Uyuşmazlık Mahkemesi 2016/18 Esas 2016/18 Karar

                    T.C.

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

          CEZA BÖLÜMÜ

           ESAS      NO : 2016/18

           KARAR  NO : 2016/18

           KARAR  TR  : 28.11.2016

ÖZET : Asker kişi sanıklar hakkında “görevi kötüye kullanma” suçu nedeniyle açılan kamu davasının, suçun askeri suç olması nedeniyle ASKERİ YARGI yerinde görülmesi gerektiği hk.

K A R A R

            Davacı             :K.H.

Sanıklar           :1- U.T.

                        2-F.T.

O L A Y         : Gökçeada/Çanakkale5. Komando Alayı Disiplin Subaylığı emrinde, Alay DisiplinSubay Vekili olarak görevli sanık Tnk. Ütğm. F.T.’in,Gökçeada Cumhuriyet Başsavcılığı  tarafından yürütülen  bir soruşturma sırasında, Gökçeada5. Komando Alay Komutanlığı emrinde  Er olarakgörevli  E.T. isimli şahsın  Başsavcılığamüracaatı için 12.7.2010 tarihinde AlayKomutanlığı’na yazılan müzekkereye, aynıKomutanlık emrinde görevli sanık  Per. Astsb.Bçvş. U.T.’un amir vekili olarak görevyaptığı Personel Kısım Amirliği ile iletişimegeçerek,  21.7.2010 tarihli müzekkere ile E.T.’ınAlay Komutanlığı’nda kaydına rastlan-madığınıbildirdiği, bunun üzerine  İlçede bulunan diğeraskeri birliklere ve İlçe Emniyet Amirliği’ne E.T.hakkında müzekkere yazıldığı ve İlçeEmniyet Amirliği tarafından yapılan araştırmaneticesinde E.T.’ın, Gökçeada 5. Komando Alay Komutanlığı’nabağlı Kışlık Askeri Gazino’da Er olarakgörev yaptığının anlaşıldığı, böylece sanıkların görevleriningereklerini yapmakta ihmal göstermelerinden dolayı,  AlayKomutanlığı dışında,  Baştepe SGRİstasyon Komutanlığı, 206 Numaralı Hava RadarKıta Komutanlığı ve TCSG-91Komutanlığı’na  posta masrafı 2,40 TL. olanmüzekkereler yazılmasına sebep olmak suretiyle görevikötüye kullanma suçunu işledikleri ileri sürülerek,Maliye Hazinesi “mağdur” olarak gösterilmek suretiyle,sanıkların eylemlerine uyan 5237 sayılı Türk CezaKanunu’nun 257/2 ve 53. maddeleriuyarınca ayrı ayrı  cezalandırılmaları  istemiyle, GökçeadaCumhuriyet Başsavcılığının 12.10.2010 gün veE:2010/158, K:2010/107 sayılı iddianamesiyle kamu davasıaçılmıştır.

GÖKÇEADA SULH CEZAMAHKEMESİ: 5.1.2011 gün ve E:2010/120, K:2011/4 sayıyla; öncelikleMaliye Hazinesinin davaya katılma talebi kabul edilerek, 353 sayılıKanun’un 9. maddesinde askeri mahkemelerin görevlerinin belirlendiğive anılan maddeye göre görevlerinin “ ....askerkişilerin askeri olan suçları ile onların askerkişiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet vegörevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlarabakmak...” şeklinde tanımlandığı,öğreti ve uygulamada askeri suçun, cezalarınıntamamı Askeri Ceza Kanunu’nda yazılı olan, diğerifadeyle Askeri Ceza Kanunu dışında hiçbir ceza kanunuile cezalandırılmayan suçlar, unsurları kısmen AskeriCeza Kanunu’nda kısmen diğer ceza kanunlarındagösterilen suçlar, Türk Ceza Kanunu’na yapılanatıf nedeniyle askeri suç haline getirilen suçlar olmaküzere üç grupta toplandığı, somut olayda heriki sanığın da asker kişi olduğu, bu kişilereyüklenen eylemin esas itibariyle askerlik hizmet ve görevleriyleilgili olarak askeri mahalde işlendiği, bu kişilerin eylemininadli görevi ihmal kapsamında değerlendirilemeyeceği açıklanarak,sanıkları  yargılama görevinin askeri yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararıvermiş, kararın davaya katılan Hazine vekili tarafındantemyiz edilmesi  üzerine, Yargıtay 5. Ceza Dairesi 16.3.2015gün ve E:2013/6420, K:2015/8279 sayılı kararı ile, Hazineninyüklenen suçtan doğrudan zarar görmediği, Mahkemeceusulsüz olarak verilen katılma kararının da temyizhakkı vermeyeceği gerekçesiyle temyiz isteminin reddine kararverilmiş, kararın bu şekilde kesinleşmesi üzerine,dava dosyası, 2. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi’negönderilmiştir.

2. KOLORDU KOMUTANLIĞIASKERİ MAHKEMESİ: 25.11.2015 gün ve E:2015/722, K:2015/1112sayıyla; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 145.maddesinin 12.9. 2010 günü yapılan halk oylamasıylayürürlüğe giren 7.5.2010 gün ve 5982 sayılıKanun’un 15. maddesi ile, maddede daha önce askeri mahaldeişlenen suçlara askeri yargı yerinde bakılacağışeklinde yer alan düzenlemenin değiştirildiği,  askerimahalde işlenmiş olsa dahi Anayasa’nın 145. maddesikapsamında olmayan suçlar hakkında  askeri mahkemedeyargılama yapılmasının  imkansız halegeldiği,  353 sayılı Kanun’un 9. maddesinde halaaskeri mahal kavramının yer almasının, Anayasa’nınözel düzenlemesi karşısında geçerliliğiniyitirmiş olduğu, Askeri Yargıtay’ın yerleşik kararlarındaAnayasa’nın 145. maddesinin zımni olarak 353 sayılı Kanun’un9. maddesini yürürlükten kaldırmış olduğununkabul edildiği, dolayısıyla sanıkların eylemleriniaskeri mahalde gerçekleştirmiş olmalarınıngörevli mahkemenin belirlenmesinde bir öneminin  bulunmadığı,öte yandan sanıklarınyüklenen ihmal suretiyle görevi kötüye kullanmasuçundan askerimahkemedeyargılanabilmeleri için bu suça vücut verecek eylemlerinaskeri hizmete ilişkinolmasının gerektiği,bu durumda da sanıklarhakkında doğrudan Türk Ceza Kanunu’nun  257 maddesinin uygulanamadığı, askeri hizmet ile ilgiyi sağlayan Askeri Ceza Kanunu’nun 144. maddesi atfıyla TürkCeza Kanunu  hükümlerinin bu suçtan yargılanan sanıklarhakkında uygulandığı, ancak sanıklara yükleneneylemler ile askeri hizmet arasında doğrudan bir bağlantıkurulmasının mümkün görülmediği, sanıklaraverilen talimatın asker kişi olmaları nedeniyle verildiğiancak sanıkların adli makamlar tarafından verilmiştalimatları yerine getirmedikleri iddiasıylayargılandıkları,   bu durumda yüklenen suçunaskeri bir suç veya askeri bir suça bağlı suçolmadığı nedeniyle sanıkları yargılamagörevinin adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiylegörevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeyen karar  kesinleşerek,dava dosyası, 2. Kolordu Komutanlığı Askeri Savcılığı’ncaMahkememize gönderilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiCeza Bölümünün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler; Kenan YUMUŞAK, OsmanATALAY, Gökhan KARABURUN, Mehmet AVCIOĞLU, SevilayTEMİZYÜREK BATIR, Remzi İĞREK’in katılım-larıylayapılan 28.11.2016 günlü toplantısında;

I-İLK İNCELEME:Yapılan incelemede, usule ilişkin işlemlerde 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Veİşleyişi Hakkında Kanun’da belirtilen süre vebiçim yönünden bir eksiklik görülmediği, adlive askeri yargı yerleri arasında Yasa'nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğuanlaşıldığından esasın incelenmesine oybirliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim G. FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümün-deaskeri yargı yerinin görevli olduğu yolundaki raporu vedosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ’nin askeri yargı, AskeriYargıtay Başsavcı Yardımcısı Ekin MANAV’ın, davanınçözümünün askeri yargı yerinin görevalanına girdiğine ilişkin yazılı ve sözlüaçıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:      

Anayasanın “askeri yargı” yı düzenleyen 145. maddesinde askerkişilerin “askeri mahallerde” işledikleri suçlarabakmanın askeri mahkemelerin görevinde olduğubelirtilmişken; 12.9.2010 tarihinde yapılan halkoylaması sonucukabul edilip, 23.9.2010 gün ve 27708 sayılı ResmiGazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5982sayılı Yasa’nın 15. maddesi ile yapılandeğişiklik ile maddenin birinci fıkrasında, “Askeriyargı, askerîmahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafındanyürütülür.  Bu   mahkemeler; asker   kişiler   tarafından  işlenen  askerî  suçlar  ile bunların askerkişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarakişledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir. Devletingüvenliğine, anayasal düzene ve bu düzeninişleyişine karşı suçlara ait davalar her haldeadliye mahkemelerinde görülür.

            Savaşhali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerdeyargılanamaz” denilmeksuretiyle  “askerimahallerde” unsuru madde metnindençıkarılmıştır.

353 sayılı AskeriMahkemeler Kuruluşu Ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "AskeriMahkemelerin Görevleri" başlığı altındadüzenlenen İkinci Bölümünde yer alan "GenelGörev" başlıklı 9. maddesinde; "Askeri MahkemelerKanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerinaskeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhineveya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgiliolarak işledikleri suçlara ait davalara bakmaklagörevlidirler" denilmekte iken, maddenin “….askerimahallerde….” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 26.6.2012 tarihve 28335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15.3.2012gün ve E:2011/30, K:2012/36 sayılı kararı ile iptaledilmiştir.

“Askeri suç”ise, öğretide ve uygulamada;

            a)Unsurları ve cezalarının tamamı Askeri Ceza Kanunu'ndayazılı olan, başka bir anlatımla, Askeri Ceza Kanunudışında hiçbir ceza yasası ilecezalandırılmayan suçlar,

            b)Unsurları kısmen Askeri Ceza Kanunu'nda kısmen diğer cezayasalarında gösterilen suçlar, 

            c)Türk Ceza Kanunu'na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edilmektedir.

           1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun  ÜçüncüBap Dokuzuncu Fasılda, “Hizmet ve vazifenin ihlali” üstbaşlığı altında “Umumi surette ihmal ve tekasül”başlığı altında düzenlenen 144. maddesinde, “Kendisine tevdi edilen askeri bir işin ifasında bu kanundayazılı hallerden başka Türk Ceza Kanunu mucibincecezayı mucip ihmal ve tekasül gösteren ve vazifesini suiistimaleden o kanun mucibince cezalandırılır”, aynıKanun’un 12. maddesinde, “Bu kanunun tatbikatında (Hizmet)tabirinden maksat gerek malüm ve muayyen olan ve gerek bir amirtarafından emredilen bir askeri vazifenin madun tarafındanyapılması halidir.” denilmiş;  

211 sayılı TürkSilahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 6.maddesinde,  “Hizmet: Kanunlarla nizamlarda yapılmasıveyahut yapılmaması yazılmış olan hususlarla, amirtarafından yazı veya sözle emredilen veya yasak edilenişlerdir.”, 7. maddesinde, “Vazife: Hizmetinicabettirdiği şeyi yapmak ve menettiği şeyiyapmamaktır.”, 8. maddesinde,  “Emir: Hizmete ait birtalep veya yasağın sözle,yazı ile ve sair suretteifadesidir.” 9. maddesinde, “Amir: Makam ve memuriyet itibariyleemretmek salahiyetini haiz kimsedir. Bunun emri altındakilere maiyetdenir.” hükmü yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden,dosya içinde mevcut Gökçeada/Çanakkale 5. KomandoAlayı Disiplin Subaylığı’nın 14.12.2010 günve  DİS.SB.: 9170-1010-10 sayılı yazısından, olaytarihinde sanık Tnk. Ütğm. F.T.’in Garnizon DisiplinSubayı olarak görevli olduğunun ve DisiplinSubaylığı  ile Personel Subaylığıodalarının birbirine çok yakın olması nedeniyle, E.T.isimli şahıs hakkında birbirleriyle yazışmayapmadıkları, istenilen bilginin bizzat Personel Subaylığınagidilerek alındığının bildirildiği, sanıkPer. Asb. Bçvş. U.T. ile sanık Tnk. Ütğm. F.T.’inifadelerinden olay tarihinde U.T.’un Personel Kısım Amir Vekiliolarak görevli olduğu, Gökçeada/Çanakkale 5.Komando Alayı Disiplin Subaylığı’nın 217.2010gün ve  DİS.SB.: 9170-559-10 sayılı,  E.T.konulu, A.Dis.Sb.Vek. Tnk. Ütğm. F.T. imzalı, GökçeadaCumhu-riyet Başsavcılığı’na hitaben“HİZMETE ÖZEL” başlığı ileyazılan yazıda, E.T. isimli şahsın, birlikte kaydına rastlanmadığınınbildirildiği anlaşılmaktadır. 

           Sanıklara yüklenen “görevi kötüye kullanma”suçunun da 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 144. maddesindekiTürk Ceza Kanunu’na atıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar kapsamında kaldığı,bu nedenle “askeri suç” olduğuaçıktır.

Olumsuz  görevuyuşmazlığına konu kamu davasında, askeri yargıyerince verilen görevsizlik kararında, sanıklara verilen talimatınasker kişi olmaları nedeniyle verildiği ancaksanıkların adli makamlar tarafından verilmiştalimatları yerine getirmedikleri iddiasıylayargılandıkları,   bu durumda yüklenen suçunaskeri bir suç veya askeri bir suça bağlı suçolmadığı nedeniyle sanıkları yargılamagörevinin adli yargı yerine ait olduğu gerekçesine yerverilmiş ise de, sanıkların Tnk. Ütğm ve Per. Asb.Bçvş. statüsünde oldukları, Jandarma personeliolmayan sanıkların statüleri  itibariyle herhangi bir adligörevlerinin bulunmadığı, görevlendirildikleribirimlerde hizmet gereği kendilerine verilen emirler doğrultusundagörevlerini yaptıkları sonucunaulaşıldığından, adli yargı yerince verilengörevsizlik kararının, her iki sanığın da askerkişi olduğu, bu kişilere yüklenen eylemin esas itibariyleaskerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işlendiği, bukişilerin eyleminin adli görevi ihmal kapsamında değerlendirilemeyeceğiaçıklanarak, sanıkları  yargılamagörevinin askeri yargı yerine ait olduğu gerekçesiyleverildiği gözetildiğinde, Gökçeada Sulh CezaMahkemesi’nce verilen görevsizlik kararı hukuka uygunbulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle,asker kişi sanıklar hakkında askeri suç olan “görevi kötüye kullanma” suçu nedeniyleaçılan kamu davasının, 353 sayılıKanun’un  9. maddesi uyarınca  askeri yargı yerindegörülmesi ve 2. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi’nceverilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ   : Davanınçözümünde ASKERİ YARGI yerinin görevliolduğuna, bu nedenle 2. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi’nin 25.11.2015 gün veE:2015/722, K:2015/1112 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 28.11.2016 gününde OYBİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.

           Başkan

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Kenan YUMUŞAK

Üye

Mehmet AVCIOĞLU      

Üye

Osman ATALAY

Üye

  Sevilay TEMİZYÜREK BATIR

Üye

Gökhan KARABURUN

Üye

Remzi İĞREK

 

Full & Egal Universal Law Academy