T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/10
KARAR NO : 2017/9
KARAR TR : 20.02.2017
ÖZET: 2247 sayılı Kanunun 14. ve 19. maddelerinde öngörülen görev uyuşmazlıkları-nın oluşabilmesi için ortada farklı görev alanındaki mahkemelerin mevcudiyeti şart olup; davanın somutunda olduğu gibi askeri ve adli yargı yerleri savcılıkları bakımından görev uyuşmazlığının oluştuğu gerekçesiyle Uyuş-mazlık Mahkemesine başvuru yapılabilmesi mümkün olmadığından; 2247 sayılı Yasa’nın 1. ve 27. maddeleri uyarınca BAŞVURUNUN REDDİNE karar verilmesi gerektiği hk
K A R A R
Davacı :K.H. Şüpheli :M.C. OLAY : Balıkesir/Erdekİlçe Jandarma Komutanlığı emrinde Ruhsatİşlem Elemanı olarak görevlendirilen şüpheli Uzm.J.III.Kad.Çvş. M.C.’ın göreviyetkisi dahilinde bulunan T01/302112 seri numaralı yivsiz tüfek ruhsatnamesi kartının, şüphelinin başka yere tayinindensonra bulunamaması üzerine, telefonla aranarak kayıpruhsatnamenin sorulduğu, şüphelinin kartların yerindeolması gerektiğini belirterek yeniden bakmalarınısöylediği, yapılan araştırma neticesinde T01/302112 seri numaralı yivsiz tüfek ruhsatnamesinin tümaramalara rağmen bulunamadığı, durumun 30.7.2015tarihinde tespit edilmesi nedeniyle şüpheli hakkında ihmalsuretiyle görevi kötüye kullanmak suçundan hazırlanansuç dosyasının Savcılıklarına gönderildiği; ŞüpheliUzm.J.III.Kad.Çvş. M.C.’ın jandarma personeliolduğu, bu kapsamda jandarmanın hangi nitelikteki görevleriile görevlendirildiğine ilişkin yasal düzenlemenin gözönünde tutularak, suça konu olayın meydana geldiğisırada yerine getirilmekte olan görevin yasada belirtilengörevlerden hangisine uygun olduğunun incelendiği; 2803 sayılı JandarmaTeşkilatı Görev ve Yetkileri Kanunu’nun 7. maddesindejandarmanın genel olarak görevlerinin; “Jandarmanınsorumluluk alanlarında genel olarak görevleri şunlardır. Mülki görevleri; Emniyet ve asayiş ile kamudüzenini sağlamak, korumak ve kollamak,kaçakçılığı men, takip ve tahkik etmek,suç işlenmesini önlemek için gerekli tedbirleri almakve uygulamak, ceza infaz kurumlan ve tutukevlerinin dışkorunmalarını yapmak. Adli görevleri; İşlenmişsuçlarla ilgili olarak kanunlarda belirtilen işlemleri yapmak vebunlara ilişkin adli hizmetleri yerine getirmek. Askeri görevleri; Askeri kanun ve nizamlarıngereği görevlerle Genelkurmay Başkalığıncaverilen görevleri yapmak. Diğer görevleri; Yukarıda belirtilengörevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizamhükümlerinin icrası ile bunlara dayalı emir ve kararlarlaJandarmaya verilen görevleri yapmak” şeklindesayıldığı; Bu kapsamda somut olayda şüpheliye yüklenen eylemin “yivsiztüfek ruhsatnamesini kayıp ettiği” iddiasından ibaretolup bu görevin de jandarmanın diğer görevleriarasında yer aldığının görüldüğü belirtilerek, 2803 sayılı Kanun’un15. maddesinde jandarma personelinin askerigörevleri dışında kalan görevleri sırasındaişledikleri suçlar nedeniyle adli yargı yerindeyargılanacakları şeklindeki düzenleme de dikkatealındığında, şüpheliUzm.J.III.Kad.Çvş. M.C.’ın yargılamasınınadli yargı yerinde yapılması gerektiği, yüklenen eyleminaskeri bir suç olmaması ve askeri bir suçabağlı bulunmaması nedeniyle şüphelihakkında atılı suçtan soruşturma yapmagörevinin Cumhuriyet Savcılığına ait olduğununanlaşıldığı gerekçesiyle, Hava EğitimKomutanlığı Askeri Savcılığı’nın8.6.2016 gün ve E:2016/163, K:2016/27 sayılı kararıile, 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu veYargılama Usulü Kanunu’nun 9, 17 ve 112. maddeleriuyarınca görevsizlik kararı ile soruşturma dosyasının gereği içinBalıkesir/Erdek Cumhuriyet Başsavcılığınagönderilmesine itiraz yolu açık olmak üzere kararverilmiştir. Erdek Cumhuriyet Başsavcılığı’nın8.12.2016 gün ve Soruşturma No:2016/1429, Karar No:2016/2sayılı kararı ile, şüphelinin halen TürkSilahlı Kuvvetleri bünyesinde askeri personel olarak görev yaptığı, şüphelinin atılı eyleminin 2007-2012yılları arasında ruhsat işlem elemanı olarak kendigörev sorumluluğu içerisinde bulunan yivsiz tüfekruhsatnamesini kayıp ettiği iddiası olduğu, bu noktada olayınesas yönünden soruşturulmasına başlanılmadanevvel görevli yargı yerinin belir-lenmesi gerektiği, olaydaşüpheliye isnat olunan suçun askeri suç olupolmadığı hususun irdelenmesinin zaruri olduğu belirtilerek; Uyuşmazlık Mahkemesininbirçok kararında da belirttiği gibi; “Askeri suç”öğretide ve uygulamada; Unsurları ve cezalarınıntamamı Askeri Ceza Kanunu’nda yazılı olan, başka biranlatımla, Askeri Ceza Kanunu dışında hiçbir cezayasası ile cezalandırılmayan suçlar, Unsurları kısmen AskeriCeza Kanunu’nda kısmen diğer ceza yasalarındagösterilen suçlar, Türk Ceza Kanunu’naatıf suretiyle askeri suç halinedönüştürülen suçlar, olmak üzereüç grupta mütalaa edildiği; Yine UyuşmazlıkMahkemesinin 2015/35 esas sayılı kararında, rüşvetsuçu nedeniyle oluşmuş olumsuz görevuyuşmazlığına ilişkin adli ve askeri yargıyerlerinin görevsizlik kararlarına binaen yaptığıdeğerlendirmede, “rüşvet” suçunun askeri suç olduğu şeklindeki tespitiyle aynı zamanda TürkCeza Kanunu’nda yer alan rüşvet suçu nedeniyle somutolayda asker kişi-sivil kişi ayrımı yaparak askeri personelyönüyle yapılacak yargılamada askeri yargı yerinin görevliolduğuna karar verildiği; Bu kapsamda UyuşmazlıkMahkemesinin söz konusu kararının somut olayla birliktedeğerlendirildiğinde, şüpheli M.C.’ınüzerine atılı ihmal suretiyle görevi kötüyekullanma suçunun, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 144. maddesindeki atıf suretiyle askeri suç halinegetirildiği, şüphelinin halen asker kişi olduğu; Her ne kadar şüphelininüzerine atılı eyleminin 2803 sayılı Kanun’un 7.maddesi kapsamında “jandarmanın diğergörevleri” arasında sayıldığı ve busuretle görevli yargı yerinin 2803 sayılı Kanun’un15. maddesi kapsamında adli yargı olduğu belirtilmiş isede, 26.7.2016 tarihinde yapılan değişiklikle buhükmün kaldırıldığı; Aynı Kanun’un15. maddesinin birinci fıkrası (d) bendinde, “Jandarmapersoneline askeri görev verildiği takdirde bu görevlerdendoğan suçlarda 25/10/1963 tarihli ve 353sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama UsulüKanunu hükümleri uygulanır. Bu suçların muhakemesi,Jandarma personelinin emrine verildiği askeri birlik personelinimuhakeme etmekle görevli ve yetkili olan askeri mahkemedegörülür.” şeklinde yapılan düzenlemegözetildiğinde, kendisine askeri görev verilenşüphelinin bu hususta ihmal gösterdiği yönündekiiddia doğrultusunda şüphelinin üzerine atılıeylemin soruşturmasını yürütmekle görevliyargı yerinin askeri yargı yani askeri savcılıkolduğu; Somut olayda askerkişi olan şüpheli Uzm.J.III.Kad.Çvş. M.C.’ıngörevi sırasında “yivsiz tüfek ruhsatnamesinikayıp etmesi” suçunun 1632 sayılıAskeri Ceza Kanunu’nun 144. maddesindeki atıf suretiyleaskeri suç olduğu, eyleminin 2803 sayılı Kanun’un15. maddesinin (d) bendi kapsamında kaldığı ve görevlimerciinin askeri yargı olduğunun anlaşıldığı açıklanarak görevsizlikkararı verilmiş, ayrıca askeri ve adli yargımercileri arasında olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Ve İşleyişiHakkında Kanun’un 14 ve 15. maddeleri uyarınca görevlimerciin tayini için soruşturma dosyasınınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine kararverilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiCeza Bölümünün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler; Kenan YUMUŞAK, OsmanATALAY, Gökhan KARABURUN, Mehmet AVCIOĞLU, SevilayTEMİZYÜREK BATIR, Remzi İĞREK’inkatılımlarıyla yapılan 20.02.2017 günlütoplantısında; Raportör-Hâkim G. FatmaBÜYÜKEREN’in, başvurunun reddi yolundaki raporu vedosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile Askeri YargıtayBaşsavcı Yardımcısı Mustafa KAYAALP’inbaşvurunun reddine ilişkin yazılı ve sözlü açıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: UyuşmazlıkMahkemesi’nin görev ve yetkileri, 2709 sayılı TürkiyeCumhuriyeti Anayasası’nın 158. maddesi ile 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 1. maddesinde açıkçagösterilmiş, Mahkeme adli, idari ve askeri yargı mercileriarasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarınıkesin olarak çözmeye yetkili kılınmıştır. 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde, “Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdiklerikararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir” denilmiş; Aynı Yasa’nın 19.maddesinde, “Adli, idari, askeriyargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler. (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargımerciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir” hükmü yer almıştır. Aynı Yasanın 27. maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesinin,uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinde, şüphelihakkında “ihmal suretiyle görevi kötüyekullanmak” suçu nedeniyle yapılan soruşturmasırasında, Hava Eğitim Komutanlığı Askeri Savcılığı’nın 8.6.2016 gün veE:2016/163, K:2016/27 sayılı görevsizlik kararı ile soruşturma dosyasının Erdek CumhuriyetBaşsavcılığına gönderilmesine kararverilmesi üzerine, Erdek CumhuriyetBaşsavcılığı’nın 8.12.2016 gün veSoruşturma No:2016/1429, K:2016/2 sayılı kararı ile görevsizlikkararı verilmiş, ayrıca oluştuğu ilerisürülen olumsuz görevuyuşmazlığının çözümlenmesiiçin soruşturma dosyasının UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiğianlaşılmıştır. Öncelikle 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığının oluşupoluşmadığının saptanması gerekmektedir.Uyuşmazlık Mahkemesince görevuyuşmazlıklarının çözümekavuşturulabilmesi için ortada, bir yargı yoluuyuşmazlığı bulunması zorunludur. Başka biranlatımla; iki ayrı yargı düzeni içinde yeralan yargı mercilerince verilmiş kesin veya kesinleşmişbulunan görevsizlik kararları mevcut olmalıdır. Anayasanın 9. maddesinde, “Yargı yetkisi, Türk milleti adınabağımsız mahkemelerce kullanılır”.denilmiş, böylece yargı organının “bağımsız mahkemeler” olduğuaçıkça belirtilmiş olup, ceza yargılamasındaiddia makamı olarak adalete hizmet eden, iddia görevini yaparak devlet adınaceza davası açan, daha açık bir ifade ile, suçhaberinin kendisine ulaşmasıyla birlikte devlet adınaaraştırma ve soruşturma faaliyetinde bulunmak, kamu davasınınaçılmasını gerektiren şartlar oluştuğunda dava açmak ve yürütmek, mahkemelerin verdiğikararları yerine getirmek ve kanunlakendisine verilen diğer görevleri yapmak durumunda olansavcılığın, somut olayda, Hava EğitimKomutanlığı AskeriSavcılığı’nın ve Erdek CumhuriyetBaşsavcılığı’nın 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde belirtilen yargımercilerinden olmadığı ve verilen görevsizlikkararlarının da yargı kararı niteliğindebulunmadığı kuşkusuzdur. Açıklanannedenlerle, Mahkememize gönderilen dosyada, 2247 sayılıYasa’nın 14. madde-sinde belirtildiği şekilde biryargı yolu uyuşmazlığı (olumsuz görevuyuşmazlığı) bulunmadığı gibi yine 14. maddehükmüne göre yargı yerlerince verilmiş kesingörevsizlik kararları da bulun-mamaktadır. AynıYasa’nın 19. maddesinde açıklanan görevli merciinbelirlenmesi için başvurma koşulları daoluşmamıştır. Bu durumda, 2247 sayılıYasa’nın 1 ve 27. maddeleri uyarınca UyuşmazlıkMahkemesi’nin görev alanı dışında kalan hususlarile ilgili başvurunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. SONUÇ : 2247sayılı Yasa’nın 1 ve 27. maddeleri uyarıncaUyuşmazlık Mahkemesi’nin görev alanıdışında kalan hususlar ile ilgili BAŞVURUNUN REDDİNE,20.02.2017 günü OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Kenan YUMUŞAK Üye Mehmet AVCIOĞLU Üye Osman ATALAY Üye Sevilay TEMİZYÜREK BATIR Üye Gökhan KARABURUN Üye Remzi İĞREK
Full & Egal Universal Law Academy