T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/229
KARAR NO : 2023/314
KARAR TR : 17/04/2023
ÖZET: Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülerek yapılan BAŞVURUNUN, 2247 sayılı Kanun’un 24. maddesinde öngörülen koşulları taşımaması nedeniyle, aynı Kanun’un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.
KA R A R
HükümUyuşmazlığının
Giderilmesiİsteminde
Bulunan : R.z.n G. Nak. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.
Vekili : Av. T. F. D
KarşıTaraf : Adli Yargı
Türkiye İş Kurumu GenelMüdürlüğü
İdari Yargı
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
I.ADLİ YARGIDA DAVA SÜRECİ
A. DavaKonusu Olay
1- Türkiye İş Kurumu GenelMüdürlüğü Bursa Çalışma veİş Kurumu İl Müdürlüğünün13/06/2022 tarih ve 00011719571 sayılı yazısı ile,yabancı uyruklu 11 kişiyi izinsizçalıştırdığının tespitedildiğinden bahisle, 6735 sayılı Uluslararasıİşgücü Kanunu’nun 6. maddesinin ikincifıkrasına aykırı davranması nedeniyle, davacışirket adına 6735 sayılı Kanun’un 23. maddesininbeşinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 176.726 TL idaripara cezası verildiği davacıya bildirilmiş, davacışirket tarafından, Bursa Çalışma ve İşKurumu İl Müdürlüğünce verilen 13/06/2022 tarihve 00011719571 sayılı cezanın iptali istemiyle adliyargı yerine başvuruda bulunulmuştur.
B. Yargılama Aşamaları
2. Bursa 2. Sulh Ceza Hâkimliği 22/09/2022 tarihve D.İş.2022/5919 sayılı kararı ile, itiraz edentarafından suç tutanağının aksinin kesin delillerlekanıtlanamadığı, idari yaptırımkararının hukuka uygun olarak verildiği, itirazın yerindeolmadığı gerekçesiyle, 5326 sayılı KabahatlerKanunu'nun 28/8-a maddesi uyarınca itirazın reddine kararvermiş, verilen karara taraf vekillerinin itirazı üzerine, Bursa3. Sulh Ceza Hakimliği tarafından itirazın kesin olarak reddinekarar verilmiştir.
II.İDARİ YARGIDA DAVA SÜRECİ
A. DavaKonusu Olay
3. Davacı vekili bu kez, şirkete ait işyerindeyapılan denetim sonucunda düzenlenen 29/03/2022 tarihli tutanaktakayıt dışı yabancı uyruklu işçiçalıştırıldığının tespitedilmesi üzerine işçi olarakçalıştırdığı kişiler için "sigortalıişe giriş bildirgesi ile 2022/01,02,03,04 aylarına aitasıl/ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerini süresindeKuruma vermemesi sebebiyle 5510 sayılı Kanunu'nun 102. maddesiuyarınca" davacı şirket adına 170.136 TL idaripara cezası kesilmesine ilişkin Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı Bursa Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü Yenişehir Sosyal GüvenlikMerkezinin 09/06/2022 tarih ve 47011019 sayılı işlemi ileanılan işleme vaki itirazın reddine dair 13/06/2022 tarih ve 11sayılı komisyon kararının iptali istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
B. Yargılama Aşamaları
4. Bursa 2. İdare Mahkemesi 30/09/2022 tarih ve E.2022/936,K.2022/1050 sayılı kararı ile, "...iş yerinde yapılan denetim sonucundadüzenlenen 29.03.2022 tarihli tutanağa istinaden yabancı uyruklubazı kişileri kayıtsızçalıştırdığı kabul edilerek davacışirket hakkında işlem tesis edilmiş ise de; yabancıuyruklu kişilerin Türkçe bilip bilmedikleri,Türkçe biliyor olsalar bile Türkçe metinleri okuyupanlayabilecek kadar yeter derecede Türkçe bilip bilmedikleri veattıkları imzanın hukuki sonuçlarını bilerek,tutanak içeriğini anlayarak imza atıp atmadıklarınınbelirsizliği karşısında, anılan tespite istinadenrapor düzenleyen Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından; 5510sayılı Kanun'un atıfta bulunduğu 4857 sayılıKanun'un kendisine tanıdığı yetki kullanılmaksuretiyle tutanakta ismi geçen yabancı uyrukluların birtercüman eşliğinde ifadelerine başvurularak maddiolayın gerçek boyutunun aydınlatılmayaçalışılması, yabancıların beyanlarınakarşılık da davacı şirketin yetkili (kanuni)temsilcisinin ifadelerine başvurularak, işçi ve işverenifadelerinin karşılaştırılması ve bu ifadelerdoğrultusunda varsa ortaya çıkan yeni durumların daaraştırılması gerekirken, sadece (maddi durumu yeterinceaçık ve net olarak ortaya koymayan) denetim tutanağınadayanılarak kanaat oluşturulması eksik bir incelemeoluşturmaktadır.
Bu durumda, davacı şirketiyasal olarak temsile yetkili olanlara savunma hakkı tanınmadan vetespit tutanağında ismi geçen işçilerintercüman eşliğinde beyanlarına başvurulmadan SosyalGüvenlik Denetmeni tarafından eksik inceleme ve değerlendirmeile oluşturulan inceleme raporunda getirilen öneri doğrultusundakesilen dava konusu para cezası işlemlerinde hukuka uygunlukbulunmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesiyledava konusu işlemin iptaline karar vermiş, karar istinaf edilmeksizinkesinleşmiştir.
III. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNDEN İSTEK
5. Davacı vekili, Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmek üzere idare mahkemesine verdiği dilekçesinde,Bursa 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 22/09/2022 tarih veD.İş.2022/5919 sayılı kararı ile, Bursa 2. İdareMahkemesinin 30/09/2022 tarih ve E.2022/936, K.2022/1050 sayılıkararlarının birbiri ileçeliştiği,hakkın yerinegetirilmesinin imkansız olduğu, bu nedenle kararlar arasındahüküm uyuşmazlığı oluştuğunu ilerisürerek, Uyuşmazlık Mahkemesine başvuruda bulunmuştur.
6. Dilekçe içeriği ile dilekçeye ekli kararsuretleri incelendiğinde, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı ile DanıştayBaşsavcısının görüşlerininalınmasına gerek görülmemiştir.
IV. İLGİLİ HUKUK
7. 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanun'un “Mahkemeningörevi” başlıklı 1. maddesinin birincifıkrası şöyledir:
“UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındakigörev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkemedir.”
8.Kanun'un 24. maddesi şöyledir:
"(Değişikbirinci fıkra: 21/1/1982-2592/7 md.) 1 nci maddede gösterilenyargı mercileritarafından, görevle ilgili olmaksızınkesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebeilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlararasındaki çelişki yüzünden hakkın yerinegetirilmesi olanaksız bulunan hallerde hükümuyuşmazlığının varlığı kabul edilir.
(Mülga ikincifıkra: 2/7/2018-KHK-703/183 md.)
İlgili kişi veya makam Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurarak hüküm uyuşmazlığınıngiderilmesini istiyebilir. Bu halde olumsuz görevuyuşmazlığının çıkarılması ileilgili 15 ve 16 ncı maddelerdeki usul kuralları uygulanır."
9. Kanun'un"İncelemede izlenecek sıra"başlıklı 27. maddesi şöyledir:
"Uyuşmazlık Mahkemesi, uyuşmazlıkçıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarınailişkin istemleri önce şekil ve süreaçısından inceler; yöntemine uymayan veya süresiiçinde ileri sürülmemiş istemleri reddeder."
V. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Uyuşmazlık Mahkemesinin Muammer TOPAL'ınBaşkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, DoğanAĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve BilalÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan17/04/2023 tarihli toplantısında; Raportör- Hâkim ArzuÇETİNDERE ŞAŞI'nın, 2247 sayılıKanun’da öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ınbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
11. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre,hüküm uyuşmazlığının varlığıiçin;
a) Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli ve idariyargı mercileri tarafından verilmesi,
b) Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynıolması,
c) Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d) Kararlarda davanın esasının hükmebağlanması,
e)Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkınyerine getirilmesinin olanaksız bulunması koşullarınınbirlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
12. Hüküm uyuşmazlığı bulunduğuileri sürülen kararların incelenmesinde; söz konusukararların konusunun yani dava konusu işlemlerin farklıolduğu ve davalıların ayrı kamu tüzelkişiliğe haiz kurumlar olduğu görülmüş olup,talebin 2247 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığıanlaşılmıştır.
13. Yukarıda belirtilen hususlar gözönündebulundurularak, 2247 sayılı Kanun’un 24. maddesindeöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca reddine kararverilmesi gerekmiştir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
2247 sayılı Kanun’un 24. maddesindeöngörülen koşulları taşımayanBAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarıncaREDDİNE,
17/04/2023 tarihinde,OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Muammer Nilgün Doğan Eyüp
TOPAL TAŞ AĞIRMAN SARICALAR
Üye Üye Üye
Ahmet Mahmut Bilal
ARSLAN BALLI ÇALIŞKAN