktadır.

Şu hale göre, söz konusuişleme ilişkin olarak çıkacakuyuşmazlıkların idari yargı yerinde inceleneceği,Ticaret Mahkemesince bu konuda karar verilemeyeceği, İstanbul7.Ticaret Mahkemesi’nin 31.10.2006 tarih ve E:2002/l613 K:2006/633sayılı kararı ile iyi niyetli üçüncükişi olarak iktisap eden davacı M.E.B. adına yapılantescilin korunması gerektiği yolundaki kararının ancaktazminat davasının dayanağı olacağıaçıktır.

Bu durumda, davaya konu İR:2817sayılı maden işletme ruhsatının K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescil edildiğine, ruhsat ve izninkullanılan ve kullanılmayan tüm sevk fişlerinin vediğer belgelerin verilmesi gerektiğine ilişkin" Enerji veTabii Kaynaklar Bakanlığı Maden işleri GenelMüdürlüğü’nün 19.04.2007 gün ve 12673sayılı işlemi Danıştay 8.Dairesi'nin 13.07.2010gün ve E:2010/3122, K:2010/4198 sayılı kararı ile hukukauygun bulunduğundan, sahanın K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretA.Ş. adına tescil edilmesi gerekeceği de tabiidir.

Bu durumda, anılan sahanınüçüncü kişilere devrinin önlenerek sözkonusu alana ilişkin maden ruhsat hakkının K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş adına tescil edilmesi istemiyle yapılan başvurununreddine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Madenişleri Genel Müdürlüğü’nün dava konusuişleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davakonusu işlemin iptaline,” şeklinde karar vermiştir.

İşbu karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 8. Dairesi30.10.2013 gün ve E:2012/4425, K:2013/7331 sayılı ilamı ileözetle; kararın onanmasına karar vermiş, davalıvekilince yapılan karar düzeltme istemi üzerineDanıştay 8.Dairesi 10.09.2014 gün ve E:2014/3597, K:2014/6195sayılı ilamı ile özetle; karar düzeltme istemininreddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.

DANIŞTAY BAŞSAVCISI; “1)Davacı tarafından, adına devredilen maden işletmeruhsatının iptaline ilişkin 19.4.2007 gün ve 401990sayılı işlemin iptali istemiyle Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığına ve davalı idare yanında davayakatılan K. Yapı ve Maden Sanayi ve Tic. A.Ş.'ne karşıaçılan davada; dava konusu işlemin iptaline karar verenİstanbul 6. İdare Mahkemesi kararının DanıştaySekizinci Dairesince bozulması üzerine bozma kararına uyulmaksuretiyle davanın reddine ilişkin olarak verilen İstanbul 6.İdare Mahkemesinin 12.11.2010 gün ve E:2010/2271, K:2010/1874sayılı kararı; Danıştay Sekizinci Dairesinin 4.12.2012gün ve E:2011/1303, K:2012/10051 sayılı kararı ile onanarakkararın düzeltilmesi istemi de aynı Dairenin 20.11.2013 günve E:2013/9585, K:2013/8463 sayılı kararı ile reddedilerekkesinleşmiştir.

2) Davacı K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, üçüncükişilere devrinin önlenerek maden ruhsat hakkınınadına tescil edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddineilişkin 17.6.2009 gün ve 42689 sayılı işlem ilesöz konusu ruhsatın M.E.B.'e devrine ilişkin 14.7.2009 günve 403364 sayılı işlemin iptali istemiyle davalı Enerji veTabii Kaynaklar Bakanlığına ve davalı idare yanındadavaya katılan M.E.B.'e karşı açılan davanınreddine ilişkin İstanbul 5. İdare Mahkemesi kararınınDanıştay Sekizinci Dairesince bozulması üzerine bozmakararına uyularak dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarakverilen İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 29.12.2011 gün veE:2011/1131, K:2011/2253 sayılı kararı; DanıştaySekizinci Dairesinin 30.10.2013 gün ve E:2012/4425, K:2013/7331sayılı kararı ile onanarak, kararın düzeltilmesiistemi de aynı Dairenin 10.9.2014 gün ve E:2014/3597, K:2014/6195sayılı kararı ile reddedilerek kesinleşmiştir.

3) Davacı Y.A.tarafından,maden işletme ruhsatının devrinin iptali istemiyledavalılar M.E.B. ve K. Yapı ve Maden San. ve Tic. A.Ş.'nekarşı açılan davada, davalı K. Yapı ve MadenSan. ve Tic. A.Ş. aleyhindeki davanın takipsizbırakıldığı ve 3 ay içinde yenilenmediğinedeniyle açılmamış sayılmasına, davalıM.E.B. aleyhindeki davanın ise yerinde görülmediğindenreddine ilişkin İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.10.2006gün ve E:2002/1613, K:2006/633 sayılı kararı 14.12.2006tarihinde temyiz edilmeden kesinleşmiştir.

Adli ve idari yargı kararlarıarasında oluştuğu ileri sürülen hükümuyuşmazlığının çözümüiçin öncelikle hükümuyuşmazlığının oluşupoluşmadığının belirlenmesi gerekir.

2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun'un 2592 sayılı Kanun ile değişik 24.maddesinin 1. fıkrasında, “Vinci maddede gösterilenyargı mercilerinden en az ikisi tarafından görevle ilgiliolmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmişaynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biriaynı olan ve kararlar arasındaki çelişkiyüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunanhallerde hüküm uyuşmazlığınınvarlığı kabul edilir.” hükmü yeralmaktadır.

Anılan hükme göre,hüküm uyuşmazlığının varlığıiçin ;

a) Uyuşmazlık yaratanhükümlerin adli, idari veya askeri yargı mercilerinden en azikisi tarafından verilmesi,

b) Konu, dava sebebi ve taraflardan enaz birinin aynı olması,

c) Her iki kararın dakesinleşmiş olması,

d) Kararlarda davanınesasının hükme bağlanması,

e) Kararlar arasındakiçelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksızbulunması,

koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.

Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülenkararların incelenmesinden, adli ve idari yargı yerlerinceverilmiş ve idari yargı yerlerince verilen kararların yasayollarına başvurularak, adli yargı yerince verilen kararınise yasal yollara başvurulmaksızın kesinleşmişolduğu, bu kararlarda M. E.B.yönünden de taraflardan en azbirinin aynı olduğu ve bu kararlarda davanın esasınınhükme bağlandığı anlaşılmaktadır.

Her iki vargı verindeaçılan davalar konu ve sebep yönünden incelendiğinde;

İdari yargı verinde ;

1) Davacı M.E.B. adınadevredilen maden işletme ruhsatının iptaline ilişkin19.4.2007 gün ve 401990 sayılı işlemin iptali istemiyleaçılan davada; Danıştay Sekizinci Dairesinin bozmakararına uyulmak suretiyle İstanbul 6. İdare Mahkemesinin12.11.2010 gün ve E:2010/2271, K:2010/1874 sayılı kararıile, K. Yapı ve Maden San. ve Tic. A.Ş.'ne ait olan madenişletme ruhsatının 26.2.2002 tarihinde davacıyadevredildiği, 19.12.2001 tarihli şirketin olağanüstügenel kurul kararlarının iptali istemiyle İstanbul 3. AsliyeTicaret Mahkemesinde, davacı adına yapılan ruhsat devrininiptali istemiyle İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde davaaçıldığı, İstanbul 3. Asliye TicaretMahkemesinin olağanüstü genel kurul kararlarınıniptaline yönelik olarak verdiği kesinleşmiş kararıüzerine davacı adına düzenlenmiş olan ruhsatıniptal edilerek söz konusu ruhsatın yeniden şirket adınatescil edildiği, bu işleme karşı İstanbul 2.İdare Mahkemesinde dava açıldığı ve bu davadevam ederken İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesince iyi niyetliüçüncü kişi olarak hak iktisap eden M. E.B.adınayapılan tescilin korunması gerektiği gerekçesiyledavanın reddine karar verilmesi üzerine ruhsatın yenidendavacı adına düzenlendiği, İstanbul 2. İdareMahkemesinde açılan dava da ise İstanbul 3. Asliye TicaretMahkemesi kararı uyarınca verilen karar doğrultusundadavacı adına verilen ruhsatın iptal edilerek şirketadına düzenlemesi yönünde tesis edilen işlemde hukukaaykırılık bulunmadığı gerekçesiyledavanın reddine karar verildiği, İstanbul 2. İdareMahkemesinin verdiği bu karar üzerine dava konusu işlem iledavacının ruhsatının iptal edilerek şirket adınayeniden ruhsat düzenlendiği, dava konusu işlemindayanağı olan İstanbul 2. İdare Mahkemesi kararıdavacı tarafından temyiz edilmiş olmakla birlikte davadanferagat etmiş olması nedeniyle feragat hakkında bir kararverilmek üzere Danıştay Sekizinci Dairesince bozulduğu,dava konusu işleme dayanak alınan bu karar feragat nedeniyle ortadankalkmış ise de, HUMK’nun 95. maddesi uyarınca feragatinkesin hükmün hukuki neticelerini meydana getirmesikarşısında, ortada işin esasına yönelik birmahkeme kararının bulunmaması, işlemin iptal edilmemesi,geri alınmaması nedeniyle İstanbul 2. İdare Mahkemesinindavanın reddine ilişkin kararına konu olan "ruhsatınyeniden şirket adına düzenlenmesine ilişkinişlemin" ortadan kalktığından sözedilemeyeceği, hukuk aleminde varlığını koruduğutartışmaz olan bu işlemin sonucu olarak tesis edilen dava konusuişlemde de hukuka aykırılık bulunmadığıgerekçesiyle dava reddedilmiştir.

2)Davacı K. Yapı ve Maden San.ve Tic. A.Ş. tarafından, üçüncü kişileredevrinin önlenerek maden ruhsat hakkının adına tesciledilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 17.6.2009gün ve 42689 sayılı işlem ile söz konusu ruhsatınM.E.B.'e devrine ilişkin 14.7.2009 gün ve 403364 sayılıişlemin iptali istemiyle açılan davada; DanıştaySekizinci Dairesinin bozma kararına uyulmak suretiyle İstanbul 5.İdare Mahkemesinin 29.12.2011 gün ve E:2011/1131, K:2011/2253sayılı kararı ile; Maden Yasası ve Maden Kanunu UygulamaYönetmeliğinin birlikte değerlendirilmesinden, madenişletme ruhsatının iptaline ve tescile ilişkin hususlarınidarece verilecek kararlar sonucu oluştuğu, söz konusu işlemeilişkin olarak çıkacak uyuşmazlıkların idariyargı yerinde inceleneceği, Ticaret Mahkemesince bu konuda kararverilemeyeceği, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin iyi niyetliüçüncü kişi olarak hak iktisap eden M.E.B.'ünadına yapılan tescilin korunması gerektiği yolundakikararının, ancak tazminat davasının dayanağıolacağı, maden işletme ruhsatının davacışirket adına tesciline ilişkin 19.4.2007 tarihli işleminDanıştay Sekizinci Dairesinin kararı ile hukuka uygunbulunduğundan, ruhsatın şirket adına tescil edilmesigerektiğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlıkbulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işleminiptaline karar verilmiştir.

Adli Yargı Yerinde:

Davacı Y.A.tarafından, madenişletme ruhsatının devrinin iptali istemiyle davalılar M.E.B.ve K. Yapı ve Maden San. ve Tic. A.Ş.'ne karşıaçılan davada; İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin31.10.2006 gün ve E:2002/1613, K:2006/633 sayılı kararı ilegerçek veya tüzel kişiler arasındaki mülkiyeteilişkin uyuşmazlıkların hukuki nitelikte olup adliyargıda çözümlenmesi gerektiği, İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesi kararının sadece genel kurulkararlarının iptaline ilişkin olup, şirket ileüçüncü şahıs arasındaki mülkiyetuyuşmazlığını çözer nitelikteolmadığı, iyi niyetle iktisap ettiğini ileri sürenüçüncü şahsa karşıaçılmış bulunan derdest dava varken idarenin nizalışeyin mülkiyetini değiştirecek nitelikte işlem yapmayetkisinin bulunmadığı, davalı M.E.B.'ün iyi niyetleiktisap eden üçüncü şahıs olduğunun sabitolduğu, bu iktisap öncesinde yapılan ve geçersizolduğu, anlaşılarak iptal edilen olağanüstü genelkurulda alınan kararların davalıya yapılan devirişlemini etkileyip etkilemeyeceğinin tartışma konusu olduğu,usulsüz işlemlerin ticaret sicilinde tescil ve ilan edildiği,davalının da buna dayanarak mülkiyet iktisap ettiği,ticaret sicilinde tescil ve ilan edilen hususlarınüçüncü şahıslar bakımındanbağlayıcı olduğu, tescil ve ilan edilen bir hususun aksineiddialarla üçüncü şahıslarınhaklarının ihlal edilmesinin mümkünolmadığı, iyi niyetli üçüncüşahıs olarak hak iktisap eden davalının adınaoluşan tescilin korunması gerektiği gerekçesiyledavanın reddine karar verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Mahkemekararları ve dava dosyalarının incelenmesinden, K. Yapı veMaden San. ve Tic. A.Ş.'ne ait maden işletme ruhsatınınşirketin olağanüstü genel kurulunda seçilenyönetim kurulu üyelerinden birinin verdiği vekaletnameüzerine M.E.B.adına Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı işlemi ile devredildiği, şirketin eskiyönetim kurulu üyelerinden birinin asliye ticaret mahkemelerindeaçmış olduğu davalarda verilen kararlar uyarıncayine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca tesis edilenişlemler ile ruhsatın bu şirket ve şahıs arasındael değiştirdiği, bu doğrultuda tesis edilen ruhsatıniptali ve tesciline ilişkin işlemlere karşı ilgililerinceidari yargıda da dava açılmış olduğuanlaşılmaktadır. Böylece, adli yargıda verilenkararlar uyarınca idarece tesis edilen işlemler idari yargıdaaçılan davaların konusunu teşkil etmektedir.

Bu hali ile hüküm uyuşmazlığıiçerdiği belirtilen kararların konusunu idarece tesisedilmiş olan ruhsat iptali ve tesciline ilişkin işlemleroluşturmakta olup, bu kararlar ile sonuçta maden işletmeruhsat hakkının kime ait olduğu belirlenmiştir.

İdari yargıdaaçılan davalarda, maden işletme ruhsat hakkınınşirkete ait olduğu sonucuna ulaşılmakta iken, İstanbul7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen karar ile iyi niyetliüçüncü şahsın maden işletme ruhsathakkının korunması gerektiği belirlenmiştir.

Bu açıklamalarkarşısında, anılan kararlar arasındakiçelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksızhale geldiğinin ve söz konusu idari ve adli yargı kararlarıarasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğununkabulü gerekmektedir.

Anayasanın 138. maddesindeyargı kararlarının niteliğini belirleyen kuraldoğrultusunda, yargı kararlarının, resmi makamlarıolduğu gibi diğer yargı organlarını dabağlayıcı niteliği bulunduğutartışmasızdır. Ortada kesinleşmiş bir yargıkararı varken bu kararın aksine bir yargı kararı verilmesisöz konusu kararın hukuki etki ve sonuçlarınıgeçersiz kılmak olacağından bu durumun hukuken kabuledilemez olduğu açıktır.

Bu durumda, maden işletmeruhsatına ilişkin mülkiyet hakkının kime aitolduğunu belirleyen İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesininkesinleşmiş kararı, hem idare hem de bu karar sonrasıruhsat iptali ve tesciline ilişkin olarak tesis edilen işlemlerekarşı açılan iptal davalarında idari yargıyerleri açısından bağlayıcı niteliktedir.

Bu nedenle, İstanbul 7. AsliyeTicaret Mahkemesinin kesinleşmiş kararının aksinesonuç yaratan idare mahkemesi kararlarında hukuki isabetbulunmadığı açıktır.

SONUÇ: 1- İstanbul 6.İdare Mahkemesinin 12.11.2010 gün ve E:2010/2271, K:2010/1874sayılı ve İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 29.12.2011gün ve E:2011/1131, K:2011/2253 sayılı kararlan ileİstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.10.2006 gün ve E:2002/1613ve K:2006/633 sayılı kararı arasında hükümuyuşmazlığı bulunduğuna;

2- İstanbul 6. İdare Mahkemesive İstanbul 5. İdare Mahkemesi kararlarınınkaldırılmasına,

3- İstanbul 7. Asliye TicaretMahkemesi kararının kabulüne;

Bu surette hükümuyuşmazlığının giderilmesine karar verilmesinin uygunolacağı düşünülmektedir.” şeklindekigerekçesi ile “hüküm uyuşmazlığıbulunduğuna; İstanbul 6. İdare Mahkemesi ve İstanbul 5.İdare Mahkemelerinin kararlarının kaldırılmasına;İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararınınkabulüne” şeklinde yazılı düşüncevermiştir.

YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: “İstanbulİli Çatalca İlçesi Ormanlı Köyümevkiinde bulunan İR:2817 numaralı maden işletme ruhsatı, K.Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına kayıtlıiken, şirketin yaşadığı ekonomik zorluklar nedeniylesatılığa çıkarılması üzerine,davacı M.E.B. ile şirket yetkilileri arasında yapılangörüşmeler sonucunda taraflar arasında anlaşmasağlandığı ve davalı şirketin yönetimkurulunun 05/02/2002 tarihli ve 2002/34 sayılı kararı ile madenişletme ruhsatının ve işletme izninin davacıya devrinekarar verildiği ve taraflar arasında ruhsat devri konusundasözleşme imzalandığı, bu sözleşme Enerji veTabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü'nün 26/02/2002 tarihli ve 2469sayılı yazısı üzerine söz konusu madensahası İstanbul Valiliği'nce davacıya devredildiği,Maden İşleri Genel Müdürlüğü nezdindeyapılan bu devirden önce devreden şirkete ait Ticaret SicilGazetesi, şirket karar defteri ve işlemin yetkili kişilerceyapıldığına dair diğer belgeler incelenerekruhsatın devrine engel bir durumun olmadığının tespitedildiği, maden sahasını devralan davacının sahaüzerinde gerekli yatırımları yaparak 16/05/2005 tarihinekadar kesintisiz olarak madeni işlettiği, Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü'nün 17/05/2005 tarihli ve 151136 sayılıyazısı ile davacı adına tescilli olan ruhsatın iptaledilerek K. A.Ş.'ye iade edildiğinin davacıya bildirildiği,davalı idarenin ruhsat iptaline ilişkin işleme dayanak olarak,şirket ortaklarından Y. A.'ın 19/12/2001 tarihinde yapılanolağanüstü genel kurulunun iptaline yönelik İstanbul3. Ticaret Mahkemesinin 16/12/2004 tarih ve 2002/7 ve 2004/1359sayılı kararının gösterildiğianlaşılmıştır.

İstanbul Asliye 3. TicaretMahkemesinin 2002/7 sayılı dosyasında, K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş aleyhine açılan dava ile 19/12/2001tarihinde yapılan genel kurulun ve alınan kararların iptalininistendiği ve anılan mahkemece yapılan yargılama sonucunda16/12/2004 tarih ve 2002/7 Esas ve 2004/1359 Karar sayılı kararma,19/12/2001 tarihinde yapılan genel kurulun ve alınan kararlarıniptaline karar verilmesi üzerine, devir işlemiyle davacıadına düzenlenen ruhsat iptal edilerek K. A.Ş.'ye iadeedildiği, bu şekilde yapılan ruhsat devrinin iptali içinİstanbul 7. Ticaret Mahkemesinde açılan davada ise Mahkemenin31/10/2006 gün ve 2002/1613 Esas - 2006/633 Karar sayılı kararıyla,iyi niyetli üçüncü kişi olarak hak iktisap edendavacı M.E.B. adına yapılan tescilin korunmasıgerektiği düşüncesiyle davanın reddine kararverildiği, kararın temyiz edilmeksizin 14/12/2006 tarihindekesinleştiği, bunun üzerine tekrar davacı adına tescilişleminin tesis edildiği görülmüştür.

Davacı tarafından, adınadevredilen işletme ruhsatının iptaline ilişkin davalıEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın işlemininiptali istemiyle adı geçen Bakanlığa ve davayakatılan K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne karşıaçılan davada, dava konusu işlemin iptali yönündekarar veren İstanbul 6. İdare Mahkemesi kararınınDanıştay 8. Dairesi'nce bozulması üzerine, İstanbul 6.İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak 12/11/2010 tarih ve2010/2271 Esas -2010/1874 Karar sayılı karar ile davanın reddinekarar verildiği ve bu kararın Danıştay 8. Dairesi'nin04/12/2012 tarih ve 2011/1303 Esas - 2012/10051 Karar sayılıkararı ile onandığı, karar düzeltme talebinin deaynı Dairece reddedilerek kararın kesinleştiğianlaşılmıştır.

Yine, K. Yapı ve Maden Sanayi veTicaret A.Ş. tarafından maden ruhsat hakkınınüçüncü kişilere devrinin engellenmesi ve adınatescil edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işleminve davacı adına devrine ilişkin işlemin iptali istemiyledavalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na vedavalı idare yanında davaya katılan davacıyakarşı açılan davanın reddine ilişkinİstanbul 5. İdare Mahkemesinin kararının Danıştay8. Dairesi tarafından bozulması üzerine, İstanbul 5.İdare Mahkemesi tarafından bozma kararına uyularak 29/12/2011tarih ve 2011/1131 Esas - 2011/2253 sayılı kararı ile davakonusu işlemin iptaline hükmedilmiş, bu kararınDanıştay 8. Dairesi'nin 30/10/2013 tarih ve 2012/4425 Esas - 2013/7331Karar sayılı kararı ile onandığı, karar düzeltmetalebinin de aynı Dairece reddedilerek kararın kesinleştiğianlaşılmıştır.

Bu gelişmeler sonucunda,davacı M.E.B. vekilinin 20/01/2015 tarihli dilekçesi ile;İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31/10/2006 gün ve 2002/1613Esas, 2006/633 Karar sayılı kararı ile İstanbul 6.İdare Mahkemesinin 12/11/2010 tarihli ve 2010/2271 Esas - 2010/1874 Kararsayılı kararı ve İstanbul 5. İdare Mahkemesinin29/12/2011 tarihli ve 2011/1131 Esas - 2011/2253 Karar sayılıkararının birbiriyle çeliştiği ve kesinleşenkararlar yönünden hükümuyuşmazlığının bulunduğundan bahisle;İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31/10/2006 gün ve 2002/1613Esas, 2006/633 Karar sayılı kararının kabulüne,İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 12/11/2010 tarihli ve 2010/2271 Esas -2010/1874 Karar sayılı kararı ve İstanbul 5. İdareMahkemesinin 29/12/2011 tarihli ve 2011/1131 Esas - 2011/2253 Kararsayılı kararının iptaline karar verilmesi suretiylehüküm uyuşmazlığının giderilmesi talebindebulunulmuştur.

MEVZUAT VE ESAS YÖNÜNDENİNCELEME:

İdari ve adli yargıkararları arasında oluştuğu ileri sürülenhüküm uyuşmazlığınınçözümü için; öncelikle hükümuyuşmazlığının oluşupoluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 2592 sayılı Kanun ile değişik24'üncü maddesinin birinci fıkrasında, “1 nci maddedegösterilen yargı mercilerinden en az ikisi tarafından,görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veyakesinleşmiş aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındakiçelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesiolanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabuledilir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan hükme göre,hüküm uyuşmazlığının varlığıiçin:      

a-Uyuşmazlık yaratanhükümlerin, adli, idari veya askeri yargı mercilerinden en azikisi tarafından verilmesi,

b-Konu, dava sebebi ve taraflardan en azbirinin aynı olması,

c-Her iki kararın dakesinleşmiş olması,

d-Kararlarda davanınesasının hükme bağlanması,

e-Kararlar arasındaki çelişkinedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması,

Koşullarının birliktegerçekleşmesi aranmaktadır.

Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülenkararların incelenmesinde; ortada, adli ve idari yargı yerlerinceverilmiş ve yasa yollarına başvurularak şeklenkesinleşmiş; konusu, dava sebebi ve tarafları aynı olankararların bulunduğu ve her üç kararda da davanınesasının hükme bağlanıp, yargıyollarının da tüketildiğianlaşılmıştır.

Somut olayda, idari yargıyerlerinde açılan davalarda maden işletme ruhsathakkının K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne aitolduğu sonucuna varıldığı halde; adli yargımerciinde iyi niyetli davacının maden ruhsat hakkınınkorunmasına yönelik karar verildiğininanlaşılması karşısında, söz konusu kararlararasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesininimkansız hale geldiği ve kararlar arasında hükümuyuşmazlığının bulunduğunun kabul edilmesigerekmektedir.

Hükümuyuşmazlığına konu dosyaların incelenmesinde; Y.A.tarafından,maden işletme ruhsatının devrinin iptali istemiyle İstanbul7. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davanın yapılanyargılaması sonucunda, Mahkemenin 31/10/2006 gün ve 2002/1613Esas, 2006/633 Karar sayılı kararında; "gerçek vetüzel kişiler arasındaki mülkiyete dairuyuşmazlıkların hukuki nitelik taşıması nedeniyleadli yargı mercilerinde görülmesinin gerektiği,İstanbul 3. Ticaret Mahkemesi kararının sadece genel kurulkararının iptaline yönelik olup, şirket ile üçüncükişiler arasındaki mülkiyet ihtilaflarınıçözmediğini, iyi niyetli olarak iktisap ettiğini ilerisüren üçüncü kişiye karşıaçılan derdest halde dava varken, idarenin nizalı şeyinmülkiyetini değiştirecek şekilde işlem yapma yetkisininbulunmadığı, M.E.B.'ün iyi niyetle iktisap eden kişiolduğunun tartışmasız olduğu, bu iktisapöncesinde yapılan ve geçersizliği nedeniyle iptal edilengenel kurulda alınan kararların davalıya devir işleminingeçerliliğini etkileyip etkilemeyeceğitartışmalı olmakla beraber, usulsüz işlemlerin ticaretsicilinde tescil ve ilan edildiği, davalının da buna dayanarakmülkiyet hakkını kazandığı, ticaret sicilindetescil ve ilan edilen bir hususun üçüncü kişileryönünden de bağlayıcı niteliktaşıdığı, iyi niyetli üçüncükişi sıfatıyla hak iktisap eden davalının adınaoluşan tescilin korunması gerektiği" yönündekigerekçelerle, M.E.B. yönünden davanın reddine vedavalı şirket yönünden de davanınaçılmamış sayılmasına karar verildiği vekararın kesinleştiği görülmektedir.

Davacı M.E.B. tarafından,adına devredilen maden işletme ruhsatının iptalineilişkin davalı Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı'nın işleminin iptali istemiyle adıgeçen Bakanlığa ve davaya katılan K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş.'ne karşı açılan davada, davakonusu işlemin iptali yönünde karar veren İstanbul 6.İdare Mahkemesi kararının Danıştay 8. Dairesi'ncebozulması üzerine, İstanbul 6. İdare Mahkemesince bozmakararına uyularak 12/11/2010 tarih ve 2010/2271 Esas -2010/1874 Kararsayılı karar ile davanın reddine karar verildiği ve bukararın onanarak kesinleştiğianlaşılmıştır.

Yine, K. Yapı ve Maden Sanayi veTicaret A.Ş. tarafından maden ruhsat hakkınınüçüncü kişilere devrinin engellenmesi ve adınatescil edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işleminve davacı adına devrine ilişkin işlemin iptali istemiyledavalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na vedavalı idare yanında davaya katılan davacıyakarşı açılan davanın reddine ilişkinİstanbul 5. İdare Mahkemesinin kararının Danıştay8. Dairesi tarafından bozulması üzerine, İstanbul 5.İdare Mahkemesi tarafından bozma kararına uyularak 29/12/2011tarih ve 2011/1131 Esas - 2011/2253 sayılı kararı ile davakonusu işlemin iptaline hükmedilmiş, kararıngerekçesinde "maden işletme ruhsatının iptaline ve tescileilişkin hususların idarece verilecek kararlar sonucuoluştuğu, söz konusu işleme ilişkin olarakçıkacak uyuşmazlıkların idari yargı yerindeinceleneceği, ticaret mahkemesinde bu konuda karar verilemeyeceği,İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin M.E.B. adınahükmettiği tescilin korunması gerektiği yönündekikararının, tazminat davasının dayanağınıoluşturabileceği, ruhsatın şirket adına tesciledilmesi gerektiği" hususları vurgulanmış ve bukararın da Danıştay 8. Dairesi'nin kararı ileonandığı, karar düzeltme talebinin de aynı Dairecereddedilerek kararın kesinleştiğianlaşılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalarkarşısında, K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.'neait maden işletme ruhsatının şirketinolağanüstü genel kurulunda seçilen yönetim kuruluüyelerinden birinin vekaletine dayanarak M.E.B. adına, davalışirketin yönetim kurulunun kararı ile maden işletmeruhsatının ve işletme izninin davacıya devrine kararverildiği ve şirketin eski bir yöneticisinin ticaretmahkemelerinde açtığı davalarda, verilen ruhsatla ilgilifarklı kararlar verildiği, bu kararların sonucuna göre de,idari yargıda başka davalarınaçıldığı, açılan idari yargıdaki budavaların dayanağını ve konusunu ise adli yargıdaverilen kararların oluşturduğu görülmektedir. Bukapsamda, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesince iyi niyetli olarak madenişletme ruhsatına hak kazanan M.E.B.'ün bu hakkınınkorunması yönünde karar verildiği halde, İstanbul 5.ve 6. İdare Mahkemelerinde görülen davalarda, ruhsathakkının şirkete ait olduğu hükme bağlanmıştır.

Yargı kararlarınınbağlayıcılığı konusunda hüküm getirenAnayasanın 138. maddesi dikkate alındığında, madenişletme ruhsatına ilişkin mülkiyet hakkının kimeait olduğunu belirleyen İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesininkesinleşmiş kararı, gerek idari merciler, gerekse ruhsat iptalive tesciline ilişkin işlemlere karşı açılandavalarda idari yargı yerleri açısından dabağlayıcı nitelik taşıdığından,İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin mülkiyet hakkına ilişkinkesinleşmiş nitelikteki kararının hilafınasonuç doğuran idare mahkemelerinin kararlarının isabetliolmadığı düşünülmektedir.

SONUÇ:

1) İstanbul 7. Asliye TicaretMahkemesinin 31/10/2006 gün ve 2002/1613 Esas, 2006/633 Kararsayılı kararı ile İstanbul 6. İdare Mahkemesinin12/11/2010 tarihli ve 2010/2271 Esas - 2010/1874 Karar sayılı ve İstanbul5. İdare Mahkemesinin 29/12/2011 tarihli ve 2011/1131 Esas - 2011/2253Karar sayılı kararları arasında hükümuyuşmazlığının bulunduğunun kabulüne,

2) İstanbul 6. İdareMahkemesinin 12/11/2010 tarihli ve 2010/2271 Esas - 2010/1874 Kararsayılı ve İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 29/12/2011 tarihlive 2011/1131 Esas - 2011/2253 Karar sayılı kararlarınınkaldırılmasına; İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin31/10/2006 gün ve 2002/1613 Esas, 2006/633 Karar sayılıkararının benimsenmesine,

Karar verilmesi suretiylehüküm uyuşmazlığının giderilmesininmümkün olduğu düşünülmektedir.” şeklindeyazılı düşünce vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE :

UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Y. Ziyaattin CENİK, Süleyman HilmiAYDIN, Birgül KURT, Mehmet AKBULUT ve Fikret ERES’inkatılımlarıyla yapılan 15.2.2016 günlütoplantısında:

l-İLK İNCELEME: 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un “Mahkemeningörevi” başlığını taşıyan 1.maddesinde, “Uyuşmazlık Mahkemesi; TürkiyeCumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli, idari veaskeri yargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir” denilmiş; 24. maddesinde (Değişik birincifıkra: 21/1/1982-2592/7 md.)ise,1 inci maddedegösterilen yargı mercilerinden en az ikisi tarafından,görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veyakesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındakiçelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesiolanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığının kabuledileceği belirtilmiştir.

Anılan hükme göre,hüküm uyuşmazlığının varlığıiçin:

a)Uyuşmazlık yaratanhükümlerin, adli, idari veya askeri yargı mercilerinden en azikisi tarafından verilmesi,

b)Konu, dava sebebi ve taraflardan en azbirinin aynı olması,

c)Her iki kararın dakesinleşmiş olması,

d)Kararlarda davanınesasının hükme bağlanması,

e)Kararlar arasındakiçelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksızbulunması koşullarının birlikte gerçekleşmesiaranmaktadır.

Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen adliyargı ve idari yargı kararlarının incelenmesinden; ortadaadli (İstanbul Asliye 7.Ticaret Mahkemesinin 31.10.2006 gün,E.2002/1613, K.2006/633 sayılı kararı) yargı ve idari(İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 12.11.2010 gün, E.2010/2271,K.2010/1874 sayılı ve İstanbul 5. İdare Mahkemesinin29.12.2011 gün, E.2011/1131, K.2011/2253 sayılı kararları)yargı yerlerince verilmiş ve kesinleşmiş kararlarbulunduğu; davaların taraflarından M.E.B. ve K. Yapı veMaden Sanayi ve Ticaret AŞ.nin aynı olduğuanlaşılmıştır.

Konu ve dava sebebinin aynı olupolmadığının incelenmesinden:

Dava dosyalarınınincelenmesinden, K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret. AŞ.'ne ait madenişletme ruhsatının şirketin olağanüstü genelkurulunda seçilen yönetim kurulu üyelerinden birininverdiği vekaletname üzerine M.E.B. adına Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığı işlemi ile devredildiği,şirketin eski yönetim kurulu üyelerinden birinin asliye ticaretmahkemelerinde açmış olduğu davalarda verilen kararlaruyarınca yine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca tesisedilen işlemler ile ruhsatın bu şirket ve şahıs arasındael değiştirdiği, bu doğrultuda tesis edilen ruhsatıniptali ve tesciline ilişkin işlemlere karşı ilgililerinceidari yargıda da dava açılmış olduğuanlaşılmaktadır. Böylece, adli yargıda verilenkararlar uyarınca idarece tesis edilen işlemler idari yargıdaaçılan davaların konusunu teşkil etmektedir.

Bu hali ile hükümuyuşmazlığı içerdiği belirtilen kararlarınkonusunu idarece tesis edilmiş olan ruhsat iptali ve tescilineilişkin işlemler oluşturmakta olup, bu kararlar ile sonuçtamaden işletme ruhsat hakkının kime ait olduğubelirlenmiştir.

Dava sebebi;

Olayda idari yargı yerlerindeaçılan davaların ve adli yargı yerinde açılandavanın sebebi, maden işletme ruhsatının K. Yapı veMaden Sanayi ve Ticaret. AŞ ile M.E.B. arasında eldeğiştirmesine neden olan ve Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığınca tesis edilen işlemler olup, hükümuyuşmalığı talebinde bulunan M.E.B. hakkında adli veidari yargı yerlerinde görülen ve çözülendavaların sebebi yani maddi vakıalar aynıdır.

Taraflardan en az birinin aynı olupolmadığı incelendiğinde;

HükümUyuşmazlığının giderilmesini isteyen M.E.B.,İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada‘’davalı’’ , İstanbul 6.İdareMahkemesinde görülen davada ‘’davacı’’ ,İstanbul 5.İdare Mahkemesinde görülen davada davalı yanında‘’müdahil’’ olarak yer almış olup,dolayısıyla hüküm uyuşmazlığına konuedilen davalarda taraf sıfatı bulunmaktadır.

Dava konusuna gelince;

Adli yargıda görülendavada, davacı Y.A.tarafından, maden işletmeruhsatının devrinin iptali istemiyle davalılar M.E.B. ve K.Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ. aleyhine açılandavada, davalı K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ.aleyhindeki davanın takipsiz bırakıldığı ve 3 ayiçinde yenilenmediği nedeniyle açılmamışsayılmasına, davalı M.E.B. aleyhindeki davanın ise yerindegörülmediğinden reddine karar verildiği, bu kararıntemyiz edilmeden kesinleştiği anlaşılmıştır.

İdari yargıdagörülen davalarda ise, hükümuyuşmazlığı talebinde bulunan davacı M.E.B.tarafından, adına devredilen maden işletme ruhsatınıniptaline ilişkin 19.4.2007 gün ve 401990 sayılıişlemin iptali istemiyle Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığına ve davalı idare yanında davayakatılan K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ.ye karşıaçılan davada; dava konusu işlemin iptaline karar verenİstanbul 6. İdare Mahkemesi kararının DanıştaySekizinci Dairece bozulması üzerine bozma kararına uyulmaksuretiyle davanın reddine ilişkin olarak verilen İstanbul 6.İdare Mahkemesinin 12.11.2010 gün ve E:2010/2271, K:2010/1874sayılı kararı; Danıştay Sekizinci Dairenin 4.12.2012gün ve E:2011/1303, K:2012/10051 sayılı kararı ile onanarakkararın düzeltilmesi istemi de aynı Dairenin 20.11.2013 günve E:2013/9585, K:2013/8463 sayılı kararı ile reddedilerekkesinleşmiş olup, ayrıca yine idari yargıda davacı K.Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ. tarafından,üçüncü kişilere devrinin önlenerek maden ruhsathakkının adına tescil edilmesi istemiyle yapılanbaşvurunun reddine ilişkin 17.6.2009 gün ve 42689sayılı işlem ile söz konusu ruhsatın M.E.B.'e devrineilişkin 14.7.2009 gün ve 403364 sayılı işlemin iptaliistemiyle davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına vedavalı idare yanında davaya katılan M.E.B.'e karşıaçılan davanın reddine ilişkin İstanbul 5.İdare Mahkemesi kararının Danıştay Sekizinci Dairecebozulması üzerine bozma kararına uyularak dava konusuişlemin iptaline ilişkin olarak verilen İstanbul 5. İdareMahkemesinin 29.12.2011 gün ve E:2011/1131, K:2011/2253 sayılıkararı; Danıştay Sekizinci Dairenin 30.10.2013 gün veE:2012/4425, K:2013/7331 sayılı kararı ile onanarak,kararın düzeltilmesi istemi de aynı Dairenin 10.9.2014 günve E:2014/3597, K:2014/6195 sayılı kararı ile reddedilerekkesinleşmiştir.

Dolayısıyla, hükümuyuşmazlığı olduğu iddia edilen kararların davakonularının da temelde maden işletme ruhsatınındevrine dayanması bakımından aynı olduğuanlaşılmıştır.

Kararlardan işin esasınınhükme bağlanmasının incelenmesinden;

Uyuşmazlığa konu olayda;

Davacı Y.A.tarafından, madenişletme ruhsatının devrinin iptali istemiyle davalılar M.E.B.ve K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ. aleyhine adli yargıyerinde açılan davada, davalı K. Yapı ve Maden Sanayi veTicaret AŞ. aleyhindeki davanın takipsiz bırakıldığıve 3 ay içinde yenilenmediği nedeniyleaçılmamış sayılmasına, davalı M.E.B.aleyhindeki davanın ise yerinde görülmediğinden reddinekarar verildiği, bu kararın temyiz edilmeden kesinleştiği,

İdari yargıdagörülen davalarda ise, hüküm uyuşmazlığıtalebinde bulunan davacı M.E.B. tarafından, adına devredilenmaden işletme ruhsatının iptaline ilişkin 19.4.2007gün ve 401990 sayılı işlemin iptali istemiyle Enerji veTabii Kaynaklar Bakanlığına ve davalı idare yanındadavaya katılan K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ.yekarşı açılan davada; dava konusu işlemin iptalinekarar veren İstanbul 6. İdare Mahkemesi kararınınDanıştay Sekizinci Dairece bozulması üzerine bozma kararınauyulmak suretiyle davanın reddine ilişkin olarak verilenİstanbul 6. İdare Mahkemesinin 12.11.2010 gün ve E:2010/2271,K:2010/1874 sayılı kararı; Danıştay Sekizinci Dairenin4.12.2012 gün ve E:2011/1303, K:2012/10051 sayılı kararıile onanarak kararın düzeltilmesi istemi de aynı Dairenin20.11.2013 gün ve E:2013/9585, K:2013/8463 sayılı kararıile reddedilerek kesinleşmiş olup, ayrıca yine idariyargıda davacı K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ.tarafından, üçüncü kişilere devrininönlenerek maden ruhsat hakkının adına tescil edilmesiistemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 17.6.2009 günve 42689 sayılı işlem ile söz konusu ruhsatın M.E.B.'edevrine ilişkin 14.7.2009 gün ve 403364 sayılı işleminiptali istemiyle davalı Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığına ve davalı idare yanında davayakatılan M.E.B.'e karşı açılan davanın reddineilişkin İstanbul 5. İdare Mahkemesi kararınınDanıştay Sekizinci Dairece bozulması üzerine bozmakararına uyularak dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarakverilen İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 29.12.2011 gün veE:2011/1131, K:2011/2253 sayılı kararı; DanıştaySekizinci Dairenin 30.10.2013 gün ve E:2012/4425, K:2013/7331sayılı kararı ile onanarak, kararın düzeltilmesiistemi de aynı Dairenin 10.9.2014 gün ve E:2014/3597, K:2014/6195sayılı kararı ile reddedilerek kesinleşmiş olduğuanlaşılmış olmakla, bu bağlamda hükümuyuşmazlığına konu edilen davalar hakkında esastankarar verildiği anlaşılmıştır.

Hükümuyuşmazlığının kabul edilebilmesi içinöngörülen bir diğer husus ise; kararlar arasındakiçelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksızbulunmasıdır.

Adli yargı yerinde yapılanyargılama sonucunda, Davacı Y.A.tarafından, maden işletmeruhsatının devrinin iptali istemiyle davalılar M.E.B. ve K.Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ. aleyhine açılandavada, davalı M.E.B. bakımından davanın yerindegörülmediğinden reddine karar verildiği,

İdari yargıda yapılanyargılamalar sonucunda ise, davacı M.E.B. tarafından, adınadevredilen maden işletme ruhsatının iptaline ilişkin19.4.2007 gün ve 401990 sayılı işlemin iptali istemiyleEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına ve davalı idareyanında davaya katılan K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretAŞ.ye karşı açılan davanın reddine kararverildiği, ayrıca davacı K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretAŞ. tarafından, üçüncü kişilere devrininönlenerek maden ruhsat hakkının adına tescil edilmesiistemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 17.6.2009 günve 42689 sayılı işlem ile, söz konusu ruhsatın M.E.B.'edevrine ilişkin 14.7.2009 gün ve 403364 sayılı işleminiptali istemiyle davalı Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığına ve davalı idare yanında davayakatılan M.E.B.'e karşı açılan davanın isekabulüne karar verilerek söz konusu işlemlerin iptaline kararverildiği, böylece; adli yargı yerinde verilen karar ile idariyargı yerinde verilen kararlar birlikte değerlendirildiğindehüküm uyuşmazlığı talebinde bulunan M.E.B.bakımından hakkın yerine getirilmesinin olanaksız halegeldiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, 2247 sayılıYasa’nın 24. Maddesinde açıklandığıüzere; tarafları, konusu ve dava sebebi aynı olan ve kesinleşmişkararlar arasında hüküm uyuşmazlığıdoğduğu ve kararlar arasında çelişki nedeniylehakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiğiaçıktır.

Belirtilen nedenlerle;

1) İstanbul 7. Asliye TicaretMahkemesinin 31.10.2006 gün, E.2002/1613, K.2006/633 sayılıkararı ile İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 12.11.2010 gün,E.2010/2271, K.2010/1874 sayılı ve İstanbul 5. İdareMahkemesinin 29.12.2011 gün, E. 2011/1131, K.2011/2253 sayılıkararları arasında hükümuyuşmazlığının bulunduğuna,,

2-  2247 sayılı Yasanın25. maddesi hükümleri uyarınca

a) İdari Yargılama UsulüYasası gözetilerek Uyuşmazlık Mahkemesine yapılanbaşvuruya ait dilekçe ve eklerinin 30 gün içinde cevapverilmek üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na,K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ.ye ve Y.A.’abildirilmesi, verilen cevapların karşı tarafa tebliğisuretiyle dosyanın tekemmülünün sağlanmasına,

b) Usulü işlemlertamamlandıktan ve esas hakkındaki rapor yazıldıktan sonraBaşkanlıkça belirlenecek günde işinesasının görüşülmesine 15.2.2016 tarihinde OYBİRLİĞİ İLE KARAR VERİLMİŞTİR.

Bunun üzerine UyuşmazlıkMahkemesine yapılan başvuruya ait dilekçe ve sözlüaçıklama tarihi taraflara tebliğ edilmiştir.

Davalılardan Y.A.vekilitarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde; Y.A.’ınvefat ettiği, dolayısıyla vekalet ilişkisinin de sonaerdiği belirtilmiş; diğer davalılar K. Yapı A.Ş.ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile davacı M.E.B.vekillerinin ise dosyaya yeniden dilekçe sunmadıklarıanlaşılmıştır.

II-ESASIN İNCELENMESİ:

UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Y. Ziyaattin CENİK, Süleyman HilmiAYDIN, Turgay Tuncay VARLI, Mehmet AKBULUT ve YükselDOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan 14.3.2016günlü toplantısında:

Başvuru dilekçesi ve ekleri,uyuşmazlığa konu edilen kararlara ilişkin davadosyaları, ilgili Başsavcıların düşünceyazıları, dayanılan Yasa ve Yönetmelik kuralları,taraflarca verilen dilekçe ve ekleri ile Raportör-Hakim SelimŞamil KAYNAK’ın hazırladığı rapor okunupincelendikten; 2247 sayılı Yasa’nın 25. maddesininverdiği yetkiye dayanılarak sözlü açıklamaiçin önceden belirlenen 14.3.2016 gününde, istemdebulunan M.E.B. ile davalılardan Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı vekili Hukuk Müşaviri Ş.A.’ınsözlü açıklamaları dinlendiktenve davalı K. Yapı A.Ş. vekilinin sözlüaçıklamadan önce dosyaya intikal eden cevap dilekçeside incelendikten sonra ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı UğurtanALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın yazılıdüşünceleri doğrultusundaki açıklamalarıalındıktan sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dosyalarınınincelenmesinden; İstanbul ili, Çatalca İlçesi,Ormanlı Köyü Mevkiinde bulunan İR 2817, sicil:3229 madensahasının ve ruhsatının K. Yapı ve Maden Sanayi veTicaret AŞ.ye ait olduğu, şirketin olağan genel kurultoplantısında yönetim kurulu üyeliklerine 3 yılsüre ile Y. A., B.Ö. ve M.B.'ın seçildikleri, 19.12.2001tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında iseyönetim Kurulu üyeliklerine N.K., T.S., A.A.’ın 3 yılsüre ile seçildikleri, yönetim kurulu üyeliğineseçilen N.K.'ın C.D.’ye vermiş olduğu vekaletnameile şirketi M.E.B.'e 26.02.2002 günlü Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü işlemi ile devrettiği, davacışirketin eski yönetim kurulu üyesi olan Y.A.'ınİstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 19.12.2001 günlüolağanüstü genel kurul toplantısının iptaliistemiyle açtığı davada; Mahkemenin 16.12.2004 gün,E:2002/7, K:2004/1359 sayılı kararı ile davanınkabulüne ve 19.12.2001 günlü olağanüstü genelkurul kararının geçersiz olması nedeni ile iptaline kararverildiği, bu arada davacı şirketin ortağı Y.A.'ınM.E.B. ye K. Yapı ye Maden Sanayi ve Ticaret AŞ. aleyhine Madenİşletme Ruhsatının M.E.B.’e devrinin iptali istemiyleİstanbul Asliye 7. Ticaret Mahkemesi'nde açtığıdavada, Mahkemenin 14.12.2006 tarihinde kesinleşen 31.10.2006 gün,E.2002/1613, K.2006/633 sayılı kararı ile davalı M.E.B.'üniyiniyetle iktisap eden üçüncü şahısolduğu sabit olduğuna göre, bu iktisap öncesi yapılanve geçersiz olduğu anlaşılarak iptal edilenolağanüstü genel kurulda alınan kararların,davalıya yapılan devir işlemini etkileyip etkilemeyeceğinintartışma konusu olduğu, ancak tüm bu usulsüzişlemlerin ticaret sicilinde tescil ve ilan edildiği,davalının da buna dayanarak mülkiyet iktisap ettiği,ticaret sicilinde ilan edilen hususların üçüncüşahıslar bakımından bağlayıcı olduğu veiyi niyetli üçüncü şahıs olarak hak iktisapeden davalı M.E.B. aleyhine açılan davanın haksızolduğu ve davalı aleyhine oluşan tescilin korunmasıgerektiği belirtilerek M.E.B. aleyhindeki davanın reddine kararverildiği, bu arada İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin16.12.2004 gün, E:2002/7, K:2004/1359 sayılı kararınaistinaden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Madenİşleri Genel Müdürlüğü’nün17.05.2005 gün, 151136 sayılı yazısı ile M.E.B.adına tescil edilen ruhsatın iptal edilerek K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret AŞ. adına tescil edildiği hususu M.E.B.’ebildirilmiştir. Bu işleme istinaden M.E.B., madenruhsatının İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi kararıgereğince K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ. adınatesciline 17.05.2005 gün, 151136 sayılı işlemekarşı İstanbul 2. İdare Mahkemesine iptal davasıaçmış olup, İstanbul 2. İdare Mahkemesince13.02.2007 gün, E.2005/1879, K.2007/387 sayılı kararı ile;ruhsatın devrine esas devir iradesinin temelini oluşturan şirketolağanüstü genel kurulu kararlarının İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin E:2002/7, K:2004/1359 sayılı kararıile iptal edildiğinden ve bu karar kesinleştiğinden maddi vehukuki koşullara göre uygulanabilir nitelikte olan yargıkararının aynen ve gecikmeksizin uygulamaktan başkaseçeneği bulunmayan idare tarafından uygulanmasınayönelik olan dava konusu işlemde hukuka aykırılıkbulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmişolup, bu karar davacı M.E.B. tarafından temyiz edilmiştir.Söz konusu karar henüz kesinleşmemişken, dava konusuruhsatın İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.10.2006 tarih veE:2002/l613, k:2006/633 sayılı kararı esas alınarak tekrar M.E.B.adına tescil edildiği, bu tescil işleminin iptali istemiyle isedavacı şirket tarafından İstanbul 1.İdare Mahkemesineaçılan davada, mahkemenin 29.06.2007 gün E.2007/309, K.2007/l675 sayılı kararı ile, dava konusu hukukiuyuşmazlığın nedenini teşkil eden IR 2817sayılı maden sahasının işletme ruhsatınınİstanbul 2. İdare Mahkemesinin 13.02.2007 gün, E.2005/1879, K.2007/387sayılı kararı doğrultusunda M.E.B. adına yapılanmaden siciline tescilinin iptal edilerek 13.04.2007 günlüişlemle davacı şirket adına sicile tecil edildiğianlaşıldığından ortada yürütülmesigereken bir işlem kalmadığı gerekçesiyle kararverilmesine yer olmadığına karar verildiği,

İstanbul 2. İdare Mahkemesinin13.02.2007 gün ve E:2005/1879, K:2007/387 sayılı kararıdoğrultusunda söz konusu ruhsatın 16.04.2007 tarihliişlemle davacı şirket adına tescil edildiğineilişkin 19.04.2007 gün, 401990 sayılı yazının M.E.B.'etebliğ edilmesi üzerine, söz konusu tescil işleminin iptaliistemiyle M.E.B. tarafından İstanbul 6. idare Mahkemesinin 2007/817esas sayılı dosyasında dava açıldığı,bu arada M.E.B. tarafından temyiz edilen İstanbul 2. İdareMahkemesinin 13.02.2007 gün ve E:2005/1879, K:2007/387 sayılıkararının temyiz aşamasında M.E.B. tarafından davadanferagat edilmesi sebebiyle Danıştay 8. Dairesinin 07.11.2007 günE:2007/3161, K:2007/5820 sayılı kararı ile feragat istemigöz önüne alınarak yeniden bir karar verilmesi gerektiğigerekçesiyle bozulması üzerine, İstanbul 2. İdareMahkemesinin 26.03.2009 gün E:2009/507, K:2009/554 sayılıkararı ile feragat nedeniyle karar verilmesine yerolmadığın karar verildiği,

İstanbul 6. İdare Mahkemesindegörülen davada, 29.12.2008 gün ve E:2007/817, K:2008/2199sayılı kararında; idarelere mahkeme kararınınuygulanması yönünde bir takdir hakkıtanınmadığı açık olmakla birlikte mahkemekararı uyarınca tesis edilen işlemin dayanağı Mahkemekararının temyiz incelemesi sonucunda bozulmuş olmasıkarşısında yasal dayanağı kalmayan dava konusuişlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucunavarıldığı  gerekçesiyle dava konusuişlemin iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılantemyiz başvurusu üzerine Danıştay 8.Dairesi 24.11.2009gün ve E:2009/5074, K:2009/6940 sayılı ilamı ileözetle hükmün onanmasına karar vermiş olup, bu kararakarşı yapılan karar düzeltme istemi üzerineDanıştay 8.Dairesi 13.07.2010 gün ve E:2010/3122, K:2010/4198sayılı ilamı ile özetle; ‘’…Olayda, davakonusu işleme dayanak alınan İstanbul 2.İdare Mahkemesinin13.02.2007 tarih ve K.2007/387 sayılı kararının feragatnedeniyle ortadan kalkması ve 2577 sayılı Yasanın31.maddesi ile yollamada bulunulan HUMK.nun 95.maddesi uyarınca feragatinkesin hükmün hukuki neticelerini meydana getirmesikarşısında, belirtilen hukuki durum uyarınca ortadaişin esasına yönelik bir mahkeme kararınınbulunmaması, işlemin iptal edilmemesi, geri alınmamasınedeniyle İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 13.02.2007 tarih veK.2007/387 sayılı davanın reddine ilişkin kararınakonu olan K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin uhdesinde iken M.E.B.'edevredilen İR:2817 sayılı maden ruhsatının devirişleminin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca iptaledilerek, ruhsatın yeniden K. Yapı ve Maden Sanayi ve TicaretA.Ş adına tesciline ilişkin 17.5.2004 günlü ve 151136sayılı işlemin ortadan kalktığından sözedilemeyeceği tartışmasızdır.

Bu durumda, hukuk alemindekivarlığını koruduğu tartışmasız olanruhsatın yeniden K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ.adına tesciline ilişkin işlemin sonucu olarak İR:2817sayılı maden işletme ruhsatının K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret AŞ. adına tescil edildiğine, ruhsat ile izninkullanılan ve kullanılmayan tüm sevk fişlerinin vediğer belgelerin verilmesi gerektiğine ilişkin dava konusuişlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, davanın reddedilmesigerekirken, aksi yönde verilen Mahkeme kararında yasal isabetgörülmemiştir...’’ demek suretiyle İstanbul 6.İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir.

İstanbul 6. İdare MahkemesiDanıştay’ın bozma ilamına uyduktan sonra 12.11.2010gün ve E:2010/2271, K:2010/1874 sayılı kararı ileözetle; davanın reddine karar vermiş, bu karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 8. Dairesi04.12.2012 gün ve E:2011/1303, K:2012/10051 sayılı ilamıile özetle; kararın onanmasına karar vermiş, yapılankarar düzeltme istemi üzerine Danıştay 8.Daire 20.11.2013gün, E:2013/9585, K:2013/8463 sayılı ilamı ile, karardüzeltme isteminin reddine karar vermiş ve kararkesinleşmiştir.

Ayrıca, K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret AŞ. tarafından, İstanbul İli,Çatalca ilçesi dahilinde bulunan Sicil. 3229 (İR:2817)sayılı maden sahasının üçüncükişilere devrinin önlenerek söz konusu alana ilişkin madenruhsat hakkının adına tescil edilmesi istemiyleyaptığı başvurunun reddine ilişkin 17.06.2009 tarih ve402689 sayılı işlem ile 14.07.2009 tarih ve 403364sayılı işlemin iptali istemiyle İstanbul 5. İdareMahkemesinde dava açılmış olup, İstanbul 5.İdare Mahkemesi: 24.12.2009 gün ve E:2009/1266, K:2009/2115sayılı kararı ile özetle; ‘’…davacışirket adına maden işletme ruhsatının devrinisağlayan İstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesi kararı, sadece19.12.2001 tarihli olağanüstü genel kurul kararınıniptaline yönelik bir karar olup, dava konusu maden sahası ile ilgilimülkiyet uyuşmazlığını çözernitelikte bir karar olmadığı gibi; davacı şirketinortağı Y. A.'ın M.E.B. ve K. Yapı ve Maden Sanayi. veTicaret AŞ. aleyhine "Maden İşletme RuhsatınınDevrinin İptali" istemiyle İstanbul Asliye 7. TicaretMahkemesi'nde açtığı davada, Mahkemenin 14.12.2006tarihinde kesinleşen 31.10.2006 tarih, E:2002/1613, K:2006/633sayılı kararında mahkemece mülkiyete dairuyuşmazlık kesin olarak karara bağlanmış olup,söz konusu kararda iyi niyetli üçüncüşahıs olarak hak iktisap eden M.E.B. aleyhine açılandavanın reddine karar verildiğianlaşıldığından, bakılan davanın reddigerektiği sonucuna varılmıştır.’’ demeksuretiyle davanın reddine karar vermiş, bu karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine, Danıştay 8. Daire13.07.2010 gün ve E:2010/681, K:2010/4199 sayılı ilamı ileözetle; ‘’…söz konusu işleme ilişkinolarak çıkacak uyuşmazlıkların idari yargıyerinde inceleneceği, Ticaret Mahkemesince bu konuda kararverilemeyeceği, İstanbul 7.Ticaret Mahkemesi'nin 31.10.2006 tarih veE:2002/1613 K:2006/633 sayılı kararı ile iyi niyetliüçüncü kişi olarak iktisap eden davacı M.E.B.adına yapılan tescilin korunması gerektiği yolundakikararının ancak tazminat davasının dayanağıolacağı açıktır.

Bu durumda, davaya konu İR:2817sayılı maden işletme ruhsatının K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescil edildiğine, ruhsat ve izninkullanılan ve kullanılmayan tüm sevk fişlerinin vediğer belgelerin verilmesi gerektiğine ilişkin" Enerji veTabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü'nün 19.04.2007 gün ve 12673sayılı işlemi Dairemizin 13.07.2010 gün ve E:2010/3122,K:2010/4198 sayılı kararı ile hukuka uygun bulunduğundan,sahanın K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. adınatescil edilmesi gerekeceği de tabiidir.

O itibarla, anılan sahanınüçüncü kişilere devrinin önlenerek sözkonusu alana ilişkin maden ruhsat hakkının K. Yapı ve MadenSanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescil edilmesi istemiyle yapılanbaşvurunun reddine ilişkin Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü'nün dava konusu işleminde hukukauyarlık bulunmamaktadır.’’ demek suretiyle kararınbozulmasına karar vermiş, bu karara karşı karardüzeltme talebinde bulunulması üzerine Danıştay 8.Daire 15.03.2011 gün ve E:2010/9532, K:2011/1595 sayılıilamı özetle; karar düzeltme isteminin reddine karar vermişve karar kesinleşmiştir.

İstanbul 5. İdare MahkemesiDanıştay’ın bozma ilamına uyduktan sonra 29.12.2011gün ve E:2011/1131, K:2011/2253 sayılı kararı ileözetle; davanın kabulüne karar vererek, davaya konuişlemlerin iptaline hükmetmiş olup, bu karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 8. Daire30.10.2013 gün ve E:2012/4425, K:2013/7331 sayılı ilamı ileözetle; kararın onanmasına karar vermiş, davalıvekilince yapılan karar düzeltme istemi üzerineDanıştay 8.Dairesi 10.09.2014 gün ve E:2014/3597, K:2014/6195sayılı ilamı ile özetle; karar düzeltme istemininreddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.

Olaya ilişkin mevzuatincelendiğinde;

5177 sayılı Kanunladeğişik 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 1.maddesinde,"Bu Kanun madenlerin aranması, işletilmesi, üzerinde haksahibi olunması ve terk edilmesi ile ilgili esas ve usulleridüzenler." kuralına yer verilmiş,

Haklarınbölünmezliği, devir ve intikali başlıklı5.maddesinde; ‘’Madenler üzerinde tesis olunan ilkmüracaat (takaddüm),(…), arama ruhsatnamesi, buluculuk,(…) ve işletme ruhsatı haklarının hiç birisihisselere bölünemez. Her biri bir bütün halinde muameleyetabi tutulur.

(Değişik fıkra:4/2/2015-6592/3 md.) Maden ruhsatları ve buluculuk hakkıdevredilebilir. Devir yapılmadan önce arama ve işletmeruhsatlarının devredildiği tarihteki ruhsat bedelinin ikikatı tutarında devir bedeli alınır. Devir Bakanlıkonayı ile gerçekleşir.

Durum maden siciline şerh edilir.Devir muamelesi maden siciline şerh edilmesi ile tamam olur.

Maden hak ve vecibeleri miras yolu ileintikal eder. Bu hak ve vecibeler, bütünmirasçıların vekaletini havi bir vekaletname ile 6 ncımaddede belirtilen niteliklere sahip mirasçılardan birine veyaüçüncü bir şahsa devredilir. Mirasçılarınittifak edememeleri halinde mirasçılardan birininmüracaatı ile mahkeme mirasçılardan bu hakkın enehil olana tahsisine veya bu da mümkün olmazsa ruhsatınsatılmasına karar verir. Mahkeme bu hususu basit muhakeme usulüile halleder. Eğer dava söz konusu değil ise 6 ayiçerisinde intikal işlemleri tamamlanmayan ruhsatlar feshedilir. (Mülgason cümle: 4/2/2015-6592/3 md.)

(Ek fıkra:4/2/2015-6592/3 md.)Devir ve intikal işlemlerine ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle belirlenir.

Madenler üzerindeki haklarındevir ve intikali bu Kanun ve yönetmelikte gösterilenhükümlerin tatbikini geciktirmez.’’ hükmü yeralmış,

İşletme ruhsatı vemadenin işletilmesi başlıklı 24.maddesinde işletmeruhsatı ve madenin işletilmesinde uygulanacak kurallarbelirlenmiş, 27.maddesinde de işletme izninin devredilemeyeceği,işletme ruhsatının bir bütün olarak veYönetmelikte belirtilecek esaslar çerçevesindedevredilebileceği hüküm altınaalınmıştır.

Maden Kanunu UygulamaYönetmeliğin "Devir" başlıklı 70.Maddesinde; ‘’Maden ruhsatları vesertifikaları talep halinde, hukuki bir sakıncabulunmadığı taktirde,  Kanunun6 ncı maddesindeki maden haklarınıkullanma ile ilgilişartları taşıyan  gerçek veya tüzel kişilere GenelMüdürlükçe devir edilebilir. Buluculuk hakkı sahibi,bu hakkını ruhsat ile birlikte devir edebilir.

Devir işlemleriyapılacak ruhsatların yıllık harçları ile Devlethakkının eksiksiz ödenmiş olması ve devredildiğitarihe kadar geçen süre için satış bilgi formu ileişletme  faaliyetibilgi formunun  verilmesi  zorunludur. 

Ruhsatı veyasertifikayı devir alacak kişinin; devir alacağı ruhsataait  Kanundan doğanbütün hak ve vecibelerini, ruhsata uygulanmışyaptırımlar ile yükümlülükleri kabulettiğini; ruhsat sahibinin de ruhsatını bütün hak vevecibeleri ile devir etmek isteğini belirten Ek Form-15’dekiörnek dilekçe ile Genel Müdürlüğe müracaatetmeleri  gerekir.

Devir alan kişinin,ruhsat ile ilgili uygulanmış teminat iratları  esas  alınarak hesaplanacak güncelteminat üzerinden ruhsat teminatını ve ruhsatın  yıllık harcı kadardevir harcını yatırması zorunludur. Devir sonrasıdevredenin teminatı iade edilir.’’ kuralınayer verilmiştir.

Öte yandan, Mülga 6762sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ‘’UmumiHeyet’’ başlıklı DördüncüKısmında yer alan Toplantıya İştirak Hakkına ilişkindüzenlemenin yer aldığı 360.maddesinde;

‘’Pay sahipleri;organların tayini, hesapların tasdik ve kazancındağıtılması gibi şirket işlerine mütaallikhaklarını umumi heyet toplantılarında kullanırlar.

Rey hakkını haiz olan paysahibi, umumi heyet toplantılarında bu hakkını bizzatkullanabileceği gibi pay sahibi olan veya esas mukavelede hilafınahüküm bulunmadıkça, pay sahibi olmayanüçüncü bir şahıs vasıtasıyla dekullanabilir.

Nama yazılı hisse senetleriiçin temsil salahiyetinin yazı ile verilmesi şarttır.Hamile yazılı bir hisse senedinin zilyedi bulunduğunu ispat edenkimse şirkete karşı rey hakkını kullanmayasalahiyetlidir. Bunu ispat maksadıyla hamile yazılı hissesenetlerinin sahipleri rey haklarını umumi heyette kullanabilmekiçin hisse senetlerini veya bunlara mutasarrıfolduklarını gösteren vesikaları toplantıgününden bir hafta önce şirkete tevdie mecburdurlar. Hamileyazılı hisse senetleri rehin veya tevdi edilmiş yahut ariyetolarak başka bir kimseye bırakılmış olduğutakdirde malik ve zilyed arasındaki münasebetlerde reyhakkının kullanılması bakımındanaşağıdaki hükümler caridir:

1. Rey hakkı malike aittir;

2. Temsil salahiyeti ayrı birsenete yazılmış olmak şartıyla, temsile salahiyetlizilyed malik yerine ve onun menfaatine olarak rey hakkını kullanmayasalahiyetli sayılır.

Üzerinde intifa hakkı bulunanbir hisse senedinden doğan rey hakkı, intifa hakkı sahibitarafından kullanılır. Şu kadar ki; intifa hakkısahibi, menfaatlerini hakkaniyete uygun bir şekilde gözönünde tutarak hareket etmemiş olmasından dolayımalike karşı mesuldür.’’ hükmü,

‘’Suiistimal’’başlıklı 361.maddesinde ise; ‘’Rey hakkınamütedair tahditlerden birini tesirsiz bırakmak maksadıyla hissesenetlerinin, umumi heyette rey hakkını kullanmak üzerebaşkasına verilmesi caiz değildir.

Pay sahiplerinden her biri; hakkıolmayan kimselerin umumi heyet toplantısına iştirak etmelerinekarşı idare heyeti nezdinde itiraz edebileceği gibiitirazını umumi heyet zaptına da yazdırabilir.

Umumi heyet toplantısınaiştirake salahiyeti olmayan kimseler bir karara iştirak etmişbulunuyorlarsa pay sahiplerinin her hangi birisi önceden itirazetmemiş olsa bile, bu kararın iptalini mahkemeden isteyebilir.Şu kadar ki; davalı şirket bu iştirakin karara müessirolmadığını ispat ederse talep reddolunur.’’hükmü yer almakta olup, İstanbul Asliye 3.Ticaret Mahkemesindegörülen davada, K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ.nin19.12.2001 günlü Olağanüstü Genel Kurulundaalınan kararların iptali toplantının bu maddehükmüne aykırı olduğu gerekçesine dayandırılmıştır.

Ayrıca, Kanunun‘’Aleniyet’’ başlıklı 37.maddesinde;‘’Tescil muamelesinin dayandığı dilekçe,beyanname ve bütün senet ve vesikalar ve ilanları havigazeteler,üzerlerine sicil defterinin tarih ve numaralarıyazılmak suretiyle saklanır.

Herkes ticaret sicilininmünderecatını ve dairede saklanan bütün senet vevesikaları tetkik edebileceği gibi bunların tasdikli suretlerinide isteyebilir. Bir hususun sicilde kayıtlı olupolmadığına dair tasdikname dahi istenebilir.

İlana tabi tescil ve kayıtlar,kanun veya nizamnamede aksine bir hüküm bulunmadıkçaaynen ilan olunur.

İlan, hükümet merkezindebütün Türkiye'ye ait sicil kayıtlarını ilanamahsus gazete ile yapılır.’’ hükmü yer almaktaolup, iptaline karar verilen olağanüstü genel kurulkararları da dosya kapsamında örnekleri yer alan Ticaret SicilGazetelerinde ilam edilmiştir. 

Kanunun, ‘’Tescilinüçüncü şahıslara tesiri’’başlıklı 38.maddesinde; ‘’Ticaret sicilikayıtları, nerede bulunurlarsa bulunsunlar,üçüncü şahıslar hakkında, kaydıngazete ile ilan edildiği;ilanın tamamı aynı nüshadayayınlanmamış ise, son kısmınınyayınlandığı günü takibeden işgününden itibaren hüküm ifade eder. Bu günler,kaydın ilanı tarihinden itibaren işlemeye başlayacak olanmüddetlere de başlangıç olur.

Bir hususun tescil ile beraber derhalüçüncü şahıslar hakkında hükümifade edeceğine veya müddetlerin derhal işleyeceğine dairhususi hükümler mahfuzdur.’’ hükmü,

‘’Sicileitimat’’ başlıklı 39.maddesinde;‘’Üçüncü şahısların,yukarıki madde gereğince kendilerine karşı hükümifade etmeye başlayan kayıtları bilmediklerine mütaallikiddiaları dinlenmez.

Tescili lazım geldiği haldetescil edilmemiş veya tescil edilip de ilanı gerekirken ilanedilmemiş olan bir husus ancak bunu bildikleri ispat edilmekşartıyla, üçüncü şahıslara karşıdermeyan edilebilir.’’ hükmü yer almaktadır. Buradanhareketle ticaret sicilinde tescil ve ilan edilen hususlarınüçüncü şahıslar bakımındanbağlayıcı olduğu, üçüncüşahsın bunu bilmediğini ileri süremeyeceği gibi,tescil ve ilan edilen bir hususun aksine iddialarlaüçüncü şahısların haklarınınihlal edilmesinin de mümkün olmayacağı, yaniüçüncü şahısların tescile itimat ederekedindikleri hakların korunması gerektiği sonucunaulaşılmaktadır.

Anonim Şirketin Genel KurulKararlarının iptalinin tesirine ilişkin düzenlemenin yeraldığı 383.maddede; ‘’Kararın iptaline dair ilam,katileştikten sonra bütün pay sahipleri hakkındahüküm ifade eder. İdare meclisi bu ilanın bir suretiniderhal ticaret siciline kaydettirmeye mecburdur.’’ hükmüyer almakta olup, hüküm uyuşmazlığına konuolayda, maden işletme ruhsatının M.E.B.’e devri ve budevrin ticaret sicil gazetesinde ilanının, 19.12.2001 günlüOlağanüstü Genel Kurulda alınan kararların iptaliistemiyle açılan davada İstanbul Asliye 3. TicaretMahkemesince verilen ve kesinleşen 16.12.2004 gün, E.2002/7,K.2004/1359 sayılı kararından önce olduğundatereddüt bulunmamaktadır.

Olaya ilişkin irdelenmesi gerekenbir düğer konu, maden işletme ruhsatının M.E.B.’edevrinin iptali istemiyle açılmış olup, hükümuyuşmazlığına konu edilen İstanbul 7. Asliye TicaretMahkemesinin 31.10.2006 gün ve E:2002/1613, K:2006/633 sayılıdosyasının görevli yargı yolunda görülüpgörülmediği hususudur.

Burada davaya konu edilen devirişleminin safahatını irdelemek gerekmektedir. Şöyleki; K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ.nin 19.12.2001günlü olağanüstü genel kurul toplantısı ileyönetim kurulu üyeliğine N.K., T.S., A.A. seçilmişve bu husus 28.12.2001 günlü Ticaret Sicil Gazetesindeyayımlanarak ilan edilmiştir. Bu aşamadan sonra yönetimkurulu üyeleri 5.2.2002 günlü toplantıda,  K.Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş.ne ait olan İstanbulİli, Çatalca İlçesi Ormanlı Köyündebulunan Sicil. 3229 (İR:2817) sayılı maden işletmeruhsatı ve işletme izninin M.E.B.’e devrine kararverilmiş, devir işlemlerinin yapılması içinşirketi temsil için 07.2.2002 günlü vekaletname ile N.K.yetkilendirilmiştir. Sonrasında, N.K. ile M.E.B. arasında madenruhsatının devrine ilişkin 20.2.2002 günlüsatış sözleşmesinin akdedildiği, busözleşmeye istinaden Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü’nün 26.2.2002 ruhsat devirişlemi ile bahse konu ruhsatın M.E.B.’e devredildiği,hüküm uyuşmazlığına konu edilen İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasındaki davanın konusunun neticeten budevir işlemi olduğu anlaşılmıştır.

Bu dava dosyasıincelendiğinde; davacının devir işleminin iptalini davaederken gösterdiği gerekçe, devir işlemine sebebiyetveren olağanüstü genel kurul toplantısınınusulsüz olduğu ve bu usulsüz toplantı sonucundaoluşturulan yeni yönetim kurulunun işlemlerinin degeçersiz olduğuna ilişkindir. Bu işlemlerebakıldığında ise işlemlerin tamamınınyukarda yazılı mülga  6762 sayılı TürkTicaret Kanunu hükümleri esas alınarakyapıldığı, bu Kanunun uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlıkların ise adli yargı yerinde görülmesigerektiği tartışmasızdır. Her ne kadar ruhsatındevri işlemini gerçekleştiren organ (Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı Maden İşleri GenelMüdürlüğü) idari bir birim olsa da, yapılanişlemin özü itibariyle, bir özel hukuk tüzelkişisi olan K. Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile yine birözel hukuk kişisi olan M.E.B. arasındaki, ruhsat satışsözleşmesine ilişkin olması ve bu işlemin TürkTicaret Kanunu hükümlerine göre yapılıyor olmasıitibariyle özel hukuk alanında sonuç doğurduğu veböylece adli yargının konusuna girdiği sonucunaulaşılmıştır.

Yeri gelmişken işaret etmekgerekir ki; maden işletme ruhsatı verilmesi/iptali/birbaşkasına tescil işlemleri gerçekte tek taraflıtesis edildiklerinden ‘’idari işlem’’ mahiyetinitaşıyor olup, bir Anonim Şirketin sahip olduğu maden haklarınınbir başkasına devrine dair muamele ise Türk Ticaret Kanunu (TTK)kapsamına girmektedir. Maden işletme ruhsatı ile ilgiliişlemin hukuki sebebi ise TTK ya göre yapılan devirolduğuna ve bu devir TTK hükümlerine göreyapılacağına göre ve İstanbul 7. Asliye TicaretMahkemesi bu devrin hukuka uygun olduğuna hükmettiğinegöre; idari yargı yerinde artık bu hukuki sebebintartışma konusu yapılabilmesine hukuken imkan yoktur. Madenİşleri Genel Müdürlüğünün, bu kararyerine, İdare Mahkemesi kararlarına göre değişenişlemler tesis etmesi doğru olmadığı gibi; İdareMahkemelerinin bu lazimeye riayet etmeyerek hüküm tesis etmeleri deisabetli ve doğru değildir.  

İstanbul 7. Asliye TicaretMahkemesinin 31.10.2006 gün ve E:2002/1613, K:2006/633 sayılıkararı irdelendiğinde; M.E.B.’ün iyi niyetle iktisap edenüçüncü kişi olduğu kabulünden hareketle,bu iktisap öncesinde yapılan ve geçersiz olduğuanlaşılarak iptal edilen olağanüstü genel kuruldaalınan kararların neticeten ticaret sicilinde tescil ve ilan edildiği,iktisap eden kişinin de buna güvenerek iktisap ettiği veböylece tescilin korunması gerektiği belirtilmiştir.

Öte yandan, Y.A.tarafındanaçılan ve 19.12.2001 günlü OlağanüstüGenel Kurulda alınan kararların iptali ile sonuçlananİstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesince verilen ve kesinleşen16.12.2004 gün, E.2002/7, K.2004/1359 sayılı kabul kararınailişkin olarak verilen tavzih talebine ilişkin kararda da, iptalkararının sadece olağanüstü genel kurulda alınankararları kapsadığı, maden ruhsatı ile ilgili biristem ve dava bulunmadığından iptal kararının madenruhsatının devrinin iptalini kapsamadığınınbelirtildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tümaçıklamalar, işaret edilen mevzuat hükümleri, adlive idari yargı kararları birlikte değerlendirildiğinde; K.Yapı ve Maden Sanayi ve Ticaret AŞ.'ne ait maden işletmeruhsatını iktisap eden M.E.B.’ün söz konusuiktisabı, her ne kadar İstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesinceverilen ve kesinleşen 16.12.2004 gün, E.2002/7, K.2004/1359sayılı karar ile iptal edilen 19.12.2001 günlüOlağanüstü Genel Kurulda alınan kararlara ve bu kararlarınsonucunda vuku bulan satış sözleşmesine dayanıyor isede, neticeten bu olağanüstü genel kurul kararlarınınilgili ticaret sicil gazetesinde yayımlandığı veböylece mülga 6762 sayılı Türk TicaretKanunu’nun 37.maddesi kapsamında aleniyet kazandığı, M.E.B.’ündavaya konu edilen iktisabının da bu bağlamda aynı kanunun39.maddesi kapsamında söz konusu sicile itimat ederekgerçekleştiğinin kabulü ile, M.E.B.'ün iyi niyetleiktisap eden üçüncü şahıs olduğu ve madenhaklarının anılan şahsa devri konusunda adli yargıyerince verilen kararın hukuki isabet taşıdığı sonucunaulaşılmış, bu iktisap öncesinde yapılan vegeçersiz olduğu anlaşılarak iptal edilenolağanüstü genel kurulda alınan kararların ise,yapılan devir işlemini etkilemeyeceği, dolayısıyla iyiniyetli olarak hak iktisap eden M.E.B. lehine oluşan tescilinkorunması gerektiği kanaatine varılmıştır. Zira,sonradan iptaline karar verilen işlemler, devirden önce ticaretsicilinde tescil ve ilan edilmiştir. Davalı da buna dayanarakmülkiyet iktisap etmiştir. Şu halde, mevcut hükümuyuşmazlığında adli yargı yerince verilen bukararın esas alınması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

Belirtilen yargı yerleriarasındaki hüküm uyuşmazlığınıngiderilmesini teminen;

a) İstanbul 6. İdareMahkemesi’nin 12.11.2010 gün, E:2010/2271, K:2010/1874sayılı kararı ve

İstanbul 5. İdareMahkemesi’nin 29.12.2011 gün, E:2011/1131, K:2011/2253sayılı kararının kaldırılmasına,

b) İstanbul 7. Asliye TicaretMahkemesinin 31.10.2006 gün ve E:2002/1613, K:2006/633 sayılıkararının benimsenmesine ve mevcut hükümuyuşmazlığının bu şekilde giderilmesine kararverilmesi gerekmiştir.

S O N U Ç:Açıklanan nedenlerle;

a) İstanbul 6. İdareMahkemesi’nin 12.11.2010 gün, E:2010/2271, K:2010/1874sayılı kararı ve

İstanbul5. İdare Mahkemesi’nin 29.12.2011 gün, E:2011/1131, K:2011/2253sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b) İstanbul 7. Asliye TicaretMahkemesinin 31.10.2006 gün ve E:2002/1613, K:2006/633 sayılıkararının BENİMSENMESİNE,

Bu suretle HÜKÜMUYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİNE, 14.3.2016gününde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.

 

Başkan

Serdar

ÖZGÜLDÜR

 

Üye

Ali

ÇOLAK

 

 

 

Üye

Turgay Tuncay

VARLI

Üye

Y. Ziyaattin

CENİK

 

 

 

Üye

Mehmet

AKBULUT

Üye

Süleyman Hilmi

AYDIN

 

 

Üye

Yüksel

DOĞAN

 

 

 

 

 

Full & Egal Universal Law Academy