T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2013 / 1148
KARAR NO : 2014 / 314
KARAR TR : 01.04.2014
ÖZET: Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi alarak tütün ve alkol piyasası sektöründe perakende tütün mamulü satıcısı olarak faaliyet göstermekte iken, 2011 yılı süre uzatım işlemi yapmadığı gerekçesiyle 4733 sayılı Kanun’un 8.maddesinin beşinci fıkrası (j) bendi uyarınca, geçerli satış belgesi olmaksızın tütün mamulü satışı yapıldığından bahisle verilen idari para cezasının iptali iste-miyle açılan davada, davacının yürürlükte bu-lunan mevzuat uyarınca kendisinden beklenen mali yükümlülüğü süresinde yerine getirmiş olduğu ve halen mal alabildiği gözetildiğinde adına verilen idari para cezasının kaldırıl-masına karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, bu konuda adli ve idari yargı yerleri arasında doğan hüküm uyuşmazlığının, kesinleşen adli yargı kararının görevsiz mahkemece verilmiş bir karar olması, idari yargı kararında ise hukuki isabet bulunmaması nedenleriyle her iki kararın da kaldırılması ve 2247 sayılı Kanunun 25.maddesi hükmü uyarınca uyuşmazlığın esası hakkında hüküm tesisi yoluna gidilerek hukuka aykırı bulunan idari para cezasının iptaline karar verilerek hüküm uyuşmazlığının bu suretle giderilmesi gerektiği hk. K A R A R HükümUyuşmazlığının Giderilmesi İsteminde Bulunan(Davalı) : Trabzon Valiliği Karşı Taraf(Davacı) : S.Y. O L A Y : Tütün ve AlkolPiyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) Sektörel Rekabet ve TüketiciHakları Daire Başkanlığınca, Kurumlarındansatış belgesi alarak tütün ve alkol piyasasısektöründe perakende ve/veya toptan tütün mamulüve/veya alkollü içki ile açık alkollü içkisatıcısı olarak faaliyet göstermekte iken, 2011yılı süre uzatım işlemi yapmadıklarıgerekçesiyle satış belgesi “iptal” durumda olangerçek ve tüzel kişilere ait listenin gönderilmesi sonucu,21.9.2011 günü yapılan denetimler sırasında, Trabzonİlinde “Abant Büfe” adıyla faaliyet gösteren vemüstecirliğini davacının yaptığıişyerinde, 2010 yılına ait yenilenmemiş belgenin varolduğu ve (2001, Parlament, Lark, Mırotti Jack Doneyl Jd vb.) markasigaraların satışa sunulduğunun tespit edildiği, böyleceTAPDK toptan/perakende satış belgesi olmaksızıntütün mamulü satışıyapıldığından bahisle, davacı adına, 4733sayılı Tütün ve Alkol Düzenleme Kurumu Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun’un 8.maddesi beşincifıkrasının (j) bendi uyarınca, Vali Olurlu TrabzonValiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 29.11.2011gün ve …..11/1584 sayılı işlemiyle 1.232 TL idaripara cezası verilmiştir. I-Davacı S.Y., davadilekçesinde; tarafına tebliğ edilen 29/11/2011 tarih ve …..11/1584sayılı idari para cezasına karşı, kendisinegönderilen metinde başvurabileceği kanun yolu, mercii vesüresi belirtilmediğinden, bu nedenle öncelikle söz konusu idaripara cezasının usul yönünden iptalinin gerektiğini, işletmesiniyaptığı Abant Büfe adlı işyerinde usule uygunolarak tütün mamulleri ve alkollü içkisatışı yaptığını, ilgili kurum olanTAPDK'dan söz konusu mamulleri satabilmesi için işyeriniaçmasıyla birlikte “Tütün Mamülü Alkol veAlkollü İçki Perakende Satış Belgesi”aldığını, söz konusu belgenin satış yapanyerlere bir defaya mahsus olarak verildiğini, her yıla ilişkin olarakayrı ayrı verilmediğini, 2011 yılı için desatış yapabilmesi için T.C. Ziraat Bankası'na TAPDKSüre Uzatım Ücreti’ni yatırdığını,bu hususu denetim yapan memurlara sözlü olarak beyan etmesinerağmen, 2011 yılı için de bir belge olmasıgerektiği tarafına izah edilerek, söz konusu idari paracezasının hukuka aykırı bir şekildedüzenlendiğini, Perakende Tütün Mamulü ve Alkollüİçki satışını yasaya uygun olarakyapabileceğinin, ilgili kurumun online sisteminde sorgulama ekranındada açıkça görüldüğünü, aksihalde zaten 2011 yılı içerisinde TAPDK'dan tütünmamulü alkol ve alkollü içki satmak için bunlarıalabilmesinin söz konusu olamayacağını, bu hususunTAPDK'dan öğrenilebileceğini, 2011 yılı içindealım ve satım yapabildiğine ilişkin olarak örnek birfatura suretini de dilekçe ekinde sunduğunu, sunmuşolduğu faturada da TAPDK numarasının belirtilmiş olup bunumarayla tütün mamulü alkol ve alkollü içkialımı yapmakta olduğunu ve hal böyleyken neden idari paracezası ile cezalandırıldığınınbüyük bir muamma olduğunu açıklayarak, sözkonusu idari para cezasının usul ve yasaya aykırıolduğu nedeniyle kaldırılarak idari işlemin iptaline kararverilmesi istemiyle Trabzon Valiliğine karşı 15.12.2011tarihinde adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur. Davalı İdare savunma dilekçesinde; davacının davadilekçesinde; tarafına tebliğ edilen idari para cezasınailişkin metinde söz konusu yaptırıma karşıbaşvurabileceği kanun yolu, merci ve süresininbildirilmediğini bu nedenle idari para cezasının usulyönünden iptal edilmesi gerektiğinin belirtildiğini ancak,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda idaridavaların türleri, idari davaların nasılaçılacağı, dava dilekçelerinin verileceğiyerler ve dava açma sürelerinin açıkçabelirtildiğini, 4733 sayılı Tütün ve AlkolDüzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunun8. maddesi onuncu fıkrasında da,“Bu Kanun hükümlerinegöre verilen İdarî yaptırım kararlarınakarşı 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yolunabaşvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava, işlemin tebliğitarihinden itibaren onbeş gün içinde açılır.İdare mahkemesinde iptal davası açılmışolması, kararın yerine getirilmesini durdurmaz ” hükmününyer aldığını, yine davacının dilekçesinde;Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafındanverilen Tütün Mamulü Alkol ve Alkollü İçkiPerakende Satış Belgesinin alkol satışı yapılanyerlere bir defaya mahsus verildiğini, her yıl için ayrıayrı verilmediğini, bu belgesini de 2010 yılı içinaldığını 2011 yılı içinde satışyapabilmesi için T.C. Ziraat Bankasına TAPDK süre uzatımücretini zamanında yatırdığını,düzenlenen idari para cezasının hukuka aykırıolduğunu beyan etmekte ise de, Tütün ve Alkol PiyasasıDüzenleme Kurumunun 22.07.2011 tarih ve 110789 sayılı yazısıekinde gönderilen Trabzon İli sınırlarıiçerisinde 2011 yılı süre uzatım işlemiyapmadığından dolayı fiili durumu iptal olansatıcılara ait listenin 251. sırasında yer alan eski sahibiÖmer Soğuksulu adına kayıtlı bulunan Abant büfede,21.09.2011 günü saat 21.25 sıralarında yapılan kontrolve denetimde, alkol ve sigara satışıyapıldığının tespit edilmesi üzerine 4733sayılı Kanunun 8. maddesi beşinci fıkrası (j) bendigereğince idari yaptırım karar tutanağıdüzenlendiğinin anlaşıldığını, 4733 sayılıKanunun cezai hükümler başlıklı 8.maddesininbeşinci fıkrasında, “Tütün, tütünmamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkiler piyasasındamal veya hizmet üreten, işleyen, ihraç veya ithal eden,pazarlayan, alan veya satan gerçek ve tüzel kişilereaşağıda yazılı İdarî yaptırımlar uygulanır” , (j) bendinde ise, “Yetkili olmadıkları halde,açık olarak içki satışı veya sunumu yapanlarile satışa sunulan tütün mamulleri, etil alkol, metanol vealkollü içkileri arz ambalajlarını bozmak veyabunları bölmek suretiyle satanlara 1.232,00 liradan 12.327,00 lirayakadar idarî para cezası verilir ” denilmekte olup, bu hükümlereaykırı olarak faaliyet gösterdiği tespit edilen AbantBüfe unvanlı işyerine Valilik Makamının 30/11/2011tarihli onayı ile idari yaptırım karar tutanağıdüzenlendiğini, bu nedenle davacının davadilekçesindeki iddialarının haksız ve dayanaksız olduğunu,idare tarafından yapılan uygulamanın tamamen kanun veyönetmeliklere uygun olarak yapıldığını, açıklanannedenlerden dolayı, davacının talebinin reddine karar verilmesi gerektiğinisavunmuştur. TRABZON 3. SULH CEZA MAHKEMESİ: Tarihsiz ve D.İş:2011/136sayı ile, dava ve savunma dilekçelerinde yazılı hususlarözetlenerek, başvuru sahibinin dilekçe ekinde sunmuşolduğu, perakende satış belgesi sureti, süre uzatımücreti, dekont sureti, online satıcı sorgu belgesi ve faturaörneği ile davalı idare tarafından sunulan belgelerindosya içersine konul-duğu belirtilerek, Tütün ve AlkolPiyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığındangönderilen müzekkere cevabında, “Sanayi Mah.Çarşı İçi Sok. No.20 Trabzon adresinde“Abant Tekel Büfesi” ünvanlı işyeri içinS.Y. isimli şahıs adına 10/03/2010 tarihinde 61012537 P kurumsicil numaralı tütün mamulü ve alkollü içkiperakende satış belgesinin düzenlendiği ve söz konusu belgeningeçerliliğini koruduğu anlaşılmıştır”denildiği gerekçesiyle, başvuru sahibinin başvurusunun esastankabulüne, idari para cezasının bütün neticeleri ilebirlikte iptali ile kaldırılmasına kesin olarak kararvermiştir. II-Davacı S.Y., Trabzon Valiliğine karşıaynı tarihte (15.12.2011), aynı gerek-çeler ve aynıistemle idari yargı yerinde dava açmıştır. Davalı idare, cevapdilekçesinde, adli yargı yerine verdiği dilekçesindekihususları tekrar ederek, ayrıca 5326 sayılı KabahatlerKanununun 27.maddesi birinci fıkrasında yer alan“İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuyageçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde idari yaptırımkararı kesinleşir ” hükmü gereğince,davacının sulh ceza mahkemesine müracaat etmesi gerektiğihususunun dikkate alınarak, idari para cezasına karşıaçılan bu davada Mahkemece görevsizlik kararı verilmesininhukuka uygun olacağınındüşünüldüğünü belirterek, idaretarafından yapılan uygulamanın tamamen kanun veyönetmeliklere uygun olduğu ve açıklanan nedenlerdendolayı, davacının hukuki dayanaktan yoksun talebinin reddinekarar verilmesinin gerektiğini savunmuştur. TRABZON İDARE MAHKEMESİ: 22.10.2012 gün ve E:2011/1994,K: 2012/1184 sayı ile, dava ve savunma dilekçelerindeyazılı hususlar özetlenerek, “Dava dosyasınınincelenmesinden, Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollüİçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından Trabzonilinde faaliyet gösteren ancak 2011 yılı içintütün mamulü alkol ve alkollü içki parakendesatış belgesi için süre uzatımı talebindebulunmayan işyerlerine ait listeninçıkarıldığı, adı geçen kurumtarafından davalı idareye yazılan 22.07.2011 tarih ve 110789sayılı yazı ile 2011 yılı için süreuzatımı talebinde bulunmaması nedeniyle fiili durumu iptal olanişyerlerinde gerekli denetimin yapılarak tütün mamulüveya alkollü içki arzı yapıldığınıntespiti halinde gerekli idari müeyyidenin uygulanmasının talepedildiği, 21.09.2011 tarihinde davacıya ait işyerinde kollukgörevlileri tarafından yapılan denetimde 2011 yılıiçin süre uzatımı alınmayan tütün mamulüalkol ve alkollü içki perakende satış belgesi iletütün mamulünün satışa arz edildiğinintespiti üzerine dava konusu idari para cezasının kesildiğianlaşılmıştır. Bu durumda, Tütün ve AlkolPiyasası Düzenleme Kurumu tarafından davalı idareyegönderilen listede, davacının tütün mamulü vealkollü içki satışı için 2011 yılınailişkin olarak süre uzatım talebinde bulunmadığı,dolayısıyla 2011 yılı için alkollü içkive tütün mamulü satış yetkisininbulunmadığının açık olduğu, 21.09.2011tarihinde yapılan denetimde davacının tütünmamulünü satışa arz ettiğinin tespiti üzerinekesilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığısonucuna varılmıştır” gerekçesiyle itiraz yoluaçık olmak üzere davanın reddine karar vermiş,verilen karar kesinleşmiştir. III-UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNDENİSTEK: TrabzonValiliği, 21.09.2010 günü saat 21.25 sıralarındaTrabzon İli Sanayi Mahallesi Çarşıiçi Sok. No.20sayılı adreste davacı S.Y. adına faaliyet gösterenAbant Büfe ünvanlı işyerine ait Tütün ve AlkolPiyasası Düzenleme Kurumunun izin belgesinin 2010 yılı sonuitibarıyla sona erdiği halde, 2011 yılı içinyenileme başvurusunun yapılmadığının tespit edilmesiüzerine, söz konusu işyeri hakkında 4733 sayılıTütün ve Alkol Düzenleme Kurumu Teşkilat ve GörevleriHakkındaki Kanunun 8. maddesi beşinci fıkrası (j) bendigereğince, Valilik Makamının 30.11.2011 tarihli onayı ile1.232,00 TL tutarında idari yaptırım karar tutanağıdüzenlendiğini, davacı S.Y.’un idari yaptırımkarar tutanağının iptali talebiyle, Trabzon 3.Sulh CezaMahkemesine ve Trabzon İdare Mahkemesine davaaçtığını, Trabzon 3.Sulh Ceza Mahkemesinin bilatarih ve 2011/136 Değ.iş sayılı kararı ile,“Başvuru sahibi aleyhine kesilen idari para cezasınınhukuka aykırı olduğu anlaşılmakla, başvurusahibinin başvurusunun esastan kabulüne, idari paracezasının bütün neticeleri ile birlikte iptali ilekaldırılmasına ” karar verildiğini, Trabzon İdareMahkemesinin 22.10.2012 tarih ve E:2011/1994,K:2012/1884 sayılıkararı ile, “ Tütün ve Alkol Piyasası DüzenlemeKurumu tarafından davalı idareye gönderilen listede,davacının tütün mamulü ve alkollü içkisatışı için 2011 yılına ilişkin olaraksüre uzatım talebinde bulunmadığı,dolayısıyla 2011 yılı için alkollü içkive tütün mamulü satış yetkisininbulunmadığının açık olduğu, 21.09.2011tarihinde yapılan denetimde davacının tütünmamulü satışa arz ettiğinin tespiti üzerine kesilenidari para cezasında hukuka aykırılıkbulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine”karar verildiğini, konu ile ilgili olarak Emniyet GenelMüdürlüğü 1.Hukuk Müşavirliğinin04.04.2013 tarih ve 29367668-34294-(63210)-1390/2012-13152/74166sayılı görüş yazısında “her ikimahkemenin tarafları ve konusu aynı olan kararlarıarasındaki hüküm uyuşmazlığınınçözümlenmesi istemiyle davaların tarafı olan TrabzonValiliğince yine Trabzon idare Mahkemesi aracılığı ileUyuşmazlık Mahkemesine başvuruda bulunabileceğideğerlendirilmektedir ” yönünde kanaatbildirildiğini, bu nedenle iki karar arasındaki çelişkisebebiyle hakkın yerine getirilme imkanının bulunmadığınıileri sürerek, ortaya çıkan bu hükümuyuşmazlığının 2247 sayılı Kanunun 24.maddesi uyarınca çözümlenmesi istemiyleUyuşmazlık Mahkemesine başvuruda bulunmuştur. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasanın 24. ve 16. maddelerine göre ilgiliBaşsavcıların yazılı düşünceleriistenilmiştir. DANIŞTAY BAŞSAVCISI; “…1-)Davacının, Tütün ve Alkol Piyasası DüzenlemeKurumundan aldığı 10.03.2010 tarihli tütünmamülü alkol ve alkollü içki perakende satışbelgesinin 2011 yılı süre uzatım işlemi yapılmadığıiçin satış belgesinin iptal olduğundan ve bu husustaidari yaptırım uygulama yetkisinin mülki amirlereverildiğinden bahisle; işyerinde denetim yapılması,satış belgesi iptal olmasına rağmen yetkisiz olaraktütün mamülü ve/veya alkollü içkisatışı ile açık alkollü içkisatışı/sunumu yapıldığının tespitedilmesi halinde, işletme yetkilileri hakkında 4733 sayılıKanunun değişik 8. maddesinin 5. fıkrasının (f), (g) ,(j) bentleri ile aynı maddenin 9. fıkrası hükümleriuyarınca işlem yapılmasının Trabzon Valiliğindenistenilmesine dair 22.07.2011 tarih ve B.62.0.TDK.0.10.00.00 sayılıTütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu işlemiüzerine, dava konusu işyerinde 21.09.2011 tarihinde yetkililerce;yapılan kontrol ve denetimde, sigara satışıyapıldığının tespit edilmesi sonucunda, TrabzonValiliğinin, davaya konu 29.11.2011 tarih ve B.05.1.EGM.4.61-26817/(91244)-11/1584sayılı işlemi ile anılan yasa maddesine aykırıolarak, satış belgesi olmaksızın tütünmamülü/alkollü içki satışıyapıldığı gerekçesiyle 1.232 TL. idari paracezası uygulanmasına karar verildiği ve bu işlemin iptaliistemiyle açılan dava sonucunda, 2011 yılı içinsüre uzatımı alınmadığı,dolayısıyla 2011 yılı için alkollü içkive tütün mamülü satış yetkisi bulunmadığıhalde 21.09.2011 tarihinde tütün mamülünüsatışa arzettiğinin tespiti üzerine kesilen idari paracezasında hukuka aykırılık bulunmadığıgerekçesiyle davayı reddeden Trabzon İdare Mahkemesinin22.10.2012 gün ve E:2011/1994, K:2012/1184 sayılı kararıyasal süresi içerisinde itiraz edilmeksizinkesinleşmiştir. 2-) Davacı tarafındanaynı işlemin ve söz konusu idari para cezasınınkaldırılarak iptaline karar verilmesi talebiyle TrabzonÜçüncü Sulh Ceza Mahkemesinde de davaaçılmış ve anılan mahkemenin 2011/136 D.İşsayılı kararı ile; Tütün ve Alkol PiyasasıDüzenleme Kurumu Başkanlığına ilgili işyerininbelgesinin geçerliliğini koruyup korumadığınınsorulması üzerine gelen 08.03.2012 tarihli cevaptan, davacıya10.3.2010 tarihinde verilen tütün mamülü ve alkollüiçki perakende satış belgesinin geçerliliğinikoruduğu anlaşıldığından bahisle, söz konusuidari para cezasının hukuka aykırı olduğugerekçesiyle davanın kabülüne ve idari paracezasının iptali ile kaldırılmasına kararverilmiş ve bu karar süresi içinde temyiz/ itiraz edilmeksizinkesinleşmiştir. 3-) Yukarıda anılan,farklı yargı yerlerinde açılan davaların tarafıolan Trabzon Valiliği, kararlar arasında çelişkibulunduğunu ve hakkın yerine getirilmesinin olanaksız halegeldiğini belirterek hükümuyuşmazlığının giderilmesi talebinde bulunmuştur. USULE İLİŞKİNİNCELEME: İdari ve adli yargıkararları arasında oluştuğu ileri sürülenhüküm uyuşmazlığınınçözümü için; öncelikle hükümuyuşmazlığının oluşupoluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir. 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun'un 2592 sayılı Kanun ile değişik24'üncü maddesinin birinci fıkrasında, “1 nci maddedegösterilen yargı mercilerinden en az ikisi tarafından,görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veyakesinleşmiş; aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındakiçelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesiolanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabuledilir.” hükmü yer almaktadır. Anılan hükme göre,hüküm uyuşmazlığının varlığıiçin: a)Uyuşmazlık yaratanhükümlerin, adli, idari veya askeri yargı mercilerinden en azikisi tarafından verilmesi, b)Konu, dava sebebi ve taraflardan enaz birinin aynı olması, c)Her iki kararın dakesinleşmiş olması, d)Kararlarda davanınesasının hükme bağlanması, e)Kararlar arasındakiçelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksızbulunması, Koşullarının birliktegerçekleşmesi aranmaktadır. Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülenkararların incelenmesinden ortada, adli ve idari yargı yerlerinceverilmiş ve yasa yollarına başvurulmaksızınkesinleşmiş kararlar oldukları; her iki kararda da davanınesasının hükme bağlandığıanlaşılmıştır. Davacıya idari para cezasıuygulanmasına ilişkin dava konusu işlemin hukuka uygunolduğunu belirten idari yargıda verilen kararakarşılık; adli yargıda aynı işlemin hukukaaykırı olduğu yönünde karar verildiği anlaşılmakla;anılan kararlar arasındaki çelişki nedeniyle idareninkamu hizmetinin düzgün yürütülebilmesi içinyaptırım uygulama hakkının yerine getirilmesinin olanaksızhale geldiği; bu duruma göre, söz konusu adli ve idariyargı kararları arasında hüküm uyuşmazlığıbulunduğunun kabulü gerekmektedir. HÜKÜMUYUŞMAZLIĞININ ESASININ İNCELENMESİ 4733 sayılı Tütünve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanunun 8. maddesinin (g) bendinde, Kurumdan satışbelgesi almadan tütün mamülleri ve alkollü içkilerinperakende satışını yapanlara beşbin Yeni TürkLirası idari para cezası verileceği belirtilmiş, (j)bendinde; yetkili olmadıkları halde, açık olarak içkisatışı veya sunumu yapanlar ile satışa sunulantütün mamülleri, etil alkol, metanol ve alkollüiçkileri arz amblajlarını bozmak veya bunları bölmeksuretiyle satanlara bin Yeni Türk Lirasından onbin Yeni TürkLirasına kadar idari para cezası verileceği hükmü yeralmış, aynı maddenin olay ve işlem tarihindeyürürlükte bulunan 10. ve 11. bentlerinde de; "Bu Kanunhükümlerine göre verilen idari yaptırımkararlarına karşı 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılıİdari Yargılama Usülü Kanunu hükümlerinegöre kanun yoluna başvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava,işlemin tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içindeaçılır. İdare mahkemesinde iptal davasıaçılmış olması, kararın yerine getirilmesinidurdurmaz. İdari yaptırımlarailişkin olarak bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleriuygulanır." hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır. Dava dosyasınınincelenmesinden, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumutarafından, Trabzon İlinde faaliyet gösteren ancak 2011yılı için tütün mamülü, alkol ve alkollüiçki perakende satış belgesi süre uzatımıişlemi yapmadığından dolayı fiili durumu iptal olansatıcılara ve işyerlerine ait listeninçıkarıldığı ve davacınınişyerinin de bu listede yer aldığı, adı geçenkurum tarafından davalı idareye gönderilen 22.07.2011 tarih ve110789 sayılı yazı ile 2011 yılı için süreuzatımı yapılmaması nedeniyle fiili durumu iptal olanişyerlerinde gerekli denetimin yapılarak tütün mamulüveya alkollü içki arzı yapıldığınıntespiti halinde gerekli idari müeyyidenin uygulanmasının talepedildiği, 21.09.2011 tarihinde davacıya ait işyerindeyapılan denetimde, 2011 yılı için süreuzatımı alınmayan tütün mamülü alkol vealkollü içki perakende satış belgesi ile tütünmamülünün satışa arz edildiğinin tespitiüzerine dava konusu idari para cezası işleminin tesisedildiği anlaşılmaktadır. Tütün ve Alkol PiyasasıDüzenleme Kurumu tarafından 2011 yılı süre uzatımişlemi yapılmadığı için 2010 yılındaaldığı satış izni iptal edilen davacının21.09.2011 tarihinde geçerli izin belgesi olmaksızıntütün mamülü satışıyaptığının davalı idarece tespit edilmesi nedeniyletesis edilen dava konusu işlemde mevzuata aykırılıkbulunmamaktadır. SONUÇ : 1-)TrabzonÜçüncü Sulh Ceza Mahkemesinin 2011/136Değ.İş sayılı kararı ile Trabzon İdareMahkemesinin 22.10.2012 tarih ve E:2011/1994, K:2012/1184 sayılı kararıarasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğuna; 2-)TrabzonÜçüncü Sulh Ceza Mahkemesinin; olayda yargılamagörev ve yetkisinin idare mahkemesine ait bulunduğu hususunun ve davakonusu işlem tarihinde söz konusu satış belgesininsüre uzatımı yapılmamasından dolayı yetkiliidarece iptal edilmiş olmasının dikkatealınmaksızın verildiği anlaşılan 2011/136Değ.İş sayılı kararınınkaldırılmasına; 3-)Trabzon İdare Mahkemesinin22.10.2012 tarih ve E:2011/1994, K;2012/1184 sayılıkararının kabulüne; Bu suretle hüküm uyuşmazlığınıngiderilmesine karar verilmesi gerekeceği …” yolundadüşünce vermiştir. YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCISI;“…İNCELEME: Trabzon ilinde Abant Büfe isimliişyerini işleten S.Y.'un işyerinde 21/09/2011 günüyapılan denetimde, 10/03/2010 tarihinde TAPDK'dan (Tütün veAlkol Piyasaları Düzenleme Kurumu) alınan "TütünMamülü Alkol ve Alkollü İçki PerakendeSatış Belgesi" nin denetim tarihinde yenilenmediğinintespiti üzerine, Trabzon Valiliği İl EmniyetMüdürlüğü'nün 29/11/2011 gün ve 1584sayılı kararı ile 4733 sayılı "Tütün veAlkol Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun"un 8. Maddesi 5. fıkra (j) bendi uyarınca 1.232,00 TL adlipara cezası verilmesine karar verilerek S.Y.'a 05/12/2011 günütebliğ edilmiştir. Davacı S.Y. tarafından,15/12/2011 tarihinde Trabzon 3. Sulh Ceza Mahkemesinde bu para cezasınaitiraz edilerek, 2011/136 E sayılı davaaçılmış; aynı zamanda 15/12/2011 tarihinde Trabzonİdare Mahkemesinde 2011/1994 E sayı ile idari paracezasının iptali için davaaçılmıştır. Yapılan yargılamalarsonucunda, Trabzon 3. Sulh ceza Mahkemesinin 2011/136 D. İşsayılı Kararı ile, TAPDK'nun cevabi yazılarında,davacıya 10/03/2010 yılında 61012537 sayı ile verilen belgeningeçerliliğini koruduğuna ilişkin bilgi üzerine, davayakonu idari para cezasının iptaline karar verilmiş, karar itirazedilmeksizin kesinleşmiştir. Trabzon İdare Mahkemesinin22/10/2012 gün ve 2011/1994 E, 2012/1184 K sayılı kararıile ise; idari para cezasının, davacının 2011yılı için TAPDK.dan süre uzatım talebindebulunmaması nedeniyle verildiğinin, 21/09/2011 tarihinde yapılandenetimde süre uzatım belgesi olmadan tütün ve alkolürünleri satması nedeniyle verilen idari paracezasının hukuka uygun olduğu gerekçesi ile idari paracezasının iptaline dair davayı reddetmiş, bu kararda itirazedilmeksizin kesinleşmiştir. Trabzon Valiliğince, ikikararın birbiri ile çelişir nitelikte olduğunu iddia ilehangi kararın uygulanacağı huşunda çelişkiyedüşüldüğü gerekçesiyle hükümuyuşmazlığı çıkarılmasını talep etmektedir. 2247 sayılıYasa’nın 24. maddesine göre, hükümuyuşmazlığının varlığı için,adli, idari veya askeri yargı mercilerinden en az ikisi tarafındangörevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veyakesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflardan enaz biri aynı olan iki ayrı kararın bulunması ve bu kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesinin olanaksız olması gerekmektedir. Hükümuyuşmazlığına konu olan kararlardan adli yargı yerindeaçılan davada, davacı hakkında, 4733 sayılı"Tütün ve Alkol Düzenleme Kurumu Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun"un 8. Maddesi 5 fıkra (j) bendiuyarınca verilen 1.232,00 TL adli para cezasının iptaline kararverilmiş iken İdari yargı yerinde verilen kararda ise, idaripara cezasının hukuka uygun olduğuna karar verilmiştir. Budurumda her iki yargı merciinde görülen davaların sebeb vekonuları ile taraflarının aynı olduğusöylenebilecektir, zira her iki davanın sonucunda verilen kararlarile idari para cezasının tahsili edilip edilmeyeceği bakımındanortaya çıkan çelişkili kararlar nedeniyle birhakkın yerine getirilmesi olanaksız hale gelmektedir. Bu durumdaanılan kararlar arasına hükümuyuşmazlığı bulunmaktadır. HÜKÜMUYUŞMAZLIĞININ ESASININ İNCELENMESİ; 4733 sayılı"Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun"un 1. Maddesine göreamacı; "Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkolişletmeleri Genel Müdürlüğünün yenidenyapılandırılması ile Tütün ve Alkol PiyasasıDüzenleme Kurumunun kurulmasına, bu Kurumun görev veyetkilerinin düzenlenmesine ve tütün ve tütünmamullerinin Türkiye'de üretimine, iç ve dışalım ve satımına ilişkin usul ve esaslarıdüzenlemektir." Bu kapsamda davacının işyerindetütün ve alkolü ürünleri satışıiçin, 10/03/2010 yılında 61012537 sayı ile TAPDKtarafından izin belgesi verilmiştir. Yasanın 4/A- e bendindetütün ve alkol ürünleri satış belgesi verilmesive denetlenmesi Kurumun yetki ve görevleri arasında sayılmış,böylece piyasa kontrolünün de sağlanmasıamaçlanmıştır. 4733 sayılı Yasadasatış için izin belgesi alım zorunluluğugetirilmiştir. Ancak, incelenen mevzuatta davacıya perakendesatış belgesinin verildiği 10/03/2010 tarihi itibariylesatış belgelerinin süreli olduğuna ya da her yılsüre uzatım izni alınacağına dair bir düzenlemebulunmamaktadır. Ancak, davacıya verilen izinbelgesi anılan Yasa gereği süre sınırlamasıolmaksızın verilmiş iken, 07/01/2011 tarih ve 27808sayılı R.G.de yayımlanan "Tütün Mamulleri veAlkollü içkilerin Satışına ve Sunumunaİlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" perakendesatış belgelerinin her yıl belirli bir harçkarşılığı yenilenmesi zorunluluğunugetirmiştir. Yönetmeliğin yayım tarihinden önceverilmiş davacının sahip olduğu belge gibi diğerbelgeler için ise, geçici 2. maddesi ile"Yürürlükten önce verilmiş satışbelgeleri hakkında" başlığı altında " -(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesindenönce verilmiş olan ve geçerliliği bulunan satışbelgelerinin geçerlilik süreleri ile 2011 yılı süreuzatım işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Yönetmeliğinyayımlandığı tarihten sonra Kurul kararı ilebelirlenir." düzenlemesi yapılmıştır."Şeklinde düzenlenerek, eski tarihli izin belgesi sahiplerinin 2011yılı süre uzatım işlemleri usul veesaslarının TAPDK kurul kararı ile düzenleneceğihükmünü getirmiştir. Yönetmeliğin geçici2. Maddesi uyarınca, 9 Şubat 2011 tarih ve 27841 sayılıRG.de yayımlanan 26/01/2011 tarih ve 6122 sayılı "2011Yılı Satış Belgesi Süre Uzatım İşlemlerineİlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslara Dair Kurul Kararı"nın 2. Ve 3. Maddelerinde; "3 - Kurum tarafındanönceki yıllarda düzenlenmiş bulunan ve halengeçerliliğini koruyan satış belgeleriningeçerlilik süresi, 2011 yılı Nisan ayının songünü (30/4/2011 günü sonu) olup bu süre zarfındasatıcılar, 2011 yılı satış belgesi süreuzatım işlemini 29/4/2011 Cuma günü akşamı mesaisaati sonuna kadar gerçekleştirebilecektir. 4 - Belirtilen süre zarfında(29/4/2011 Cuma günü akşamı mesai saati sonuna kadar)süre uzatım işlemi yaptırmayan satıcılarınfaaliyetine devam etmek istemeleri durumunda, yeniden satış belgesialmaları gerekmektedir" Hükümleri ile eski tarihlisatış belgesi sahibi işletmecilerin, 29/04/2011 tarihine kadarKurula gerekli harçları yatırarak belge süreleriniuzatmaları gerektiği hüküm altına alınmaktadır. Yukarıda açıklanan Yasaldüzenleme ve açıklamalara göre davaya konu somut olayda,davacının 10/03/2010 gün ve 0276895 sicil sayılı"Tütün Mamülü ve Alkol ve Alkollüİçki Perakende Satış Belgesi"nin 4733sayılı Yasanın anılan hükümleri uyarıncaherhangi bir süre sınırlamasına tabi olmadanverildiği, davalı idarenin hükümuyuşmazlığına konu Trabzon 3. Sulh Ceza Mahkemesinin2011/136 D. İş nolu dosyasına gönderdiği 08/03/2012gün ve 4728 sayılı cevabi yazısından bu belgenin iptaledilmediği ve 4733 sayılı Yasa uyarıncageçerliliğini koruduğu anlaşılmaktadır. Burada işin esasıbakımından tartışılması gereken sorun,Yasanın izin belgelerinin verilmesi hakkındaki uygulamasınıgösteren ve sonradan yürürlüğe giren Yönetmelikhükümlerinin atfı ile idari bir organ olan TAPDK'nun idari niteliktekiuygulama işlemi olan "Kurul kararı" ile Yasadahüküm bulunmayan belge geçerlilik sürelerihakkındaki ve sonradan yürürlüğe giren, Kurul kararınauyulmadığı gerekçesi ile 4733 sayılıYasanın 8/j maddesi uyarınca idari para cezası verilmesinin CezaHukukunun genel ilkelerine uygun olup olmadığıdır. 5252 sayılı Türk CezaKanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli HakkındaKanun'un geçici 1. maddesi ve buna bağlı olarak 5237sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 5. maddesinin 01.01.2009 tarihindeyürürlüğe girmesi sonucu ve aynı Kanun'un 2. maddesihükmü ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu 4. Maddesihükmü karşısında, dava konusu eylemin atılıkabahati oluşturup oluşturmayacağı hususunun değerlendirilmesigerekmektedir. 5237 sayılı TCK'nun 5.maddesine göre "Bu Kanunun genel hükümleri, özel cezakanunları ve ceza içeren kanunlardaki suçlar hakkındada uygulanır." hükmü ile TCK'nun genelhükümlerinin ceza hükmü içeren tüm yasalar bakımındangenel hükümlerinin uygulanmasını zorunlu halegetirmiştir. Bu bağlamda, TCK'nun 2. Maddesi Suç ve CezadaKanunilik ilkesi başlığı altında "(1) Kanununaçıkça suç saymadığı bir fiiliçin kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanundayazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir cezave güvenlik tedbirine hükmolunamaz./(2) idarenin düzenleyiciişlemleriyle suç ve ceza konulamaz." hükmü ilesuç teşkil eden eylemlerin ve bunlara karşıyaptırımların yasalarda gösterilmesi gerektiğini, idareninyasada öngörülmeyen durumlarda düzenleyici idari işlemleriylesuç ve ceza ihdas edemeyeceğini açıkçahüküm altına almıştır. Yasanın 2. Maddesigerekçesinde de belirtildiği gibi; Kanunun amacınailişkin maddesinde ifade edilen kişi hak ve özgürlükleriningüvence altına alınabilmesi için, hangi fiillerinsuç teşkil ettiğinin kanunda açık bir şekildebelirlenmesi gerekir. Aynı şekilde, suç işlenmesidolayısıyla verilecek ceza ve tedbirlerle, cezaya mahkûmiyetinhukukî sonuçları ve bu yaptırımların süreve miktarlarının da kanunla düzenlenmesi zorunludur.Anayasamızda da ifade edilen ve evrensel nitelikteki “kanunsuzsuç ve ceza olmaz” ilkesinin gereği olaraksuçların tanımlanması ve ceza hukukuyaptırımları koyma yetkisine sadece Türkiye BüyükMillet Meclisi sahiptir. Yine Anayasamıza göre yasama görevi,devredilmesi mümkün olmayan bir yetkidir. Bireyin maddî vemanevî varlığı üzerinde derin etkiler doğuransuç ve cezaların, ancak ulusal iradeyi temsil eden organtarafından yapılacak kanunla düzenlenebilmesi, kişi hak veözgürlüklerine sağlanan en önemli anayasalgarantilerden birini oluşturmaktadır. Diğer taraftan toplumdüzenini, genel ahlakı, genel sağlığı,çevreyi ve ekonomik düzeni korumak amacıyla niteliği veağırlığı itibariyle cürüm olarak tanımlanmayanve daha hafif eylemler 5326 sayılı Kabahatler Kanununda kabahatolarak tarif edilerek, bir kısım kabahatler bu kanundatanımlanıp idari yaptırıma tabi tutulurken, somut olaydaolduğu gibi diğer bir kısmı ise özel yasalardadüzenlenmiş, ancak genel ilkelere 5326 sayılı KabahatlerKanununda yer verilmiştir. 5326 sayılı Yasanın 2. Maddesi,Kabahati, Kabahat deyiminden; kanunun, karşılığındaidari yaptırım uygulanmasınıöngördüğü haksızlık anlaşılırşeklinde tanımlamıştır. Bu tanıma göre 4733sayılı yasada düzenlenen eylemler Kabahat nevinden olup, genelilkeleri bakımından 5326 sayılı yasaya tabidir. 5326 sayılı Yasanın 4.Maddesi "(1) Hangi fiillerin kabahat oluşturduğu, kanundaaçıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam vekoşulları bakımından belirlediği çerçevehükmün içeriği, idarenin genel ve düzenleyiciişlemleriyle de doldurulabilir./ (2) Kabahatkarşılığı olan yaptırımlarıntürü, süresi ve miktarı, ancak kanunlabelirlenebilir." Hükmü ile de, kabahatlerin yasa iledüzenleneceğini, ancak yasanın uygulanmasıbakımından çerçeve hükmüniçeriğinin, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle dedoldurulabileceği hüküm altınaalınmıştır. 4. Maddede yer alan düzenlemenin, TCK'nunyukarıda açıklanan 5. Maddesi bağlamında zamanbakımından uygulamayı düzenleyen 7. Maddesi 1.Fıkrasında yer alan "(1) işlendiği zamanyürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayanbir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiriuygulanamaz, işlendikten sonra yürürlüğe giren kanunagöre suç savılmayan bir fiilden dolayı da kimsecezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz.Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsainfazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar"hükmü ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Yukarıdakiaçıklamalara göre, davaya konu olay incelendiğinde,davacıya 4733 sayılı Yasanın 6. Maddesi gereği verilentütün ve alkollü ürünler satış belgesi,davacının işletmesine 10/03/2010 tarihinde verilmiş,verildiği tarih itibariyle Yasada belgenin her yılyenileneceğine dair bir zorunluluk bulunmamaktadır, TAPDK'nunyukarıda sayı ve tarihi verilen bildirişine göre de,denetim tarihinde geçerliliğini sürdürdüğüanlaşılmaktadır. Belge tarihinden sonrayürürlüğe giren 07/01/2011 tarih ve 27808 sayılıR.G.de yayımlanan "Tütün Mamulleri ve Alkollüİçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkinUsul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" belgelerin her yılyenilenmesi zorunluluğu getirmiş iken, eski tarihliyönetmelikler hakkındaki düzenlemeyi Kurulun idari kararınabırakmış, 9 Şubat 2011 tarih ve 27841 sayılıRG.de yayımlanan 26/01/2011 tarih ve 6122 sayılı "2011Yılı Satış Belgesi Süre Uzatımİşlemlerine İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslara Dair KurulKararı" 2 ve 3. Maddelerinde de eski belgeler bakımındansüre uzatımının 29/04/2011 tarihine kadar yapılabileceğibelirlenmiştir. Davacıya süre uzatımına ve belgesininiptal edildiğine dair Kurul tarafından herhangi bir karar tebliğedildiğine dair dosyada belgede bulunmamaktadır. O halde, özelyasasında hüküm bulunmayan satış izin belgelerinin heryıl süre uzatım zorunluluğu hakkında, Yönetmelikhükmü atfı ile sonradan alınan idari düzenleyiciişlem ile idari ceza tesis edilmesi, Suçta ve cezada yasallıkilkesi uyarınca, yasada öngörülmeyenyükümlülükler kimseye yüklenemeyeceğinden,TCK'nun 7. Kabahatler Kanunun 4. Maddesine aykırı olduğundan,davaya konu idari para cezasının usulsüz olduğu vehüküm uyuşmazlığına konu Trabzon 3. Sulh CezaMahkemesinin 23/12/2011 gün ve 2011/136 D. İş sayılıidari para cezasının iptaline ilişin kararının esasolarak yerinde olduğu düşünülmektedir. SONUÇ: 1-Trabzon 3. Sulh ceza Mahkemesinin2011/136 D. İş sayılı Kararı ile Trabzon İdareMahkemesinin 22/10/2012 gün ve 2011/1994 E, 2012/1184 K sayılıkararlar arasında hüküm uyuşmazlığıbulunduğuna, 2-Hüküm uyuşmazlığının,Trabzon İdare Mahkemesinin 22/10/2012 gün ve 2011/1994 E, 2012/1184 Ksayılı kararı kaldırılarak giderilmesine kararverilmesi gerekeceği …” yolunda düşüncevermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, SıddıkYILDIZ, Nurdane TOPUZ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 01.04.2014 günlütoplantısında; I-İLK İNCELEME: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümünün 30.12.2013 tarihinde yapılantoplantısında, dosyanın usul yönünden incelenmesisonunda; 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un “Mahkemeningörevi” başlığını taşıyan 1.maddesinde, “Uyuşmazlık Mahkemesi;Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli,idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev vehüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkemedir” denilmiş; 24.maddesinde (Değişik birinci fıkra: 21/1/1982 - 2592/7 md.) ise, 1nci maddede gösterilen yargı mercilerindenen az ikisi tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesinolarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebeilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesi olanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığının kabuledileceği belirtilmiştir. Anılan hükme göre,hüküm uyuşmazlığının varlığıiçin: a) Uyuşmazlık yaratanhükümlerin, adli, idari veya askeri yargı mercilerinden en azikisi tarafından verilmesi, b) Konu, dava sebebi ve taraflardan enaz birinin aynı olması, c) Her iki kararın dakesinleşmiş olması, d) Kararlarda davanınesasının hükme bağlanması, e) Kararlar arasındakiçelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksızbulun-ması koşullarının birlikte gerçekleşmesiaranmaktadır. Hükümuyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen adli veidari yargı kararlarının incelenmesinden ortada adli ve idariyargı yerlerince verilmiş ve kesinleşmiş kararlarbulunduğu, kararlarda da işin esasının hükmebağlandığı ve davaların taraflarınınaynı olduğu anlaşılmaktadır. Konu ve dava sebebinin aynı olupolmamasının incelenmesi: İdare Mahkemesi ve Sulh CezaMahkemesinde görülen davaların, satış belgesi alaraktütün ve alkol piyasası sektöründe perakende ve/veyatoptan tütün mamulü ve/veya alkollü içki ileaçık alkollü içki satıcısı olarakfaaliyet göstermekte iken, 2011 yılı süre uzatımişlemi yapmadıkları gerekçesiyle satış belgesi“iptal” durumda olan kişiler arasında yeraldığı ileri sürülen, davacı S.Y.’un satışbelgesi olmaksızın tütün mamulü satışıyaptığından bahisle, 4733 sayılı Tütün veAlkol Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun’un 8.maddesi beşinci fıkrasının (j) bendiuyarınca, Vali Olurlu Trabzon Valiliği İl EmniyetMüdürlüğünün 29.11.2011 gün ve…..11/1584 sayılı işlemiyle, adına verilen idari paracezasından kaynaklandığı, dolayısıyladavaların konu ve sebeplerinin aynı olduğugörülmektedir. Diğer taraftan, İdareMahkemesince, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumutarafından davalı idareye gönderilen listede,davacının tütün mamulü ve alkollü içkisatışı için 2011 yılına ilişkin olaraksüre uzatım talebinde bulunmadığı,dolayısıyla 2011 yılı için alkollü içkive tütün mamulü satış yetkisininbulunmadığının açık olduğu, 21.09.2011tarihinde yapılan denetimde davacının tütünmamulünü satışa arz ettiğinin tespiti üzerinekesilen idari para cezasında hukuka aykırılıkbulunmadığı yolunda karar verilmesine karşılık; SulhCeza Mahkemesince, davacıya ait işyeri için davacıadına 10/03/2010 tarihinde 61012537 P kurum sicil numaralıtütün mamulü ve alkollü içki perakendesatış belgesinin düzenlendiği ve söz konusu belgeningeçerliliğini koruduğu gerekçesiyle idari paracezasının iptaline karar verildiğigörüldüğünden; söz konusu kararlar arasındaçelişki doğduğu, bu çelişki nedeniylebir hakkın yerine getirilmesinin ise, başvuran bakımındanolanaksız hale geldiği açıktır. Belirtilennedenlerle, 1- Trabzon 3. Sulh Ceza Mahkemesi ileTrabzon İdare Mahkemesi kararları arasında 2247 sayılıKanun’un 24. maddesinde öngörülen koşullarıngerçekleştiği anlaşıldığındanhüküm uyuşmazlığı bulunduğu, 2- 2247 sayılı Kanun’un25. maddesi hükümleri uyarınca; a)İdari Yargılama Usulü Kanunu gözetilerekUyuşmazlık Mahkemesine yapılan başvuruya ait dilekçeve eklerinin 30 gün içinde yanıt verilmek üzere S.Y.’abildirilmesi, S.Y. tarafından verilen yanıtın karşıtarafa tebliği suretiyle dosyanın tekemmülününsağlanması, b)Usulü işlemler tamamlandıktan ve esas hakkındaki raporyazıldıktan sonra Başkanlıkça belirlenecek gündeişin esasının görüşülmesine OYBİRLİĞİ İLE KARAR VERİLMİŞTİR. Bunun üzerine Uyuşmazlık Mahkemesineyapılan başvuruya ait dilekçe ve ekleri karşı tarafa(S.Y.’a) tebliğ edilmiş, ancak cevap verilmemiştir. II-ESASIN İNCELENMESİ: Başvurudilekçesi ve ekleri, uyuşmazlığa konu edilen kararlarailişkin dava dosyaları, ilgili Başsavcılarındüşünce yazıları, dayanılan Yasa veYönetmelik kuralları, taraflarca verilen dilekçe ve ekleri ileRaportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’inhazırladığı rapor okunup incelendikten; 2247sayılı Yasa’nın 25. maddesinin verdiği yetkiyedayanılarak sözlü açıklama için öncedenbelirlenen 01.04.2014 gününde, istemde bulunan Trabzon Valiliğivekili Av. Ayşe Gözeller’in sözlüaçıklamaları dinlendikten ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHANile Danıştay Savcısı Mehmet AliGÜMÜŞ’ün yazılı düşünceleridoğrultusundaki açıklamaları da alındıktansonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Uyuşmazlık, Trabzon İlinde “AbantBüfe” adıyla faaliyet gösteren ve müstecirliğinidavacının yaptığı işyerinde, 2010yılına ait yenilenmemiş belge ile (2001, Parlament, Lark,Mırotti Jack Doneyl Jd vb.) marka sigaraların satışasunulduğunun tespit edildiği, böylece TAPDK toptan/perakendesatış belgesi olmaksızın tütün mamulü satışıyapıldığından bahisle, davacı adına, 4733sayılı Tütün ve Alkol Düzenleme Kurumu Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun’un 8.maddesi beşincifıkrasının (j) bendi uyarınca, Vali Olurlu TrabzonValiliği İl Emniyet Müdürlüğünün29.11.2011 gün ve …..11/1584 sayılı işlemiyle verilenidari para cezasına ilişkindir. 4733 sayılı Tütünve Alkol Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun’un, “ Amaç ve tanımlar ”başlığı altında düzenlenen 1. maddesinde, “Bu Kanunun amacı; Tütün,Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri GenelMüdürlüğünün yenidenyapılandırılması ile Tütün ve AlkolPiyasası Düzenleme Kurumununkurulmasına, bu Kurumun görev ve yetkilerinin düzenlenmesine vetütün ve tütün mamullerinin Türkiye'de üretimine,iç ve dış alım ve satımına ilişkin usul veesasları düzenlemektir” denilmiş; “Cezai hükümler” başlığı altındadüzenlenen 8.maddesinin beşinci fıkrasında, “Tütün,tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkilerpiyasasında mal veya hizmet üreten, işleyen, ihraç veyaithal eden, pazarlayan, alan veya satan gerçek ve tüzelkişilere aşağıda yazılı idarîyaptırımlar uygulanır: a) Bu Kanun veya ilgili mevzuatgereğince Kurum tarafından istenilen ticari faaliyetlerinigösterir satış veya faaliyet raporlarını veya bilgi,belge ve numuneleri yazılı uyarıya rağmen belirlenensüre içinde vermeyenlere, yanlış veyayanıltıcı bilgi veya belge verenlere, gerekli tesis ve yerleriincelemeye açmayanlara ellibin Yeni Türk Lirasındanikiyüzellibin Yeni Türk Lirasına kadar idarî paracezası verilir. b) Üreticiden satın aldıkları tütünlerisatış merkezlerine veya Kuruma tescil ettirme-yenlere,yazılı sözleşme yapma tarihine uymayanlara, işlemeaçılış ve kapanışları ile tütünstoklarını ve tütün depolarını süresiiçinde bildirmeyenlere, izinsiz standart dışı işlemeyapanlara, bu Kanunda tütün eksperi unvanına sahip olanlartarafından yapılması öngörülen işleriyetkisiz kişilere yaptıranlara, yazılı sözleşmeesası veya açık artırma yöntemi ile yapılanalım satım kapsamındaki yükümlülüklerinisüresi içinde yerine getirmeyenlere onbin Yeni TürkLirasından ellibin Yeni Türk Lirasına kadar idarî paracezası verilir. Bu hüküm Kurumdan izin almadan bir yere mahsustütün çeşidinin tohum veya fidelerini başkaçeşitlere ayrılmış olan yerlere ekenler, dikenlerveya bu amaçlarla taşıyanlar hakkında da uygulanır. c) İzin almadan veya güncelleme yapmadan, ana girdilerde veyaürün ambalajında değişiklik yaparak ürünleripiyasaya arz edenlere ellibin Yeni Türk Lirasındanbeşyüzbin Yeni Türk Lirasına kadar idarî para cezasıverilir. d) Kurumdan izin almaksızın işleme veya üretim tesislerindeproje tadilat kapsamındaki işlemleri yapan, kurulu makineleriniülke içerisinde kısmen veya tamamen aynı firmatarafından kurulan yeni veya eski bir fabrikaya nakleden, başka birfirmaya devreden ya da ülke dışına çıkaranlaraveya bildirimde bulunmaksızın faaliyetini sona erdirenlere ellibinYeni Türk Lirasından beşyüzbin Yeni Türk Lirasınakadar idarî para cezası verilir. e) Kurumdan izin almadan veya bildirimde bulunmadan dökme alkollüiçkileri piyasaya arz eden, sevkiyatını yapan veya izinverilen yerlerden farklı yerlerde depolayanlara ikiyüzbin YeniTürk Lirası idarî para cezası verilir. f) Kurumdan belge almamış kişilerden ürün alan veya bukişilere ürün satan ya da belgesinde belirtilen işyeridışında satış yapan toptan veya perakendetütün mamulü, etil alkol, metanol veya alkollü içkisatıcıları ya da açık içkisatıcılarına bin Yeni Türk Lirasından onbin YeniTürk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. g) Kurumdan satış belgesi almadan tütün mamulleri, etilalkol, metanol ve alkollü içkilerin toptansatışını yapanlara ellibin Yeni Türk Lirası;perakende satışını yapanlara ise beşbin Yeni TürkLirası idarî para cezası verilir. h) Kurumdan yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütünticareti yapanlara ellibin Yeni Türk Lirası idarî paracezası verilir. ı) Kurumdan uygunluk belgesi almadan enfiye, çiğneme, nargiletütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya damakaron üretenler ile satan veya satışa arz edenlere beşbinYeni Türk Lirası idarî para cezası verilir. j) Yetkili olmadıkları halde, açık olarak içkisatışı veya sunumu yapanlar ile satışa sunulantütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkileri arzambalajlarını bozmak veya bunları bölmek suretiylesatanlara bin Yeni Türk Lirasından onbin Yeni Türk Lirasınakadar idarî para cezası verilir. k) Tütün mamulleri veya alkollü içkilerintüketicilere satışını; internet, televizyon, faks vetelefon gibi elektronik ticaret araçları ya da posta ilesipariş yöntemi kullanarak yapmak üzere satış sistemikuran veya faaliyette bulunanlara yirmibin Yeni Türk Lirasındanyüzbin Yeni Türk Lirasına kadar idarî para cezasıverilir. (Ek ikinci cümle: 13/2/2011-6111/175 md.) Satışıninternet ortamında yapılması halinde, 4/5/2007 tarihli ve 5651sayılı İnternet Ortamında Yapılan YayınlarınDüzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen SuçlarlaMücadele Edilmesi Hakkında Kanunda öngörülen usulleregöre erişimin engellenmesine karar verilir ve bu karar hakkındada anılan Kanun hükümleri uygulanır. l) Tütün mamulleri veya alkollü içkileri satışyerlerindeki raf veya standlara, her türlü teşhirünitesine, reklam ve tanıtımına ilişkin mevzuata veKurum düzenlemelerine aykırılık oluşturacak veyaherhangi bir firmaya üstünlük sağlayacak şekildeyerleştirenlere otuzbin Yeni Türk Lirası idarî paracezası verilir. m) Tütün mamulleri kullanımını vesatışını özendirici veya teşvik edici kampanya,promosyon, reklam ve tanıtım yapılmasını önlemekamacıyla Kurum tarafından bu Kanun uyarınca yapılandüzenlemelere aykırı hareket edenlere otuzbin Yeni TürkLirası idarî para cezası verilir. n) Tütün mamulleri; otomatik satış makinesi ile satanlaraveya bahis oynatmak veya ödül vermek gibi yollarla verenlere,fiilleri suç oluşturmadığı takdirde ellibin YeniTürk Lirasından ikiyüzellibin Yeni Türk Lirasına kadaridarî para cezası verilir. o) (Ek: 13/2/2011-6111/175 md.) Ticari amaçla sarmalıkkıyılmış tütün üretenler ile satan veyasatışa arz edenlere ürettikleri, sattıkları veyasatışa arz ettikleri tütünün; 50 kilograma kadar (50 kilogram dâhil) olması halinde 250 TL. 50 kilogramdan 100 kilograma kadar (100 kilogram dâhil) olmasıhalinde 500 TL. 100 kilogramdan 250 kilograma kadar (250 kilogram dâhil) olmasıhalinde 1.500 TL. 250 kilogramdan 500 kilograma kadar (500 kilogram dâhil) olmasıhalinde 3.000 TL. 500 kilogramdan fazla olması halinde 5.000 TL. idari para cezası verilir. Yukarıda sayılan fiiller dışında, bu Kanun ile 4250sayılı Kanuna veya bu kanunlara göreyürürlüğe konulmuş yönetmeliklere ya da Kurumcaverilen belgelerde yer alan şartlara uyulmadığınıntespiti halinde, ilgili gerçek ve tüzel kişileruyarılır ve aykırılığın giderilmesiiçin uygun bir süre verilir. Her işlem için verileceksüre Kurumca belirlenir. Verilen süre sonundaaykırılığın devam etmesi halinde veyaaykırılığın giderilmesinin mümkünolmadığı hallerde süre verilmeksizin Kurumca verilenbelgeler iptal edilir. İdarî para cezaları, fiillerin tekrarı halinde, birönceki cezanın iki katı olarak verilir. Beşincifıkranın (c) bendinde sayılan fiillerin tekrarı halindeayrıca ihlale konu ürünün piyasaya arzının biryıla kadar durdurulmasına; (a), (b), (d), (e), (f), (j), (k), (1),(m) ve (n) bentlerinde sayılan fiillerin, ilk fiilin işlenmesindensonraki beş yıl içinde üçüncü defaişlenmesi halinde ise belgelerin iptaline karar verilir. Satışbelgesi iptal edilen satıcılar, satış belgesi iptaline konuişyerinde aynı işletme adı altında faaliyette bulunanüçüncü kişiler ile satış belgesi iptaledilen satıcılarca belge iptaline konu işyerinin farklıişletme adı altında fiilen işletilmesi halinde, buişletme üzerine kayıtlı görünenüçüncü kişiler adına iki yıl süreyleyeni belge başvurusunda bulunulamaz. (Değişik sekizinci fıkra: 13/2/2011-6111/175 md.) Bu Kanuna,4250 sayılı Kanuna veya 5607 sayılı Kanuna aykırıfiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyetkararı olanlara, Kurumun düzenlemekle yükümlüolduğu piyasalarda faaliyete ilişkin hiçbir belge verilmez,verilmiş olanlar Kurumca iptal edilir. Mahkemece verilecek mahkumiyetkararında, kararın kesinleşmesine kadar faaliyete ilişkintüm belgelerin askıya alınmasına da karar verilir.Yargılama sonuna kadar üretici ve ithalatçılara yetkiliidarece uygun görülecek miktarda bandrol, etiket, hologram, pul,damga veya benzeri işaretler verilebilir. Söz konusu fiillerin kamusağlığını veya tütün ve alkolpiyasasının güvenliğini bozucu nitelikte olmasıhalinde, yargılama sürecinde yetkili mahkemece mevcut delil durumunagöre belgelerin askıya alınmasına tedbiren karar verilir. Beşinci fıkranın (f), (g), (h), (ı) ve (j) ile (o)bentlerinde yazılı fiiller hakkında idarîyaptırım uygulamaya ve bu fiillerin konusunu oluşturan hertürlü eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesikararını vermeye mahalli mülkî amirler, diğerbentlerde yazılı fiiller hakkında idarî para cezasıvermeye Kurum yetkilidir. Mahalli mülkî amirlerce uygulananidarî yaptırımlar onbeş gün içinde Kurumailetilir. Bu Kanun hükümlerine göre verilen idarî yaptırımkararlarına karşı 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine görekanun yoluna başvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava, işlemintebliği tarihinden itibaren onbeş gün içindeaçılır. İdare mahkemesinde iptal davasıaçılmış olması, kararın yerine getirilmesinidurdurmaz. İdarî yaptırımlara ilişkin olarak bu Kanundahüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu hükümleri uygulanır……”denilmiş; “Yönetmelikler”başlığı altında düzenlenen 9. maddesinde; “A)1) Kurulun çalışma usul ve esasları ile Kurulüyeleri, Kurum personeli ile bunların yakınlarınınyapamayacakları işler, 2) Kurulun önerisi üzerineBakanlar Kurulu tarafından çıkarılacakyönetmeliklerle, B) Tütün ve tütünmamulleri ile alkol ve alkollü içkilerin iç ve dışticareti, sigara fabrikalarının kurulmasının izin veşartları, üretilecek tütün mamullerinin tekniközelliklerinin belirlenmesi, üretim şartınıkarşılamayan firma mamullerinin fiyatlandırılması,dağıtılması, satışı ve kontrolü ilebayilikler verilmesi, üretici tütünlerinin yazılısözleşme esası veya açık artırma yöntemiile alınıp satılması, açık artırmabaşlangıç fiyatının teknik olarak saptanması,Dünyada ve Türkiye'deki gelişmeler dikkate alınarak açıkartırma başlangıç fiyatını tespittekullanılan oranın yüzde elliye kadar artırılmasıve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkilerİnhisarı Kanunu ile bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğerusul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacakyönetmeliklerle, Düzenlenir” hükmü yeralmıştır. Tütün MamulleriVe Alkollü İçkilerin Satışına Ve Sunumunaİlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in; “Süre uzatım işlemi vesatış belgelerinin geçerliliği”başlıklı 14. maddesinde, “(1)(Değişik:RG-19/12/2012-28502) Satış belgelerininalındığı veya süre uzatım işlemininyapıldığı tarihe bakılmaksızın, faaliyetinedevam etmek isteyen satıcılar takip eden yılın Ocakayı başından Mart ayı sonuna kadar süre uzatımişlemini yaptırmak zorundadır. Süre uzatım işlemi;işlemin yapıldığı tarihte geçerli olansüre uzatım işlem bedelinin, Kurumun ilan ettiği bankahesabına Kurum sicil numarası beyan edilerekyatırılması suretiyle yapılır. Son rakamı tekolan yıllarda yapılan süre uzatım işlemlerinde, kamukurum ve kuruluşları tarafından işletilen kantin ve sosyaltesis gibi yerler hariç, satıcıların 12 nci maddedefaaliyet konusuna göre istenilen işyeri açma veçalışma ruhsatı ve/veya izin belgelerinin Kuruma veyayetkilendirilmiş mercie ibrazı zorunludur. Bu yıllarda,işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve/veya izinbelgelerini Kuruma veya yetkilendirilmiş mercie ibraz etmeyenler ile ibrazedememe nedenlerini yetkili makamlardan gerekçelendiremeyenlerinsüre uzatım işlemi yapılmaz. Süre uzatımişlemi belge üzerinde gösterilir. (2) Bu Yönetmelikkapsamındaki faaliyetlerine kendi isteği ile son vermek isteyensatıcılar Kuruma bildirimde bulunur. Bu kapsamdakisatıcılar işyerlerinde bulunan ürünlerini bildirimdebulundukları tarihten itibaren otuz gün içerisinde tasfiyeeder ve satış belgelerini Kuruma iade eder. Bu satıcılarailişkin bilgiler, Kuruma ulaştığı tarihten itibarenKurumun internet sitesinde yayımlanır. (3) Süresiiçerisinde süre uzatım işlemini yaptırmayansatıcıların satış belgeleri, süre uzatımişleminin son gününden itibaren otuz gün sonrageçerliliğini kaybeder ve Kurumun internet sitesindeyayımlanır. Bu kapsamdaki satıcılar, süre uzatımtarihinin bitimini müteakiben ürün satın alamaz vebelgelerinin geçerlilik süresi içerisinde, ellerinde bulunanürünleri tasfiye etmeye mecburdur. Belirtilen süre zarfındasüre uzatım işlemi yaptırmayan satıcılarınfaaliyetine devam etmek istemeleri durumunda, yeniden belge almalarızorunludur. (4) Satışbelgeleri devredilemez. Belge sahibinin ölümü vemirasçıların faaliyete devam etmek istemeleri durumunda,ölüm tarihinden itibaren doksan gün içinde gerçekkişi adına düzenlenen satış belgesininintibakının sağlanması için belgeninalındığı mercie başvurulması gerekir.Mirasçıların faaliyete devam etmek istememeleri durumunda,işyerinde bulunan ürünlerin intibak süresinin bitimindenitibaren üç ay içinde tasfiye edilmesi zorunludur. (Ekcümle:RG-18/9/2013-28769) Miras yoluyla işyerini devralacakkişinin, miras bırakan kişi ile birinci veya ikinci derece kanhısmı olması halinde 4250 sayılı Kanunun 9 uncumaddesinde yer alan mesafe şartı aranmaz. (5) Bu maddede yer alanşekilde satış belgesi geçerliliğini yitirmişbulunan satıcıların ürünlerinin tasfiyesi;belgelerinin verdiği yetki çerçevesinde satış,ilgili üretici/ithalatçı veya toptan satıcısınaürünlerin iadesi ya da aynı nevideki belgeyi haiz birsatıcıya devir suretiyle otuz gün içerisindetamamlanır. (6)(Ek:RG-27/1/2013-28541) Süre uzatım işlemi ve satışbelgelerinin geçerliliğine ilişkin usul ve esaslar, nargileliktütün mamulü sunum uygunluk belgesi için degeçerlidir” denilmiş; 29. maddesinde ise,31.12.2002 tarihli ve 24980 sayılı Resmi Gazetede yayımlananTütün Mamulleri, Alkol ve Alkollü İçkilerinToptan ve Perakende Satışı ile Satış Belgelerineİlişkin Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığıbelirtilmiş; “Yürürlükten önce verilmiş satışbelgeleri” başlıklı Geçici 2.maddesinde de, “(1) BuYönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önceverilmiş olan ve geçerliliği bulunan satışbelgelerinin geçerlilik süreleri ile 2011 yılı süreuzatım işlemlerine ilişkin usul ve esaslarYönetmeliğin yayımlandığı tarihten sonra Kurulkararı ile belirlenir” hükmü yer almış; 9.2.2011 gün ve 27841 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 26.1.2011gün ve 6122 sayılı “2011 Yılı SatışBelgesi Süre Uzatım İşlemlerine İlişkin UygulanacakUsul ve Esaslara Dair Kurul Kararı”nda; “Tütün ve AlkolPiyasası Düzenleme Kurulu; TütünMamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına veSunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinyayımı (7/1/2011) tarihi itibariyle sürdürülmekte olanişlemlerde herhangi bir aksamaya ya dakarışıklığa mahal verilmemesi amacıyla, 2011yılı satış belgesi süre uzatım işlemlerininusul ve esaslarının aynı Yönetmeliğin Geçici 2nci maddesi uyarınca, aşağıdaki şekilde belirlenmesinive bu kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasınıkarar altına almıştır. 1–Süre uzatım işlemi bedellerinin Ziraat Bankasışubelerinde kullanıma açılmış bulunan TAPDK -Kurumsal Tahsilat Ekranı vasıtası ile tahsili uygulamasısürdürülecektir. 2–İşyeri adreslerine gönderilen ve bir örneği Kurumuninternet sitesinde de yayımlanan “Süre Uzatımİşlemi Başvuru Formu”nun satıcılarcadoldurularak imzalanması ve bu formun, bağlı olunan meslekodasından alınacak üyelik yazısıyla beraber, Kurum ileTürkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) ve TürkiyeOdalar ve Borsalar Birliği (TOBB) arasında yapılanişbirliği protokolleri çerçevesinde satışbelgesi işlemlerini yürütmek üzere yetkilendirilmişOdalara/Birliklere teslim edilmesi uygulamasına devam edilecektir. 3–Kurum tarafından önceki yıllarda düzenlenmiş bulunanve halen geçerliliğini koruyan satış belgeleriningeçerlilik süresi, 2011 yılı Nisan ayının songünü (30/4/2011 günü sonu) olup bu süre zarfındasatıcılar, 2011 yılı satış belgesi süreuzatım işlemini 29/4/2011 Cuma günü akşamı mesaisaati sonuna kadar gerçekleştirebilecektir. 4–Belirtilen süre zarfında (29/4/2011 Cuma günüakşamı mesai saati sonuna kadar) süre uzatım işlemiyaptırmayan satıcıların faaliyetine devam etmek istemeleridurumunda, yeniden satış belgesi almaları gerekmektedir”denilmiş; 31.12.2002 gün ve 24980sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “TütünMamulleri, Alkol ve Alkollü İçkilerin Toptan ve PerakendeSatışı İle Satış Belgelerine İlişkin Yönetmelik”in, “Satış belgesidüzenlenmesi” başlıklı 7. maddesinde;“….. Satış belgeleri alındığıyıl için geçerli olup, satış belgesinde belirtilenişyeri ve dağıtım alanları dışındasatış yapılamaz” denilmiş; “Belge sürelerininuzatılması ve yenilenmesi” başlıklı 8. maddesinde; “Daha önce satışbelgesi almış bulunan toptan ve perakende satıcılar ileaçık içki satıcılarının belgesürelerinin uzatılması veya yenilenmesi işlemleri,ilgililerin müracaatı üzerine Kurum tarafından her yılocak ayı içerisinde yapılır. a) (Değişik bend:06/11/2003-25281 s.R.G. Yön/2.md) Uzatma işlemi; başvurusahiplerinin işyeri ve ikametgahlarının tam ve açıkadreslerini içerir dilekçelerine, ilgili oda veya derneklerdenaldıkları üyelik yazısını ekleyerek Kurumabaşvurmalarını müteakip, mevcut satışbelgelerinin belirlenmiş yerlerine, Kurum tarafından hazırlananstikerlerin görevli personelce yapıştırılmasısuretiyle yapılır. b) (Değişik bend:06/11/2003-25281 s.R.G. Yön/2.md) Yenileme işlemi; başvurusahiplerinin işyeri ve ikametgahlarının tam ve açıkadreslerini içerir dilekçelerine, ilgili oda veya derneklerdenaldıkları üyelik yazısı, satış belgesibedelini yatırdıklarına ilişkin belge, bir adetvesikalık fotoğraf ve eski satış belgesini ekleyerekbaşvurmalarını müteakip, Kurum tarafından yenisatış belgesi düzenlenmesi suretiyle yapılır.Satış belgeleri beş yılda bir yenilenir. c) (Ek bend:13/11/2004-25642 s.R.G.Yön/2.md) Kendi isteği ile satıcılığıbırakanlar ile satış belgesi iptal edilenler, otuz güniçerisinde satış belgelerini Kuruma iade etmekzorundadır” denilmiş; “Satış belgelerininaskıya alınması ve iptali” başlıklı 11.maddesinde; Ocak ayı içerisindesatış belgelerinin sürelerinin uzatılması veyayenilenmesi işlemlerini yapmayanların satış belgeleri Kurumtarafından üç aya kadar askıya alınır. Busüre içerisinde belge konusu ürünler alınıpsatılamaz. Nisan ayı sonuna kadar gerekli işlemiyapmayanların satış belgeleri iptal edilir. (Ek cümle:24/08/2005-25916 s.R.G. Yön/5.md) Açık içkisatıcılarının belgelerinin askıya alınmasıve iptali, ilgili belediye ve il özel idaresi ile mutabakat sağlanmaksuretiyle yapılır. (Değişik fıkra:24/08/2005-25916 s.R.G. Yön/5.md) Bu şekilde doğrudan iptaledilen satış belgeleri yerine, ilgililerin aynı yıliçinde müracaatları halinde satış belgesi bedelleriyüzde elli artırımlı, izleyen yıllardamüracaatı halinde ise artırımsız olarak tahsil edilmeksuretiyle yeniden satış belgesi verilebilir.” denilmiş; “Denetim ve idariyaptırım” başlıklı 15. maddesinde; “Tütün mamulleri,alkol ve alkollü içki satıcıları mülkiamirlerce, mahalli belediye ve sağlık kurumları ile Kurumtarafından, lüzum görülen hallerde denetlenebilir. Satıcılar yapılacakinceleme ve denetlemeye mani olamazlar. (Değişik fıkra:13/11/2004-25642 s.R.G. Yön/6.md) Yapılan inceleme ve denetimsonucunda; kaçak ürün bulundurduğu tespit edilen belgelisatıcılar hakkında düzenlenecek olaytutanağının aslı 4926 sayılıKaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarıncaişlem yapılmak üzere, söz konusu Kanundakaçağı önleme, izleme ve soruşturmakla görevliolduğu bildirilen en yakın ilgili mercie, sahte ürünbulundurduğu tespit edilenlerle ilgili tutanak ise ilgili kuruluşlaragönderilir. (Değişik fıkra:13/11/2004-25642 s.R.G. Yön/6.md) Perakende satıcıların,yetkili olmadığı halde açık olarak içkisatışı veya sunumu yapmaları satış belgelerininiptal nedenidir. (Değişik fıkra:13/11/2004-25642 s.R.G. Yön/6.md) Toptan ve perakende satıcılarile açık içki satıcılarının kaçakveya sahte ürün bulundurmaları veya satmaları satışbelgelerinin iptal nedenidir. (Mülga fıkra:24/08/2005-25916 s.R.G. Yön/7.md) (Değişik fıkra: 24/08/2005-25916s.R.G. Yön/7.md) Bu Yönetmelik hükümlerineuymadıkları belirlenen ve Kurum tarafından yapılanyazılı uyarıya rağmen belirtilen hususları yerinegetirmeyen toptan ve perakende satıcıların satışbelgeleri bir aydan üç aya kadar askıya alınır,aykırılığın tekerrürü halindesatış belgeleri iptal edilir. Kurum gerek gördüğühallerde yazılı uyarı yapmaksızın doğrudansatış belgesinin askıya alınması veya iptaline kararverebilir. (Bu ibare için, Danıştay 13.Dairesi; 25.12.2006tarih ve 2005/9375 Esas, 2006/4919 sayılı Kararı ile İPTALkararı vermiştir.) (Değişik fıkra:24/08/2005-25916 s.R.G. Yön/7.md) İdari bir yaptırım sonucuaçık içki satış belgelerinin iptalinde de, buYönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen esaslar uygulanır.Belediye ve il özel idarelerince, açık içkisatıcılarına verilen ruhsatın iptal edildiğininbildirilmesi halinde, Kurum tarafından verilen açıkiçki satış belgeleri iptal edilir. (Değişik fıkra:24/08/2005-25916 s.R.G. Yön/7.md) Satış belgeleri askıyaalınmış olan satıcıların, askı süresiiçerisinde ürün alım satımında bulunmalarıhalinde satış belgeleri iptal edilir. Birden fazla işyeribulunması sebebiyle adına birden fazla satış belgesidüzenlenmiş olan kişilerin bu Yönetmeliğin 5 incimaddesinin (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen koşullardan biriniyitirmeleri veya bu koşullarıtaşımadıklarının sonradan anlaşılmasıhalinde uygulanacak idari müeyyideler, kişilerin adınadüzenlenmiş satış belgelerinin tamamı için,aynı maddenin (d) bendindeki koşulun ihlali halinde ise sadece ihlalekonu işyeri için uygulanır. Bu hallerin dışındakalan ihlallerde uyarı, askıya alma ve iptal işlemleri mevzuataaykırılığın tespit edildiği işyeri ile bağlantılıolmaksızın bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesindekitanımlara uygun olarak, aynı tanımdaki diğer belgeliişyerlerinin tamamı için uygulanır. Satış belgesi iptaledilenlerin yeniden satış belgesi verilmesi talepleri Kurumtarafından değerlendirilerek karara bağlanır. İptaledilen belge yerine, iptal tarihinden itibaren üç ay geçmedenyeni satış belgesi düzenlenemez. Kaçakçılıktan,sahtecilikten ve 4733 sayılı Kanun ile 4250 sayılıİspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununakarşı gelmekten mahkumiyeti olanlar ile konuya ilişkinmevzuatın ihlali nedeni ile iki defadan fazla aynı suçtandolayı ön ödemede bulunarak, haklarında iki defadan fazlaön ödeme kapsamında karar verilmiş olanlara bir dahasatış belgesi verilmez” hükmü yeralmıştır. Somut olayda, dosyanınincelenmesinden, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme KurumuSektörel Rekabet ve Tüketici Hakları DaireBaşkanlığı’nın 22.7.2011 gün veB.62.0.TDK.0.10.00.00 sayılı yazısı ile, kurumdansatış belgesi alarak Trabzon İlinde tütün ve alkolpiyasası sektöründe perakende ve/veya toptan tütünmamulü ve/veya alkollü içki ile açık alkollüiçki satıcısı olarak faaliyet göstermekte iken, 2011yılı süre uzatım işlemi yapmadıklarıgerekçesiyle satış belgesi “iptal” durumda olangerçek ve tüzel kişilere ait listenin yeraldığı CD’nin ekte gönderildiği, buçerçevede, yazının ekindeki listede bilgilerine yerverilen gerçek ve tüzel kişilerin işyerlerinde denetimyapılması, yapılacak denetim sonucunda satış belgeleriiptal olmasına rağmen yetkisiz olarak tütün mamulüve/veya alkollü içki satışı ile açıkalkollü içki satış/sunumuyapıldığının tespit edilmesi halinde, işletmeyetkilileri hakkında 4733 sayılı Kanun’un 8.maddesininbeşinci fıkrası hükümleri uyarınca işlemyapılmasının gerektiği, ilçe mülkiamirliklerine de listenin birer örneği gönderilerekilçelerinde denetim yaptırılmasınınsağlanması için Trabzon Valiliğine gönderilenyazı ekinde bulunan “Trabzon İli sınırlarıiçerisinde 2011 yılı süre uzatım işlemiyapmadığından dolayı fiili durumu iptal olansatıcılara ilişkin liste” başlıklı listenin251. sırasında, 61010516P kurum sicil no ile Ömer Soğuksuluisimli kişi tarafından işletildiği yazılı olan“Abant Büfe” unvanlı işyerinin bulunmasınedeniyle, 21.9.2011 günü, “Abant Büfe” unvanlıişyerine gidilerek yapılan denetimde, işletme sahibinin S.Y. isimlikişi olduğu, 2010 yılına ait Tabdk satışbelgesinin bulunduğu, ancak yenilenmediğinin tutulan tutanak ile tespitedildiği anlaşılmıştır. Dosya içinde mevcut T.C.Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafındandüzenlenen, “Tütün mamulü alkol ve alkollüiçki perakende satış belgesi” nin incelenmesinde, belgesahibinin S.Y. olduğu ve belge uyarınca S.Y.’un “AbantTekel Büfesi” unvanlı, Trabzon/Merkez Sanayi Mah.Çarşı İçi Sok. No:20 satış yeriadresinde, 10.3.2010 tarih 61012537P kurum sicil numarası ile,tütün mamulü, alkol ve alkollü içki satınalmaya ve satmaya yetkili kılındığına ilişkin satışbelgesi olduğu görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuathükümleri birlikte incelendiğinde; 4733 sayılıKanun’un 8. maddesinin beşinci fıkrası (j) bendiuyarınca; yetkisiz olduğu halde satışa sunulantütün mamulleri arz ambalajlarını bozmak veya bunlarıbölmek suretiyle satanlara idari para cezası verileceği,maddenin yedinci fıkrasına göre; idari para cezasının,fiillerin tekrarı halinde bir önceki cezanın iki katıolarak verileceği, beşinci fıkranın (j) bendindesayılan fiilin, ilk fiilin işlenmesinden sonraki beş yıliçinde üçüncü defa işlenmesi halinde isebelgelerin iptaline karar verileceği, maddenin dokuzuncu fıkrasıuyarınca; bu Kanun hükümlerine göre verilen idariyaptırım kararlarına karşı idari yargı yerinebaşvuruda bulunulacağı, Kanun’da hükümbulunmayan hallerde Kabahatler Kanunu hükümlerininuygulanacağı, 9. maddesinde ise, ……bu Kanun’unuygulanmasıyla ilgili diğer usul ve esasların kurumtarafından çıkarılacak yönetmeliklerledüzenleneceğinin belirtildiğianlaşılmıştır. Davacı S.Y.’unsatış belgesini aldığı tarihteyürürlükte bulunan 31.12.2002 gün ve 24980 sayılıResmi Gazetede yayımlanan “Tütün Mamulleri, Alkol veAlkollü İçkilerin Toptan ve Perakende Satışıİle Satış Belgelerine İlişkin Yönetmelik’in,7. maddesinde, satış belgelerinin alındığıyıl için geçerli olduğu, 8. maddesinde de,satış belgeleri sürelerinin uzatma işleminin usul veesasları belirtilmiştir. Dosya içinde bulunan, adliyargı yerine hitaben yazılmış, Tütün ve Alkol PiyasasıDüzenleme Kurumu Sektörel Rekabet ve Tüketici Hakları DaireBaşkanlığının 8.3.2012 tarih ve 4728 sayılıyazısı ile, Sanayi Mah. Çarşı İçi Sok.No:20 Trabzon adresinde “Abant Tekel Büfesi” unvanlıişyeri için S.Y. isimli şahıs adına 10.3.2010tarihinde 61012537P kurum sicil numaralı, tütün mamulü vealkollü içki perakende satış belgesinindüzenlendiği ve söz konusu belgenin geçerliliğinikoruduğunun bildirildiği görülmüştür. 7.1.2011 gün ve 27808sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren ve 31.12.2002 günlü yönetmeliğiyürürlükten kaldıran “Tütün Mamulleri VeAlkollü İçkilerin Satışına Ve Sunumunaİlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in19.12.2012 gün ve 28502 sayılı Resmi Gazetede yayımlanandeğişiklikten önceki “Süre uzatım işlemi vesatış belgelerinin geçerliliği”başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasında, “Satışbelgelerinin alındığı veya süre uzatımişleminin yapıldığı tarihebakılmaksızın, faaliyetine devam etmek isteyensatıcılar takip eden yılın Ocak ayı başındanMart ayı sonuna kadar süre uzatım işlemini yaptırmakzorundadır. Süre uzatım işlemi; işleminyapıldığı tarihte geçerli olan süre uzatımişlem bedelinin, Kurumun ilan ettiği banka hesabına Kurum sicilnumarası beyan edilerek yatırılması suretiyleyapılır. Süre uzatım işlemi belge üzerindegösterilir” denilmiş; “Satış belgesibedelleri” başlıklı 15. maddesinin birincifıkrasında, “Bu Yönetmelik kapsamındadüzenlenecek olan satış belgesi bedelleri ile süreuzatım işlem bedelleri; faaliyetin niteliğine göre heryıl bir önceki yılın bedelleri esas alınmak ve caritakvim yılı için geçerli olmak üzere Kurultarafından belirlenir ve belirlenen tutarlar Resmi Gazete’deyayımlanır” hükmü yer almıştır. Yineaynı Yönetmeliğin Geçici 2 nci maddesi ile “BuYönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önceverilmiş olan ve geçerliliği bulunan satışbelgelerinin geçerlilik süreleri ile 2011 yılı süreuzatım işlemlerine ilişkin usul ve esaslarYönetmeliğin yayımlandığı tarihten sonra Kurulkararı ile belirlenir.” düzenlemesi getirilmiştir. Yapılan araştırmada, 2011yılına ait süre uzatım bedelinin yukarıdabahsedildiği gibi ResmiGazete’de yayınlanmadığı, ancakYönetmeliğin geçici 2 nci maddesi uyarınca Tütün ve Alkol PiyasasıDüzenleme Kurumu’nca “2011 yılı satışbelgesi süre uzatım işlemlerine ilişkin duyuru”adı altında duyurulduğu ve odalara gönderildiği, 2011yılı için satış belgesi süre uzatımbedelinin, İl merkezlerinde ve Büyükşehir belediyesinedahil ilçelerde, perakende satıcılar için 159 TL olarakilan edildiği anlaşılmıştır. Dosya içinde bulunan ve S.Y.’undava dilekçesine ekli olarak mahkemelere sunduğu T.C. ZiraatBankası A.Ş.’ye ait banka dekontundan, kurum hesabına26.1.2011 işlem tarihi ile, TAPDK süre uzatım işlemi/sicilno 61012537 S.Y. Abant Tekel Büfesi adıyla 159 TLyatırıldığı, yine dosya içinde mevcut kurumunonline satış belgesi sistemi ayrıntılısatıcı bilgi sorgulama ekranında 61012537P S.Y. Abant TekelBüfesi adı altında halen faal olduğu, Trabzon Bakkallar A.Ş.adına düzenlenmiş 3.10.2011 tarihli faturadan da davacınınbahsedilen toptancıdan halen satmak üzere mal alabildiğianlaşılmıştır. Trabzon 3. Sulh Ceza Mahkemesince, S.Y.adına verilen satış belgesinin halen geçerliliğinikoruduğu gerekçesiyle, S.Y. adına kesilen paracezasının iptali ile kaldırılmasına kararverildiği, ancak 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin onuncufıkrası uyarınca bu Kanuna göre verilen idari paracezalarına karşı açılacak davalar yönündenidare mahkemeleri görevli kılındığından,anılan mahkemenin görevli mahkeme olmadığı; Trabzon İdare Mahkemesince, S.Y.’untütün mamulü ve alkollü içki satışıiçin 2011 yılına ilişkin olarak süre uzatımtalebinde bulunmadığı, dolayısıyla 2011 yılıiçin tütün mamulü ve alkollü içkisatış yetkisinin bulunmadığı ve yapılan denetimdetütün mamulünü satışa arz ettiğinin tespitiüzerine idari para cezası verilmesinde hukukaaykırılık bulunmadığı sonucuna varılarakdavanın reddine karar verildiğianlaşılmıştır. Yukarıda izah edilen tüm mevzuatve dosyada bulunan belgeler birlikte incelendiğinde, S.Y.’unyürürlükte bulunan mevzuat uyarınca kendisinden beklenenmali yükümlülüğü süresinde yerinegetirdiği, Kurumca kendisine mal satılmaması konusunda satmaküzere kendisine mal veren kurumun dahi uyarılmadığı,kendisine herhangi bir uyarı yapılmadığı, bu durumdamali yükümlülüğü yerine getirmiş ve halenmal alabildiği gözetildiğinde S.Y. adına verilen idari paracezasının kaldırılmasının hakkaniyete uygunolacağı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, adli yargı yerinceverilen kararın sonucu (hüküm kısmı) hukuka uygunlukarzetse de, 4733 sayılı Kanunun 8 nci maddesinin 10 uncufıkrası uyarınca, bu Kanundan doğan idari paracezalarına karşı yapılacak itirazlardaaçıkça idari yargı yerinin görevlikılınması karşısında; görevsiz mahkemeceverilmiş bir kararın varlığı gözetildiğinde,Trabzon 3. Sulh Ceza Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasıgerektiği izahtan varestedir. Trabzon İdare Mahkemesi sözkonusuidari para cezasına yapılan itirazda görevli mahkeme ise de;yukarıda izah edilen nedenlerle, bu mahkemece verilen kararda hukukiisabet bulunmadığından, bu kararın dakaldırılması gerekmektedir. Bu saptama uyarınca, her ikikararın da kaldırılması zorunluluğu gözetilerek,“hakkın yerine getirilmesi” fiilen mümkünolamayacağından; 2247 sayılı Kanunun 25 nci maddesindeki“Hukuk alanındaki hüküm uyuşmazlıklarındaUyuşmazlık Mahkemesi, Danıştay YargılamaUsulünün bu Kanuna aykırı olmayan hükümleriniuygulamak suretiyle anlaşmazlığın esasını dakarara bağlar.” şeklindeki amir hüküm uyarınca,uyuşmazlığın esası hakkında hükümtesisi yoluna gidilmesi ve hukuka aykırı bulunan idari paracezasının iptaline karar verilmesi gerekmiştir. SONUÇ :Açıklanannedenlerle; 1. Trabzon 3. Sulh Ceza Mahkemesinintarihsiz ve D.İş:2011/136 sayılı kesinleşenkararı ile Trabzon İdare Mahkemesinin 22.10.2012 gün veE:2011/1994, K:2012/1184 sayılı kesinleşen kararınınKALDIRILMASINA, 2. Sebep unsuru yönündenhukuka aykırı bulunan S.Y. adına verilen 29.11.2011 gün ve11/1584 sayılı 1232 TL. idari para cezasınınİPTALİNE, 2577 sayılı Kanunun 31 inci md. uyarıncayargılama giderlerinin davalı Trabzon Valiliği üzerindebırakılmasına, 3. Mevcut hükümuyuşmazlığının bu suretle giderilmesine, 01.04.2014 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Nurdane TOPUZ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Sıddık YILDIZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy