Davacı : K.H.
Mağdure : N.A.
Sanıklar : 1-N.A.
2-A.G.
3-M.A.
O L A Y : Ekinözü İlçe Jandarma Karakol Komutanlığı emrinde görevli sanık J. Er N.A.'ın, olay tarihinden üç ay önce tanışıp arkadaşlık yaptığı mağdure N.A.'ın ırzına geçip, kızlığını bozduğu ve terhis mahiyetinde izne ayrıldığı 5. 11. 1999 günü, diğer sivil kişi sanık A.G.'e ait araç ile yanına sivil kişi sanık M.A.'yı da alarak, mağdureyi köyünden alıp İliç İlçesine kaçırdıkları ileri sürülerek, sanıklardan N.A.'ın eylemine uyan Türk Ceza Kanunu'nun 414/1, 418/2, 430/2, 434/1,3., diğer sanıklar M.A. ve A.G.'in eylemlerine uyan aynı Kanun'un 64/1. maddesi delaletiyle 430/2, 434/4. maddeleri uyarınca cezalandırılmaları istemiyle 6. Kolordu Komutanlığı Askeri Savcılığı'nın 1.12.1999 gün ve E: 1999/5146, K:1999/1483 sayılı iddianamesiyle kamu davası açılmıştır.
6. KOLORDU KOMUTANLIĞI ASKERİ MAHKEMESİ: 13.6.2000 gün ve E:2000/781, K:2000/359 sayıyla; 26.5.2000 tarihinde yürürlüğe giren 26.3.2000 gün ve 24001 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4551 sayılı Yasa'nın, 38. maddesi ile Askeri Ceza Kanunu'nun 152. maddesi yürürlükten kaldırıldığından, sanıklara yüklenen ırza geçme suçunun askeri suç olma niteliği ortadan kalkmış olup, asker kişiye karşı, askeri mahalde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işlendiğinin de ileri sürülmediği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, kararın temyiz edilmeyerek kesinleşmesi üzerine, dava dosyası, Ekinözü Asliye Ceza Mahkemesi'ne gönderilmiştir.
EKİNÖZÜ ASLİYE CEZA MAHKEMESİ: 11.10.2000 gün ve E: 2000/23, K:2000/41 sayıyla; Askeri Ceza Kanunu'nun 152. maddesi kapsamında kalan ırza geçme suçunun işlenmiş olduğu ileri sürüldüğüne göre, sanıkları yargılama görevinin askeri yargı yerine ait olduğu, sevk maddeleri itibariyle de Türk Ceza Kanunu'nun 414/1. maddesi uyarınca açılan kamu davasının da zaten Ağır Ceza Mahkemesinde görülmesi gerektiği açıklanarak mahkemenin görevsizliğine, ayrı yargı kolları arasında çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için, dosyanın Mahkememize gönderilmesine karar verilmiş, temyiz edilmeyen karar kesinleşerek, dava dosyası, Ekinözü Asliye Ceza Mahkemesi'nce, Mahkememize gönderilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi Ceza Bölümünün, Ali HÜNER’in Başkanlığında, Üyeler; Cengiz ERDOĞAN, Refik DİZDAROĞLU, Keskin KAYLAN, Necmettin ÖZKAN, Recep SÖZEN, Ahmet ALKIŞ' ın katılımlarıyla yapılan 11.6.2001 günlü toplantısında, Raportör-Hakim G. Fatma BÜYÜKEREN’ in, davanın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Mustafa EKİNCİ ile Askeri Yargıtay Başsavcı Yardımcısı Cemil KAYILIOĞLU'nun, davanın çözümünün adli yargının görev alanına girdiğine ilişkin yazılı ve sözlü açıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
USULE İLİŞKİN İNCELEME :
Yapılan incelemede, usule ilişkin işlemlerde 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Ve İşleyişi Hakkında Kanun'da belirtilen süre ve biçim yönünden bir eksiklik görülmemiştir. Adli ve askeri yargı yerleri arasında Yasa'nın 14. maddesinde öngörüldüğü biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuştur. Esasa ilişkin inceleme yapılmasına oybirliği ile karar verilmiştir.
ESASA İLİŞKİN İNCELEME:
353 Sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "Askeri Mahkemelerin Görevleri" başlığı altında düzenlenen İkinci Bölümünde yer alan "Genel Görev" başlıklı 9. maddesinde; "Askeri Mahkemeler Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerin askeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler" denilmektedir.
"Askeri suç" ise, öğretide ve uygulamada;
a) Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'nda yazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunu dışında hiçbir ceza yasası ile cezalandırılmayan suçlar,
b) Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda, kısmen diğer ceza yasalarında gösterilen suçlar,
c) Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç haline dönüştürülen suçlar, olmak üzere üç grupta mütalâa edilmektedir.
Olumsuz görev uyuşmazlığına konu kamu davasında görevsizlik kararı veren adli yargı yerince, sanık N.A.'ın yüklenen suçun işlendiği ileri sürülen günde asker kişi olması ve yüklenen suçun da "askeri suç" olduğu gerekçesine yer verilmiş ise de, 26.5.2000 tarihinde yürürlüğe giren 26.3.2000 gün ve 24001 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 4551 sayılı Yasa'nın 38. maddesi ile 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun, 152. maddesi yürürlükten kaldırılmış olduğundan sanığa yüklenen "ırza geçip, kızlık bozmak ve kaçırmak" suçlarının "askeri suç" niteliği ortadan kalkmıştır.
353 sayılı Yasa'nın "Müşterek Suçlar" başlığı altında düzenlenen 12. maddesinde: "askeri mahkemelere ve adliye mahkemelerine tabi kişiler tarafından bir suçun müştereken işlenmesi halinde eğer suç Askeri Ceza Kanununda yazılı bir suç ise sanıkların yargılanmaları askeri mahkemelere; eğer suç Askeri Ceza Kanununda yazılı olmayan bir suç ise adliye mahkemelerine aittir" denmek suretiyle askeri olan suçlar ile askeri olmayan suçlara göre görevli yargı yeri belirlenmektedir.
Bu durumda, yüklenen eylemler "askeri suç" kapsamında bulunmadıklarından 353 sayılı Yasa'nın 12. maddesi hükmü uyarınca sanıkları yargılama görevi adli yargı yerine aittir.
Görevsizlik kararı veren adli yargı yerince, sanıkları yargılama görevinin askeri yargı yeri olduğu ve ayrı yargı kolları arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu belirtilerek, dava dosyası Mahkememize gönderildiğinden, ayrı yargı kolları arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu kabul edilerek, görevli yargı kolunu belirtmek açısından dosya incelenmiş ve görevli yargı kolu saptanmıştır. Aynı görevsizlik kararında, sevk maddeleri itibariyle adli yargı yeri görevli olsa dahi, görevli mahkemenin ağır ceza mahkemesi olduğuna yer verilmiş ise de, bu husus Mahkememizin görev alanı dışında kaldığından, adli yargı yerince, görevli yargı yerinin askeri yargı olduğuna dair verdiği görevsizlik kararının kaldırılması gerekmektedir.
SONUÇ: Anlaşmazlığın niteliğine göre, davanın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğuna, bu nedenle Ekinözü Asliye Ceza Mahkemesi'nin, görevli yargı yerinin askeri yargı olduğuna dair verdiği 11.10.2000 günlü, E:2000/23, K:2000/41 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına, 11.6.2001 günü kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy